Ağustos Teknoloji — Yazılar

CoeLux’ten yeni Downlight: Sky spot

Thu, 16 Jan 2025 00:00:00 GMT

CoeLux, Sky Spot ile aydınlatma deneyiminizi iyileştirmeye devam ediyor.

Bu downlight, gelişmiş Rayleigh saçılma teknolojisini kullanarak, doğal güneş ışığının büyüsünü aslına sadık bir şekilde yeniden yaratır. İster tek başına ister CoeLux tavan penceresi sistemlerinin tamamlayıcısı olarak kullanılsın, Sky Spot, yenilik ve ışık kalitesinin kusursuz bir kombinasyonunu sunar.

Modeller:

Classic: Tüm klasik CoeLux modelleri gibi yumuşak, doğal, iki renkli bir ışık yaratır.

Dynamic: CoeLux ilk kez Tunable White LED (Ayarlanabilir Beyaz LED) teknolojisi ile renk aralığını genişleterek benzersiz bir deneyim sunuyor.

Önemli Avantajlar:

Doğal gün ışığı ve güneş sıcaklığını mekana taşır.
İster tek başına, ister diğer CoeLux modelleri ile bir arada kullanılabilir.
DALI ve 0-10V sistemleriyle uyumludur. Bluetooth ile kontrol edilebilir.
Geniş alanda uygulandığında, ışık - gölge kontrastlarıyla daha dramatik bir etki yaratılır.

https://www.coelux.com/en/p/coelux-sky-spot-14091

Soraa ile esnek aydınlatma çözümleri

Mon, 11 Mar 2024 00:00:00 GMT

LAMBA:

Soraa, 50W halojen lamba yerine geliştirilmiş, yüksek renksel (CRI 95+) geri verimi olan bir lamba.
2 ayrı model var:

EK bir driver gerektirmeyen: SORAA VIVID MR16 - GU10 (Link, Data sheet)

EK bir driver ihtiyacı olan: SORAA VIVID MR16 CONSTANT CURRENT - GU5.3 (Link, Datasheet)

Gu10

Gu5.3

LENS sistemi:

Standart olarak 10 derece (dar açılı) olan lamba özel bir lens sistemine sahip.
SNAP isimli bu lens sistemi sayesinde istenilen ışık etkisi sahada belirlenebiliyor ve değiştirilebiliyor.

https://www.ecosenselighting.com/products/accessories/soraa-snap-system/

Mıknatıs ile çalışan sistem sayesinde montaj diye bir dert yok.
Kısa videoda bu etkileri görebilirsiniz: https://vimeo.com/95438938
AÇI lensleri:

10, 17, 25, 36 veya 60 derece lens ile ışık açısını değiştirebilirsiniz:

KARE ve DİKDÖRTGEN lensler:

Kare, 25x25 veya 36x36 olarak 2 alternatif ile geliyor.

Dikdörtgen ise, 10-25, 10-36 veya 10-60 olarak 3 alternatif ile geliyor.

Ayrıca aşağı doğru kullanarak farklı masalara veya dar uzun yerlere özel ışık atmak da mümkün:

Renk sıcaklığı lensleri:

Soraa, standart olarak 2700K ve 3000K olarak çözümler sunuyor.

Ancak 3 tip farklı CCT Shifter lensi (1/4, 1/2, 3/4) ile 2000K (Amber), 2200K, 2400K, 2450K değerlerini yakalamak mümkün.

DİĞER lensler:
Louver lens ile kamaşmayı önlemek

Aimable lens ile armatürü hareket ettirmeden ışığa yön vermek mümkün.

En önemlisi bu lensler BERABER de kullanılabilir. Yani 17 derece, 2400K ve Louver ile kamaşma önlemi alınmış bir ışık kaynağınız olabilir.

ARMATÜR:

Lamba ile uyumlu armatür bulmak da çok kolay:

Örnek olarak, Jupiter sitesinde Gu10 duylu lambaya uygun ve stokta armatürleri filtreleyebilirsiniz:

https://www.gulelektrik.com/tum-urunler?multi=51-138&stock=1

Bir çok üretici de bu tip duylu (Gu10 veya Gu5.3) lamba çözümlerini çok kolaylıkla sunabilir.

AVANTAJLAR:

CRI 95+:

CRI bir ışık kaynağının renkleri ne kadar doğru gösterebildiğini ifade eden teknik bir terim. Renksel geri verim indeksi (Colour Rendering Index) olarak çevrilen, CRI değeri, bugün bir çok üründe 80 veya 90 seviyesindedir. CRI 95+ ile neredeyse güneş altında gözüktüğü gibi canlı ve doğru renkler elde etmek mümkün.

ESNEKLİK:

Eğer istenen ışık efekti dönemsel olarak değişiyorsa, sahada kolaylıkla değişen lens sistemiyle ek bir maliyet olmadan esnek bir çözüm oluşuyor. Özellikle sergi ve galeriler için çok ideal bir çözüm.

TEK IŞIK KAYNAĞI:

Bir lamba ile bir çok farklı senaryoda ışık elde edilebiliyor. Bu sayede bir proje için tek bir ışık kaynağı kullanmak mümkün.

YEDEKLEME:

Lamba kolaylıkla değişebildiği için, herhangi bir aksaklıkta hızlıca değişim mümkün.

DÜZGÜN HARE:

Özellikle LED aydınlatmada, dar açılı ışık kaynaklarında düzgün hare yakalamak, yani ışığın ulaştığı noktadaki etkisinin düzgün bir çember şeklinde olması ancak profesyonel çözümler ile mümkün. Maalesef çok yüksek bütçeli bu çözümler yerine Soraa bu kaliteyi lamba tasarımında sunuyor.

Vakkorama - Akmerkez - Fotoğraf ve Aydınlatma Tasarımı: ONOFF

REFERANSLAR:

Bu özellikleriyle bir çok projede tercih edilen Soraa lambalar ile ilgili referans listelerine alttaki linklerden ulaşabilirsiniz:

Soraa Restoran referansları

Tue, 02 Jan 2024 00:00:00 GMT

Yüksek CRI (95+ CRI) değeri ile Soraa restoran aydınlatması için ideal bir ışık kaynağı.

Sadece 8 renkte değil, hesaba katılmayan diğer 7 renkte de yani 15 renkte 95 değerini veriyor.

Mavi değil, “Mor” çip ile üretildiği için Dünya’nın ilk “Full Spektrum” LED’i.

Paydaşı olmaktan mutluluk duyduğumuz olduğumuz projelerden bazıları:

Proje adı	Şehir	Yıl
Komünite İstanbul, Terminal Kadıköy	İstanbul	2025
ESCA, İstinye Park	İzmir	2025
Aperto Restoran, İstinye Park	İzmir	2025
Zuma Restoran, Yalıkavak, Bodrum	Muğla	2025
D Maris Sahil Restoran, Marmaris	Muğla	2025
Roka Restoran, Mandarin Oriental, Bodrum	Muğla	2025
Zeffirino Restoran, Ortaköy	İstanbul	2024
Beymen Restoran, İstinye Park	İstanbul	2024
Vakko Sumahan Hotel	İstanbul	2024
Aheste Restoran	İstanbul	2024
Arkestra	İstanbul	2024
TURK Fatih Tutak	İstanbul	2023
Karaköy Lokantası	İstanbul	2023
OD Urla	İzmir	2023
Mezra Restoran, Bodrum	Muğla	2023
AF IC Marina Çeşme	İzmir	2023
Marcello, Nişantaşı	İstanbul	2023
Frankie Restaurant, Galataport	İstanbul	2022
Nappo, Kanyon	İstanbul	2021
Nobu İstanbul	İstanbul	2021
Monk Restoran	Bursa	2021
The Bank Hotel	İstanbul	2021
Dragon Restaurant	İstanbul	2019
Batard	İstanbul	2019
Inti Restoran	Nairobi, Kenya	2019
HUQQABAZ	Erbil	2019
Tavuk Dünyası, Bodrum Midtown	Muğla	2019
Zaxi Restoran, Maslak	İstanbul	2018
Pizza Venedik	İzmir	2018
Quppa Cafe, Akaretler	İstanbul	2017
Banyan Restaurant	İstanbul	2017
Asmani Restaurant, Muratpaşa	Antalya	2016
Kahve Dünyası, VeliEfendi	İstanbul	2016
The St. Regis -Spago, Maçka	İstanbul	2015
White City	Azerbaycan	2015
Q Lounge, Göcek	Muğla	2015
Cihangir Restoran	İstanbul	2015

Lighting of the Year: Octo by O/M Light (public vote winner)

Wed, 13 Dec 2023 00:00:00 GMT

2023 Archello Ödülleri’nde Lighting of the Year: Octo by O/M Light (public vote winner) oldu.

**Archello Awards 2023’**nde bu yıl, ****17 kategoride, her türden proje ve yapı teknolojisi ürünlerinden cephe ürünlerine, iç ve dış mekanlara yönelik ürünlere kadar uzanan geniş yelpazede seçki yapıldı.

Her kategori için jüri ve halk oyu ile en iyi ürünler ödüllendirildi. Kazananlar, her kategorideki finalistlerin yanı sıra genel olarak en iyi ürün ödülüne layık görülen listeden seçildi.

Detaylı bilgi için; https://www.om-light.com/en/products/spot-on/octo

Soraa Otel referansları

Wed, 18 Oct 2023 00:00:00 GMT

Soraa, kendi geliştirdiği, gallium-nitride on gallium-nitride (GaN on GaN™) LED teknolojisi sayesinde full-spektrum, yüksek renksel geriverime sahip (95 CRI) lambaları ile özlenen gerçek halojen deneyimini sunuyor.

Ayrıca 10 derecelik lambalara uygulanabilen, manyetik lens sistemi (SNAP) ile açı, renk sıcaklığı değiştirmek, kamaşma önleyici lens takmak ve kare veya asimetrik objelere ışık atmak çok kolay.

Yüksek CRI (95+ CRI) Soraa lambalar ile otel aydınlatmasında fark yaratan uygulamalar.

Paydaşı olmaktan mutluluk duyduğumuz olduğumuz projelerden bazıları:

Proje adı	Şehir	Yıl
Stay Lab	İstanbul	2023
GalataPort	İstanbul	2020
Bebek Otel	İstanbul	2019
Ali Bey Otel (Bodufushi)	Maldivler	2018
Barut Otel, Lara	Antalya	2018
The Stay Otel, Alaçatı	İzmir	2017
Murat Reis Otel, Ayvalık	Balıkesir	2016
Duo Hotel, Galata	İstanbul	2016
Maça Kızı, Bodrum	Muğla	2016
Büyükada	İstanbul	2016
Jumeirah Hotel	İstanbul	2016
Mega Otel, Nişantaşı	İstanbul	2015
Swiss Otel	İstanbul	2015
Maçka Oteli Lobi	İstanbul	2015
W Hotel	İstanbul	2014

Nub - O/M

Mon, 11 Sep 2023 00:00:00 GMT

O/M’den küçük ama etkin bir IP65 downlight. “Nub”.

Nub’nun son derece küçük boyutu, gizli ve çok yönlü aydınlatma entegrasyonuna olanak tanır.

Çapı bir madeni paradan biraz daha büyüktür (≅26mm). Nub Flush ise bir kalem çapında.

Optik: 8 mm’lik bir açıklık aracılığıyla odak noktası sağlamak için karmaşık yüzeylere sahip çift odaklı lens. Bartenbach GmbH ile ortaklaşa geliştirildi.

Nub: https://om-light.com/en/products/spot-on/nub

Nub flush: https://om-light.com/en/product/nub-flush

NOT: 6 Şubat 2024 tarihinde “Octo” olan isim “Nub” ile değiştirildi.

Asensetek markası ile ilgili zorunlu açıklama

Fri, 01 Sep 2023 00:00:00 GMT

2012 yılında Tayvan’da kurulan Asensetek markası ile 2015 yılından beri çalışıyoruz. Dünyanın ilk taşınabilir spektrometresini üreten başarılı marka, LED’in yaygınlaşması ve kalite kaygılarıyla beraber önemli bir oyuncu haline gelmiş ve 2020 yılı Ekim ayında Kanadalı Allied Scientific Pro (ASP) firmasına satılmıştı.

Ancak ASP firması satın alma sonrası yaşanan, özellikle pandemi sebepli sıkıntılar, ile Ekim 2022 yılı itibariyle iflas etti. O gün itibariyle de marka ve operasyonu tekrar kurucusu olan Tayvanlı firmaya iade edildi.

Yaklaşık 1 yıldır devam eden bu süreç ve sıkıntılar sebebiyle Asensetek firması ile çalışmalarımızı sonlandırma kararı aldık.

Mobil aplikasyonlarda sıkıntı yaşayan müşterilerimiz, halen bilgisayar üzerine (Windows) kurulabilen program ile ölçüm yapabilirler.

Program ilgili linkten indirilebilir:

https://drive.google.com/file/d/1U2Mw8uvWHVvDGy8DTZNm2FyRfEy3YuBl/view?usp=drive_link

FluTv’de CoeLux tanıtımı

Wed, 10 May 2023 00:00:00 GMT

FluTv

FluTv, İlker Canikligil tarafından kurulmuş, şu anda da aydınlatma sektöründen dostumuz, aydınlatma tasarımcısı, Mustafa Seven’in ortak olduğu bir Youtube kanalı.

Öncelikle “Olmaz öyle saçma şey” ile başlayan sinema odaklı kanal, İlker’in vizyonu ile genel anlamda bir kültür kanalına dönüştü.

Evimizde neredeyse eski bir TV alışkanlığı ile ilk açılan kanal olmayı senelerdir sürdürüyor. Her hafta, merak ettiğim konu ve konukları ağırlayan ve bu sayede entellektüel merakımı daha da körükleyen FluTv’ye gönül bağım sonsuz. İyi ki varlar.

Aydınlatma Tasarımı 101

Daha önce, aynı kanalda, bir aydınlatma programı yapmış, hatta orada evrim ile ilgili yaptığım yorumlar sonrası Instagram hesabımı yitirmiştim. “Emre Güneş” olmadığım yönündeki şikayetler sonrası Instagram hesabı kapatırken, ben de ne zamandır aklımdaydı, iyi oldu diyip bir daha da Instagram’a dönmemiştim.

O video’da şu:

https://youtu.be/PQpw7XkbKTg

Güneşi taklit etmek

Bu sefer ise Türkiye’de temsil ettiğimiz CoeLux ürününü, “İlker Canikligil ile Şeyler” programında işledik. Ve Nazım Yılmaz’ın da katılımıyla keyifli bir program yaptık. Bu 7 dakika üzeri program, CoeLux’ü anlatırken zorlandığımız her noktaya çare gibi oldu diyebilirim. Bugün saat 16:00’da yayınlanacak programı dört gözle bekliyorum.

Video:

https://youtu.be/ufjNPBeO8R0

Keyifli seyirler şimdiden.

CoeLux ile ilgili ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

Emre Güneş

Pipedrive Türkiye Elite Partneri

Wed, 15 Feb 2023 00:00:00 GMT

Heyecanımız sonsuz. Artık, Ağustos Teknoloji, Pipedrive Türkiye “Elite Partneri”. 2019 Eylül’de başladığımız bu süreçte, bir yandan yetkinliklerimizi arttırdık, diğer yandan yeni müşterilerimizle farklı sektörlerde de deneyim kazandık. Bu adımla müşterilerimize daha esnek faturalandırma alternatifleri sunabileceğiz.

Pipedrive, her zamanki gibi CRM pazarında standartları belirlemeye devam ediyor. Kullanıcı ara yüzü halen endüstri’de rakipsiz bir noktada. Mobil uygulamasının gücü ve herhangi bir kod yazmadan yapabileceğiniz geniş özelleştirme imkanları ile rakiplerinden sıyrılıyor.

Halen ilk ve tek resmi Pipedrive Türkiye partneri olarak, CRM projenizde size de destek olmak isteriz.

Hürriyet “Güneş evlere doğuyor” haberi

Mon, 26 Dec 2022 00:00:00 GMT

10 Aralık Cumartesi günü, Hürriyet gazetesi Ekonomi sayfalarında bizleri güzel bir sürpriz bekliyordu.

Teknoloji editörü Volkan Yılmaz imzalı “Güneş evlere doğuyor” haberi ile CoeLux ilk defa ulusal medyada kendine yer buldu.

10 Aralık Cumartesi, Hürriyet Ekonomi Sayfası

Neredeyse “advertorial” tadında yazılmış bu haber ile hem CoeLux’un faydaları hem de ürün ile ilgili teknik bilgiler detaylıca anlatılmış.

Volkan Yılmaz‘a ne kadar teşekkür etsek az.

Haber linki: https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/gunes-evlere-doguyor-gelisen-teknolojiyle-dogal-gunes-isigi-evlere-ve-isyerlerine-tasiniyor-42185087

Cooledge’ten “gerçek” akustik performans veren aydınlatma çözümleri

Sun, 18 Dec 2022 00:00:00 GMT

30×60 cm boyutlarında esnek LED panelleri (TILE) ile tanıdığımız Cooledge, “gerçek” akustik performans veren aydınlatma çözümleri ile karşınızda.

FABRILum, şapkası altında sunulan aydınlatma armatürleri ile çok iyi bir aydınlatma çözümünü, farklı mimari formlar ve gerçek akustik performans ile beraber elde edebilirsiniz.

Aydınlatma

Doğal ışık hissini geniş alanlara taşıyan aydınlatma çözümü

Geniş yüzey alanı
Yüksek aydınlatma düzeyi (25.000 lümene kadar)
Yüksek renksel geri verim (CRI 90, R9 > 70)
Düşük kamaşma
Titreşimsiz (Flicker free)
Çok düşük seviyelere kadar kısma imkanı (0.1%)
Homojen ışık çıkışı
2 MacAdam Ellipse
Ayarlanabilir beyaz (Tunable white)

Akustik

Özellikle açık alanlarda benzersiz gürültü azaltma sağlayan yüksek performanslı pasif akustik malzemesi

Yüksek performanslı akustik tavan çözümü
NRC veya ISO EN11654 değeri: 0.90

Mimari formlar

Farklı boyutlarda standart çözümler
Özel boyut imkanı
Akustik performanslı gergi tavan çözümü
Farklı görsel çözümleri
Farklı montaj seçenekleri

Taviz vermenize gerek yok

Farklı formlar

Farklı işlevler

Standart görseller seçilebilir ya da projenize özel çözüm sunulabilir.

Ya da sadece ses emici panel gibi kullanılabilir.

Dinamik renkler (RGBW)

Hem beyaz hem de renkli çözümleri tek armatür ile elde etmek mümkün.

RGBW teknolojisi ile sınırsız renk.

Tüm detaylar için:

FABRILum: https://www.cooledgelighting.com/products/luminous-ceilings/fabrilum

FABRICated Luminaires: https://www.cooledgelighting.com/products/luminous-ceilings/fabricated-luminaires

Akustik performanslı gergi tavan çözümü

Difüzör olarak kullanılan teknik örgü hem akustik performansa katkı yapıyor hem de bakım konusunda gergi tavan çözümlerini geride bırakıyor. Kolayca açılıp tekrar kapatılabilen çözümler bakım konusundaki soru işaretlerini ortadan kaldırıyor.

Tüm detaylar için:

Specialty Illumination Solutions: https://www.cooledgelighting.com/products/luminous-ceilings/specialty-illumination-solutions

Açık ofisler ve perakende noktaları için ideal çözüm

Getirdiği avantajlar ile Cooledge’in “FABRI” ailesi açık ofislerde veya perakende noktalarında ideal bir çözüm olarak karşımıza çıkıyor. Akustik ile aydınlatmanın beraber çözülmesi aynı zamanda bir maliyet avantajı da sunuyor.

Sales Layer Türkiye Certified Partneri

Mon, 28 Nov 2022 00:00:00 GMT

“Sales Layer Certified Partner”

28 Kasım 2022 itibariyle, Ağustos Teknoloji artık “Sales Layer Certified Partner”. Yani ilgili teknik sınavları tamamlayarak sertifikasyonumuzu almış bulunuyoruz.

“Çok kanallı” pazarlama

Özellikle e-ticaretin ve mobil uygulamaların yaygınlaşması ile “çok kanallı” pazarlama kavramı her geçen gün daha büyük önem kazanıyor.

Buna paralel olarak da, bugün “Ürün bilgi yönetimi” (Product Information Management), her türlü üretici / pazar yeri için hiç olmadığı kadar gerekli bir araca dönüşmüş durumda.

Ağustos Teknoloji olarak bu konuda Sales Layer gibi önemli bir oyuncunun partneri olmaktan gurur duyuyoruz.

Gelin, sizin de Pazarlama ile ilgili süreçlerinizi otomatize edip bir yandan zaman ve para tasarrufu etmenizi sağlayalım, diğer yandan satışlarınızı arttıralım.

CoeLux’ten yeni ürün: Sky Line

Mon, 21 Nov 2022 00:00:00 GMT

Görünmez gökyüzünün görünür bir hatırlatıcısı

Gün boyu değişen duygularınıza paralel senaryo imkanı

CoeLux Sky Line, orijinal CoeLux doğal aydınlatmasını minimalist, doğrusal bir ürün aracılığıyla odaya yayar. Duvarda, yoğun bir sarı yönlü ışık noktası, CoeLux gökyüzünü karakterize eden dağınık mavi ışıkla uyumlu bir kontrast içinde güneşi çağrıştıracak.

2 farklı versiyon: Smart Sky ve Classic

CoeLux Sky Line, akıllı ev sistemi veya CoeLux uygulaması aracılığıyla kontrol edilebilir. Smart Sky sürümü, gün boyunca kademeli olarak değişen renklerin ve ışık yoğunluğunun keyfini çıkararak gün doğumundan gün batımına kadar geçen zamanı yeniden oluşturmanıza imkan tanır.

Smart Sky

Classic

Temel gün ışığı, çoklu kombinasyonlar

İster uzun koridorları ışıkla doldurmak için, ister küçük alanlar için bireysel bir kurulum olarak veya diğer CoeLux ürünleriyle birlikte kullanılsın, CoeLux Sky Line, doğal ışığın tüm güzelliğini sadece 12 cm kalınlığında kompakt, gömme bir armatürde toplar.

Milan’da bir ortak çalışma alanı. HT25 ve SkyLine modelleri bir arada kullanılıyor.

HT 25 ile kombinasyon - Smart Sky

HT 25 ile kombinasyon - Classic

45°’de spot ışığı
Kısıp açma <%5-100
Trimless versiyon alternatif ile

Ürün sayfası: https://www.coelux.com/en/p/coelux-sky-line-11166

CoeLux LS Ice, kapalı alanda günışığı teknolojisi MEXT Ataşehir’de

Tue, 13 Jul 2021 00:00:00 GMT

Tasarımı Yalın Tan & Partners tarafından yapılan ve 2020 yılında tamamlanan MEXT Teknoloji Merkezi, CoeLux LS (Long Sky) Ice modelinin uygulandığı Türkiye’deki ilk proje oldu.

LS Ice modeli ile ilgili detayları şu adresten görebilirsiniz: https://www.coelux.com/en/p/coelux-ls-ice-8508

“Yarının Teknolojisi Bugün, Burada” sloganı ile dünyanın en büyük dijital dönüşüm ve yetkinlik gelişim merkezi olan MEXT Ataşehir’de, CoeLux ürünleri, -1.katta “Günışığı alanı” olarak konumlandı.

Mekanı ve CoeLux’ü 360**°** sanal tur ile keşfetmek mümkün.

Fotoğraflar: İbrahim Özbunar

Sektörün en iyi esnek lineer aydınlatma çözümü: XFL

Sun, 06 Dec 2020 00:00:00 GMT

Xicato Esnek LED Lineer Aydınlatma Portfoyü

Xicato’yu ayrıştıran renk kalitesi ile türünün en iyisi esnek lineer çözümlerden oluşan eksiksiz bir portföy. Diğer lineer ürünlerden farklı olarak, XFL çok sayıda profil, lümen paketi, CCT ve alternatif sunar. Amaç: mimar ve aydınlatma tasarımcılarının tüm ihtiyaçlarına cevap verebilmek.

Static White
High Density
Full Spectrum
Tunable
Dim to Warm
RGBW
Neon
Drivers
Extrusions
95 CRI (Yüksek CRI), R9, Fidelity ve Gamut için eşsiz performans
Sabit voltaj ve PWM için en yaygın kullanılan 24V girişi
Daha yüksek güvenilirlik ve ısı yönetimi için 3 oz Cu dahil üstün yapı
Esnek lineer aydınlatma için 10 yıllık garanti
Xicato Bluetooth® Mesh Control portföyü ile uyumlu
Xicato Flexible Lineer <2 SDCM olarak mevcut

Static White (Sabit Beyaz)

Enerji açısından verimli ve küçük profil.

Güç tüketimi (W/m): 3.28, 9.84, 14.43, 16.40, 19.68
Işık çıkışı (lm/m): 220-1720
Renk sıcaklığı (K): 2200, 2500, 2700, 3000, 3500, 4100 (Diğer renkler istek üzerine)
Profil (mm): 10
Kesme noktaları (mm): 25
LED’ler (metre başı): 240
Dim edilebilir: Evet
Üstün performans ve uzun ömür için LED paketinde +99.99% altın kablo kullanılıyor
CRI 95+ high efficacy, gamut and fidelity
Binning: ≤ 2 SDCM
IP: IP22 & IP67

High Density (Yüksek Yoğunluk)

Metre başına 700 LED’e kadar olan küçük bir profil ürünü. 4 mm profil Ultra İnce alternatifi de bulunuyor.

Güç tüketimi (W/m): 9.84, 14.43, 16.40, 21.65
Işık çıkışı (lm/m): 585-1560
Renk sıcaklığı (K): 2200, 2500, 2700, 3000, 3500, 4200 (Diğer renkler istek üzerine)
Profil (mm): 10
Kesme noktaları (mm): 10
LED’ler (metre başı): 700
Dim edilebilir: Evet
Üstün performans ve uzun ömür için LED paketinde +99.99% altın kablo kullanılıyor
CRI 95+ high efficacy, gamut and fidelity
Binning: ≤ 2 SDCM
IP: IP22 & IP67

Ultra Slim (Ultra İnce)

Metre başına 700 LED’e kadar olan küçük bir profil ürünü, kendi başına veya mevcut bir kanal portföyü içinde üstün performans sağlar.

Güç tüketimi (W/m): 12.14
Işık çıkışı (lm/m): 740-855
Renk sıcaklığı (K): 2200 , 2500, 2700, 3000, 3500, 4000, 5000 (Diğer renkler istek üzerine)
Profil (mm): 4
Kesme noktaları (mm): 29.4
LED’ler (metre başı): 238
Üstün performans ve uzun ömür için LED paketinde +99.99% altın kablo kullanılıyor
CRI 95+ high efficacy, gamut and fidelity
Binning: ≤ 2 SDCM
IP: IP22

Tunable White (Ayarlanabilir Beyaz)

2-kanal driver için, gelişmiş yerleşik devre ile CCT ayarlanabilir lineer aydınlatma.

Güç tüketimi (W/m): 9.84, 14.43, 17.06, 19.68
Işık çıkışı (lm/m): 650-1220
Renk sıcaklığı (K): 2200 – 3000 / 2400 – 3500
Profil (mm): 10
Kesme noktaları (mm): 25
LED’ler (metre başı): 240
Dim edilebilir: Evet
Üstün performans ve uzun ömür için LED paketinde +99.99% altın kablo kullanılıyor
CRI 95+ high efficacy, gamut and fidelity
Binning: ≤ 2 SDCM
IP: IP22 & IP67

Full Spectrum (Tüm Spektrum)

Görünür ışığın tüm spektrumunu kapsayan bu ışık, daha sağlıklı bir doğal ışık yelpazesiyle eşleşir ve yapay ışığın potansiyel olumsuz etkilerini en aza indirir.

Güç tüketimi (W/m): 9.84, 14.43, 16.40, 19.68
Işık çıkışı (lm/m): 750-1330
Renk sıcaklığı (K): 4000, 5000, 5700 (Diğer renkler istek üzerine)
Profil (mm): 10
Kesme noktaları (mm): 50
LED’ler (metre başı): 120
Dim edilebilir: Evet
Üstün performans ve uzun ömür için LED paketinde +99.99% altın kablo kullanılıyor
CRI 95+ high efficacy, gamut and fidelity
Binning: ≤ 3 SDCM
IP: IP22 & IP67

Ek LED Lineer Aydınlatma Alternatifleri

Aluminyum ektrüzyonlar, Konektörler, Driver’lar

Esnek, lineer aydınlatma çözümleri için gerekli tüm aksesuarlar ile beraber Xicato toplam bir çözüm sunuyor.

www.xicato.com/products/light-sources/xfl/

Gerçek gün ışığı deneyimi sunan CoeLux’ün en yeni modeli HT25 DecoVita Seramik’in Etiler Nisbetiye On Rezidans’taki showroomunda ziyaretçilerini bekliyor

Tue, 01 Sep 2020 00:00:00 GMT

HT25 (High Tech Flat), DecoVita Seramik Showroom

CoeLux – Experience the sky

CoeLux en yeni modeli HT25 (High Tech Flat) montajı için gereken yükseklik sadece 25 cm. Kapalı bir kutu halinde tasarlandığı için montajı kolaylıkla yapılabilen CoeLux doğal ışık almayan mekanlara değer katarak etkin kullanımlarına olanak veriyor.

CoeLux **HT25 (High Tech Flat)‘**i deneyimlemek için sizi, Gönye Tasarım tarafından tasarlanan DecoVita Seramik’in Etiler Nisbetiye On Rezidans’taki showroomuna bekliyoruz.(*)

CoeLux güneş ve gökyüzünün oluşturduğu doğal ışığı, yapay olarak üreten LED tabanlı yüksek teknolojik bir pencere.

CoeLux ile güneşli bir gökyüzü keyfini istediğiniz zaman istediğiniz yerde deneyimleyin.

CoeLux, 3 önemli bileşeni bir araya getiriyor: Gün ışığının spektrumunu veren son teknoloji LED sistemi, güneş ile gökyüzü arasındaki sonsuzluk hissini veren sofistike bir optik sistem; ve Rayleigh sıçraması sürecini sağlayan (gökyüzünün mavi gözükmesi hali) bir kaç milimetre kalınlığında nano parçacıklar. Bu mükemmel birleşim, bizlere iç mimaride sınırsız imkanlar sunan bir “yüksek teknoloji penceresi” sunuyor.

HT (High Tech Flat) Pencere boyu: 107 x 52 cm, Tavan boşluğu ihtiyacı 25 cm, 170W, 50 kg

(*) Randevu için lütfen iletişime geçiniz.

Işık kirliliği ve Cep hikayeleri Youtube kanalı

Sun, 05 Jul 2020 00:00:00 GMT

Işık kirliliği ile tanışmam 2011 yılına dayanır. İlk kez, o yıl, sonra Türkiye’de bir kaç şehirde yapı sektörü profesyonelleri ile de tanıştırdığımız, “The city dark” belgeselini Madrid’de izlemiş ve bu konuda bir şeyler yapmam gerek diyerek kolları sıvamıştım.

O dönemden beri konuya dikkat çekmek için çabalarım sürüyor.

Etkinlikler düzenledim:

* Türkiye’de Işık Kirliliği Semineri https://pldturkiye.com/turkiyede-isik-kirliligi-semineri/
* Karanlığı aramak – The City Dark Film Gösterimleri: https://pldturkiye.com/karanligi-aramak-the-city-dark-film-gosterimleri/

Yazılar yazdım:

* Işık kirliliği nedir? Türkiye’deki çalışmalar: https://pldturkiye.com/isik-kirliligi-nedir-turkiyedeki-calismalar/
* Işık kirliliğini (büyük oranda) önlemek için 3 temel öneri. (Özet: 24:00’den sonra ışıkları kapatalım.): https://pldturkiye.com/isik-kirliligini-buyuk-oranda-onlemek-icin-3-temel-oneri-ozet-2400den-sonra-isiklari-kapatalim/
* LED’ler ve renk kullanımı: Pavyonlaştıramadıklarımızdan mısınız?: https://pldturkiye.com/ledler-ve-renk-kullanimi-pavyonlastiramadiklarimizdan-misiniz/

Konuşmalar yaptım:

* Mimarlık ve Kentlerin Işık Kirliliği: https://youtu.be/3f6FPAjw2wc
* PechaKucha Night 031 @Luminale – Emre Güneş – Searching for darkness for lighting design: https://youtu.be/al5RdQ7jHYA
* PechaKucha Night Istanbul Vol.18 – Emre Güneş – Aydınlatma tasarımı için karanlığı aramak: https://youtu.be/AnttvadAsxs

Bunlar online bir video linki olanlar, bir çok farklı şehir ve ülkede, onlarca kez sahnede bu konuyu paylaştım. Son olarak, yine bu amaçla Youtube kanalı “Cep hikayeleri”nin konuğu oldum ve yine “Işık kirliliği”ni anlattım.

Sizlerden de ricam, konuyu daha fazla kişiye ulaştırmak için yardım etmeniz ve paylaşmanız. Çünkü hep söylediğim gibi “kaybedeni” olmayan ve bilinçlendirme ile çözebileceğimiz bir problem ışık kirliliği.

Ecosense, SORAA’yı satın aldı

Wed, 25 Mar 2020 00:00:00 GMT

Önde gelen LED teknolojisi şirketi olan Ecosense®, merkezi Fremont, California’da bulunan full spektrum LED lamba üreticisi SORAA‘yı satın aldığını açıkladı.

Anlaşma şartlarına göre Ecosense, SORAA marka adını, fikri mülkiyetini ve şirketin önde gelen VIVID, BRILLIANT™ HL ve HEALTHY™ ürün serileri de dahil olmak üzere markalarını satın aldı.

Bu adımla Ecosense, lamba kategorisine ilk kez girmiş oluyor.

Ecosense CEO’su Mark Reynoso, “Bu satın alma, stratejimizi ileri aydınlatma vizyonuna doğru ivmelendiriyor,” diyor. “SORAA, ışın ve spektral kalite konusunda benzersiz bir teknolojiye sahip. ZEROBLUE™, full spektrum ve sağlıklı (Healthy) serileri de dahil olmak üzere portföyleri, bizim kendi teknolojilerimizi büyük ölçüde tamamlıyor. Antibakteriyel teknolojileri geliştirme ve pazara sunma işi önceliğimiz olacak.”

SORAA, mavi LED’i buluşuyla 2014 yılında Nobel Fizik Ödülü alan, Shuji Nakamura tarafından kuruldu. Bu satın alma konusunda Nakamura şunları söyledi: “SORAA, full spektrum ve sirkadiyen aydınlatmada öncü. Ecosense ile birleştiğimizde, bu ve ilgili alanlardaki liderliğimizi önemli ölçüde genişletmiş olacağız. Birlikte büyümeye doğru atacağımız bir sonraki adımın heyecanı içindeyiz.”

Tutarlılığı ve hizmet kalitesini korumak için SORAA, kendi ayrı markasıyla faaliyet göstermeye devam edecek.

Haber kaynağı: https://www.ecosenselighting.com/ecosense-acquires-assets-from-soraa/

Bebeğin altını kim değiştirecek?

Wed, 06 Nov 2019 00:00:00 GMT

Uzun zamandan beri bilgisayarın başına yazı yazmak için oturmuyorum. Mart 2018 itibariyle basılı olarak PLD Türkiye’ye veda ettiğimizden beri de 4 yazı yazmışım. Bazen günlerce içinden çıkamasam, kendimi ifade edebilmek için kelimeler ile boğuşsam da, daha bu ilk cümlelerden görüyorum ki yazmayı da, dergi gibi, özlemişim. 2020’nin istek listesine daha çok yazmayı şimdiden eklemiş olayım.

Başlığı görünce şaşırmış olabilirsiniz. Aydınlatma tasarımı ile çocuk bezi arasında nasıl bir ilişki kurulabileceği ilk başta hemen akla gelmiyor. Haklısınız ama bağlantı tahmin ettiğinizden daha güçlü, lütfen izin verin, açıklayayım.

Her ne kadar son yıllarda, azalma eğilimi gösterse de, profesyonel hayatımın çoğunu aydınlatma tasarımcısı mesleğinin neden var olması gerektiğini ve aydınlatma tasarımının neden önemli olduğunu açıklayarak geçirdim. Bazen yazılı bazen sözlü olarak tekrar tekrar kullandığım cümleler ve analojiler ise zamanla değişti ve dönüştü. Son 3 yıldır ağzımdan düşmeyen, yaratıcısı da olmadığım bir analojiyi ise yazıya dökmediğimi fark ettim. Sahibi, Türkiye’de konuşmacı olarak misafir etme şansı da bulduğum, arkadaşım, İsveç’li önemli aydınlatma tasarımcısı Kai Pippo. Türkiye’de gösterimini de gerçekleştirdiğimiz “Perfect Light” filminde rastladığım Kai’in yaklaşımı ilk duyduğumdan beri benimle yaşıyor. İşte bu yazı bununla ilgili.

Işık mucizevi bir olgu. Her ne kadar, günlük koşturmaca içerisinde unutsak da, dış dünya ile ilişki kurmamız için olmazsa olmaz şey ışık. Beynimize ulaşan bilgi ve mesajların %80’i gözümüz aracılığıyla yani ışık sayesinde ulaşıyor. Gözünüzü kapatıp bir orman hayal edin desem ilk aklınıza gelecek görüntü, ağaçlar arasından süzülen ışık huzmeleri olacaktır. Fiziksel olarak hem parçacık hem de dalga özelliği gösteren ışık, yetmezmiş gibi kuzey ışıkları veya yağmur sonrası ortaya çıkan gökkuşağı gibi mucizevi doğa olaylarında da başrolde.

O yüzdendir ki hepimiz ışığı severiz. Yapı sektörü de bir istisna değil. İşveren, mimar, elektrik mühendisi vb, tüm paydaşlar, ışığı, aydınlatmayı seviyor. Aynı bir bebek gibi. İstisnalar hariç olmakla beraber, neredeyse hepimiz ufak bir bebek gördüğümüzde sevinir, öpüp koklamak isteriz. Ne zaman ki bebek altına yapar, işte o zaman, aile devreye girip bebeğin altını değiştirir. Yani bebeğin bir sorumlusu vardır.

Peki ya yapı üretim sürecinde ışığın sorumluluğunu kim alacak? Eğer işler iyi gitmez ve aydınlatmada problem çıkarsa, sorumlusu kim olacak? İşte Kai Pippo diyor ki, yapı üretim sürecinde ışığın & aydınlatmanın yani herkesin göz bebeğinin sorumluluğu, aydınlatma tasarımcısındadır. Bebeğin tüm ihtiyaçlarını belirleyen ve problem çıktığı anda da müdahale edebilecek tek kişi yine aydınlatma tasarımcısıdır. Yani gerekirse bebeğin altını da aydınlatma tasarımcısı değiştirir.

İtiraf etmem gerekiyor ki, bu yazının yazılmasında kişisel hayatımdaki önemli bir gelişmenin de etkisi var. 20 Ekim 2019 tarihinde oğlum (Can Güneş) dünyaya geldi. Yapı sektöründe olmasa bile, o günden beri evde bebeğin altını ben değiştiriyorum.

Emre Güneş

Kendisi küçük ayakları kocaman Can.

CoeLux’un çalışma mekanlarındaki etkisi Türkiye’de bir yüksek lisans tezi kapsamında değerlendirildi. Sonuç olumlu!

Sun, 13 Oct 2019 00:00:00 GMT

Gün geçtikçe gün ışığı almayan çalışma mekanlarının sayısı artıyor.

Özellikle İstanbul gibi yoğunluğun ve metrekare fiyatlarının yüksek olduğu ve sürekli arttığı metropollerde bu trend daha da belirgin.

Ancak gün ışığının sağlığımız üzerinde olumlu etkileri ya da yokluğunun olumsuz etkileri ispatlanmış durumda. D vitamini üretiminden tutun da depresyona kadar, gün içerisindeki değişim ile çalışan arasındaki ilişkinin koparılmasının fiziksel ve psikolojik olarak önemli etkileri var.

Bu yüzdendir ki Almanya gibi ülkelerde ofis şartlarında pencere büyüklükleri ve çalışanın gün ışığına erişimi gibi kurallar konulmuş durumda.

CoeLux, patentli teknolojisi sayesinde, gün ışığını herhangi bir mekana taşıyabiliyor.

Bir aydınlatma sisteminden çok, gün ışığı deneyimi sunan, bu gökyüzü penceresi bu özelliği ile çalışma mekanlarına da önemli bir katkı sağlıyor. İşte bu yönü ile CoeLux, Türkiye’de bir yüksek lisans tezine konu oldu.

“Gün ışığı almayan kapalı mekanlarda gün ışığı etkisi yaratan uygulamaların kullanıcı etkisi üzerine bir çalışma” başlıklı tez, İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İç Mimari Tasarım Anabilim Dalı, İç Mimari Tasarım Uluslararası Yüksek Lisans Programı kapsamında gerçekleştirildi.

Prof. Dr. Alpin Köknel Yener danışmanlığında gerçekleşen tezin sahibi, aynı zamanda aydınlatma tasarımcısı olarak çalışan Damla Bayhan. (LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/damla-bayhan-0817a44b/) Bayhan, tezinde gün ışığı almayan kapalı mekanlarda kullanıcı algısının belirlenmesi amacıyla anket yöntemi kullanılarak deneysel bir çalışma düzenledi.

Tez kapsamında, birinde gün ışığı etkisi yaratan sistemin (CoeLux), diğerinde ise tavana gömme aydınlatma aygıtlarının olduğu iki farklı odada düzenlenen çalışma ortamlarında aydınlatma düzeni görsel konfor açısından ve katılımcılar üzerindeki algısal etkileri açısından karşılaştırıldı.

19 kişiyle gerçekleştirilen çalışma sonucunda CoeLux ile daha verimli çalışmaya uygun, keyifli-huzurlu ve uyarıcı bir mekan algısı yaratıldığı sonucu çıktı.

Tez PDF bağlantısı eski sitede artık erişilebilir değil; özet bilgiyi bu yazıda koruyoruz.

Soraa HEALTHY™ PIA Ödülü’nü kazandı

Sun, 06 Oct 2019 00:00:00 GMT

Soraa HEALTHY lamba serisi, prestijli 2019 Ürün İnovasyon Ödülü’nü (Product Innovation Award 2019 -PIA) kazandı. Architectual SSL dergisi tarafından düzenlenen ödüller, inovatif LED ve armatürlerini dikkate alırken bu aydınlatma kaynaklarını yaratan bileşenlerin ardındaki oyuncuları da ön plana çıkartıyor.

Zararlı mavi ışık içermeyen, uyku dostu tek lamba

Soraa HEALTHY™, dünyanın ilk ve tek sağlıklı aydınlatılmış ortamlar yaratan, mavi ışık içermeyen LED lambası.

Soraa HEALTHY lambalar, eşsiz Soraa ZEROBLUE™ teknolojisi ile tasarlandı; bu da vücudun, tıpkı doğada olduğu gibi, mavi içermeyen ışığın biyolojik faydalarını aldığı anlamına geliyor. Geceler daha dinlendirici, vücud rahat ve uykuya daha hızlı dalıyor.

Broşür için tıklayınız

SalesLayer Türkiye Solution Partneri

Mon, 16 Sep 2019 00:00:00 GMT

Her ne kadar aydınlatma 2005 yılından beri uzmanlık alanız olsa da, reklam ajansı geçmişimiz ve dijital pazarlama ile olan yakınlığımız, bizi danışmanlık noktasında da güçlü bir noktaya yerleştiriyor. Her geçen gün daha da önemli hale gelen “dijitalleşme” başlığı altında, firmaların süreçlerini optimize etmelerinde ve daha “verimli” çalışmalarında destek oluyoruz.

Bugün bu anlamda önemli bir adım daha attık ve İspanya kökenli, PIM (Ürün Bilgi Yönetimi) yazılı SalesLayer ile “Solution Partner” olarak sözleşme imzaladık.

https://saleslayer.com/our-partners

B2B alanındaki üreticiler için “doğru” bilgiyi müşterilerine ulaştırmak kritik bir öneme sahip. Websitesi, Teknik özellikler sayfası (Specsheet), Kullanım Klavuzu gibi dökümanların “güncel” tutulması hele de birden fazla dilde çalışıyorsanız, Pazarlama ekipleri için büyük bir iş yüküne dönüşüyor.

Ortak klasörler ve excel dosyalarındaki teknik bilgiler ile tüm bu süreci sağlıklı yönetmek imkansız. Bu anlamda neyin güncel olduğunu bile takip etmek çok zor.

Ürün bilgi yönetimi (PIM) çözümleriyle, tüm bu süreçleri tek bir arayüzden yönetmek ve şirket içerisinde tek bir “doğru bilgi kaynağı” oluşturmak mümkün. Bu sayede Satış ve Pazarlama ekipleri çok daha verimli çalışacak ve şirket içerisindeki gereksiz kayıp zamanlar ortadan kaybolacak. Bu da tek bir çıktı sağlıyor: Daha çok satış!

Eğer siz de ürün bilgi yönetimi (PIM) çözümleriyle tanışmak ve şirketinizde verimliliği arttırmak isterseniz, lütfen bize ulaşın.

Pipedrive Türkiye Premier Partneri

Thu, 12 Sep 2019 00:00:00 GMT

Ağustos Teknoloji olarak danışmanlık alanındaki ilk işbirliğimizi Pipedrive ile gerçekleştirdik. Artık Türkiye’deki ilk “Premier” partner olarak, Pipedrive ile ilgili süreçlerde firmalara destek olabileceğiz.

Bir çok CRM kullandıktan sonra 2014 yılında tanıştığımız ve o günden beri keyifle kullandığımız Pipedrive programı, kullanım kolaylığı ve mükemmele yakın kullanıcı deneyimi ile rakipleri arasından sıyrılıyor.

Pipedrive Türkiye ekibi gibi davranacağımız bu yeni dönemden heyecan duyuyoruz. Eğer siz de, CRM probleminize bir çözüm arıyorsanız, bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Yeni CoeLux HT25

Fri, 28 Jun 2019 00:00:00 GMT

Deep in the Blue…

Çerçevenin ince tasarımı, mavi gökyüzünün daha geniş algılanmasını sağlayarak yarı-devamlı pencereler oluşturuyor.

Mavi, sakinliğin, huzurun ve dengenin rengi…

Detaylı bilgi için lütfen tıklayınız

98 CRI ve 1×2 MacAdam Elipsi COB çözümü hazır: XOB

Mon, 17 Jun 2019 00:00:00 GMT

XOB, aydınlatma tasarımcıları ve son kullanıcıların arzu ettiği, endüstri standardı form faktörlerinde ambalajlanmış en güzel, tutarlı, doğal ışığı sağlıyor.

Üstelik uygulamak için başka hiç bir komponenti değiştirmeniz gerekmiyor. Aynı reflektör, COB holder, driver ve soğutucu… Tak ve direkt kullan.

Neden XOB?

XOB, piyasadaki herhangi bir LED serisine ait en iyi renksel geriverimi (98 CRI), eşsiz renk tutarlılığı (1×2 MacAdam Elipsi) ve en yüksek güvenilirliği sunuyor. XOB, tasarımlarda kullanması en kolay olanıdır, pazar lideri bir performans ve dar ışın açıları sağlar.

Çeşitli ışık kaynaklarından yararlanacağınız bir projeniz mi var? Xicato renk uyumu ile XOB, Xicato’nun herhangi bir konfigürasyona sahip LES’i ile projelerde kullanılabilir.

En iyi renksel geriverim 98 CRI Tipik, Minimum 95 CRI, R9: 90
En iyi renk tutarlılığı: 1 x 2 MacAdam Elipsi dahilinde
CCT: 2700K’den 4000K’e alternatifler
LES: 4 mm’den 32.8 mm’e kadar farklı ambalajlar
Lümen: 345 lm – 8300 lm
5 yıl Lümen, 2 yıl Renk kararlılığı garantisi

Bekleyiş sona erdi, Xicato kalitesinde COB çözümü hazır.

Soraa’dan “Sağlıklı” lamba serisi

Wed, 10 Apr 2019 00:00:00 GMT

https://youtu.be/SO5byD8Tp_k

Yaşam ve yaşam tarzlarını iyileştiren yenilikçi ürünler yaratma misyonunun bir devamı olarak, tam spektrumlu LED teknolojisi lideri Soraa, hiç mavi içermeyen LED lamba portföyünü tanıtıyor.

Soraa’nın “Sağlıklı” ürünleri, LED renk biliminde çığır açan patentli ZeroBlue teknolojisi özelliğine sahip. ZeroBlue sayesinde Soraa Healthy ürünleri, melanopik lümenleri geleneksel LED’lere kıyasla yaklaşık yüzde 40 azaltan mavi içermeyen spektrum yayıyor. Üstelik bunu yaparken diğer uyku dostu LED’lerin sarı renk tonuna da izin vermiyor.

Soraa’nın mor LED’leriyle birlikte kullanılan Soraa “Sağlıklı” ürünleri, mavi aralığında geniş boşluğa sahip bir spektrum üretmek için tasarlanmış yeşil ve kırmızı fosfor karışımını bir araya getiriyor; maviyi tamamen ortadan kaldırırken canlı, doğal beyaz ışık ve renksel geriverimle sonuçlanan yüksek kaliteli ışığı koruyor. Ne loş ışık ne renk şemaları; sadece sağlıklı, mavi içermeyen ışık.

Neden ZeroBlue?

Güneş, sabahları üretkenlik ve uyanıklığı destekleyen doğal mavi ışık yayar. Gün ilerledikçe gün ışığı doğal olarak gittikçe daha az mavi içerir ve bu da bedeni uykuya hazırlar.

Ancak insanlar uyanık oldukları zamanın gittikçe daha fazla kısmını kapalı ortamlarda ve yapay ışık altında, akşam saatlerinde dinlendirici bir uykuyu engelleyebilecek mavi ışığa aşırı maruz kalma riski altında geçiriyor. Soraa “Sağlıklı” lambaları, bedenin, günün sona erdiğini daha rahat fark etmesine ve böylelikle sağlıklı bir uyku döngüsünün doğal adımlarından faydalanmasına yardımcı oluyor.

“Mavi ışınımın sabahları sizi uyandırıp güne hazırladığını biliyoruz, ancak bu, geceleri sorun olabiliyor çünkü sirkadiyen ritmimizi karıştırıp uykuyu engelleyebiliyor –mavi ışığa aşırı maruz kalmanın sık rastlanan bir yan etkisi,” diyor Soraa Baş Mühendisi Dr. Aurelien David.“ “Soraa’da ışığın günlük yaşamımız üzerinde güçlü bir etkisi olduğuna inanıyoruz ve bu yüzden ışık kalitesinden taviz veremeyiz,” “Renk kalitesinden ödün vermeden, geceleri sağlıklı ve uyku döngünüze saygılı bir ışık kaynağı sağlamak için mavi içermeyen ürünler geliştirdik.”

ZeroBlue ortamlar

Aydınlatma tasarımcıları, mimarlar ve şartname hazırlayıcıları geleneksel olarak her zaman, ışığın ortama kattığı güzelliğe odaklanmıştır. Ancak artık gittikçe daha fazla sağlığa vurgu yapıyor ve ürün tasarlarken sağlık ve refahın insan deneyiminde önemli olduğunu dikkate alıyorlar.

Soraa’nın “Sağlıklı” çözümleri, şimdi artık bu senaryoları destekleyen daha geniş bir lamba yelpazesine sahip oldukları anlamına geliyor. Konut alanları devasa bir fırsat sunuyor. Bununla birlikte, oteller ve sağlık bakım tesisleri gibi, refahı öncelikli tutmanın misafir deneyimini yükselteceği ticari uygulamalar da gittikçe artıyor.

Verimli mavi LED’lerle ilgili buluşundan dolayı Nobel Fizik Ödülü alan Soraa Kurucu Ortağı ve Kurul Üyesi Shuji Nakamura, Soraa “Sağlıklı” LED lambaların oluşturulmasını tavsiye eden kişi. “Sağlıklı aydınlatma seçeneklerinin sunulduğu yeni bir çağa giriyoruz,” diyor Nakamura. “Türünün ilk örneği olan Soraa ‘Sağlıklı’ ürünlerinin piyasaya sunulmasıyla şimdi sirkadiyen sağlığı daha doğrudan ve olumlu bir şekilde etkileyebilecek durumdayız. Soraa’nın mavi içermeyen lambalarının tanıtımı, insanların ışık ve onun günlük hayatlarımızdaki etkisi hakkındaki fikirlerini dönüştürecek. Mavi içermeyen çözümler yalnızca bir başlangıç, bizler yalnızca doğada bulunan ışığa en yakın, ileri, dinamik aydınlatma çözümlerini geliştirmeye devam ediyoruz.”

Soraa ile beyazlar daha beyaz

Tue, 12 Feb 2019 00:00:00 GMT

… ve renkliler daha renkli. Gerçekten klişe bir deterjan reklamı sloganı gibi duruyor, biliyoruz, ancak doğru! Şimdi size bu makalede bunu bilimsel olarak açıklayacağız.

Soraa’nın yüksek CRI (renksel geri verim) değerli oluşu ile ilgili bir çok kez yazdık. (Renksel Geriverim İndeksi (CRI) ve Soraa Farkı)

Zaten bu yüzden son 4 yılda çok fazla müze, sanat galerisi ve sergi aydınlatmasında kullanıldı. (Referanslar için: Soraa Müze / Sanat Galerisi / Sergi referansları)

Görülebilir spektrum

Soraa

Standard LED

Her türlü beyaz malzemenin içerisinde yine deterjan reklamlarından hatırlayacağınız “Whitening agent” – (Beyazlatma ajanları) bulunuyor. Bu ajanların görevi üzerlerinde belli tip bir ışık düştüğünde daha fazla parıldayarak ürünü daha beyaz göstermek.

Bahsi geçen tip ışık ise 380 nm civarı yapılan bir ışıma demek. Dünyadaki hemen hemen tüm LED’ler Mavi çip üzeri fosfor uygulaması ile beyazı elde ediyor. Bu nedenle 420 nm’de en yüksek ışımayı veriyorlar. Soraa ise 380 nm’deki Mor çip üzerine 3 farklı fosfor uygulayarak dünyanın ilk ve henüz tek “full spektrum” LED ışığını üretiyor. Hatırlatma: Gözümüz sadece 380 nm ile 780 nm arasını görebiliyor. Bu yüzden bu alana görülebilir spektrum deniyor.

Yani Güneş ışığı altında “daha beyaz” gördüğünüz tüm malzemeler ancak Soraa ışığı altında aynı beyazlıkta gözükebilir. Diğer hiç bir LED uygulaması bu etkiyi veremez. Bunun CRI ile ilgisi de yoktur, dediğimiz gibi ışıma alanı ile ilgilidir.

Soraa Müze / Sanat Galerisi / Sergi referansları

Tue, 12 Feb 2019 00:00:00 GMT

Soraa müze, sanat galerisi, sergi aydınlatması için ideal bir ışık kaynağı.

Yüksek renksel geri verimi (CRI 95, R9 95) ile sanat eserlerinin gün ışığı altında görüldüğü gibi gözükmesini sağlıyor. Genellikle diğer LED ürünlerin renksel geriverim indeksi (CRI) 80, en fazla 90 olurken, Soraa 95 CRI bir çözüm sunuyor. Sadece 8 renkte değil, hesaba katılmayan diğer 7 renkte de yani 15 renkte 95 değerini veriyor.

Mıknatıslı bir yapı ile basitçe değişebilen SNAP LENS sistemi kolayca açı, renk sıcaklığı, ışık şekli değişimine olanak tanıyor. Böylece farklı sergi alanları için kolayca değişim mümkün oluyor. Videosunu şuradan izlemek mümkün. https://vimeo.com/agustostek/soraa-snap

Bu sayede bir çok projede Soraa ışık kaynakları tercih edildi. İşte içerisinde yer almaktan gurur duyduğumuz projeler:

Proje adı	Şehir	Kategori	Yıl
Peninsula German Art Gallery	İstanbul	Sanat Galerisi	2026
Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi	İstanbul	Müze	2023
Borusan, Cumhuriyet’in Yüzü	İstanbul	Sergi	2023
Baksı Müzesi	Bayburt	Müze	2023
Polatlı Kurtuluş Savaşı Müzesi	Ankara	Müze	2020
MUDO Sergi	İstanbul	Sergi	2019
Narmanlı Bilge Alkor Sanat Galerisi	İstanbul	Sanat Galerisi	2019
AKMED	Antalya	Müze	2019
Urartu Müzesi	Van	Müze	2018
Rezan Has Müzesi	İstanbul	Müze	2018
Akbank Yaşam Alanı Projesi (fuaye alanı sergi salonu)	İstanbul	Sergi	2018
Pera Müzesi	İstanbul	Müze	2017
Çanakkale Tabyaları	Çanakkale	Müze	2017
Erimtan Müzesi	Ankara	Müze	2017
Balkan Kafkas Müzesi	Kocaeli	Müze	2016
EKAV Sanat Merkezi	İstanbul	Sanat Galerisi	2015
Salt Galata Beyoğlu	İstanbul	Sergi	2015
Cumhurbaşkanlığı Müzesi	Kayseri	Müze	2015
HAL Hüseyin Avni Lifij Koleksiyonu	İstanbul	Sergi	2015
Seka Müzesi	Kocaeli	Müze	2015
Galeri Nev	İstanbul	Sanat Galerisi	2015
PİLOT Galeri	İstanbul	Sanat Galerisi	2015
Macaristan Kültür Merkezi	İstanbul	Sergi	2015
Summart Sanat Galerisi	İstanbul	Sanat Galerisi	2015
ArtNivo Sanat Galerisi	İstanbul	Sanat Galerisi	2015
Galeri Zilberman	İstanbul	Sanat Galerisi	2014

Işığın kirli yüzü: Işık Kirliliği kitabı

Sat, 05 Jan 2019 00:00:00 GMT

Sevgili Bülent Aslan‘ın elinden çıkan “Işığın kirli yüzü: Işık Kirliliği” kitabı yayınlandı. Ankara Dayanışma Akademisi ve Heinrich Böll Stiftung derneği Türkiye Temsilciliği destekleri ile yayınlanan kitap ücretsiz olarak www.isikkirliligi.org adresinden talep edilebilir.

Kitabın, bilgi@isikkirliligi.org adresine atacağız bir mail ile posta ücreti size ait olacak şekilde adresinize gönderilmesini isteyebilirsiniz.

Açıkcası, Bülent Aslan’ın nazik düşüncesi ile geçtiğimiz ay elime ulaşan kitabı henüz okuma şansım olmadı. Ancak hem konu hakkında değerli bir türkçe kaynak olarak hem de ücretsiz herkese açılması ile ışık kirliliği ile ilgili duyarlılığın arttırılması için önemli bir çaba olarak tarihte yerini aldı.

Bu noktada yeterince övemeyeceğimi bildiğim Bülent Aslan ile ilgili de ayrı bir parantez açmak isterim. Bülent, “Işık kirliliği nedir? Türkiye’deki çalışmalar” başlıklı yazımda da bahsettiğim konu ile ilgili insan üstü bir çaba ile çalışan çok değerli bir akademisyen. (Bakınız: https://pldturkiye.com/isik-kirliligi-nedir-turkiyedeki-calismalar/)

Daha önce bir çok kez beraber konferanslarda konuşmacı olduğum Bülent ile son olarak İSMD organizasyonu ile Salt Galata’da gerçekleşen “Mimarlık ve Kentlerin Işık Kirliliği” etkinliğinde bir arada olmuştuk. Şuradan tüm konferansı izleyebilirsiniz:

Özel hayatta çok fazla zaman geçirmememe rağmen Bülent ile ilgili en kestirme söyleyebileceğim “iyi” bir insan olduğu. Her hareketi ve söylemi ile bana günümüz dünyasında anlam veremeyeceğimiz bir iyiliği hatırlatan bu değerli akademisyen maalesef ünlü KHK mağdurlarından. Anadolu Üniversitesi’nde akademisyen olarak sürdürdüğü görev maalesef bir KHK ile son buldu. Türkiye’de özellikle son yıllarda artan “yıkım” öyle bir hal aldı ki, en güzel tabirle at izi it izine karıştı.

Umarım, kısa vadede olmasa da, beni derinden üzen bu günler de geçecek ve Bülent gibi değerli insanlara tekrar gereken saygının gösterileceği bir dönem başlayacak.

Emre Güneş

Optoga’dan DALI uyumlu, kompakt 230VAC LED modül

Wed, 02 Jan 2019 00:00:00 GMT

DALI, aydınlatma otomasyon protokolü olarak sıklıkla tercih edilen bir teknoloji.

Özellikle farklı senaryoları hayata geçirmek için birçok tasarımcının tercihi olan DALI protokolü için en sıklıkla karşılaşılan problem, driver’ların büyüklüğü sebebiyle armatürlerin büyümesi.

LED ile beraber her geçen gün daha kompakt ve küçük hale gelen armatürler için Optoga yeni bir çözüm ile karşınızda.

Clara AC 230VAC başka bir driver’a ihtiyaç duymadan DALI ile uyumlu çalışabiliyor. Bu sayede çok daha minimal armatürler üretmek mümkün.

Clara 230VAC DALI

5W, 10W, 16W500lm – 1450lmRa>80 | Ra>9010 farklı açı seçeneği

Detaylı bilgi için; http://www.optoga.com/product/clara-ac-dali/

2018 ardından… Umut.

Sun, 30 Dec 2018 00:00:00 GMT

2018’in bu son günlerinde kısa bir değerlendirme yazısı ile karşınızdayım. Açıkcası uzun zamandır klavyenin başına geçemediğim için mahçubum ancak 2019 hedefleri arasına ilk giren madde “daha çok” yazabilmek oldu. Umarım 2019 yılında daha sık yazı paylaşma şansım olur.

Eminim, bir çoğunuzun hissettiği gibi bu sene de daha öncekiler gibi bir çırpıda geçti. Ancak dönüp baktığımda sene başında bugünü tarif etseler ve “ne dersin?” deseler epeyi “hadi be sen de” derdim. İyi veya kötü anlamda değil, sadece bu kadar değişikliği barındıracağını düşünmezdim. Ama hayat işte. Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir sözünü sürekli biz hatırlatacak şekilde ilerliyor.

İşte bu yazıda kendim, PLD Türkiye ve Ağustos Teknoloji için nelerin değiştiğini ve 2019’dan beklentilerimi paylaşacağım.

PLD Türkiye
Öncelikle PLD Türkiye mart ayı itibariyle basılı dergi olarak hayatını sonlandırdı. Şurada detayları paylaşmış olmama rağmen, bir çok kez kararı sanki biz almışız gibi yorumlar duydum. Tekrar hatırlatmak isterim. Derginin Alman yayıncı firması Via-Verlag bu kararı aldı. Yani bu topraklardaki en büyük klişelerden biri ile biz de “Almanlar kaybedince kaybetmiş sayıldık”. (Bakınız: https://pldturkiye.com/pld-turkiyeye-basili-olarak-elveda/) Bugün halen bu konuda üzüldüğümü ve dergiyi özlediğimi söylemek zorundayım. Dile kolay 66 sayıdır emek verdiğiniz, çocuğunuzu elinizden alıyorlar. Ve yapacak bir şeyiniz yok.

Neyse pldturkiye.com halen hayatını sürdürüyor. Gücümüz yettiğince bunu sürdürmeye de kararlıyız.

Etkinlik konusunda, eşimin (Banu Uçak) de aramıza katılmasıyla, biraz daha aktif olacağımız bir dönem olacak. (Bakınız: https://agustos.com/biz-kimiz/) “İçinden Işık Geçen Filmler” Gösterimleri ile başlayan süreçte umarım daha fazla bir arada olabileceğimiz ortamlar yaratabiliriz.(Bakınız: https://pldturkiye.com/film-gosterimleri/)

Ağustos Teknoloji
Şirket olarak bu sene itibariyle 4 seneyi doldurduk. Esasında evlilik ve şirketler için 1, 3 ve 7. seneler önemli derler. Bu eşikleri aştığınızda daha güçlenerek çıkarsınız. Bu anlamda keşke 2018 için daha güçlendiğimiz bir yıl diyebilseydim. Ancak Türkiye’nin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik durumdan biz de tabii ki etkilendik. 2 kişilik dev kadromuz ve hali hazırda kompakt ve verimli şekilde yürüttüğümüz şirket yapımız olmasa, daha büyük sıkıntı içerisinde olabilirdik. TL bazında 2015’ten daha az bir ciro ile seneyi faliyet karı ile kapatabildik.

Bu sene 4 marka aramıza katıldı. EcoSense (EcoSense), Radiant (Radiant), Mike Stoane Lighting (Stoane) ve LIGMAN (LIGMAN). Her bir marka ayrı ayrı Türkiye’de eksikliği hissedilen bazı noktalara dokunuyor. Umarım beraber keyifli projeler gerçekleştiririz.

Kişisel
Mart ayı, PLD Türkiye’nin kapanması dışında, HEPER firmasına 2015 Haziran ayından beri verdiğim danışmanlık sürecinin de sonu oldu. Bu 2 haber üstüne, tesadüf bu ya, hemen Nisan ayı başında, basket oynarken bir de sol ön çapraz bağlarımı kopardım. Böylece hayatın değişkenliğini en derinden hissettiğim bir kaç haftayı üst üste yaşadım.

Ancak yine hayat, aynı dönemde, bir çok başka tesadüf ile LIGMAN firması kurucusu ve CEO’su Sakchai Manawongsakul ile tanışmamı sağladı. Sakchai, yapmayı düşündüğü potansiyel bir yatırım için geldiği Türkiye’den bir akşam yemeği sonrası el sıkışıp benimle danışmanlık sözleşmesi imzalayarak ayrıldı. Bu anlamda 6 aydır LIGMAN ile beraber çalışıyorum. Bolca seyahat ettim. Neredeyse her ay LIGMAN fabrikalarının bulunduğu Tayland ve Çekya’ya gittim. Yoğun bir dönem oldu. Şirket içerisinde bir çok yeni süreci devreye aldık. (E-newsletter, sosyal medya yönetimi, CRM, proje yönetimi ve PIM) Özellikle ürün bilgi yönetimi (Product Information Management) olarak çevrilebilecek PIM, LED ile beraber sürekli değişen pazarlama bilgilerinin web sitesi ve kataloğa otomatik olarak akmasını sağlayan sofistike bir sistem. Yeni web sitesi Ocak ayında açılacak, bunu önce yeni spec sheet dosyaları sonra da katalog takip edecek. Aynı zamanda bu altyapı ile birden fazla dilde tüm bu süreçleri “otomatik” olarak yönetebileceğiz. Zorlu bir süreç oldu ancak çok şey öğrendiğimi söylemeliyim. Hatta bu alanın Türkiye’deki üreticiler için de önemli bir boşluk olduğunu görebiliyorum. Hele ki hepimizin kafamızı yurtdışına çevirmek zorunda olduğumuz şu dönemde…

Direkt LIGMAN ile ilgili olmamakla beraber, 2015 yılında HEPER ile başlayan süreçte kendime hedef olarak koyduğum yurtdışındaki konferanslarda konuşmacı olma isteğim, bu sene tepe noktasına ulaştı. İlk kez geçen senelerde İran’da konuşmacı, Dubai’de moderatör olarak başlayan bu macera, bu sene Avusturya, Romanya, Estonya’daki konferanslarda konuşmacı olmam ile devam etti. Önümüzdeki yıl Mart ayında Japonya’da bir konferansa da konuşmacı olarak kabul edildim. Açıkcası senenin en güzel haberlerinden biriydi benim için. Konuşmacı olarak deneyimimi şu dosyada sürekli güncel tutuyorum. (Bakınız: http://bit.ly/emregunes-talks)

Sektörel ve Türkiye
Türkiye’deki ekonomik durumun ne kadar sıkıntılı olduğunu görmek için profesör olmaya gerek yok. Her türlü gösterge sıkıntının hem 2019’da devam edeceğini hem de 2-3 sene daha sürme potansiyeli olduğunu söylüyor. Esasen küresel olarak nakitin ve kaynakların daraldığını ve bir Dünya krizi ile karşı karşıya olduğumuzu da bilmek lazım. Artık “acımasız” küreselleşmenin yarattığı inanılmaz gelir uçurumları her ülkede tepki çekiyor. Aynı süreç, Trump gibi fırsatçı liderler ile de daha kapalı ekonomileri ve artan milliyetçiliği besliyor. Hepimiz için zor ve sıkışmış bir döneme giriyoruz. Tabii Türkiye bu dönemde de herkesten negatif olarak ayrışarak hayatı daha da zor kılıyor.

Bir yandan sevdiğimiz insanlar, yakınlarımız yurtdışı trenine biniyor. İstatistikler, son iki senede 290 bin kişinin ülkeyi terk ettiğini söylüyor. Bu beyin göçü ile ilgili şöyle bir örnek veriyim. Galatasaray Üniversitesi mezunuyum. Okuldan arkadaşlar ile mesajlaştığımız bir WhatsApp grubu var. 11 kişilik grubun 9 kişisi şu anda yurtdışında. Çoğu son senelerde gittiler.

Diğer yandan yine etrafımda insanların işsiz kaldıklarını görüyorum. Yapı sektöründe bir çok profesyonel işini kaybetmiş durumda. Sektörden yazılan çekler ve batan firma haberleri ise eksik olmuyor. Son 3 aydır telefonum iş ile ilgili o kadar çok az çaldı ki başka kanıt aramadan sıkıntıyı görebiliyorum.

Çok negatif bir tablo çizdiğimin farkındayım. Peki “Umut nerede?” diyebilirsiniz. Çünkü yazı başlığında “umut” var. Beni yakından tanıyanlar hayatta pozitifi negatife tercih ettiğimi bilir. Genelde bardağın dolu tarafını görmeyi tercih ediyorum. Bugün de farklı değil.
Evet, zor bir dönem bizi bekliyor. Büyük bir kriz ile karşı karşıyayız. Ancak her kriz içerisinde bir fırsat barındırır. Klişe gibi gelse de, kriz hepimize durumunu anlama ve değerlendirme şansı veriyor. Çünkü artık neredeyse otomatik sürdürdüğünüz hayatlarımıza farklı bakmak zorunda kalıyoruz. Tüm tanımlı konfor alanlar yıkılıyor. Tekrar kendimizi tanımak ve tanımlamak için bir fırsat doğuyor.

Çok açık ki, hepimiz yüzümüzü yurtdışına dönmeliyiz. Yani her birimiz yurtdışından elde edilebilecek bir gelir yaratarak yurt içindeki daralmayı dengelemek durumundayız. İş yapış şekillerimiz değişmek zorunda. Güçsüz TL ister istemez Türkiye’yi daha rekabetçi yapıyor. Bu hem aydınlatma tasarımcıları hem de üreticilerimiz için geçerli. Umarım 2019 bu anlamda değişimin başlangıç noktası olur ve sektörel olarak hem hizmet hem de mal ihracının her gün arttığı bir yılı kucaklarız. Sonuçta evrimin insana bahşettiği en mükemmel özellik, hayatta kalma güdüsü. Umut bu güdü ve güdünün bize yaratacağı fırsatların içerisinde.

Hepinize, huzurlu, mutlu ve keyifli bir 2019 diliyorum.

Xicato’dan 98 CRI, 1×2 MacAdam Ellipse Şerit LED – Xicato Linear Tape (XLT)

Fri, 19 Oct 2018 00:00:00 GMT

Xicato’dan Linear Tape (XLT) Artist Serisi, sabit akım lineer aydınlatma kaynağı.

Sonunda hem renksel geri verimi, hem renk tutarlılığı hem de garantisi ile güvenilir bir şerit LED çözümü. Sınıfında rakipsiz bir ürün.

Vitrin, dolap altı gibi düşük yoğunluklu gizli lineer uygulamalar için ideal.

Esnek, yapışkan bantlı bir çözüm olan XLT Artist Serisi, Xicato’nun diğer Artist Serisi ürünlerinin aydınlatma efektlerine uyacak şekilde tasarlandı.

Aynı zamanda renk kalitesi, ilk renkle tutarlılık, renk ve lümen bakımı, renk ve lümen tutarlılığı, yanı sıra tam 5 m uzunluğuyla sektörün en yüksek standartlarını karşılıyor.

Xicato, kullanıcılara en düşük toplam maliyet ve en küçük ekolojik ayak izi açısından sağlam veriler sunarak hem çıkış hem renk tutarlılığı açısından uzun vadeli garanti veren tek ışık kaynağı üreticisidir.

Ürünün kullanım ömrü boyunca da istikrarlı aydınlatma tasarımı kalitesi açısından güvence sunar.

Özellikler:

Renksel Geriverim (CRI): Ra: 98; CRI R9: 95 // TM-30 Rf: 95; Rg 102

Işık çıkışı tutarlılığı (Flux Consistency): 720lm /m ±10% (5 metre uzunluk boyunca)

Renk tutarlılığı (Color Consistency): 1×2 SDCM (5 metre uzunluk boyunca)

Verimlilik: 100 lpw (tipik)

Lümen kararlılığı (Lumen Maintenance): L70/B0/F0 @ 50.000 saat

Renk kararlılığı (Color Maintenance): <0.003 Δu’v’ B0/F0 @ 50.000 saat

Garanti: Xicato’nun full 5-yıl, B0/F0 garantisi. Bozulma yok.

SLD Laser, dünyada ilk kez lazer temelli ışık kaynağı için UL Sertifikası aldı

Thu, 06 Sep 2018 00:00:00 GMT

Şirket, LightFair’deki ödülün yanı sıra Laser Focus World’den de Gold Innovators ödülü aldı.

Görünür lazer ışık kaynakları ticaretinde dünya lideri olan SLD Laser, bugün, LaserLight SMD ürün gamının, katı hal aydınlatma güvenliği standardı ANSI/UL 8750 için UL sertifikası aldığını duyurdu.

Bu LaserLight ürünleri, Mayıs ayında Chicago’da düzenlenen LightFair fuarında LED/OLED, Çipler ve Modüller kategorisinde en üst düzey onur ödülünü aldı.

Ayrıca, bu ürünler yakın zamanda Laser Focus World’den Gold Innovators ödülünü de aldı ve ödül San Jose, California’daki CLEO konferansında duyuruldu.

SLD Laser kurucu ortağı ve başkanı Dr. James Raring, “SLD’nin, lazer temelli bir ışık kaynağı için dünyanın ilk UL sertifikasını aldığını duyurmaktan mutluyuz. Bizi teşvik eden güç, lazer diyotların aydınlatmanın geleceği olduğuna dair vizyonumuz. LaserLight ürünlerimizin yasal kabul gördüğünü ve birçok müşterimizin aydınlatma uygulamalarında benimsendiğini görmek bizi heyecanlandırıyor. Ayrıca, 2018 LightFair ve Laser Focus World jürilerinin olağanüstü takdirine müteşekkiriz,” dedi.

UL Baş Mühendisi Bahram Barzideh ise şöyle konuştu: “UL, SLD Laser’in, görünür ışık spektrumunda ışık üreten yeni LaserLight ürün gamının sertifikasyonunda birlikte çalışmış olmaktan memnundur. Bu ürünler, LED aydınlatma için LED ekipmanı Standardı olan UL 8750 için geçerli gerekliliklere göre değerlendirilmiştir. Ek olarak, SLD Laser’in talebi üzerine, UL, mavi ışık tehlikesi için risk grubu (RG) seviyelerini değerlendirmek üzere IEC TR 62778:2014’ye göre de test yapmıştır. Bu iki değerlendirmenin sonuçlarıyla SLD Laser artık LaserLight ürün gamı için belirli konstrüksiyon ve performans özellikleri tanımlayabilir. Bu da orijinal ekipman üreticilerinin bu bileşenleri aydınlatma ürünleri ve sistemlerine daha kolay entegre edebilmelerine, nihai ürün testlerinin ve pazardaki ivmelenme süresinin düşmesine yardımcı olacaktır.”

SLD’nin LaserLight SMD ürünü, dünyanın ilk lazer temelli ticari aydınlatma ürünü ve LED’lerden 10 kat daha yüksek parlaklığa sahip. Minyatür optiklerden veya yüksek verimlilikli fiber optiklerden, üstün optik kontrol ve ışığa sahip güvenli, yüksek derecede koşutlanmış, beyaz ışık çıktısına olanak sağlıyor.

LaserLight artık ultra-kompakt uzun menzilli spot ışıkları, keskin ışık gradyanlarına sahip yansımasız model aydınlatması ve fiber optik uzaktan aydınlatma efektleri gibi olağanüstü aydınlatma efektleri üretmek için taşınabilir (portable), mimari, dış mekan ve eğlence uygulamalarında benimsenmekte.

Gelecekteki uygulamalar için LaserLight teknolojisi; dinamik ışın şekillendirme, yeni geliştirilen akıllı araba ve akıllı şehir uygulamaları için gelişmiş görüş sahası görüntüleme ve LIDAR, ve 5G ve ötesi için Li-Fi yüksek hızlı veri iletişimini ilgilendiren gelecek nesil aydınlatma sistemlerinde modellendiriliyor.

LaserLight; ancak eski teknolojiler ile mümkün olan yüksek yönelimli çıktıyla, çok az güç tüketimi ve uzun ömürlülük gibi katı hal aydınlatmasının faydalarını sunuyor. LaserLight SMD, minyatür 7 mm yüzey bindirme aygıtı (SMD) aydınlatma paketinden 500lm beyaz ışık ve mm² başına 1000 kandela (Cd) çıktı sunuyor.

LaserLight kaynakları; şirketin, ileri fosfor çip teknolojisi ve özgün yüksek parlaklıkta paketlemesiyle birlikte tescilli ve patentli yarı kutuplu GaN lazer diyotlarından faydalanıyor.

Soraa, Uluslararası Işık Günü’nü Kutluyor

Fri, 27 Jul 2018 00:00:00 GMT

Her zaman her yerde hazır bulunan ışık; güzelleştirme, iyileştirme, enerji kazandırarak harekete geçirme ve ilham verme gücüne sahiptir.

Güneş ışığı, milyarlarca insanı besleyecek tüm dünya ekinlerini geliştirirken örneğin, elektrik ışığı insan verimliliğini artırır.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), ışığın bilim, kültür, sanat, eğitim ve sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkisini kabul ederek 16 Mayıs 2018’de Uluslararası Işık Günü’ne ev sahipliği yaptı. Düzenlenen bir dizi etkinlikle UNESCO, insanlara hem ışığı hem de UNESCO’nun evrensel eğitim, eşitlik ve barış misyonunu gerçekleştirmesinde ışığın oynadığı rolü takdir etme imkanı sundu.

Soraa olarak tek kelimeyle mükemmel olan ışığın gücüne yabancı değiliz ve UNESCO ile birlikte Uluslararası Işık Günü’nü kutlamaktan dolayı büyük bir heyecan duyduk.

Bugüne özel olarak, Soraa makale, röportaj ve videolarında yayımlanmış, dünya çapında aydınlatma tasarımcılarından ve etkili sektör profesyonellerinden bir alıntı derledik;

1. “Işık bir mekânı belirler. Işık ve gölge, objeleri ve mekânları heykel ve mimari unsura dönüştürür. İzleyicinin hissedeceği ve duygusal etkileşime gireceği şekilde mekânlara güzellik, heyecan, drama ve anlam katar.”– Darrell Hawthorne, Architecture&Light Kurucu Ortağı, “Masters of Light: Darrell Hawthorne”

2. “Aydınlatma, mimariye yaşam katma sanatıdır. Bir mekân için bu kadar önemlidir, bir bina için bu kadar önemlidir. En başta oluşan sanatsal vizyondur.”– Gabrielle Serriere, Bağımsız Aydınlatma Tasarımcısı, “Masters of Light: Gabrielle Serriere”

3. “Aydınlatma tasarımcıları daima yeteneklerimizi geliştirmenin yollarını arıyor. Bu yüzden ana amacımızın, bir mekânı veya belirli bir sanat eserini yaşayan ve hissedenlere cazip aydınlatma deneyimleri sunmak olduğunu hiç unutmamamız gerekiyor.”– Marc Langlois, Detroit Institute of Arts Aydınlatma Tasarımcısı, “Color Temperature: The What, How and Why”

4. “Işık bize mekânlara etkili bir şekilde değer katma olanağı sunar. Kullanıcılarını rahat hissettirirken aynı zamanda üzerinde çalıştığımız mekânların doğasını ve güzelliğini güçlendirmeye yol açacak ışık-odaklı deneyimler yaratmak istiyoruz.”– Işık Sanatçısı Rolf Zavelberg, “Light as Art, Not Design”

5. “Şahsen bence kesin olarak iyi veya kötü ışık diye bir şey yok. Farklı lambalar, nesnelerde farklı ifadeler oluşturur ve her insanda kişisel deneyimler doğrultusunda farklı duygular yaratır.”– Mutfak Uzmanı Sachiko Sachiko, “Food Meets Light”

6. “Işık insanların duyguları, ruh halleri ve atmosfer üzerinde düşünmeleri de dahil, hem bilinçli hem bilinçsiz olarak çevrelerini algılama biçimlerini kesinlikle değiştirebilir. Zarif bir sanat eseri uygun bir şekilde aydınlatılırsa odak ışık, eserin malzeme ve dokusunu ortaya çıkarır ve estetiğin otantikliği izleyicileri hayrete düşürerek duygularını harekete geçirir.”– Atsushi Kaneda, Worktecht Kurucusu, Temsilci Yöneticisi ve Tasarımcısı, “When Art and Design Collide: The Conrad Hotel Osaka Takes Luxury Lighting to a New Level”

7. “En iyi nihai renk kombinasyonlarını hem doğal ve hem de yapay ışık kullanarak yaratmayı tercih ediyorum, dolayısıyla ışık, yaratım sürecimde çok büyük bir rol oynuyor. Renk alanı sanatı beni büyülüyor, aynı şekilde eserlerimde de baskın olarak büyük renk alanları kullanıyorum.”– Lineer-Geometrik Soyut Resim Sanatçısı Fraser Renton, “Light+Building Artist Spotlight: Fraser Renton”

8. “Işık, görsel enerjidir.”– Charles Selander, Soraa Teknik Satışlar Yöneticisi, “Simply. Perfect. Light.”

9. “Bizler ışık renk ve kalitesi havarileriyiz.”– George Stringer, Soraa Satış ve Kanal Pazarlama Kıdemli Başkan Yardımcısı, “Simply. Perfect. Light.”

10. Bu gezende var olan her canlı için; insanlar, bitkiler… her varlık için güneş ışığı en doğal ve müşfik kaynak. Bu ışık altında büyüdük biz. Her varlık hayatta kalmak için güneş ışığına muhtaç. Bu yüzden en iyi iç mekân aydınlatması güneş ışığıdır.”– Shuji Nakamura, Nobel Ödülü Sahibi ve Soraa Kurucusu, “Color – with Soraa Founder Shuji Nakamura”

Aydınlatma tasarımımızı yönlendiren Kronobiyoloji ve büyüleyici bilim

Wed, 25 Jul 2018 00:00:00 GMT

Metin: Aurelien David, Soraa

Işık, özellikle de gün ışığı sağlığımız için son derece önemli.

Doğan güneşle uyanıp batan güneşle uyumaya hazırlanmamızı bildiren doğal 24 saatlik günlük biyolojik saatimizi, yani sirkadiyen ritmimizi düzenlememize yardımcı olur.

Yeterince güneş ışığı almadığımızda –ya da fazlasına maruz kaldığımızda- esasen uyku ve duygudurum bozuklukları şeklinde seyreden bazı sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Elektrik ışığı olmadan önceki günlerde (ve gecelerde) sirkadiyen ritmimizi kontrol altında tutmak kolaydı.

Şimdiyse her yandan yapay ışık saldırısı altındayız. Telefonlar, tabletler, bilgisayar monitörleri ve evlerimizdeki lambalar, beyni gece boyu atik ve uyanık kalması için tetikliyor.

Bütün bu fazladan ışık, uyku programınızı bir kenara atıyor ve bu da uyanıklığınızı etkileyip potansiyel olarak depresyona ve kardiyovasküler sistem sorunlarına yol açıyor. Ayrıca, işe konsantre olmak gibi basit günlük faaliyetleri de zorlaştırabiliyor.

Uyumsuz uyku döngüsünü anlamanın ve mümkünse düzeltmenin anahtarı;

Kronobiyoloji…

Kronobiyoloji; canlı organizmalarla güneş veya ay ritimleri arasındaki ilişkileri inceleyen biyoloji alanı.

İnsanlar, günlük ritme sahiptir. Bu, çevre ışığı tarafından etkilenen 24 saatlik sirkadiyen ritimdir.

Bizi günün saatine göre ya atik ve uyanık tutan ya da uykuya teşvik eden melatonin hormonunu salgılaması için beyne sinyal gönderen, gözümüzün içindeki belirli çubuk ve konilere çarpan ışık tarafından etkileniriz. Ancak birçok faktör uyku döngüsünde değişikliğe neden olabilir. Buna, günün hangi saatinde yemek yediğiniz, sıcaklık, sosyal iletişiminiz ve maruz kaldığınız ışık veya tetiklenme (entrainment) de dahildir.

Tetiklenme, sirkadiyen ritminizin ışıkla nasıl uyarıldığını tarif eder.

Biyolojik saatinizin her gün ayarlanması gerekir. Gerekli dozda ışık almazsanız, saatiniz git gide şaşar, gece ve gündüz farkındalığınızı kaybedersiniz. Örneğin, bir deneyde mağara araştırmacıları bir mağarada aylarca izole bir şekilde yaşadı. Saatleri yoktu ve gün ışığı almıyorlardı. Böylece biyolojik saatleri her geçen gün uzayarak kaydıkça kaydı ve sonunda yavaş yavaş 24’ten 25’e, 26’ya hatta 30 saate kadar çıktı. Bunun nedeni, kendilerini senkronize edecek mavi ışık almamalarıydı.

Bedeninizin her gün, sabah olduğunu ve yeniden başlaması gerektiğini bilmek için bir tiktak’a ihtiyacı vardır. İşte bu tiktak’a tetiklenme (entrainment) denir ve mavi ışık tarafından sağlanır.

Biz bu amaçla lambalarımızı, davranışlarımıza adapte etmek ve sirkadiyen ritimlerimizi 24 saatlik güneş döngüsüyle dengede tutabilmek için kullanılabilecek şekilde tasarladık.

“Dinamik” aydınlatma, yani güneşin doğal döngüsünü taklit eden aydınlatma, aydınlatmanın gelecekteki büyük yeniliğidir.

Soraa’nın yakında çıkacak olan

Soraa ZERO BLUE(™)

teknolojisi’ne sahip dinamik lambaları, günün saatine göre, otomatik olarak parlaklıklarını, renk sıcaklıklarını ve mavi ışık seviyesini ayarlıyor. Güne hızlı başlamanız için sabahları zindeleştirici beyaz ışık ve bedeninize yavaşlama zamanının geldiğini bildirmek için akşamları mavi serbest ışık.

Her ne kadar yapay ışık, uyumu bozulmuş uyku döngümüzün baş sorumlusu tutulsa da potansiyel olarak sirkadiyen ritimlerimizi yeniden kenetlemeye yani onunla uyumlu çalışmaya yardımcı olabilir.

Özünde bu, bir çeşit ışık terapisi; uyku sağlığı için önemli olan yeterli miktarda melatonini üretmek için ritmi ileri, geri itme umuduyla geceleri ya da gündüzleri farklı ışık seviyeleri uygulayarak sirkadiyen ritmi yeniden ayarlama yöntemidir.

Neden sadece CRI’yı değil, aynı zamanda R9’u da anlamak önemlidir

Wed, 18 Jul 2018 00:00:00 GMT

Rengi nasıl açıklarsınız? Daha doğrusu, doğru olmayan renklere karşı doğru renkleri nasıl açıklarsınız?

Çünkü söz konusu olan ışığı ve nesnelerinizi anlamak olunca, bunu yapmak önemlidir.

Örneğin, ürünlerini sergilemek için doğru ışık tipini seçerken perakendeciler başka noktaları da dikkate almalıdır.

LED teknolojilerinin yaydığı ışığın, akılda tutulması gereken farklı yönleri ve özellikleri vardır.

CRI değerleri, rengi açıklamada en yaygın yöntem haline gelmiş durumda. Ancak söz konusu olan renksel geriverim ve ışık kalitesi, özellikle de R9 olduğunda anlaşılması ve dikkate alınması gereken bundan çok daha fazlası.

R9 aydınlatma değerinin ne olduğunu ve önemini açıklamak için önce CRI’ın (Color Rendering Index) ne olduğunu hatırlatarak başlayalım.

CRI; bir ışık kaynağının, güneş ışığı gibi bir referans ışık kaynağı ile karşılaştırıldığında, nesnenin tam ve doğal renklerini gösterebilme yeteneğini ölçen bir değerdir.

CRI’ın maksimum değeri 100 kabul edilir (gün ışığı). 80, 90, 100 gibi yüksek CRI değerine sahip ışık kaynakları, renkleri en doğru şekilde gösteren, en iyi ışık kaynaklarıdır.

Tüm CRI, 14 test rengi kullanır ve bunlara R1’den R14’e kadar değer verir. Her bir renk için, yüksek değer, rengin iyi geriverildiği anlamına gelir. Ancak genel olarak kullanılan CRI değeri, bir ışık kaynağını yalnızca ilk 8 renge karşı ölçer ve pastel renk aralığı olan R1-R8 değerlerinin ortalamasını alır. R9’dan R12’ye kadarlık kısım değerlendirilmez.

Ama bunlar en doygun renklerdir: kırmızı, sarı, yeşil ve mavi. R13 ile R14 de toprak tonlarıdır.

Kırmızı rengin, insan gözünün görmesi için önemli olması nedeniyle –giysiden gıdaya ve sanat eserlerine kadar neredeyse her şeyde- yüksek R9 değeriyle birleştirilmiş yüksek CRI, gerçek rengin en canlı sunumunu yaratır.

R9 değeri önemlidir

Bir restoranda, mutfağınızda ya da yemek masanızda yemeklerin mükemmel görünmesini istersiniz.

Balık, meyve, et, sebze gibi çoğu gıdanın içinde yüksek miktarda kırmızı renk bulunur. Bu maddelere yönlendirilen ışık kaynağında yüksek R9 değeri yoksa, yemek, çok da iştah açıcı olmayan yanlış bir renkte görünür.

Aynı şekilde; ister müzede ister sanat galerisinde ya da evinizde olsun, sanat eserinizin, sanatçının hayal ettiği ve ona göre ortaya koyduğu gibi görünmesini istersiniz.

Sanat eserleri, en doğru, canlı ve tüm renk spektrumunu mümkün olduğunca en iyi şekilde yayarak aydınlatmalıdır.

Artık seçeceğiniz ışıkta neden R9 spesifikasyonları aradığınızı biliyorsunuz.

Günlük hayat kırmızılarla ile dolu, bu yüzden R9 değerinin aydınlatma standardı olması anlam kazanıyor.

Mavi-Siyah Giysi Efekti: Aydınlatma ve Tekstil Konfeksiyon

Wed, 11 Jul 2018 00:00:00 GMT

Perakende mağazalar için doğru aydınlatmayı seçmek önemlidir.

İster vurgulama, ortam, isterse genel aydınlatma olsun, seçtiğiniz ışıklar ve armatürler, müşterilerin, bir odanın duvar rengini, vitrindeki bir ürünün tonunu ya da çizgili bir giysinin rengini algılayışını –mavi ve siyahtan beyaz ve altına (gold)– değiştirebilir.

Yoksa mavi-turuncu muydu?

Bir perakende mağazada doğru aydınlatmanın öneminin üzerinde durabilmek için Şubat 2015’te kimsenin rengine karar veremediği elbise fotoğrafını hatırlayalım. Fotoğraf önce Tumblr’da yayımlanmış, oradan Buzzfeed, Twitter ve diğer pek çok medya ortamına atlamış ve viral olmuştu.

Kafası karışmış Twitter kullanıcılarının farklı değerlendirmeleri çılgın gibi yayılmıştı. Taylor Swift bile fikrini söylemekten geri durmamıştı. Elbisenin gizemi o kadar çok kişinin kafasını karıştırmıştı ki web’in sınırlarını aşıp ana akım haber programlarına ve elbiseyi beyaz-altın olarak görüp bu konudaki tartışmaların “arkadaşlıkları ve aileleri birbirine düşürdüğünden, bu nedenle kendisinin elbise giymediğinden” yakınan Ellen gibi talk show’lara bile bulaşmıştı.

Sonunda elbisenin satıldığı mağazadaki bir satış elemanı ve elbiseyi keşfeden kişi, elbisenin mavi tonlarında olduğunu doğrulamıştı. Peki o zaman neden bazı insanlar onu beyaz-altın veya mavi-turuncu gördü de gerçek rengini göremedi?

#TheDress’in patlamasından kısa süre sonra, Buzzfeed ve Wired olan biteni tam olarak anlamak için nörobilimcilere danıştı.

Görünüşe göre, her şey aydınlatmayla ilgiliydi. İnsan gözü ışığı algıladığında, baktığımız, göze giren ve retinaya çarpan her şeyi yansıtır. Daha sonra beyin görüntüyü işler, gözün gördüğünden seken ışıktan doğru rengi alır ve o rengi objenin gerçek renginden çıkarır.

Washington Üniversitesi’nde nörobilimci olan Jay Neitz, “Görsel sistemimizin ışık verici ile ilgili bilgileri atması ve gerçek yansıtıcılıkla ilgili bilgiyi ayıklaması gerekir,” diyor Wired’a. “Ancak ben 30 yıldır renk algısındaki kişisel farklılıklar üzerine çalışıyorum ve bu şimdiye kadar gördüğüm en büyük kişisel farklılıklardan biri.”

Elbette aydınlatmadaki farklılıklar insanların renk algılayışını çarpıtabilir. Ve ortam rengine bağlı olarak renkler değişiyormuş gibi görünebilir, tıpkı #TheDress’in arka planında olduğu gibi.

Wired’ın fotoğraf ekibi, gerçek renkleri belirlemek için Photoshop kullandığında, ortamın çok şey ifade ettiğini keşfetti. Başlangıçta elbisenin beyaz-altın (gold) olduğunu düşündüler. Ancak görselin beyazı dengelendiğinde, beyaz olması gereken yerlerde hâlâ mavi tonlar ve altın olması gereken yerlerde hâlâ siyah tonlar vardı. Görsel, en koyu pikseline doğru dengelendiğinde, elbise mavi-siyah olarak ortaya çıktı.

“Görselde, dengelenmek üzere yola çıkılması gereken doğru noktanın, siyah nokta olduğu belirginleşmişti,” diyor Wired’ın kıdemli eski fotoğraf editörü Neil Harris.

Ortam değiştiğinde, algı da onunla birlikte değişiyor.

Hiç prova kabininde deneyip rengini beğendiğiniz bluzun, gömleğin, şortun, eve gelince bambaşka bir renkte olduğunu fark ettiğiniz oldu mu? İşte burada da olan bu.

Manşetleri işgal eden yeni bir internet viralinden kaçınmak için perakende tasarımcılarının mimarlar, aydınlatma tasarımcıları, marka yöneticileri ve vitrin tasarımcılarıyla koordineli çalışıp ürünlerini öne çıkaracak doğru renk spektrumunu belirlemeleri önemli.

Ve siz de bir tüketici olarak, satın aldığınız elbisenin gün ışığında farklı renkte olduğunu gördüğünüzde o elbiseyi değiştirmekten geri durmamalısınız.

Mağaza Aydınlatmasında yapılması ve yapılmaması gerekenler

Fri, 06 Jul 2018 00:00:00 GMT

Metin: Kathy Pryzgoda, Aydınlatma Tasarımcısı

Bir sonraki projenizi uygulamaya geçireceğiniz zaman, bu en doğru pratik önerilerden faydalanın.

“Sanal” ve “fiziki” mağaza arasındaki rekabet arttıkça fiziki (geleneksel) mağazaların diğerlerini gölgede bırakmak için daha fazla parlaması da kaçınılmaz.

Mükemmel aydınlatma tasarımı alıcıları çeker, onları deneyimlemeye sevk eder ve markanızın haklı nedenlerle öne çıkmasını sağlar.

Aydınlatma tasarımı iyi olmadığında perakendeciler satışlarını artırma fırsatlarını kaçırırlar.

Aşağıdakiler, bir sonraki projeniz için aklınızda bulundurabileceğiniz, yapılacaklar ve yapılmayacaklar listem:

Meselenin özü ürününüzü satmak ise, aydınlatmanın yapbozun gerekli bir parçası olduğunu unutmayın.

1. Bir aydınlatma tasarımcısıyla çalışın, mühendisiniz veya mimarınızın aydınlatma tasarımcısı gibi davranmasını beklemeyin.

Ürünlerinizi sergilemenizin ve markanızı desteklemenin en iyi yolu bir uzmanla çalışmaktır!

Aydınlatma tasarımcısı en yeni aydınlatma trendlerini, en son teknolojileri ve en uygun aydınlatma ürünlerini bilir. Mühendisler, bir mekâna elektrik tesisatının nasıl döşeneceği konusunda uzmandır, mimarlar inşaat tekniklerini bilir fakat mühendis ve mimarların aydınlatma tasarımı konusunda uzman olmaları gerekmez. İyi bir aydınlatma uzmanı mekânınızı kolayca dönüştürebilir.

2. Dikey ışıklandırma yapın fakat basitçe direkt tavandan aydınlatma yapmayın.

İnsan gözü ışığa doğal olarak çekilir (fototropizm olarak bilinir) ve bir mağazanın yanından geçerken kişinin ilk gördüğü “dikey düzlem”dir.

Bunu bildiğimize göre, müşterileri mekâna çekebilmek için duvarlar ile diğer dikey yüzeyleri aydınlatmamız gerekir. Sadece ürünlerin üzerine yönelen spot lambalar karanlık bir mekân algısı yaratırken aydınlatılmış duvarlar ferahlık ve aydınlık duygusu uyandırır.

3. Malzeme seçimlerinizin (renkler, kaplamalar) mekânın aydınlığını nasıl etkilediğini göz önünde bulundurun ve spot lambaların her şeyi çözeceğine güvenmeyin.

Mekânın tavan ve duvarlarını mat beyaza boyamak aydınlık ve ferah bir duygu uyandırır.

Daha dramatik ve gizemli bir ortam yaratmak istiyorsanız tavanı siyaha boyayabilirsiniz. Bunu yapmanız halinde ürününüzü ön plana çıkarmak için daha fazla ışık kullanmanız gerekeceğini unutmayın. Mat yerine parlak malzemeler kullanmak da büyük bir fark yaratacaktır: Parlak malzemeler ışığı yansıtır ve “ışıltı” kazandırır fakat aynı zamanda göze hoş görünmeyen LED ve spot lamba yansımalarına da yol açar, dikkat…

4. Gün ışığının mekânınızı nasıl etkilediğini dikkate alın fakat renk sıcaklığı etkilerini de gözden kaçırmayın.

Geniş iç mekâna sahip kapalı alışveriş merkezleri tarih olurken ve karma kullanımlı binalardaki gelişmeler ise popülerlik kazanırken, daha fazla mağaza, doğal ışığın içeri girmesini sağlayan dış pencerelere sahip olacak.

Gün ışığı, sıcak beyaz LED’lere ve akkor flamanlı lambalara kıyasla daha soğuk beyaz, mavimsi renk sıcaklığına sahiptir. Ürününüzü öne çıkarmak ve odak noktasında tutmak için gün ışığıyla rekabet etmeniz gerekir. Vitrin camlarını, gün ışığıyla uyumlu olması için soğuk renk sıcaklığıyla aydınlatın veya en iyisi vitrini, gündüz (soğuk beyaz) ve gece (daha sıcak beyaz) ışıklandırmasını tamamlayacak şekilde renk sıcaklığını uyarlayabilmenizi sağlayan bir ayarlanabilir beyaz armatürle aydınlatın.

5. Ürün teşhiri için armatürleri entegre aydınlatmayla kullanın fakat mekânınızı ışıklandırmak için tamamen genel aydınlatmaya bağlı kalmayın.

LED düz paneller ve arkadan aydınlatmalı grafikler gibi ürünler kullanmak sadece markanızı desteklemeye yardımcı olmaz, aynı zamanda mekâna aydınlık kazandırır.

6. Aydınlatma detaylarının basit olmasını sağlayın ve işyerinde bir mühendis bulundurmayı gerektiren mimari detaylar tasarlamayın.

Vaktin nakit olduğunu ve bazen “değerli” bir detayın inşaat işleri programını geciktirebileceğini unutmayın. İşi basit tutmak faydalıdır.

7. Yerel elektrik ve enerji yönetmeliklerini öğrenin, müfettiş gelene kadar beklemeyin.

Ulusal bir mağaza zinciriyseniz her şehirde aynı tasarımı tekrarlayabileceğinizi varsayabilirsiniz. Ancak yönetmelikler şehirden şehre, eyaletten eyalete değişiklik gösterebilir. Araştırmalarınızı yapın! Yönetmelikleri bilmemek pahalıya mal olabilir.

LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) bağımsız ve üçüncü şahıs değerlendirme ve sertifikasyon sistemi gibi sürdürülebilir yeşil bina projeleri artış gösteriyor. Sürekli değişen yönetmelikler dünyasında size yardımcı olabilecek, bilgili bir elektrik mühendisiyle çalışın.

8. Bakımı kolaylıkla yapılabilir bir sistem tasarlayın, erişilemez veya değiştirilemez aydınlatma tasarımı yapmayın.

Son aydınlatma trendleri arasında yer alan “trimless” armatürler ve ayrık lineer LED’ler gibi ürünlerin çoğu özel enstalasyon gerektirir.

Geçmişte aydınlatmanızın bakımı lambayı gevşeterek sökmek ve yerine yenisini takmaktan ibaretti. Günümüzde çoğu armatür uzaktan ulaşılabilir sürücülere sahip ve tescilli LED modülleri gerektiriyor.

Bakımı rahatça yapılan armatürlerle birlikte, sürücüleri ve özel ekipmanları kolay erişilebilir yerlere yerleştirmeyi ihmal etmeyin. (Tek bir lambayı değiştirmek için tavanı sökmek istemezsiniz.)

9. İyi bir kontrol sistemi belirleyin ve bir dizi bağımsız kontrol noktalarından kaçının.

Ülke kapsamındaki tüm enerji gereklilikleriyle birlikte uzaktan kumanda sistemler bir ihtiyaç haline geldi.

Geçmişte perakende mağazaları, yalnızca duvar anahtarlarını kullanarak aydınlatmalarını kontrol edebiliyordu. Artık yönetmeliklere uymak için dimmer’lar, meşgul sensörleri ve zaman ölçerler kullanmamız gerekiyor. Görece yeni bir kavram olan “gün ışığı hasadı (daylight harvesting)” güneş ışığının arttığı saatlerde ışıkları kısmayı gerektiriyor.

İyi bir uzaktan kumanda sistemi belirleyerek bütün bu özellikler tek bir ana tuş takımıyla çalıştırılabilir. Bu aynı zamanda mağaza çalışanlarının nispeten kolayca değişiklikler yapmasına da olanak sağlar.

10. Esnek bir aydınlatma sistemi tasarlayın, büyümeye olanak tanımayacak bir sistem değil.

Yıllardır perakende mağaza aydınlatmasında ray tipi lamba sisteminin tercih edilmesinin bir nedeni var. Ray tipi aydınlatma sistemi sayesinde spot lambalar gerektiğinde kaldırabilir veya yenileri eklenebilir.

Geleneksel (fiziki) mağazaların yüksek dönüşüm hızı nedeniyle tüm değişikliklere uyabilecek bir aydınlatma tasarlamak önemlidir. Ray tipi standart aydınlatma sistemi dışında, pek çok sıvaaltı aydınlatma seçeneği de mevcuttur.

TM-30 ve Renk Geliştirme (Color Enhancing) ürünleri

Wed, 04 Jul 2018 00:00:00 GMT

Metin: Aurelien David, Soraa

Renk doygunluğu kavramı üzerine son yazımızdan sonra, şimdi de bunun ürünlerdeki uygulamasına bakalım.

Basit olması için bu yazıda renkleri “geliştirmekten” bahsedeceğim –aslında demek istediğim, renklerin “doygunluğunun artırılması” ki bu bazı durumlarda çok sevilen bir etkidir.

Pazarda çeşitli renk geliştirici LED kaynakları bulunabilir ama rakip ürünleri adil biçimde değerlendirebildiğim kadarıyla, şunu söyleyebilirim: Şu ana kadar gördüklerimden etkilenmedim.

Kısacası, bu ürünlerin renkleri doygunlaştırma yöntemi çok da hoş değil ve pembemsi bir ışık tonu bırakıyor. Bunun büyük ölçüde bunları tasarlarken kullanılan renk bilimi araçlarıyla ilgisi olduğunu düşünüyorum.

Bu tip kaynakları tasarlarken hedef, renkleri “tam doğru” olarak güçlendirmektir; böylece hoş görünürken doğallıklarını kaybetmezler.

Bugüne kadar bu uygulamaya yol gösteren en yaygın araçlar CRI (renk sadakati için) ve Dizi Alan Endeksi (Gamut Area Index, GAI) (renk doygunluğu için) olmuştur.

Üreticiler GAI için oldukça yüksek bir değer peşinde koşarken CRI’yi de çok düşük tutmamak ister. Ne yazık ki bu iki aracın bazı kusurları var. Önceki yazılarımda CRI’nin yetersizliklerini zaten tartışmıştık, ama günümüz bağlamında en önemli olan GAI’nin özellikleridir.

İlk zorluk şudur: Yalnızca tek bir sayı olan GAI bize ortalama renk doygunluğu hakkında bilgi verir, ama hangi renklerin doygunlaştırıldığını söylemez. Az sonra göreceğimiz gibi, bu yeterli bir bilgi değildir. İkinci sorun ise, eski moda renk bilimini kullanmasıdır (özellikle, son derece düzensiz renk boşluğu). Bu da bazı renklerin doygunluğuna fazlaca değer verir –özellikle de mavi aralığında. Ve son olarak, CRI ve GAI birbirinden bağımsız olarak yaratılmıştır ve aynı hesaplama ilkelerini kullanmaz. Bu da renk sadakati ile renk dizi arasındaki ödünleşimin (trade-off) kesin biçimde değerlendirilememesine neden olur.

Bu faktörlerin pratikteki sonucu şöyledir: CRI’yi korurken GAI’yi yükseltmek için en kolayı bir spektruma bol bol mavi dalga boyu katmaktır; bu, sarı ve mavi tonların doygunluğunu artırıp GAI değerine tavan yaptıran pembe kromatikliğe sahip ışık yaratır (kara cisim lokusu altında). Ancak, sonuçta oluşan kaynak CRI ve GAI’ye göre yüksek derece alırken uygulama o kadar da hoş olmayabilir. Kromatiklik sorunu karmaşık bir sorundur ve ayrı bir tartışmayı hak etmektedir.

Bazı durumlarda, Plank altı ışık tonu gerçekten de hoştur, ancak elle tutulur sebepler olmaksızın sizi o yöne iten bir metrik problemlidir. Ayrıca, sarı ve mavi renk geliştirme genellikle o kadar da sevilmez.

Uzun bir süre boyunca renk dizisini değerlendirmek için tek araç GAI idi ve şu teknik sorunlara rağmen varlığı çok faydalıydı. Ancak bugün elimizin altında bu yetersizliklere hitap edecek daha iyi araçlar var, özellikle de TM-30 tarafından sunulanlar. Rf ve Rg (bunlar sırasıyla CRI ve GAI’nin güncel halidir) tutarlı bir hesaplama yöntemi kullanarak sadakat ile dizi arasındaki ödünleşimin kesin olmasını sağlar. Son derece düzenli bir renk boşluğu kullanırlar ve böylece belirli renkler için hiçbir sapma olmaz. Rf ve Rg’ye ek olarak, TM-30’un renk ikonu da bize belirli renk geliştirmeler için değerli bilgiler verir.

TM-30’un birinci faydası, kaynağın kromatikliğini pembemsi bir tona çekmek için daha az neden vardır: tersine, kromatiklik ve renk geliştirmeyi bağımsız olarak manipüle etmekte serbest oluruz. Özellikle, Plank üzerinde kalırken güçlü bir doygunluk geliştirmeye sahip bir spektrum tasarlamak mümkündür.

Bir diğer önemli fayda ise renk ikonunun kritik bir soruyu düzgünce araştırmamıza olanak tanımasıdır: Hangi renkleri ve ne kadar geliştirmeliyiz? Örneğin, Şekil 1’deki iki kaynağı ele alalım. Her ikisinin de Rf=80 sadakati ve Rg=110 renk dizisi var. Ancak belirgin bir şekilde renk üzerinde çok farklı bir etkileri var: biri sarıları, diğeri kırmızı ve yeşilleri geliştiriyor.

Şekil 1: Aynı Rf ve Rg’ye, ama çok farklı renk sapmalarına sahip iki kaynak. Eş Rg puanlarına rağmen ikinci kaynağın daha düşük GAI’ye sahip olduğuna dikkat edin.

Her ikisinin de kullanıcı tarafından eşit şekilde beğenilip beğenilmeyeceğini merak edebiliriz. Tercih söz konusu olduğunda, her zamanki gibi, sistematik bir cevap olamaz. Ancak araştırmaların gösterdiğine göre, uygulamada en çok sıcak tonların doygunluk geliştirmelerine duyarlıyız (kırmızı portakal rengi, pembe ve ten renkleri gibi). Bu da, Şekil 1’deki ikinci kaynağın kullanıcı tercihine neden olma olasılığının çok daha fazla olduğu anlamına gelir. Ancak dikkat edin: ilk kaynak için GAI çok daha yüksektir (çünkü spektrumunda geniş bir mavi pik var). Bu nedenle, yalnızca GAI’nin yol göstericiliğinde hareket edersek ilk kaynağın renk geliştirmede muhtemelen “daha iyi” olduğu gibi yanlış bir sonuca varabiliriz.

Doygun kırmızıları ve sıcak renkleri tercih ettiğimiz bir süredir biliniyor, ama çok arı bir yöntemle değil. Ancak yakın zamanda Soraa, Penn Devlet Üniversitesi ile işbirliği içinde yaptığı bir araştırmayla bunu daha ayrıntılı bir şekilde keşfetti. TM-30’un yol göstericiliğini kullanarak, renk geliştirmenin hassas bir şekilde çeşitlendirildiği bir dizi renk geliştirici kaynak tasarladık ve bir restoran ortamında gözlemcilere tercihlerini sorduk (Şekil 2).

Şekil 2. PSU/Soraa çalışmasında incelenen üç kaynak. Hepsinin Rg değeri aynı, ama sıcak renkleri farklı şekilde geliştiriyorlar. Bir restoran ortamında soldaki kaynak tercih edildi.

Sonuçlar, bazı nesnelerin (yine çoğunlukla sıcak tonların) en çok fark edildiğini ve daha da önemlisi belirli bir yön ve büyüklükteki renk geliştirmelerin en fazla sevildiğini oldukça açık bir şekilde belirledi.

İşte TM-30’un ince elenip sık dokunmuş bilgisi bu noktada önemli. Renk ikonu, renk sapmasını detaylı bir şekilde anlamamızı ve renk geliştirmenin incelikli “lezzetlerini” fark edebilmemizi sağlıyor. Şekil 3’te üç geliştirilmiş spektrum gösterilmekte: Hepsi de sıcak renkleri geliştiriyor ama farklı yollarla. Ve gözlemciler bu üç taneden birini tercih ediyor.

Yüksek sadakatli Vivid lambalarımızı yüksek dizili lambalara dönüştüren Soraa’nın yeni Enhance Snap filtresi büyük ölçüde bu çalışmanın bir sonucu. Sıcak renkleri, optimal olduğuna kanaat getirdiğimiz özel yöntemle geliştirmek üzere tasarlandı ve üretildi. Aynı zamanda ışığın kromatikliğini Plank üzerinde bırakıyor. Bu, renk geliştirici lambaların yüksek sadakatli lambalarla birlikte kullanıldığı bir kurulumda avantajlı oluyor: Tüm kaynaklar aynı kromatikliği koruyor ve bazı lambalar aydınlatma tasarımcısının niyetine göre renkleri bölgesel olarak geliştirebiliyor.

Ve son olarak, Enhance, diğer kaynaklarımızın verdiği mükemmel beyazları koruyor. Enhance’in gerçekten de renk geliştirme ürünleri arasında öne çıktığını düşünüyoruz.

Umarım bu yazı size, güvenilir renk metriklerinin araştırmacılar ve üreticiler için neden önemli olduğu konusunda iyi bir fikir vermiştir: Işık özelliklerini objektif bir şekilde nitelendirmemize olanak tanıyarak araştırma ve ürün tasarımında bize yol gösterecek, sapmasız araçlara ihtiyacımız var. TM-30’un bu anlamda çok yardımcı olduğunu gördük.

LED’ler ve renk kullanımı: Pavyonlaştıramadıklarımızdan mısınız?

Sun, 01 Jul 2018 00:00:00 GMT

LED’in ticari olarak kullanılmaya başlanması 1960’lı yıllara kadar dayanır. Ancak genel aydınlatmada kullanılarak daha çok hayatımıza girmesi mavi LED’in bulunduğu 2008 yılı ve sonrasında gerçekleşti. Ufak boyutları, uzun ömürleri ve kolayca renk değiştirebilmeleri sayesinde hızla diğer ışık kaynaklarını egale ederek bugün neredeyse bir tekele dönüşmüş durumda. Henüz oturmamış OLED ve gelişmekte olan Lazer tehdit olarak dursa da, artık tüm konvansiyonel ışık kaynaklarının geride kaldığını, şu anda aydınlatma denince akla LED’in geldiğini kabul etmek gerekiyor.

Bu hızlı sürecin getirdiği kuralsızlık ve standartsızlığın etkilerini şu yazımda dile getirmiştim. (Bakınız: Vahşi batı veya LED sonrası aydınlatma endüstrisi). Bugün ise LED’ler ile renk kullanımı arasındaki ilişkiyi mercek altına almak istiyorum.

Gün geçmiyor ki, şehir silüetinde yeni bir tarihi cephe daha, aydınlatmasını yenileyerek renkli görüntülere ev sahipliği yapmasın. Bu en kibar tabirle “bağlamsız, temelsiz”, esasında epeyi şuursuz olarak sürdürülen dönüşüm, ölçek olarak bir tek cepheden geniş bir bölgeye kadar farklı büyüklüklerde olabiliyor. Bu konuda Ankara’nın Pursaklar bölgesi, Kuzey Yıldızı parkı ile şimdiden tarihteki yerini inanılmaz bir örnek olarak aldı. BIM poşetli dedelerin pembe ışıklı çardaklarda çekirdek çitlemesi mi, yoksa evinin içerisine kırmızı ışık tutulan insanların her gece çektiği eziyet mi garip inanın, tam kestiremiyorum. Bir de bunların “dekoratif” çalışmalar olarak ifade edilmesi hatta bir dönem Ankara’nın bir aydınlatma ödülüne konu olmasını da hayatın getirdiği cilveler olarak kabul ediyorum. Bu konuda yazdığım, hatta uluslararası bir aydınlatma üreticisi ile tüm ticari faaliyetlerimizin sonlanmasına sebep olan yazı, halen güncelliğini koruyor. (Bakınız: Bir Ankara masalı…)

Fotoğraf @ www.adabasini.com

Aydınlatma tasarımının beslendiği birçok disiplin var. Normal şartlar altında, tasarım süreci fizik, elektrik, psikoloji, sağlık ve sosyoloji gibi farklı disiplinlerin katkısı ile ortaya çıkmalı. Bu anlamda renk ile kültürler arasındaki ilişkiye bakmadan yapılan her türlü yaklaşım özde bahsettiğim “şuursuz” dönüşümü besliyor.

Renk ve kültür

Her renk her kültürde aynı manaya gelmez. O rengin kullanımı ve çağrıştırdıkları kültürler arasında fark gösterir. En basitinden yeşil rengin müslüman kökenleri olan bir coğrafyada ifade ettiği ile Amerika’da ifade ettiği şey aynı değil. Ya da mevsimsel etkilerin renk sıcaklığı seçimindeki önemi ortada. Kuzey Avrupa’da daha çok sıcak beyaz renk sıcaklığı (2700K, 3000K) beğenilirken, ortadoğu daha çok soğuk beyaz (4000K, 5000K) tercih edebiliyor. İran gibi aynı armatürde 3000K ve 4000K yanyana kullanan kültürler bile var. Bu tercihler zaman içerisinde oluşuyor. Türkiye örneğine döndüğümüzde fazla rengin, yani çeşitli renklerin bir arada ve hareketli olarak kullanılmasının net bir kültürel karşılığı var. “Pavyon”. İstanbul Boğaziçi Köprüsü aydınlatma sürecinde de gündeme geldiği gibi bolca rengi görür görmez çoğumuzun aklına bu kelime geliyor. Halbuki uzak doğuda renkler daha kültürün içerisine işlenmiş ve kabul edilmiş durumda.

Bağlam

Kaldı ki “pavyon” yakıştırmasını göze alıp renk kullanmaya karar verdiyseniz bile, çok önemli bir soruya cevap vermelisiniz. Neden? Neden o renkleri, o animasyon ile kullanıyorsunuz? Esasında bu soru aydınlatmaya özel değil, yani disiplin ne olursa olsun, mimari, grafik vb her tasarım kararınızın bir “neden” sorusuna cevabı olmalı ancak buradaki riskli durum bunu daha da önemli kılıyor. Maalesef çoğu zaman bu cevap; çünkü “LED renk değiştirilebiliyor” oluyor. Yani değiştirebiliyorsa neden değiştirmesin? Değil mi? Ne kadar mantıklı!

Çoğu zaman bu kararların müşteri tarafından verildiğinin farkındayım, yani bu konu açıldığında konuştuğum şatışçı / tasarımcı arkadaşlar “ama müşteri istiyor” diyebiliyor. Haklılar, hatta sunumlarımda anlattığım şu anı halen beni de güldürür. Yine uluslararası üne sahip, başka önemli bir üreticinin teknik ekibinden bir arkadaş anlatmıştı. Azerbeycan’da bir cephe projesine gidiyorlar. Amaç, önceden hazırladıkları 2 senaryoyu müşteriye sunmak ve onay almak. Müşteri dahil, geniş bir ekip hazır bekliyor. Hikayeyi anlatan arkadaş, hazırladıkları senaryoları sunmadan, öncelikle tüm LED’lerin doğru çalıştığını test etmek için kullandıkları bir test senaryosunu açıyor. 5 dakikada olabilecek tüm renklerin amaçsız ve bağlamsız bir şekilde yanıp söndüğü bu test senaryosunu gören müşteri ise “bayıldım” diyor. Sonrasında ne kadar açıklamaya çalışsalar ve diğer senaryoları da gösterseler de müşteri kararını değiştirmiyor. Bugün halen o cephede o test senaryosu “show” yapmaya devam ediyor.

Kontrol mekanizması ve öneri

Esasında durumun garipliği de ortada. Tüm şehir siluetini etkileyecek bir alanda tüm karar müşterinin 2 dudağı arasında. Herhangi bir kamu kontrolünün olmadığı her durumda da böyle olmaya devam edecek. Maalesef ülkemizde de halen bu anlamda bir kontrol mekanizması yok.

Kaldı ki insan doğal olarak sadece 5 dakika boyunca gördüğü “yanar döner” bir şeyden hoşlanabilir. Problem o cepheye tüm gece bakmak zorunda olan şehir ve komşular için geçerli. Şu yazımda belirttiğim gibi ışığa da ses gibi davranmadıkça yani aynı seste olduğu gibi kamusal alanda ışığın kullanım kurallarını oturtmadıkça bu durum aynen devam edecek. (Bakınız: Işık kirliliğini (büyük oranda) önlemek için 3 temel öneri.)

Uzun bir süredir duyumlarını aldığımız İstanbul Şehir Aydınlatma Master planının duyurulması ve devreye alınması ile beraber umarım bu durum da değişir.

Benim ise, henüz bu kurallar oturmadan, süreçten samimi olarak rahatsız olan tüm satışçı ve tasarımcı arkadaşlara naçizane bir önerim var. Müşterilerinizi lütfen uyarın, mümkünse sadece 5 dakika değil, tüm gece aynı görüntüye bakmalarını sağlayarak bu onay süreçlerini yürütün. Cepheyi karşıdan gören bir restorantta akşam yemeği olabilir mesela? Daha yavaş geçişler, gece 12 sonrası farklı senaryolar, hepsi önerilebilir.

Artık gün harekete geçme günü. Ancak hep beraber hareket ederek değişimi başlatabiliriz. Böylece de, son yıllarda artarak devam eden rengarenk hayatımız biraz dinginleşebilir ve bu ışık tecavüzüne zorla maruz kalan insanların mağduriyeti azalabilir. Aksi halde hep beraber yeni bir sorunun bolca kullanımına imza atacağız: “Yoksa siz hala pavyonlaştıramadıklarımızdan mısınız?”

TM-30: Renk Geliştirme (Color Enhancing)

Thu, 28 Jun 2018 00:00:00 GMT

Metin: Aurelien David, Soraa

Son yazımda çok yüksek sadakate sahip bir kaynağı nasıl tasarladığımıza değindikten sonra, şimdi “Renk Geliştirme (Color Enhancing)” adı altında bir diğer aydınlatma kaynağı sınıfını daha ayrıntılı olarak tartışmak istiyorum.

Önce bu kavramla ilgili bazı genel değerlendirmeler yapıp bir sonraki yazımda Soraa ürünlerinin bu geliştirme deneyimini benzersiz bir biçimde nasıl sunduğunu anlatacağım.

Başlamak için birkaç hafta önce yayınladığım bir görsele yeniden bakalım: Rf-Rg şeması örneği.

Artık biliyoruz: Rf renk sadakatini tanımlar; bir başka deyişle renklerin, doğal renkler gibi olup olmadığını. Diğer yandan Rg, renklerin ortalamada az doymuş (düşük dizi) veya çok doymuş (yüksek dizi) olmasını tanımlar. Ve elbette Rf ile Rg arasında bir ödünleşim (trade-off) bulunur: Eğer verili bir rengi çok doymuş hale getiren (yani Rg yüksek) bir aydınlatma kaynağı yapmaya karar verirsek, buna denk gelen renk sapması Rf’yi de düşürür.

Bütün bunlar çok teorik gelebilir, o yüzden bunları görselleştirelim.

Aşağıdaki şekilde üç aydınlatma kaynağını karşılaştırıyoruz. Ortadaki kaynak çok yüksek Rf’ye sahip (>90) ve bu nedenle az bir renk sapmasına neden oluyor: Dolayısıyla, TM-30 ikonları çok kısa oklarla gösteriliyor (hatırlayın –bu oklar renklerin nasıl ve nerede saptırıldığını gösterir). Sağdaki kaynak, yeşil ve kırmızı renkleri daha doymuş hale getiriyor. Bu durum hem resimde hem de TM-30 renk ikonunda (okları dış tarafa, “daha fazla doymuşluğa dönük) görülebilir; bunun dizi endeksi Rg artıyor, ancak sadakat endeksi Rf renk sapmasına bağlı olarak azalıyor. Bunun aksine, soldaki kaynak, yeşillerin ve kırmızıların doymuşluğunu azaltıyor ve düşük Rf ve Rg değerlerine sahip.

Şimdi resimlere bakın ve kendinize şunu sorun: Hangilerini tercih edersiniz? Yan yana bilimsel çalışmada bu tip bir soru sorulduğunda, pek çok katılımcı soldaki kaynağa en az ve sağdaki kaynağa en çok puan verecektir. Bir başka deyişle, en çok “tercih edilen” kaynak, en yüksek Rf değerine sahip olan değil, en yüksek Rg değerine sahip olandır. Dolayısıyla geliştirme kelimesinin kullanımı Rg değeri 100’den büyük kaynaklar için.

Bu renk geliştirici kaynakları ne zaman kullanmalıyız? Bu, basit bir cevabı olmayan, şaşırtmalı bir soru.

Öncelikle şunu anlamamız gerekir ki yan yana bir deneyde bir şey sadece “tercih edildi” diye, bu, onu daha iyi yapmaz. Burada değerli bir meslektaşımın bir analojisini kullanacağım: Her şeyiyle aynı, ancak biri daha tuzlu iki kap yemek önümüze sunulduğunda, çoğu kişi daha tuzlu olanı tercih eder. Ancak elbette bundan, yemeklere daha fazla tuz koymanın her zaman daha iyi olduğu sonucunu çıkaramayız!

Aksine, yemeklerimizi tatlandırırken dikkatle davranmalıyız –aynısı renkler için de geçerli. Bazı durumlarda renk sadakati çok daha fazla tercih edilir –örneğin, bir ürün satmak ve onu doğal ışık altında göründüğü gibi sergilemek istiyorsak (gıda, giysi, makyaj… gibi ürünleri düşünün).

Başka durumlarda ise renk geliştirme daha uygun olabilir –yemek renklerinin koyu ve güzel görünmesi gereken bir restoran ya da tenleri daha güneş yanığı gösteren sıcak aydınlatmalı bir bar düşünün…

Kısacası, cevap büyük ölçüde uygulamada gizlidir –ve aynı zamanda aydınlatma kullanıcısının sanatsal zevkinde.

Burada şunu da belirtmeliyim ki renk geliştirme kavramı ve renk dizisi metrikleri yeni değildir ve TM-30 çalışmasından onlarca yıl öncesinden beri vardır. Ancak TM-30’dan alınan hassas yönlendiricilik uygulamalar için özellikle güçlü bir kavrayış sağlar.

Renk geliştirmenin temellerini anladığımıza göre bir sonraki soru şudur: Pratikte iyi bir renk geliştirici kaynağı nasıl tasarlarız? Buna da bir sonraki yazıda değineceğiz.

Cooledge TILE montajı ile şerit LED montajı karşılaştırması

Thu, 21 Jun 2018 00:00:00 GMT

https://youtu.be/GA0QPCCNA3I

Cooledge’nin Gen 2 TILE ürünlerinde genişleyen levha büyüklüğü ve kablolamadaki iyileştirmeler üstün montaj kolaylıkları sağlıyor.

Bu anlamda klasik bir şerit LED uygulaması ile karşılaştırma yapmak için çekilen örnek videoda göreceğiniz gibi, bu küçük ölçekte dahi sonuç inanılmaz! %75’lik bir zaman tasarrufu var.

Daha geniş alanlarda sağlanacak faydaları varın siz tahmin edin!

TM-30: Ödünleşimler (Trade-offs)

Wed, 13 Jun 2018 00:00:00 GMT

Metin: Aurelien David, Soraa

Son yazımızda çeşitli TM-30 metriklerinin anlamını ve aydınlatma tasarımcılarının bunların yol göstericiliğinden nasıl yararlanacağını açıklamıştım. Aynı zamanda TM-30, aydınlatma dünyasında üreticilerin de dahil olduğu diğer aktörler için de faydalıdır.

Bir ışık kaynağı tasarımı genellikle ödünleşimlere indirgenir; örneğin, lümene ya da renksel geriverime öncelik vermeye karar verebiliriz. Bu ödünleşimleri değerlendirmek için kullandığımız metriklerin mümkün olduğunca kesin olması çok önemlidir; böylelikle kimi soyut sayılardansa değerli ürün kalitesini optimize etmiş oluruz.

Bugün, Soraa’nın amiral gemisi Vivid serisi örneğini kullanarak bu tip ödünleşimlerin bir ürün tasarımına nasıl rehberlik edebileceğini göstermek istiyorum.

Vivid serisinde, beyazlar ve renkliler doğal ışık altında göründükleri gibi algılanır.

Soraa’nın full spektrum teknolojisi, bir mor pompasıyla üç fosforu birleştirir ve bu da pürüzsüzce değişen spektrumları doğal bir biçimde sağlar. Bunları dikkatlice dengeleyerek doğal ışık spektrumunu, Şekil 1’de görüldüğü gibi yakın tahmin edebiliriz. Bu da yüksek bir TM-30 sadakat endeksi Rf değeri ile ölçülen doğal renklere yol açar: Örneğin, düzgün spektrumla Rf = 95 değerine ulaşabiliriz.

Şekil 1: Doğal güneş ışığı, yüksek renk sadakat endeksi Rf’ye götüren Soraa’nın full spektrum yaklaşımıyla iyi tahmin edilebilir. Burada mor pompasının ve üç fosforun (mavi, yeşil, kırmızı) tek tek pikleri birleşerek full spektrum yaratır.

Ancak bunu yapmak, beyaz geriverimi konusunda önemli bir soruyu gündeme getirir; Beyazlar neden renklerden farklıdır?

Çünkü çoğu beyaz cisim/malzeme beyazlatıcı madde denilen ajanlar içerir; bunlar mor ötesi ışığı emip mavi ışığı yeniden yayar. Böylece görüş sistemimiz bunu beyazlık iyileştirmesi olarak algılar. Beyazlatıcı maddeler (whitening agent) çok yaygındır: Çoğu üretilmiş beyaz malzemede bulunur (kumaşlar, kağıtlar, plastikler…) ve dişlerimizde de doğal olarak vardır. Ancak hepimiz doğal ışığın yaydığı parlak beyazları sevsek de onu mümkün kılan zararlı UV radyasyonunu sevmeyiz. Elbette standart LED ürünleri UV emisyonundan kaçınır –ama bu da beyazlatıcı ajanları harekete geçirmeyip beyaz nesnelerin daha sarımsı ve soluk görünmelerine neden olur.

Soora, bu soruna çözüm buldu: Görünüşe göre beyazlatıcı ajanlar dikkatle seçilmiş dalgaboyunda zararsız mor ışıkla da harekete geçirilebiliyor. Doğal beyazları ortaya çıkaran, UV’yi doğru miktarda mor ışıkla değiştirmek: Bu durumda beyazlatıcı ajanlar, tıpkı doğal ışık altında olduğu gibi harekete geçiyorlar. Bunu Şekil 2’de görebilirsiniz.

Şekil 2: Doğal halojen ışığı, UV kuyruğu sayesinde beyazları ortaya çıkarır. Bir LED’de bu, UV radyasyonunun zararlı etkilerinden kaçınırken aynı zamanda beyazlatıcı ajanları harekete geçiren mor ışık piki ile taklit edilebilir.

Bu etkiyi nasıl formüle edebiliriz? Şaşırtıcı olmakla birlikte bunun standart bir cevabı yok. Bunun sebebi biraz da mavi-pompa LED kullanan ve beyazlara değinmek için hiçbir yöntemi olmayan aydınlatma sektörünün çoğunluğunun bu soruna ilgisiz olması. Açıklayıcı olması bakımından, renksel geriverim metrikleri (CRI ve TM-30 dahil) beyazların geriverimi konusunda hiçbir şey söylemez ki bu da bir kaynağın çok yüksek Rf değeri ancak berbat bir beyaz renk geriverimi olabileceği anlamına gelir. Neyse ki temelindeki renk bilimi oldukça iyi anlaşıldığından, Rf renk endeksiyle benzer olarak, beyaz nesnelerin geriverimini ölçen bir metrik türetmek mümkün.

Kendi araştırmaları ve akademik işbirliklerine dayanarak Soraa, tam da bunu yaptı ve beyazlık geriverim metriği Rw’yu yarattı. Tahmin edebileceğiniz gibi, doğal ışığın RW değeri yaklaşık 100.

Ve işte size vadettiğim ödünleşim burada ortaya çıkıyor. En iyi renk doğruluğunu elde etmek için doğal spektrumun şeklini mümkün olduğunca tahmin etmeliyiz –ancak UV’siz en iyi beyaz doğruluğunu elde etmek için spektruma sonradan doğal şeklinden ayrılan mor ışık eklemeliyiz!

Kısacası, renklerle beyazların rekabetiyle karşı karşıyayız. İşte bu noktada kesin metriklere sahip olmak çok önemlidir, çünkü bu ödünleşimi mümkün olduğunca kapsamlı bir biçimde optimize etmek istiyoruz!

Rf ve Rw rehberliğindeki donanımımızla, Vivid’in spektrumunu her ikisinden de yararlanacak şekilde tasarladık. Bunu, mor ve fosfor spektrumlarının dalgaboyu ve yoğunluğunu ayarlayarak başardık. İşimizi daha da iyi yapmak için kırmızı geriverimi ölçen ve CRI R9’un modern eşdeğeri olan, Rfh1 isimli bir diğer TM-30 endeksine özel önem gösterdik (daha fazla tartışmayı besleyecek bazı ilerlemeler getiriyor).

Gerçekten de kırmızıların geriverimi algımız için çok önemlidir –Rfh1 de en az Rf kadar hatta belki daha fazla önem taşır.

Sonuç olarak Vivid, tüm metriklerde çok yüksek değerler sunar: Rf = 91, Rfh1 = 95 ve Rw = 100.

Bu spesifik ödünleşimin hiçbir yönden vazgeçmeden optimize edilebilir olması çok şanslı bir durum.

Bir karşılaştırma yapmak amacıyla, yalnızca renkler için “naifçe” optimize edilebilecek bir LED kaynağı düşünün: Renk sadakati Rf = 95’e çıkabilir ama beyaz sadakati Rw = 0’a düşecektir. Bu örnek fazla dramatik geldiyse size bunun, piyasadaki ürünlerin büyük çoğunluğunu oluşturan bütün yüksek CRI mavi-pompa LED’lere karşılık geldiğini hatırlatayım…

Beyaz bir tişörtü bir Vivid lambanın bir de rakip LED’in altında gören herkesin onaylayacağı gibi, fark çarpıcıdır!

Şekil 3: TM-30 renk sapması ikonları. Solda, Soraa Vivid yüksek renk doğruluğu ve yüksek beyazlık doğruluğu sunuyor. Sağda, standart bir yüksek CRI LED, yüksek Rf değeri olmakla birlikte beyazları gerçek tonlarıyla ortaya çıkaramıyor.

Umarım bu hikaye birkaç önemli noktaya dikkat çeker. Birincisi, bir ışık kaynağının tasarımı, mühendislikle subjektif kanıları katıştıran beceri gerektiren bir iştir. İkincisi, kesin metrikler önemlidir. Çünkü bunlar, bu kanıları oluşturmak için kullandığımız tasarım aracıdır. Üçüncüsü ise yalnızca tek bir metriğe bağlı kalmayın. Bunun yerine uygulamanızla ilgisi olan gösterge çeşitlerine önem verin –günümüzden örnek verecek olursak, genel olarak renk doğruluğu, kırmızı tonlar ve beyazlar.

SLD Laser ile lazer tabanlı 1000 lümen ışık kaynağ

Sun, 03 Jun 2018 00:00:00 GMT

SLD Laser, otomotiv, taşınabilir ve özel aydınlatma uygulamaları için lazer tabanlı 1000 lümen beyaz aydınlatma kaynağının tanıtımını yaptı. Şirket, ürünlerini 8-10 Mayıs 2018’te Chicago’da düzenlenen LightFair’de vitrine çıkardı.

Görünür lazer aydınlatma kaynakları ticaretinde dünya lideri olan SLD Laser, minyatür 7 mm yüzey bindirme aygıtı (SMD) paketinden, 1000 lümen CW çıktılı, lazer tabanlı bir beyaz aydınlatma kaynağını tanıttığını açıkladı.

Ödüllü LaserLight SMD platformlarının üzerine geliştirdikleri bu lümen çıkışı, SLD Laser’in satışta olan aydınlatma kaynakları ve modüllerine ait mevcut ürün jenerasyonundan iki katı daha yüksek. Işık yayan yüzeyin çapı 350 mikron ki bu da yaklaşık metrekare başına 1.530 milyon kandelalık (Mcd/m) parlaklık seviyesine denk geliyor. Bu da bütün katı hal aydınlatma kaynakları arasında bir ilk ve en yüksek parlaklığa sahip LED’lerden 10 kat daha yüksek.

“SLD Laser performans sınırlarını zorlamaya devam ediyor. Bu sonuç da lümen çıkışı ve yoğunluk seviyelerini artırmaya yönelik gelişim yol haritamızın gücünü gösteriyor,” diyor SLD Laser CMO’su Dr. Paul Rudy. “LaserLight platformu otomotiv ve taşınabilir, mimari, dış mekan, eğlence ve fiber optik aydınlatma sistemleri gibi özel aydınlatma uygulamaları için büyük fırsatlar sunuyor.”

SLD Laser yakın zamanda aydınlatma ve foton bilimi alanlarında önemli ödüller kazandı:

· LaserLight Fiber Modül ürünü için Strategies in Light fuarında İnovasyon dalında Sapphire ödülü· LaserLight SMD’yi yön veren bir optikle uygulayan LaserLight MicroSpot Modülü için 2018 Light + Building Fuarında, Design Plus ödülü

Buna ek olarak, çok yüksek parlaklık seviyeleri ve yüksek hızlı lazer modülasyonla LaserLight teknolojisi, otomotiv aydınlatmasında dinamik ışın şekillendirme performansını, LiFi iletişimi geliştirip algılayıcı uygulamalar için sese sinyali çoğaltıyor.

Test edilen ışık kaynağı, şirketin, gelişmiş fosfor çip teknolojisi ve yeni yüksek parlaklık paketiyle birleştirilen tescilli ve patentli yarı-polar GaN lazer diyotlarından faydalanıyor. SLD Laser ürünlerini ve uygulamalarını 8-10 Mayıs’ta Chicago’da düzenlenen LightFair’de 5640 numaralı stantta sergiledi.

TM-30 Metriğini Anlamak

Thu, 31 May 2018 00:00:00 GMT

Metin: Aurelien David, Soraa

Daha önceki yazımda, renk kaymasının (color shift) bir nesnenin renklerini nasıl etkileyebildiğini, genel olarak renk tonu kayması (hue shift) ile doygunluk kayması (saturation shift) karışımının oluşabileceğini inceledik.

Gördüğümüz gibi CRI yalnızca bu kaymanın mutlak büyüklüğüyle ilgilidir ve bu yüzden kaymanın türü hakkında -bu bilgi algımızla ilgili olmasına rağmen- net bir sonuç vermez. Bugün TM-30’un bu ek bilgiyi nasıl sağladığını açıklamak istiyorum.

Öncelikle renk kaymalarını bir renk uzayında nasıl görselleştirebileceğimize bakalım. Renk uzayı, görebildiğimiz tüm renklerin kategorize edildiği bir aralıktır; temelini matematik oluşturur fakat yorumlaması kısmen sezgiseldir.

Aşağıdaki şekil, bir renk uzayını kabataslak göstermektedir; çeşitli renkler tonları ve doymuşluklarıyla nitelendirilir (basitleştirmek için açıklığa karşılık gelen, örneğin bir rengin koyu veya açık olması, üçüncü boyut gösterilmemektedir).

Bu grafikte bir ışık kaynağının aydınlattığı bir nesnenin doğal rengi bir dereceye kadar aynıdır; ışık kaynağı (diyelim LED) bir renk kaymasına yol açabilir ve dolayısıyla nesneyi başka bir noktaya taşır.

Şekil 1, doğal renklere göre kırmızı nesneleri daha doymuş (pozitif doygunluk kayması) kılan, turuncu objeleri ise sarımsı (ton kayması) gösteren bir LED kaynağı örneğini göstermektedir. Gördüğümüz üzere, renk uzayında oklar çizerek LED kaynağının renkleri nasıl değiştirdiğini söyleyebiliriz.

Şekil 1. Sol: Bir renk uzayı şeması. Doygunluk, çizimin ortasından kenarına doğru artar. Bu örnekte, iki nesnenin (domates ve portakal) renk koordinatları, doğal ışık ve LED ışığı altında çizilmiştir.

LED ışığı,

domatesin doymuşluğunu artırıyor (daha olgunlaşmış gösteriyor), portakalın tonunu ise sarıya doğru değiştiriyor (daha çok bir limon gibi yapıyor). Karşılıklı görüntü sağda verilmiştir.

TM-30 metodunun işleyişi tam olarak bu. Çeşitli renklere sahip, gerçek dünyadaki 99 nesneyi değerlendiriyor. Bu nesneler yansıtma özellikleri nedeniyle özenle seçilmişlerdir ancak bu başka bir yazının konusu! Metod, her bir nesne için ilgili ışık kaynağının oluşturduğu renk kaymasını hesaplar. Daha sonra nesneler, renk tonu grupları halinde toplanır ve her bir gruptaki ortalama kayma hesaplanır. Bu sayede Şekil 2’deki diyagramı elde ederiz. Bu diyagrama renk vektör grafiği deniyor ve TM-30’un sonuçlarından biridir. Bu grafik bize ortalama olarak çeşitli renklerin nasıl değiştiğini gösterir. Grafiğin görsel yorumu sezgiseldir: Dışa doğru olan oklar daha fazla doymuşluk, içe doğru olan oklar daha soluk renkler, yanlara doğru oklar renk tonu kayması, ok olmaması ise renk değişmedi demektir.

Şekil 2. TM-30’dan renk vektör grafiği. Oklar, renklerin çeşitli ışık kaynaklarınca doğal renklerinden (beyaz çember üzerindeki) nasıl saptırıldığını gösterir. Düşük kaliteli LED’ler çeşitli renkleri, özellikle de kırmızı ve diğer sıcak tonları solgunlaştırıyor ve soluk görünmelerine neden oluyor. Bunlar düşük Rf ve düşük Rg ile nitelenir.

Soraa Vivid, doğal renkleri daha da canlandırıyor ve çok az bir değişikliğe yol açıyor: Bu yüksek bir Rf ile nitelenir. Ayrıca, gelişmiş, seçici bir şekilde sıcak tonların doymuşluğunu da artırıyor. Bu da makul Rf ve yüksek Rg ile nitelenir.

Bir sonraki soru tabii ki şu: Bu bilgi bize ne sağlıyor? Meselenin daha karmaşıklaştığı nokta burası çünkü yanıt ışık kaynağından ne beklediğimize bağlı. Buna karşın birkaç şey genel olarak doğru.

1- Doymamış renkleri, özellikle sıcak renklerde (kırmızı, pembe, turuncu) sevmiyoruz.

2- Renk tonu değişikliklerini sevmiyoruz çünkü renkleri alışılmadık gösteriyor.

3- Bazı durumlarda renklerin doğal görünmesini isteriz. Bu durumda renk kayması istemeyiz.

4- Diğer durumlarda aşırı doymuş renkleri severiz (bu yine özellikle sıcak renkler için doğrudur).

Dolayısıyla çok basit bir temel kural, aydınlatma kullanıcılarının ya renkleri değiştirmeyen kaynaklar ya da bazı renkleri “güçlendiren” kaynakları tercih edeceğidir. Tüm bunları renk vektörü grafiğinden görebiliriz.

Bu bizi TM-30’da bir sonraki adıma, yani basitleştirmek için bu grafiği yalnızca iki sayıya indirmeye taşıyor.

İlk sayı, doğruluk endeksi Rf’dir. Doğruluk, renk sapması yok demektir. Rf, en basit haliyle renk vektör grafiğindeki okların ortalama uzunluğunu ölçer. Tüm okların uzunluğu sıfırsa renkler “doğal”dır ve Rf maksimum olan 100 değerini alır. Renk kayması oluşursa oklar uzar ve Rf (minimum değer olan sıfıra) düşer. Bu, Renksel Geriverim Endeksi Ra’nın yaptığına benzer fakat TM-30’un daha ileri bilimi Rf tahmininin daha doğru olmasını sağlar.

İkinci sayı, gamut endeksi Rg’dir. Ortalama olarak bir ışık kaynağının rengi aşırı mı yoksa az mı doygunlaştırdığını belirtir. Rg, okların uçlarını birleştiren şeklin alanı olarak hesaplanır. 100 değeri, şeklin doğal ışık altındakiyle aynı alana sahip olduğu, diğer bir deyişle doymuşluk seviyesinde ortalama bir değişim olmadığı anlamına gelir. 100’ün üzerinde bir değer, doygunlukta artma eğilimi, 100’ün altındaki Rg değeri de tam tersine azalma eğilimi demektir.

Anlaşılması önemli olan bir nokta ise Rf ve Rg’nin doğaları gereği birbirine bağlı olmasıdır. Eğer Rf 100 ise renk kayması yoktur, bu durumda Rg de 100 olmak zorundadır. Diğer yandan Rf azalıyorsa renk kaymaları söz konusudur ve Rg 100’ün üzerinde veya altında bir değer alabilir.

Kabaca ifade etmek gerekirse bir Rf sayısını bir Rg sayısıyla takas edebiliriz. Dolayısıyla Rg=120 değerli bir “renk güçlendiren” kaynak istiyorsak Rf değerinin 80 ve altı olması gerekir. Diğer bir deyişle bedavaya ekmek yok; Artan doygunluğun bedelini renk doğruluğu öder.

Bu yüzden Şekil 3’te gösterildiği gibi, ışık kaynakları Rf-Rg değerleri aralığına yerleştirilebilir.

Şekil 3. Rf ile Rg arasındaki takas illüstrasyonu. Kaynaklar yalnızca gri olmayan bölgede bulunabilir. Üç alan özellikle ilginçtir: Yeşil renkli,

Soraa Vivid’in

bulunduğu yüksek doğruluk alanı; kırmızı renkli Soraa Enhance’in yüksek gamut alanı; mavi renkli düşük renk kalitesine sahip ürünler arafı.

Böylelikle, bazı noktalara dikkat çekmek istiyorum. Şöyle ki;

Düşük renk doğruluğu/düşük gamut alanı; aslında kimsenin sevmediği fakat pek çok ürünün kaynadığı alandır çünkü bu tür kaynakları watt başına düşen lümen değeri açısından daha verimli kılmak kolaydır.
Yüksek doğruluk alanı; Soraa Vivid gibi yüksek CRI’ya (Renksel Geriverim Endeksi) sahip ve bariz bir çekiciliğe olan alandır fakat verimlilik açısından bir bedeli vardır.
Renkleri “güçlendiren” ve bazı uygulamalarda cazip olabilecek, etkileyici yüksek gamut alanı.

Bu sonuncuyla ilgili bir uyarı: Rg bazı renklerin artırılabileceğini söylüyor ama hangisi olduğunu değil! Günün sonunda, doygunluk arttırıcı kaynakları kullananlar, ne elde ettiklerini gerçekten anlamak için renk değişimi grafiğinin detaylarına bakmak zorunda kalacak.

Bu mevzu CRI’ya ilişkin meselelerden birini anlamaya yardımcı olmalı. Bazen düşük CRI’yı (ya da düşük Rf) doğal olarak kötü sanırız. Meselenin aslı, her zaman böyle değil. Bazen orta Rf ile yüksek Rg’ye sahip bir kaynak hoş olabilir. Buna karşın günümüzde piyasadaki pek çok düşük CRI kaynak da düşük Rg’ye sahip çünkü lümeni renge yeğliyorlar ve işte bu yüzden CRI o kadar da kötü bir gösterge değildir.

Bu oldukça uzun olan konu, umarım TM-30’u nasıl anlamak gerektiğini açıklıyordur.

Yapay Aydınlatmada en önemli 10 Zorluk; #1: Renk

Tue, 22 May 2018 00:00:00 GMT

Metin: Aurelien David, Soraa

Şüphesiz, gelişmiş aydınlatma kullanıcıları arasında Renksel Geriverim cazibenin önemli bir konusu –yoksa sızlanmanın mı?

Bu konuda çok fazla kafa karışıklığı hüküm sürüyor ve bunun en azından bir iyi sebebi var: Olay karmaşık!

Son birkaç yıldır bu alanla oldukça ilgili biri olarak bazı düşüncelerimi iletmek istiyorum.

Renksel Geriverimin karmaşıklığının sebebi, kısmen bizim renk algımızla ilgili birçok olaydan kaynaklanıyor.

Birincisi, ışık renginin kendisi (doğrudan veya beyaz bir duvarda parlarken bakıldığında). Buna kromatiklik deniyor. Kromatiklik genellikle benzer renk sıcaklığı, yani CCT (Correlated Color Temperature) (mum gibi sıcak kaynaklardan güneş ışığı gibi daha soğuk kaynaklara kadar) ve Planck’ın geometrik yeri (Planckian Locus) (verili bir CCT için ışığın tonunu belirtir: yeşile ya da pembeye doğru) ile nitelendiriliyor.

İlkesel olarak, aynı hesaplanmış kromatikliğe sahip iki aydınlatma kaynağının aynı ışık rengine sahip olarak algılanması gerekir. Ancak pratikte hemen hemen hiç böyle olmaz. Bu, kısmen renk bilimindeki kusurlara bağlıdır –bu da başlı başına bir hikaye ve ayrı bir yazının konusu.

Bu sorunun pratikteki sonuçlarından biri, özdeş nominal CCT’ye rağmen, farklı üreticilerin aydınlatma ürünlerinin genellikle tonsal farklılıklar göstermesi. Bu hafif kromatik uyumsuzluklara gözlerimiz çok hassas olabiliyor ki bu da aynı yapıda farklı ürünleri eşleştirmenin sıklıkla problematik olduğu anlamına geliyor…

Kromatikliğin ötesinde, daha da alengirli konulardan biri de nesnelerin aydınlatma altındaki renkleri. İki aydınlatma kaynağı aynı kromatikliğe, ama çok farklı

spektrumlara

sahip olabilir. Çeşitli nesneleri aydınlatırken bu aydınlatma kaynakları genellikle farklı renksel geriverime sahip olacaktır (ışık kaynağı metameri denen etki).

Verimli aydınlatmanın ana hedeflerinden biri, görünür spektrumun her iki ucundaki “verimsiz” dalga boylarının kullanımını azaltmak için ışık spektrumunu optimize etmektir.

Ancak bunu kötü renksel geriverim ve renk sapması riskine karşı dengelemek gerekir.Bir aydınlatma kaynağının nesne renklerine etkisini değerlendirmek için renk biliminde ciddi çaba sarf ediliyor. Jenerik bir terim olarak Renksel Geriverim (Color Rendering Index, CRI) olarak tanımlanan bu durum aslında bir dizi özelliği kapsıyor. Bu önemli özelliklerden biri, renklerin doğal ışık kaynakları altında olduğu gibi görünüp görünmediklerini tanımlayan (örneğin, güneş ışığı, akkor ve halojen) renk sadakati (color fidelity). Bu, iyi tanımlanmış ve objektif bir kavram.

Renksel geriverimin ayrıca, renk tercihi gibi subjektif özellikleri de var. Renk tercihi için uygun bir metrik tanımlamak üzere pek çok araştırma yürütülüyor, ama bu muhtemelen yıllar alacak zor bir iş.

Bu arada, renk tercihi için makul bir şekilde renk dizisi (color gamut) denen daha uygun bir kavram var. Renk dizisi, nesnenin renksel parlaklığındaki ortalama değişimi değerlendiriyor.

Bazı sorunlu yönleri olsa da CRI iyi bilinen bir doğruluk metriği örneği. Geçmiş yıllarda CRI’yı başka metriklerle değiştirmek ya da tamamlamak için kapsamlı akademik çalışmalar yapılmıştı. Bu tür çabaların son zamanlarda yeniden canlananlarından biri IES Renksel Geriverim Yöntemi, bir diğer adıyla TM30. IES bunu birkaç ay önce yayınladı ve şimdiden gürültü kopardı bile. TM30 çalışmasıyla oldukça fazla ilgiliydim. Yakın zamanda bu konuda anlatacağım daha fazla şeyler olacak.

Oysa bu metriklerin hepsi “standart” yansıtıcı nesne renklerine ilişkin. Ancak çevremizde flüoresan nesneler de var (yani aydınlatma durumunda ışığı bir dalga boyundan diğerine dönüştüren nesneler).

En önemlisi, çok fazla sayıda beyaz nesne için durum bu. Beyaz kumaş, beyaz kağıt, beyaz plastik hatta beyaz dişlerimiz! Bütün bu nesneler, beyaz renk algımızı zenginleştiren, moru emen “beyazlatıcı ajanlar (whitening agents)” içeriyor.

Çevremize baktığımızda bu nesnelerin çok yaygın olduğu görülebilir. Bu nedenle bir aydınlatma kaynağının beyazlığı geri verebilme yeteneği renk kalitesinin çok önemli bir özelliğidir. Ne yazık ki bu etki mevcut bütün renksel geriverim metrikleri tarafından görmezden geliniyor –CRI’den TM30 ve diğerlerine kadar!

İşte burada yine TM30 gibi diğer renk metrikleri ile birlikte kullanılacak uygun bir beyazlık metriği tanımlamak üzere akademik çabalar devam ediyor.

Kafanız karıştı mı? Hiyerarşiyi açıklamaya yardımcı olabilecek, kapsamlı olmayan bir şema koyuyorum buraya…

Renksel Geriverim tek bir makaleye sığamayacak kadar geniş bir konu. Önümüzdeki zamanlarda renk temalı blog yazı dizimle, TM-30 da dahil olmak üzere bu konulara daha derinlemesine değineceğim. Beklemede kalın!

Aydınlatma tasarımı ve aydınlatma tasarımcısı mesleği için manifesto: “Işığın gücü”

Wed, 16 May 2018 00:00:00 GMT

PLD Türkiye olarak 13 yıllık yayım hayatımız boyunca ışığın gücüne inandık. Aydınlatmanın öneminin ve aydınlatmanın tasarlanması gerekliliğinin altını çizdik. Biz “aydınlatma tasarımcısı” mesleğine ve bu mesleğin yapı üretim sürecinde önemine inanıyoruz. Bu anlamda, UNESCO tarafından ilan edilen ve ilk olarak bu yıl 16 Mayıs 2018 yılında kutlanmaya başlanan “Uluslararası ışık günü”nün bizleri ne kadar mutlu ettiğini tahmin edebilirsiniz. İnandığımız bu değerlerin bir manifestoya dönüşmesi için bundan daha iyi bir fırsat olamazdı. Işığa gönül vermiş herkesi bu manifestoyu paylaşmaya ve daha fazla kişiye ulaştırmaya davet ediyoruz.

Beynimiz dışarıdan aldığı bilgilerin %80’ini göz aracılığıyla yani ışık sayesinde alıyor.
Işığın sağlığımız ve çevre üzerindeki etkileri yapılan bilimsel çalışmalar ile ispatlanmış durumda.
Bir mekanın nasıl tecrübe edileceği büyük oranda ortamdaki ışık- planlanan aydınlatma ile alakalı.
Işığın temsilcisi aydınlatma sektörü ise yapı sektörü içerisinde bir üvey evlat muamelesi görüyor. Ancak bina, zaman, enerji ve bütçe bittiğinde akla geliyor.
Bu durum genel olarak fiyat rekabetine boğulmuş bir aydınlatma sektörü ve kötü planlanmış aydınlatmanın hakim olduğu bir yapı üretim süreci olarak karşımıza çıkıyor.
Aydınlatmanın bir sorumlusu veya sahibi ise yok. Aydınlatma aynı güzel bir bebek gibi. Müşteri, mimar, elektrik mühendisi vb. tüm proje paydaşları tarafından iyi olduğunda – gülüp oynarken çok seviliyor. Ancak kötü olduğunda – bebek altına yaptığında kimin bakması gerektiği, altını kimin değiştireceği belli değil.*
İşte aydınlatma tasarımcısı, tüm bu önemi anlayıp müşteri istekleri doğrultusunda uygulayan ve aydınlatmanın sorumluluğunu alan kişi olarak vazgeçilmez bir proje paydaşı.
Türkiye’de 2005 yılından beri sayıları artan bağımsız aydınlatma tasarımı ofisleri, hem sektörün kalite arzını arttırıyor hem de daha yaşanabilir çevreye sahip olmamızda önemli rol oynuyor.
Aydınlatma tasarımcısı mesleği en kısa sürede resmi olarak tanınmalı ve belli şartları sağlayan tüm projeler için zorunlu kılınarak imza yetkisine kavuşmalıdır
Aydınlatma tasarımı bir lüks değil, ihtiyaçtır.

#isigingucu #aydinlatma #IDL2018

Bahsi geçen bebek analojisi, aydınlatma tasarımcısı Kai Pippo’ya aittir.
Aydınlatma tasarımcısı dendiğinde kast edilen aydınlatma ürünleri tasarlayan değil, mekan ile kullanıcı arasındaki ilişkiyi ışıkla tanımlayan kişilerdir.
Lütfen yorum ve eklemelerinizi de paylaşın, manifesto, hayattaki herşey gibi değişime açık.

İki yeni aydınlatma parametresi: “Melanopik Işık” (Melanopic Light) ve “Sirkadiyen Uyarıcı” (Circadian Stimulus)

Thu, 03 May 2018 00:00:00 GMT

Yakın zamanda Spectrum Genius Mobile Plus (SGM+) ve Spectrum Genius Essence Plus (SGE+)’a iki yeni aydınlatma parametresi eklendi: “Melanopik Işık” (Melanopic Light) ve “Sirkadiyen Uyarıcı” (Circadian Stimulus)

Güneş ışığıyla ilgili bu iki parametre aydınlatma sektörü profesyonellerinin, aydınlatma tasarımcılarının ve mimarların, aydınlatmanın insan sağlığına etkileri üzerinde daha fazla kontrol kazanmalarına yardımcı olabilir.

· Melanopik Işık: Eşit melanopik lüks (EML) diye de bilinir. Işığın insan üzerindeki biyolojik etkilerini ölçmek için doğası gereği ışığa duyarlı retinal gangliyon hücrelerine (ipRGCs) ağırlıklandırılan ışık akı yoğunluğu metriğidir.· Sirkadiyen Uyarıcı: Sirkadiyen Uyarıcı (CS), Lighting Research Center (Aydınlatma Araştırma Merkezi -LRC) tarafından ışık kaynaklarının neden olduğu melatonin baskılanma seviyelerini ölçmek için önerilen ve binalarda uygun aydınlatma seviyelerini belirlemek için kullanılan yeni bir metriktir.

Akıllı telefonların yaygın kullanımına bağlı olarak pek çok insan artık mavi ışığın etkileriyle yakından ilgileniyor.

Genel olarak söyleyecek olursak, zararlı mavi ışık esasen 464nm dalga boyunda ışık içerir.

Mavi ışığın zararlı etkilerinin olup olmadığı yalnızca bir nitelik meselesi değil, daha çok niceliğiyle ilgilidir.

Bu nedenle belli bir ışık kaynağının ne kadar mavi ışık içerdiğini belirlemek için onun spektrumuna bakmamız gerekir. Aslına bakılırsa, doğal güneş ışığı da bir miktar mavi ışık içerir.

Modern bilim, insan gözündeki 3 tür fotoreseptör hücrenin mavi ışığa oldukça duyarlı olduğunu keşfetti. Bu da melatonin üretimini baskılayıp bizi daha uyanık, daha az uyuşuk hissettirir. (Melatonin salgısının uyku getirici özellikleri vardır.)

SGM+ kullanıcıları için yeni Melanopik Işık parametreleri ücretsizdir.
SGE+ kullanıcıları için yeni Melanopik Işık parametreleri yalnızca 9,99 USD’dır.

Sirkadiyen Uyarıcı (CS) parametresini nasıl edinebilirim?

Bu yeni ve faydalı aydınlatma parametresini edinmek için basit bir şekilde SGM+ veya SGE+ uygulamalarını kullanarak 10 aydınlatma ölçümü alın ve bunları Spectrum Genius Cloud’da “açık” (public) olarak ayarlayın!

1. “Ölçüm” sayfasını açtıktan sonra, “Parametreler”e tıklayın.

2. Ekranı kaydırarak mevcut parametreler arasında dolaşın ve yeni parametrenin listeye eklenip eklenmediğini kontrol edin.

3. Eklenmemişse, 10 spektrum ölçümü alınıp kayıtları açık (public) olarak ayarlayarak yeni parametre edinilebilir.

PLD Türkiye’ye “basılı” olarak elveda

Mon, 30 Apr 2018 00:00:00 GMT

Evet, maalesef o gün geldi. 2005 yılından beri mimari aydınlatma tasarımı gibi yapı sektörünün niş bir alanında yayım hayatını sürdüren, bugüne kadar 66 sayı yayınlamayı başarmış, göz nurumuz, gurur kaynağımız PLD Türkiye dergisine basılı olarak veda ediyoruz.

Çıktığı ilk günden bugüne her ayrıntısına özen gösterip sektörel dergilerin düştüğü tüm tuzaklardan uzak durarak (Bakınız Link 1), zamandan bağımsız, teknik ve ilkeli bir yayıncılık yapmaya çalıştık. Açıkcası, derginin okuyucu kitlesi ve reklam verenleri ile kurduğu ilişki, sürekliliği ve bilinirliliği göz önüne alındığında başarılı olduğumuzu düşünüyorum. (Bakınız Link 2)

Bir süredir böyle bir ihtimali hep masada görsek de, basılı yayını durdurma kararını biz almadık. Copyright hakkına sahip olduğumuz, Almanya merkezli, uluslararası PLD (Professional Lighting Design) dergisinin 6 mart tarihli maili ile konudan haberdar olduk. Yoksa biz, hiç bir zaman maddi olarak büyük kazançlar elde etmemiş olsak da, bebeğimiz gibi gördüğümüz PLD Türkiye’yi yayınlamaya devam etmek isterdik. Ama tam da Türkiye tarihinin en klişe ifadesi ile “Almanlar kaybedince biz de kaybetmiş sayıldık.”

13 yıllık yayım hayatı boyunca PLD Türkiye dergisi tek bir hedefe odaklanarak çalıştı. “Aydınlatma tasarımı bir değerdir” ve “ışık tasarlanmalıdır” mesajlarını daha geniş kitlelere ulaştırırken “aydınlatma tasarımcısı” mesleğinin önemini vurgulamak. Bu mesajın neden bu kadar önemli olduğu anlatmak için başka bir yazı lazım. Ancak temelde en önemli problemi “önemsenmek” olan, adeta üvey evlat gibi bina, mekan, zaman, enerji ve heves bittiğinde akla gelen aydınlatma sektörü için daha “bilgili” karar vericilerin sayısının artması hem sektörün pazar payının artması hem de kaliteli ürün ve katma değer üreten firmaların ön plana çıkması için ön şart. Kopya ürünlerin hakimiyetindeki, sadece fiyata endeksli bir pazar ile baş başa kalmamak için bu mesajın daha da kuvvetlenerek seslendirilmesi gerekiyor. (Bakınız Link 3)

Dergi dışında 2007 ile 2014 yılları arasında düzenlediğimiz 20’nin üzerine etkinlikle de bu hedefe katkı sağladık. Alçak gönüllü bir açıklama olmasa da, bugün “aydınlatma tasarımı” mesleğinin Türkiye’de kabul görmesinde, “aydınlatma tasarımcısı” olarak çalışan bir çok profesyonelin sektöre katılmasında PLD Türkiye dergisinin katkıları tartışılmaz.

2006 yılında kaleme aldığım ilk editoryal yazımda da konu değişimmiş. (Bakınız Link 4) LED ile beraber temellerinden sarsılan sektörümüz içinde kendi değişim sürecimize giriyoruz. Herakleitos’un “Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir” sözünü hatırlayarak bu yeni dönemi kucaklayacağız. Tekrar basılı bir dergi konusu gündeme gelir mi bilemiyorum. Sanmıyorum da… pldturkiye.com sitemiz hayatta ve “aydınlatma tasarımı avukatlığı” işimize, önem verdiğimiz değerleri savunmaya bu mecra aracılığıyla devam edeceğiz.

6 Mart’ta aldığımız bir haber için sizleri bilgilendirmekte geç kaldık. Farkındayım. Ancak önce Frankfurt’taki Light+Building fuarı süreci, sonrasında döner dönmez kişisel olarak geçirdiğim sakatlık ile (ön çapraz bağ kopması) elime bahaneler geçti. Ben de mümkün olduğu kadar kaçtım. Doğrusunu söylemek gerekirse elim gitmedi yazmaya. Kabullenmem biraz zaman aldı.

Şimdi ise yeni sayfalar açma zamanı. “Aydınlatma tasarımı” halen ilgiye muhtaç, halen genç, halen yapılacak çok şey var. Bir yandan 2014’ten beridir hayatta, ayakta kalma mücadelesi verdiğimiz ticari işlerden (Bakınız Link 5) biraz kafa kaldırıp etkinliklere dönmek istiyorum. Diğer yandan eğitim alanında atılması gerken adımlar ve bazı hayallerim var. Umarım daha çok “görüştüğümüz” bir dönem olur.

Son olarak bugüne kadar yayınladığımız 66 sayıda emeği geçen herkese, yazan, okuyan, reklam veren, yani bir parçası olan herkese binlerce kez teşekkürler.

“Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…” derdim ama artık değişim şart “hep ışıkla kalın”.

Emre Güneş

Sektörel dergi kavramı üzerine düşünceler ve neden dijital dergi…: https://pldturkiye.com/sektorel-dergi-kavrami-uzerine-dusunceler-ve-neden-dijital-dergi/
PLD Türkiye nedir? Nasıl Çalışır? Arkasındaki kahramanlar: https://pldturkiye.com/pld-turkiye-nedir-nasil-calisir-arkasindaki-kahramanlar/
Yaprak dökümü ve katma değer: https://pldturkiye.com/yaprak-dokumu-ve-katma-deger/
Değiş(e)meyen aydınlatma tasarımları: https://pldturkiye.com/degisemeyen-aydinlatma-tasarimlari/
Ağustos Teknoloji: www.agustos.com

Çığır açan CoeLux yapay gün ışığını Kopenhag’daki yeni bir restorana taşıdı

Tue, 06 Mar 2018 00:00:00 GMT

Danimarka’nın başkenti Kopenhag’daki The California Kitchen restoranı, güneş ve gökyüzünün oluşturduğu doğal ışığı, yapay olarak üreten LED tabanlı yüksek teknolojik bir pencere olan Coelux’un uygulandığı ilk proje oldu.

Kaliforniyalı ve Danimarkalı mimar ve tasarımcılar tarafından tasarlanan restoran, sağlık üzerine odaklanıyor ve CoeLux’u kullanarak iç mekanda gün ışığı hissi yaratıyor.

Uygulama ile restorandaki “refah ve konfor duygusunun artırılması” amaçlandı.

CoeLux 3 önemli bileşeni bir araya getiriyor: Gün ışığının spektrumunu veren son teknoloji LED sistemi, güneş ile gökyüzü arasındaki sonsuzluk hissini veren sofistike bir optik sistem; ve Rayleigh saçılması sürecini sağlayan (gökyüzünün mavi gözükmesi hali) birkaç milimetre kalınlığında nano parçacıklar.

Ayrıca Milano’da bir hastanenin radyoterapi odasında da uygulama yapıldı. Bu odalar hiç pencereleri olmaması nedeniyle bu teknoloji için ideal mekanlardan.

Nike, Bang&Olufsen, Boffi, Laufen ve Uterque gibi perakende markaları ile de çalışmalar yapıldı.

2014’te yılın “light source innovation” ödülünü de alan CoeLux, yeni kompakt ST serisi ile şimdi daha küçük alanlarda da uygulanıyor.

Haber kaynağı: http://luxreview.com/article/2017/08/coelux-brings-california-sunshine-to-a-copenhagen-restaurant

CoeLux’ü deneyimleyebileceğiniz showroom sayısı artıyor (GÜNCELLEME)

Mon, 26 Feb 2018 00:00:00 GMT

CoeLux, dışarısı ile bağlantısı olmayan, tamamen kapalı mekanlarda gün ışığı deneyimi sunan teknolojik bir pencere.

İlk olarak İstanbul Light fuarı’nda Türkiye için görücüye çıkan teknoloji yoğun ilgi görüyor. Ancak tecrübe ederek değerlendirebileceğiniz bu kapalı alan pencereleri, görenleri şaşırtmaya devam ediyor.

Aralık 2017’de Antalya’da Fiberli markasına ait Antalya‘daki fabrika showroom’unda başlangıç yapan CoeLux, **Şubat 2018 itibariyle de Tepta Aydınlatma’nın İstanbul Nispetiye’**deki showroomunda yer aldı.

Son olarak yine, Haziran 2020 itibariyle, Etiler Nisbetiye On‘da DecoVita Seramik showroomunda en yeni model olan HT25 (High Tech Flat)**‘i deneyimlemek mümkün.

İstanbul Showroom’ları:

Marka: DecoVita Seramik
Adres: Nispetiye Mah. Aytar Cd. Nisbetiye On Rezidans No:5-9 G 1.Levent, İSTANBUL
Web: https://decovita.com.tr/satis-noktalari
Google maps linki için tıklayın.

HT 25 modeli, 4 adet

Marka: Tepta Aydınlatma
Adres: Nispetiye Mah. Aytar Cd. No:24 K:1-2-3 / 1.Levent, İSTANBUL
Web: https://www.tepta.com/tr/?iletisim
Google maps linki için tıklayın.

TIVANO, 2 adet

IBLA, 2 adet

Antalya Showroom:

Marka: Fiberli
Adres: Organize Sanayi Bölgesi 3. Etap 25. Cd. No:30 Döşemealtı, ANTALYA
Web: https://www.fiberli.com.tr/Iletisim
Google maps linki için tıklayın.

IBLA

TIVANO

TM 30 metriklerini anlama

Mon, 26 Feb 2018 00:00:00 GMT

Görüş: Aurelien David

Son blog yazımda basitleştirilmiş renk skalasını ve ona uygun metrikleri gösterdim. Önümüzdeki haftalarda son zamanlarda üstünde çok konuşulan bir konuyu tartışacağım; yakın zamanda yayınlanan IES’den TM-30.

Ama bugün, önce CRI hakkında konuşacağım ve TM-30’un gerçekleştirmeye çalıştıklarını açıklayacağım. Önce kelimenin bağlamından başlayalım. Bu konudaki küresel otorite, CRI’yi diğer birçok standartın içinden baştan yaratan Uluslararası Aydınlatma Komisyonu (CIE) ‘dir. CIE çok iyi işler üretiyor ancak prosedürleri yavaş ve teknik komiteleri CRI’nin güncellenmesi için çalışıyor. Ancak bu çalışmalar henüz bir sonuç vermedi. Ve bu arada aydınlatma endüstrisi acımasızca bir şeyler istemeye devam ediyor. Bu nedenle, IES bir öneri hazırlamak için daha küçük, daha hızlı bir grup oluşturdu (bu gruba ben de teknik katkıda bulunmuş biriyim) ve bu TM-30 ile sonuçlandı.

TM-30, nesnenin renk sunumu ile uğraşır. Şimdi, belirli bir nesneyi düşünelim, mesela bir domates diyelim. Genel olarak, test kaynağımız domates rengini doğal renklerinden çeşitli şekillerde değiştirebilir. Daha doymuş (daha sert görünen), daha az doymuş (daha az olgunlaşmış) veya daha fazla turuncu veya pembe renk tonunu değiştirebilir. Renk sunum metriklerinin temel amacı, bu tür renk kaymalarını ölçmek, başka bir deyişle, renk kaymaları algısına karşılık gelen değerleri atamaktır.

Özellikle, test kaynağının altındaki renklerin doğal renklerden farklı olup olmadığını bilmek isteyebilirsiniz. Buna fidelite (sadakat) denir ve renk doğruluğu için önemli bir konsepttir.

Fidelite ölçümleri şöyle çalışır; test örnekleri koleksiyonu düşünülür ve her biri için, numunenin doğal rengi ile test kaynağı altındaki renk arasındaki farkı hesaplar. Renk farklılıkları ne kadar büyükse, fidelite skoru o kadar düşük olur. Renk farklılıkları ne kadar büyükse, sadakat skoru o kadar düşük olur. Dolayısıyla, yüksek bir fidelite puanı, algılanan renklerin doğal renklere çok yakın olduğunu, daha düşük bir puan bize bazı renk kaymalarının meydana geldiğini bildirir. Fidelite ölçütleri çeşitli renk kaymaları arasında ayrım yapmaz. Her tür renk kayması olabilir.

CRI, bir doğrulama metriğinin bilinen bir örneğidir. Ancak iki sorunla karşı karşıyayız. İlki, kaçınılmaz olarak, CRI’in tek verebildiği cevap “renkler doğal renklerle aynı mı?” sorusu ancak beklenen ise daha genel anlamıyla “renkler olabilecek en iyi şekilde görünüyor mu?” Bu 2 soruyu beraber tek bir metrik cevaplayamaz.

İkincisi ise maalesef CRI’in işini çok iyi yapamıyor. Yanlış tahminlerde bulunan eski renk bilimini kullanıyor. Doğadaki farklı nesnelerin çeşitliliğini temsil etmesi beklenen sekiz pastel test örneği seti kullanır. (bu bazen daha koyu kırmızı R9 gibi daha fazla numune ekleyerek düzeltmek istediğimiz bir kusurdur)

CRI’n kullandığı 8 test rengi

Bütün bunlardan dolayı CRI’nın fidelite öngörüleri yanlış olabilir. Örneğin, iki kaynak aynı puanı alabilir, ancak birisi daha fazla renk kaymasına neden olur. Örneğin, 80’in aynı CRI’ında, dar bantlı bir flüoresan lamba, renkleri bir LED lambadan daha fazla bozma eğilimindedir.

CRI’ı olandan daha kötü yapmak istemiyorum. Özellikle devamlı spektrumlar için, yüksek CRI puanı anlamlı bir şeydir, bu yüzden Vivid serimizi tasarlarken biz de iyi hissettik.

Tüm bunlar bizi TM-30’a getiriyor. CRI’den neden daha iyi? İki sebep var. Birincisi, TM-30’da CRI’de bulunan tahmin hatalarını ortadan kaldırmak için son teknoloji renk bilimi ve doksan dokuz renk örneğinin optimize edilmiş bir testi kullanılıyor. İkincisi, TM-30 bize daha fazla bilgi veriyor. Renk doğruluk indeksine (CRI Ra’ya benzer şekilde Rf olarak adlandırılır) ek olarak, bir renk gamut skorunu bizimle paylaşıyor.

Haber kaynağı: https://www.soraa.com/science/understanding-tm-30-color-metrics

Işık kirliliğini (büyük oranda) önlemek için 3 temel öneri. (Özet: 24:00’den sonra ışıkları kapatalım.)

Mon, 19 Feb 2018 00:00:00 GMT

Işık kirliliği ile ilgili bilincin artması ve daha fazla kişinin konudan haberdar olması için 2012’den beri çaba gösteriyorum. En son yazdığım “Işık kirliliği nedir? Türkiye’deki çalışmalar” başlıklı yazı ile de hem tekrar tanımın üzerinden geçmiş hem de Türkiye’de yapılan çalışmalara değinmiştim. Bakınız: https://pldturkiye.com/isik-kirliligi-nedir-turkiyedeki-calismalar/

Bu yazıda yapmak istediğim ise, bu problemi büyük oranda ortadan kaldırabilecek 3 temel öneri getirip tartışmalar ve yapılabilecek düzenlemeler için yeni bir başlangıç noktası oluşturmak. Daha doğrusu tek bir önerinin – ışıkları 24:00’dan sonra kapatmak – 3 farklı alanda uygulama detaylarına odaklanmak istiyorum.

Işık kirliliğinin kaynağını oluşturan 3 faklı unsur var.

1- Mimari aydınlatma:

Öncelikle ışığın aynı ses gibi kamusal alan konusu olduğunu kabul etmemiz gerekiyor. Nasıl ki siz binanızın ister içerisinde ister dışında ses kullanımı için belli kurallara bağlı iseniz, aynı şekilde ışık kullanımı da sadece sizin isteğinize bırakılamaz.

Örneğin binanızın dikkat çekmesi için uyguladığınız bir cephe aydınlatması binanıza bakmak zorunda olan binlerce insan için sürekli bir kirlilik oluşturuyor. Kişisel olarak beğendiğiniz ya da ticari olarak faydasına inandığınız için rengarenk ve yüksek güçte kullandığınız LED’ler esasında hemen karşı çaprazınızda yaşayan biz komşular için sürekli bir “cümbüş”e bakmak demek. Sizin 5 dakika bakarak beğendiğiniz bu tasarıma bütün gece bakmak zorunda olan insanlar olduğunu unutuyorsunuz.

Zeki Aslan hocanın 2009 tarihli Işık Kirliliği Kanun Tasarısı’nda olduğu gibi her dış aydınlatma projesinin bir kurula sunulması ve onaylanması zorlu ama ideal bir çözüm gibi duruyor. http://www.isikkirliligi.org/index.php/kaynaklar/19-tug-isik-kirliligi-kanun-tasarisi-taslagi

Ben ise daha basit ve hızlı uygulanabilir bir çözüm sunuyorum. Kaldı ki kurul olsa bile önerim geçerli. İster kamu ister özel bir kuruma ait olsun, saat 24:00’den sonra tüm dış aydınlatma öğeleri kapatılmalı.

Bazı detaylar farklılaşabilir. Hafta içi 24:00, hafta sonu 01:00’e kadar izin verilirken özel günlerde (Yılbaşı gibi) sabaha kadar açık olabilir.

Bu dediğim kullanılmayan bir park ya da cam yüzey sebebiyle tüm iç aydınlatmanın dışarıdan da deneyimlendiği ofisler/plazalar için de geçerli. Ama (tabii ki) sokak, tünel veya meydan aydınlatmaları ile ilgili değil.

2- Işıklı tabela:

İşletmeler tamamen reklam amaçlı olarak tabelalar kullanıyorlar. Bu tabelaların LED barındırması veya genel olarak ışıklı olması da reklamın 24 saate dönüşmesini sağlıyor.

Öncelikle bir tabelanın ışıklı olması ekstra bir vergiye tabii tutulmalı. Detaylarını bilmesem de tabelanın zaten bir vergiye tabii olduğunu biliyorum. Tahmin ederim ki tabelanın boyutu da bu noktada önemlidir. Yani hem boyuta göre bir vergi vardır hem de tabelanın olabileceği büyüklük binaya veya işletmenin o binada kapladığı alana göre orantılıdır. (Umarım) Neyse ışıklı olması da bu vergi detayında yer almalı ve bir bedeli olmalı.

Ve tabii ki saat 24:00 sonrası tüm ışıklı tabelalar kapatılmalı. Bu konuda tek istisna işletmenin 24:00 sonrası açık olması olabilir. O saatte açık ise varlığını insanların bilmesi önemli bir nokta olacaktır.

3- LED Ekran:

Aklımın gerçekten almadığı bir nokta LED ekranlar. Yine ses örneği üzerinden ilerlemek istiyorum. Nasıl ki eğer ben binamın üzerine çok güçlü hoparlörler koyup 24 saat “ben buradayım, şöyle ürünlerim var, böyle ürünlerim var” diye yayın yapamazsam aynı şekilde LED ekran yerleştirip 24 saat açık da tutamamalıyım. Çok güncel bir örnek vermek isterim. İstanbul Mecidiyeköy’deki Quasar isimli binanın arka yüzüne yerleştirilen LED ekran neredeyse tüm boğaza hitap eden bir reklam mecrası. O bölgede oturan arkadaşlarımdan sürekli şikayet duyuyorum ancak herhangi bir yaptırım yapıldığını veya yapılabildiğini sanmıyorum. Peki bir binanın kararı tüm boğazı nasıl etkileyebilir? Bu kamusal alan tecavüzü değilse nedir?

Ve, evet, tüm LED ekranlar, bu sefer istisnasız, saat 24:00 sonrası kapatılmalı.

Bahsettiğim konular ve öneriler ne kadar basit değil mi? Evet, bence de öyle. Ancak uygulamaya geldiğinde henüz bırakın bunları senelerdir gösterilen çabaya rağmen ışık kirliliğine karşı en ufak bir gelişme sağlanmamış durumda. Sadece bu öneriler bile problemin büyük bir kısmı için çözüm demek.

Zaten bu yüzden bu öneriler bir başlangıç noktası oluştursun ve daha nitelikli ve planlı çözümlere ilerlensin istiyorum. Ama önce bir yerden başlayalım. Ve başlamak için daha kolay bir yer düşünemiyorum.

Sizlerden ricam, bu önerileri çevrenizle paylaşıp mümkün olduğu kadar fazla noktaya ulaştırmanız.

Bir önceki yazımda söylediğim gibi: “Işık kirliliği esasında kaybedeni olmayan bir problem yani bu konuda atılmış her adım hepimiz için iyi sonuçlar getirecek.”

Emre Güneş

Kültürel farklılıklar müze aydınlatmasını etkiliyor mu?

Thu, 15 Feb 2018 00:00:00 GMT

Michigan Üniversitesi’ndeki araştırmacılar görsel algı konusunda ilginç bir çalışma yaptılar.

Çalışma şunu ortaya çıkardı; aynı resim gösterildiğinde Batı ülkelerinden olan insanlar ilgilerini resmin daha belirgin özellikleri veya detayları üzerine yoğunlaştırma eğilimi gösteriyor ancak Asya ülkelerinden olan insanlar genellikle arka plana bakıyor ve görüntüyü daha bütüncül algılıyor.

Bu zıt eğilimlerin ortaya çıkması aslında aydınlatma tasarımlarına da doğu ve batının farklı yaklaştığını ortaya koyuyor. Batılı ülkelerdeki aydınlatma tasarımları, belli bir temaya dikkat çekmek için kontrast kullanarak odak noktalarını vurgular ama Asya’daki tasarımcılar aydınlatma alanlarına daha dengeli bir yaklaşım önerir ve eşit parlaklık seviyelerine sahip daha yumuşak bir etki yaratmayı amaçlar.

Peki ya müzeler söz konusu olduğunda, Doğu ve Batı tasarım kültüründeki bu farklılıklar gerçekten farklı aydınlatma tasarımlarına dönüşüyor mu?

Kültürel farklılıkların aydınlatma üzerindeki etkisini ölçmek ve teoriyi test etmek üzere, Asensetek, Taipei’deki Ulusal Saray Müzesi ve Amsterdam’daki Rijks Müzesi’nde aydınlatma ölçümleri yaptı.

Sonuçlar farklı ışık kaynaklarının teknik özelliklerini ortaya koyuyor.

Siz de Spectrum Genius’da ücretsiz bir hesap oluşturarak, renk ısısı, aydınlatma düzeyi, renksel geri verim indeksi ve spektrum verilerine göz atabilirsiniz. Hatta verileri kaydedebilir ve karşılaştırma yapabilirsiniz.

Daha fazla bilgi için: Geçmiş markalar

Işık kirliliği nedir? Türkiye’deki çalışmalar

Thu, 08 Feb 2018 00:00:00 GMT

Işık kirliliği dendiğinde bir çok insanın şaşırdığını görüyorum. Hatta ilk akla gelen kavramın mantıksızlığı olurken, hemen şu soruyu yöneltiyorlar. “Işık kirliliği ne demek? Işık da kirletir mi?” Verilen cevap ise her zaman ilginin artmasına sebep oluyor. Çünkü ışık gerçekten kirletebilir. Nasıl mı? Gelin detaylarına beraber bakalım.

Işık kirliliği temelde tasarlanmamış/planlanmamış aydınlatma sonucu gökyüzüne kaçan ışığın toz vb. maddelere çarparak bizimle yıldızlar arasında bir perde oluşturması şeklinde açıklanabilir.

Bu perde sebebiyle benim de sunumlarımda kullandığım şu grafik ortaya çıkıyor. Yani gökyüzündeki yıldız sayısı ille ortamdaki inek sayısı arasındaki ilişki. Ne zaman şehirden (modernite’den) uzaklaşsak yıldızlara kavuşuyoruz, sanki şehirlerde gökyüzünde yıldız yokmuş gibi…

Aslında olan ışık kirliliği sebebiyle oluşan perdenin bizimle yıldızlar arasındaki ilişkiyi kopartması. Yani yıldızları artık gözlemleyemememiz. Bu nedenledir ki bu konuya en büyük hassasiyeti astronomlar ve astronomi meraklıları gösteriyor.

“Işık kirliliği” böyle konumlandığında kulağa çok romantik geldiğinin farkındayım. Yani “Yıldızları görmesek ne olur?” diyebilirsiniz. Ancak bu şekilde görüngüsü ortaya çıkan ışık kirliliği esasında milyarlarca sene içerisinde oluşmuş bir dengeyi bozuyor. Dünya, ilk günden beri 12 saatlik güneş ve 12 saatlik ay ışığı altında hayatını sürdürüyor. Bu 24 saatlik döngü bizimle beraber doğadaki tüm canlıların vücut yapısından, beslenmesine, göç yollarından hayatta kalma becerilerine kadar her noktayı tanımlayan bir yapı. Ve bu yapı bozulduğunda da anomaliler başlıyor.

Elektrikli aydınlatmanın hayatımıza girmesi yaklaşık 130 senelik bir olgu. Ve modernitenin en önemli buluşu olarak nitelendirebileceğim suni aydınlatma ile yaşam stilimiz ve sosyo kültürel yapımız değişti. Modernite ile suni ışık da kolkola girdi ve ışığın olduğu yer modern kabul edilirken ışığın eksiklikliği gelişmemişlik olarak kabul edildi. Gecelerin de sosyal hayatın içerisine katılması ile, hiç durmayan bir tempoda da 7×24 süren bir hayat tarzına doğru ilerledik. Ve ipin ucu kaçtı. Artık bardak öyle bir doldu ki milyarlarca yılda oluşan doğanın dengesini tehdit eder hale geldi.

Peki bu döngünün bozulmasının nasıl bir zararı olabilir? Bir kaç örnek ile açıklayalım.

Çevreye olan zararı: Öncelikle boşa giden bir enerjiden bahsediyoruz. Yani bu kadar enerjinin bu kadar önemli olduğu, enerji verimliliğinin ve sürdürülebilirlik kavramlarının bu kadar öne çıktığı bir zamanda bu kadar boşa giden enerji dolaylı olarak çevreye zarar veriyor. Çünkü bu gereksiz ışıklar için aynı zamanda enerji harcıyoruz. Amerika’da ışık kirliliği sebebiyle boşa harcanan enerji tutarı yıllık 2.2 milyar dolar olarak hesaplanıyor. (NOT: Enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik kavramlarının pazarlamada bu kadar kullanılmasından ve bir anlamda içinin boşaltılmasından inanılmaz rahatsızım ancak bu başka bir yazı konusu.)
Hayvanlara olan zararı: Normalde yıldızları takip ederek göç eden kuşlar şehir ışıkları sebebiyle yönlerini yitirerek gökdelenlere çarparak hayatlarını kaybediyor. Yine her yıl ölen binlerce kuştan bahsediyoruz. Ya da başka bir örnek deniz kaplumbağaları yumurtadan çıktıktan sonra 1-2 dakika içerisinde denize ulaşmalı. Bunun için de yine kendilerine öncülük edecek yıldızları takip ediyorlar. Ancak bu sahillere yakın şehir ışıkları sebebiyle yönlerini karıştırıp yırtıcıların hedefi oluyorlar.
Bitkilere olan zararı: Yine bozulan döngü bitkilerin de doğal şartlarını bozuyor. Örnekte gördüğünüz gibi bir ağacın farklı alanları farklı ışık şartları sebebiyle farklı davranıyor. Sokak aydınlatmasının altındaki bölüm halen bahar varmış gibi yeşilliğini koruyor.
Sağlığımıza olan zararı: Bu milyarlarca yılda oluşan döngü insanlarda da “sirkadiyen ritim” denen bir olgu ile açıklanıyor. 24.5 saatlik döngüler halinde gerçekleşen bu ritim temelde bizim gün içerisinde aktif olmamızı ve geceleri ise dinlenerek – uyku sayesinde – vücudumuzu yenilememizi ön görüyor. Beynimiz, sabah kalktığımızda salgıladığı kortizon hormonu ile aktifleşmemizi sağlarken gece yatmadan salgıladığı melatonin hormonu ile de bizi uykuya hazırlıyor. Ancak hem evde kullandığımız TV, telefon vb ekranlar ile hem de evimize tecavüz eden şehir ışıkları ile melatonin hormonu salgılanması baskılanarak uyku süremiz ve kalitesi azalıyor. Bu da sağlık problemlerine sebep oluyor. Örneğin gece vardiyasında çalışan hemşirelerde kansere yakalanma oranının %50 daha fazla olduğu ispatlanmış durumda.

İşte tüm bu sebeplerden, ışık kirliliğinin yani gereksiz – bir anlamda “spam” aydınlatma diye tabir edebileceğimiz durumdan kurtulmamız ve doğanın dengesini bozma halinin önüne geçmemiz gerekiyor.

Türkiye’deki çalışmalar

Benim ışık kirliliği kavramı ile ilk olarak tanışmam ise 2011 yılına denk geliyor. Bu kavramı her yönüyle açıklayan, 52 dakikalık “The City Dark” isimli bir belgeseli PLDC organizasyonunda Madrid’de izleme fırsatı bulmuş ve çok etkilenmiştim. Hemen takip eden sene bu filmin daha fazla yapı profesyoneli ile buluşmasını sağlamak için İstanbul, İzmir ve Ankara’da gösterimler düzenledik.

Bu film ve genel olarak ışık kirliliği ile ilgili 2013 yılında YEM’de yaptığım şu sunumumu izleyebilirsiniz:

Konuyu biraz daha araştırma şansım olduğu bu dönemin sonunda ise esasında senelerdir bu konuda öncülük eden Zeki Aslan hoca ile tanıştım. Antalya’daki Tübitak gözlem evi’nin kurucusu ve 1999 yılında konu ile ilgili bir yasa tasarısı bile hazırlamış Zeki hoca ile beraber 2013 yılında bizim organize ettiğimiz “Türkiye’de ışık kirliliği semineri”nde konuşmacı olduk. Sonrasında ise ortak çalışmalarımız hep sürdü.

Sağolsunlar, Zeki hoca ile beraber Bülent Aslan, Dursun Koçer, Memduh Sami Taner gibi değerli insanlar, insan üstü bir çaba ile konuyu daha fazla noktaya taşımak için uğraşıyorlar. Kurdukları www.isikkirliligi.org web sitesi ve TİKE projesi ile Türkiye’deki ışık kirliliği haritasını çıkarmak ve insanları bilinçlendirmek için gerçekten insan üstü bir çaba gösteriyorlar.

Özellikle 2014 yılından beri beni de düzenli olarak davet ettikleri “Astronomi Öğretmenleri Seminerleri – AÖS” ile önce öğretmenleri, onlar aracılığıyla ise geleceği inşaa edecek çocukları bilinçlendiriyorlar. Ve bu o kadar değerli bir çaba ki her aklıma geldiğinde tüylerim diken diken oluyor. Bu noktada Bülent Aslan hocanın anlattığı bir anektod da çok hoş: Bir kamu görevlisine “ışık kirliliği”nden bahsediyorlar. Kendisi konudan habersizken akşam evde oğlu ile konuşuyor ve ilkokula giden oğlundan ışık kirliliği ve zararları ile ilgili bir ufak ders alıyor. Sonrasında ise konuya yaklaşımı tamamen değişiyor.

Bu seminerler dışından, bir yandan bu öğretmenlerin Avrupa birliği projeleri hazırlamalarına destek olurken diğer yandan ilişki içerisinde oldukları belediyeler ile ortak projelere imza atıyorlar. Eskişehir’in ve Bursa’ya bağlı Nilüfer İlçe’sinin ışık kirliliği haritasının çıkarılması bu projelerden bazıları.

Bu noktada tekrar haklarını teslim etmek isterim. Bu çabaları için hepsine ne kadar teşekkür etsek az…

Ne yapılabilir?

Işık kirliliği esasında kaybedeni olmayan bir problem yani bu konuda atılmış her adım hepimiz için iyi sonuçlar getirecek. Problemin çözümü ile ilgili en çok kullanılan görsel alttaki olabilir. Bu noktada ışığı olması gereken yere yönlendirmek bile büyük bir aşama demek.

Problemi bertaraf etmenin en basit yöntemi ise “aydınlatmayı tasarlamak”. Yani çözüm benim gibi senelerdir “aydınlatma tasarımı önemlidir” diyen bir kişi için altın madeni gibi. Gerçekten aydınlatma tasarlandıkça ve ışık kirliliği ile ilgili bilinç arttıkça problemin ortadan kalkmaya başladığını göreceğiz.

Bu noktada bir süredir üzerine düşündüğüm ve problemin büyük bir kısmını halledebilecek bir kaç öneri var aklımda. Ancak bunu bir sonraki yazımda daha ayrıntılı paylaşacağım.

Emre Güneş
PLD Türkiye

Yaprak dökümü ve katma değer

Thu, 04 Jan 2018 00:00:00 GMT

Aydınlatma sektörü son 10 senede LED ile beraber karşı konulmaz bir değişim geçiriyor. 20 Ağustos tarihinde bu konu ile ilgili uzun bir yazı kaleme almıştım. “Vahşi batı veya LED sonrası aydınlatma endüstrisi” başlıklı yazıyı şu linkten okuyabilirsiniz. http://bit.ly/vahsi-bati

Bu değişim her büyük değişimde olduğu gibi hem sektörün oyuncularını hem de kurallarını derinden etkiledi. Bu sene ardarda önemli uluslararası üreticilerden kötü haberler aldık. Ciroları, bilgi birikimleri ve yaklaşımları ile fark yaratmış bazı dünya markaları ya Türkiye pazarından çekildi ya da ülkedeki etkinliğini azalttı. Bu gidişatta maalesef ülkemizin içinde olduğu politik ve ekonomik şartların etkisi olsa da bu gelişmeler başka bir noktayı da işaret ediyor, Türkiye pazarı’na inanç azalıyor.

Çok sığ olarak tarif edebileceğim bir bakış açısı ile “ne güzel, yerli ve milli markalar ön plana çıkacak ve daha fazla kazanç elde edecekler” diyebilirsiniz. Kaçırdığınız önemli nokta ise şu: bu firmalar sadece ürün satmıyorlar aynı zamanda bilgi birikimleri ile pazarı eğitiyorlar.

Kaliteli ve üst düzey ürünlerini pazarlamak için bir yandan genel tanıtımlar ile pazarın büyümesine katkıda bulunurken diğer yandan son kullanıcıları bilinçlendirerek kalitenin aranır bir şey olması için çaba gösteriyorlar. Bu durum da zincirleme olarak aynı rekabet ortamından beslenen üreticilerimiz için de gelişme fırsatı ve imkanı yaratıyor.

Her fırsatta söylüyorum, aydınlatma yapı üretim sürecinin son vagonuna sıkışmış bir halde zaten önemsenmiyor. Kalmayan bütçe, enerji ve zaman içerisinde değersiz atfediliyor. Ve tamamen paraya endeksleniyor. Bu durumu değiştirmek zorundayız. Bakın, değiştirirsek iyi olur demiyorum. Değiştirebilmek hepimizin hayatta kalma formülü. Asıl sormanız gereken soru, siz bu değişim için ne yapıyorsunuz?

Sektörde yer aldığım günden beri 2 organizasyonu asla kaçırmıyorum. Konferans olarak PLDC, fuar olarak ise Light+Building. Hatta her zaman “yeni bilgi edinmek” adına en ufak bir fırsatı kaçırmak istemediğimden bir gün önce gidip bir gün sonra dönüyorum. Her iki organizasyon da, bana nefes alma ve tekrar sektöre olan inancımı tazeleme şansı veriyor. Çünkü ancak buralarda “para, para, para” dışında ışığın hayatımıza katkısı ve aydınlatmanın ister bina ister şehir ölçeğinde ne kadar büyük bir öneme sahip olduğununu görmemi sağlayan sohbetlerin, ortamların içerisinde oluyorum. Boğucu pazar şartlarımızın dışına çıkma fırsatları olarak faydalanıyorum.

Sadece fiyatın konuşulmadığı, katma değerli ürünler için de pazarın geliştiği bir ortam için bahsi geçen firmaların katkısı yadsınamaz. Bu yaprak dökümü bize zaten çok büyük olmayan ve mantar gibi çoğalan yeni oyuncuları ve tamamen fiyat odaklı rekabet ortamı ile neredeyse bir kum havuzu tadındaki pazarımız için daha da kötü günlerin habercisi. Eğer tüm sektör olarak “fiyat” dışında bir şeylerin konuşulması için çaba göstermezsek, kum havuzuna kaçan suya engel olamaz, hepimizi yok edecek bir çamurun içerisine saplanırız.

Bunun gerçekleşmemesi için son kullanıcıdan, tasarımcısına, üreticisinden distribütörüne hepimize düşen görev bir yandan ışığın ve aydınlatma tasarımının önemini vurgularken diğer yandan yaptığımız her işte “katma değeri” aramak ve yaratmak.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
PLD Türkiye

Aydınlatma ve Gelecek. Şimdi! Konferansı ardından…

Fri, 29 Dec 2017 00:00:00 GMT

Ağustos Teknoloji tarafından düzenlenen

“Aydınlatma ve Gelecek. Şimdi!” konferansı 13 Aralık Çarşamba günü, Yapı-Endüstri Merkezi’nde gerçekleşecek.

Sektörün önde gelen mimar, iç mimar, aydınlatma tasarımcıları ve aydınlatma profesyonellerini aynı çatı altında buluşturmayı hedefleyen etkinlikte katılımcılar aydınlatmanın geleceğine şekil verecek teknoloji ve yaklaşımlar ile tanışma fırsatı bulacaklar.

LED ile beraber büyük bir dönüşüm geçiren aydınlatma sektörü, dijitalleşen ışık sayesinde bir çok farklı alan ve disiplinden beslenir ve katkı verir hale geldi. Bu etkileşim ise uzay teknolojisi gibi duran bir çok kavramın günlük dilde kullanıldığı bir ortam yarattı. Nesnelerin interneti, Beacon, Akıllı Şehirler, Sanal Gerçeklik, Indoor Positioning (İç Mekan Konumlaması) gibi kavramlar sürekli ifade edilmek ile beraber tam olarak anlaşılamayan ve açıklanmayan nesnelere dönüştü.

İşte “Aydınlatma ve Gelecek. Şimdi!” konferansı bir yandan tüm bu kavramları yapı sektörü profesyonelleri için anlaşılır bir halde sunmaya çalışacak diğer yandan ise gelecek gibi görünen bu kavramların bugün uygulanabilirliklerini örnekler ile beraber sunacak.

Konusunda uzman kişilerden bu kavramları dinlemek, geleceğe yakından bakmak, hatta bir parçası olmak için sizleri de aramızda görmek isteriz.

Ücretsiz olarak gerçekleşecek konferansa, sınırlı kontenjan nedeni ile KAYIT yaptırmanızı rica ediyoruz.

KAYIT: http://aydinlatmavegelecek.eventbrite.com

Konferans simultane olarak İngilizce’den Türkçe’ye çevrilecektir.
Etkinliği sosyal medyada takip etmek için #aydinlatmavegelecek etiketini kullanabilirsiniz.

Program:

16:00 – 16:15: Kayıt

16:15 – 16:45: Geleceği anlama rehberi. “Akıllı” ne demek?

Emre Güneş, Kurucu-Ortak, Ağustos Teknoloji

16:45 – 17:45: Bluetooth ve Kablosuz Aydınlatma Kontrolü

Roger Sexton, Genel Müdür Yardımcısı, Xicato

17:45 – 18:00: Kahve Arası

18:00 – 18:20: Indoor Positioning

Emrah Deniz Kunt, Kurucu-Ortak, Indoora

18:20 – 18:40: VR Uygulamaları ve Sanal Gerçeklik

Levent Şen, Genel Müdür, Orka Informatics

18:40 – 19:30: Yapay Gökyüzü – Şiir ile Bilim arasında İç Mekanda Güneş ve Ay’ın Devrimi

Paolo di Trapani, CEO ve Kurucu, CoeLux

19:30 – 21:00: İkram

Emre Güneş: Ağustos Teknoloji neferi. PLD (Professional Lighting Design) Türkiye dergisi editörü. Endüstri Mühendisi. Galatasaray Üniversitesi Mezunu. Kurumsal hayatta geçirdiği 10 ay sonrası, aile şirketi içerisinde üzerine düşen görevleri yerine getirmek üzerine kariyerini çizdi. Hiç alakası olmadığı bir işe (editörlük), hiç alakası olmadığı bir sektörde (aydınlatma) girme sebebi de budur. 2006 yılından beri olan bu süreçte, sürekli olarak “aydınlatma tasarımı” ile ilgili okudu, yazdı, çizdi, gezdi, gördü, araştırdı ve etkinlikler düzenledi. 2014 yılı başında ticarete atılarak Ağustos Teknoloji’yi kurdu. İnovatif aydınlatma teknolojilerini Türkiye pazarı ile tanıştırıyor.

Roger Sexton: Liverpool Üniversite’si İnşaat Mühendisliği mezunu olan Roger Sexton, 20 yıla yakın Philips’te yeni ürün geliştirme alanında çalıştıktan sonra 2008 yılında Xicato’ya katıldı. Akllı LED Module üreticisi Xicato’da, halen Genel Müdür Yardımcısı olarak çalışan Roger, aynı zamanda Bluetooth Special Interest Group (SIG) oluşumunda da aktif görev alıyor. Kablosuz aydınlatma kontrolü ve bluetooth mesh protokolü konusunda çalışıyor.

Levent Şen: İTÜ Denizcilik mezunu Levent Şen, 6 sene kadar kaptanlık yaptıktan sonra 2011 yılında Orka Informatics’i kurdu. Orka, askeri ve ticari projelere mühendislik, danışmanlık ve simülasyon hizmetleri veren bir yüksek teknoloji şirketi. 2015 yılında merkezini Londra’ya taşıyan Orka, halen cirosunun %70’ni özellikle İngiltere başta olmak üzere yurtdışı operasyonları ile sağlıyor. 2016 yılında Finlandiya’da gerçekleşen önemli girişimcilik konferansı Slush’a Türkiye’den katılan 10 firmadan biri olan Orka, sanal gerçeklik (VR uygulamaları) konusunda öncü olmaya devam ediyor. Levent Şen aynı zamanda Londra Teknoloji haftası, İngiltere Teknoloji Yatırımları Konferansı gibi uluslararası etkinliklerde konuşmacı olarak yer alıyor.

Emrah Deniz Kunt: Sabancı Üniversitesi Mekatronik Mühendisliği’nden 2004 yılında mezun olan Emrah Deniz Kunt, 2006 yılında EECS yüksek lisans ve 2011 yılında Mekatronik Mühendisliği’nde doktora eğitimlerini tamamladı. Emrah, 2005 yılında atıldığı iş hayatında çeşitli firmalarda Ar-Ge alanında çalıştan sonra, 2011 yılında Lumos Danışmanlık firmasını kurarak firmalara Ar-Ge ve Teknoloji danışmanlığı vermeye başladı. 2013 yılında 3 kurucu ortağıyla beraber kapalı mekan konumlama teknolojisi ve servisleri sunan Indoora’yı kurdu. Türkiye’de alanında öncü bir firma olan Indoora’nın portföyünde stadyum, alışveriş merkezi, fuar merkezi ve hastane gibi farklı mekanlar bulunuyor. Indoora, global hedefleri doğrultusunda 2016 yılında Berlin ofisini açarak Avrupa pazarına açılırken Hamburg 2017 G20 zirvesinde Alman Hükümeti ile çalışarak zirvenin resmi teknoloji sağlayıcı firması oldu.

Paolo Di Trapani: Fizik alanında doktora sahibi, Paolo Di Trapani, 2001 yılından beri Optik ve Deneysel Fizik alannda Inbubria Üniversitesi’nde Profesör olarak görev alıyor. Lazer fiziği ve ultra-hızlı lineer olmayan optik konusunda 150’ye yakın yayını bulunuyor. Ayrıca nano malzemeler ve aydınlatma cihazları ile ilgili 130 patent sahibi. 2002 ile 2007 arasında bilim ve sanat fuarı “Işık içinde Işık” (Di Luce in Luce) etkinliğini kurdu ve organize etti. Etkinlikte doğal atmosferin optik etkilerini ortaya koyan bir yapı geliştirdi. Etkinlik sonuçlarına dayanarak, 2009 yılında CoeLux’ü kurdu. Ve firma ile “gerçek gözüken yapay pencereler” üretmeyi başardı.

Gerçek gün ışığı deneyimi de sizlerle olacak!

Ayrıca konferans sırasında İstanbul Light fuarı sırasında da çok fazla ilgi çeken CoeLux ST modellerini deneyimlemeniz için 4m2’lik karanlık odamızı kuracağız.

Ancak görüp deneyimleyerek farkı anlaşılabilen bu gerçek gün ışığı deneyimi de etkinlik sırasında sizler ile olacak.

Detaylar için tıklayabilirsiniz

Murat Tabanlıoğlu CoeLux ürünlerini incelerken…

Aydınlatma ve Gelecek. Şimdi! Konferansı

Thu, 30 Nov 2017 00:00:00 GMT

Ağustos Teknoloji tarafından düzenlenen

“Aydınlatma ve Gelecek. Şimdi!” konferansı 13 Aralık Çarşamba günü, Yapı-Endüstri Merkezi’nde gerçekleşecek.

Konusunda uzman kişilerden bu kavramları dinlemek, geleceğe yakından bakmak, hatta bir parçası olmak için sizleri de aramızda görmek isteriz.

Ücretsiz olarak gerçekleşecek konferansa, sınırlı kontenjan nedeni ile KAYIT yaptırmanızı rica ediyoruz.

KAYIT: http://aydinlatmavegelecek.eventbrite.com

Konferans simultane olarak İngilizce’den Türkçe’ye çevrilecektir.
Etkinliği sosyal medyada takip etmek için #aydinlatmavegelecek etiketini kullanabilirsiniz.

Program:

16:00 – 16:15: Kayıt

16:15 – 16:45: Geleceği anlama rehberi. “Akıllı” ne demek?

Emre Güneş, Kurucu-Ortak, Ağustos Teknoloji

16:45 – 17:45: Bluetooth ve Kablosuz Aydınlatma Kontrolü

Roger Sexton, Genel Müdür Yardımcısı, Xicato

17:45 – 18:00: Kahve Arası

18:00 – 18:20: Indoor Positioning

Emrah Deniz Kunt, Kurucu-Ortak, Indoora

18:20 – 18:40: VR Uygulamaları ve Sanal Gerçeklik

Levent Şen, Genel Müdür, Orka Informatics

18:40 – 19:30: Yapay Gökyüzü – Şiir ile Bilim arasında İç Mekanda Güneş ve Ay’ın Devrimi

Paolo di Trapani, CEO ve Kurucu, CoeLux

19:30 – 21:00: İkram

Gerçek gün ışığı deneyimi de sizlerle olacak!

Ayrıca konferans sırasında İstanbul Light fuarı sırasında da çok fazla ilgi çeken CoeLux ST modellerini deneyimlemeniz için 4m2’lik karanlık odamızı kuracağız.

Ancak görüp deneyimleyerek farkı anlaşılabilen bu gerçek gün ışığı deneyimi de etkinlik sırasında sizler ile olacak.

Detaylar için tıklayabilirsiniz

Murat Tabanlıoğlu CoeLux ürünlerini incelerken…

SAHA TESTİ: Lighting Passport; renkleri doğru okumak için biletiniz.

Wed, 29 Nov 2017 00:00:00 GMT

Asensetek Lighting Passport, Lumu, Illuminati ve endüstri standardı Sekonic C700 ile karşılaştırıldığında nasıl bir performans gösteriyor?

LED’ler her şeyi mahvetti. Onlardan önce HMI’ların doğru bir şekilde ölçülmesi zordu, ancak spektrum sorunları bir kere çözüldüğünde ışık kaynağınızın gerçek renk dağılımı hakkında bilgi edinmesi ve filtre ve jelleri ile bunları eşleştirmek kolay oluyordu.

Eğer ışık kaynaklarınızın rengini kontrol etme konusunda ciddiyseniz, Lighting Passport’a bir göz atın.

Bununla birlikte, gittikçe artan bir şekilde LED dünyasına geçtiğimizde, aydınlatmanızın rengini ölçmek için daha iyi araçlara ihtiyacımız olduğu giderek daha belirgin hale geliyor. Görüntü yönetmeni ve özellikle de ışık şeflerinin bunun için düşünmesi gereken araç kesinlikle Asensetek Lighting Passport. Asensetek’in Lumu, Illuminati ve endüstri standardı Sekonic C700 ile karşılaştırarak onu daha iyi tanıyabiliriz.

Pahalı Çözüm

Lighting Passport Asensetek’ten geliyor ve açıkça en başta film endüstrisi için tasarlanmamış bir araç. Piyasası mimari aydınlatma tasarımcıları gibi görünüyor, ancak film endüstrisi, başlangıçta bizim için tasarlanmamış çok sayıda aracı kullanıyor ve önemli olan doğru aracın doğru işe hizmet etmesi.

Lighting Passport, C700’e kıyasla bazı avantajlar sunuyor.

Lighting Passport’un asıl problemi fiyat. Lumin’den daha doğru ve Illuminati’den daha geniş bir veri seti sunarken bu ürün 1200 dolar bandında halbuki diğer iki ürün de 300 doların altında. Lighting Passport kesinlikle daha doğru bilgiler sunuyor ancaksoru şu olmalı: Bu bilgiler gerekli mi? Özellikle, 1500 dolarlık bir Sekonic C700 alabileceğinizi düşündüğümüzde hangisinin daha kullanışlı bir araç olduğunu bilmek gerekli.Ortalama bir bağımsız yönetmen ya da başlangıç seviyesinde bir görüntü yönetmeni için, masraf muhtemelen buna değmez. Bununla birlikte, bir görüntü yönetmeni olarak merdivenleri tırmanırken veya bir ışık şefi olarak çalışmaya odaklandıysanız, doğru bir renk sayacı harcadığınız paraya göre ve Lighting Passport C700’e kıyasla bile bazı avantajlar sunar.

LED ürünleriniz ile flüoresanları eşleştirmek birkaç yüz dolarlık jel ve filtre siparişi verecekseniz, o parayı doğru bir şekilde harcadığınızı bilmek önemli. 1/8 eksi yeşil ile 1/4 eksi yeşil arasında bir fark bile olsa bu pahalı bir hata olabilir; bu da hatalı pembe skintonlara ve post prodüksiyonda ekstra iş yüküne neden olabilir; bu nedenle Lighting Passport ile elde edeceğiniz yüksek hassasiyet aslında size tasarruf olarak geri dönebilir.

Nasıl kullanacaksınız?

C700, film endüstrisi için sadece hassasiyeti ile değil, aynı zamanda film seti dostu boyutu ile de önemli bir noktada. Yine de biz Lighting Passport’u kullanmaktan çok keyif aldık. Örneğin ayarları değiştirme ve menüler arasında gezinti hızı, C700’e göre temel avantajlardı. C700 bir akıllı telefonla eşleştirilmediğinde daha fazla dayanıklılık ve işlevsellik sunarken, birçok kullanıcı için Lighting Passport özellikle ikisi arasındaki maliyet tasarrufu göz önüne alındığında daha mantıklı olabilir.

Yapılan testler

Yapılan testler için, gün ışığı, pencerden gelen ışık, Hive LED’in farklı ayarlarını ve flüoresanları kullandık. Ayrıca, 1970’lerden eski bir Minolta renk sayacı da testlere dahil ettik ama modern dönemde artık bu ölçünün dikkate almadığımızı açıkça belirtmek gerekir. Tungsten, gün ışığı ve hatta modern flüoresanlar için bile geçerli veriler sunarken artık LED ile beraber tutarsız değerler sunuyor.

Sonuçlar

Grafiğin gösterdiği şey hakkında konuşmaya başlamadan önce, neyin gösterilmediğinden bahsetmek gerekli. Hem C700 hem de Lighting Passport’un en iyi özelliği iki cihaz arasında düzenli olarak eşleşen ve en yararlı bilgileri veren spektrum grafiği. Işığınızdaki yeşili azaltmak için iyi bir yeşil jel bir arıyorsunuz? Lumu, Minolta ve C700 hepsi jel üzerinde kullanım önerileri verirken hiçbiri birbiriyle eşleşmedi. En iyi sonuçları, sayacın tahmin ettiği jeli değil, jelin hangi yeşili yok ettiğini spektruma bakarak yaptığımız testlerde elde ettik.

Örneğin, güvenilir eski Minolta, bir ışığı dengelemek için eksi yeşil miktarını fazla verdiği için çok pembe fleshtonlara yol açıyor; Lighting Passport ve C700, ayrıntılı spektral grafikleriyle bunu elde etmek için çok daha iyi bir yöntem veriyor.

Grafiğin gösterdiği şey ise metotların tungsten ve tungsten dereceli kaynaklardaki okumalarında birbirine daha yakın kümelenme eğiliminde olması ve tungstenden daha da uzaklaşmasıyla daha da parçalanması eğiliminde olması. Film yapımcıları, günışığı dengeli ışıklarla inşa edilmiş bir dünyada giderek daha fazla zaman geçirirken, renk sayaçlarını zorlu nesnelerle güven altına alıyor. Bununla birlikte, Lighting Passport, C700 ve Illuminati’nin tümü, tahmin edilebilir bir şekilde izlenen ve birimleri değerlendirme, birbirlerine ve görüntüleyiciye uydurma açısından bir film setinde hayat için kullanılabilen okumalara sahip.

Lighting Passport’u bir kaç hafta kullandıktan sonra tüm kalbimizle tavsiye ediyoruz.

Temel dezavantajı ergonomi (kendi ekranına sahip değil) ve fiyatı. Ancak akıllı telefonla eşleştirme avantaj mı yoksa dezavantaj mı kestirmek zor. Bu passport ile akıllı telefonunuz daha akıllı ve daha hızlı çalışmaya devam edecek çünkü devrim yaratmak için kullanılan C700’deki menüler arasında geçiş yapmak şimdi iPhone 6S ve Passport’a kıyasla çok yavaş hissettiriyor.

Bir tane almalı mısınız?

Eğer yeni başlıyorsanız, ve sanat yönetmeni veya ışık şefi olmak gibi bir derdiniz yoksa, sadece daha iyi seçimler yapabilmek için, Lumu’dan biraz daha hassas ölçümler sunan ve aynı bütçeye sahip Illuminati alabilirsiniz. The illuminati ve C700, bateri ile çalışıyor. Bu anlamda Lighting Passport gibi USB ile şarj etmekten daha pratik bir çözüm sunuyorlar. Lighting Passport, USB’ye bağlı da çalışıyor, yani pil biterse çözümsüz değilsiniz. Eğer ışık kaynaklarınızın rengini kontrol etme konusunda ciddiyseniz, Lighting Passport’a bir göz atın.

Teknik özellikler:

Dalgaboyu aralığı: 10nm artışlarla 380-780nmAydınlatma aralığı 5-50.000lux+/- .5nm hassasiyetÖlçümler Korelasyonlu Renk Sıcaklığı (CCT), CRI, CWS, aydınlatma, ayak mum, Spektrum Diyagramı76.5 gram ağırlık68,5 mm x 17 mm x 56 mm

Kaynak: https://nofilmschool.com/2017/07/lighting-passport-your-pass-accurate-color-reading

Infrared LED (Kızıl Ötesi) uygulamaları – Kamera Teknolojileri – 850 nm ve 940 nm

Thu, 23 Nov 2017 00:00:00 GMT

Infrared (Kızıl Ötesi) ışık ne demek?

Işık, esasında bir yerden bir yere yayılan bir radyasyon, enerji. Farklı dalga boyları ile karşımıza çıkan ışığın, 380 nm ile 780 nm arası kısmı ise, görülebilir ışık tayfı (spektrumu) olarak ifade ediliyor. Binlerce yıllık evrim sürecinde gözümüz bu dalga boylarını algılayacak şekilde gelişmiş ve bugün ki şeklini almış.

Görülebilir ışık tayfı içerisinde yer alan ışık farklı dalga boylarına göre renklere ayrılıyor. Bu anlamda 780 nm ve üzeri yakın dalga boylarına “kırmızının ötesi” anlamıda kızıl ötesi ışık denmekte ve özellikle kamera ve kumanda gibi teknolojiler de kullanılmaktadır.

Genellikle tepe noktaları olarak 850 nm ve 940 nm’ni olduğu dalga boylarının kullanıldığı bu uygulamalar, LED’lerin verimlilik artışı ile beraber her geçen gün daha da önem kazanıyor.

LED Engin, Kızıl Ötesi LED ürünlerini farkı

LED Engin markası ile Kızıl ötesi LED çözümlerinde sektörden ayrışan bir yaklaşım gösteriyor. LED Engin bir çip üreticisi değil, bir paket üreticisi. Özellikle seramik bazlı patentleri ile oluşturduğu paketlerde sektörün ötesinde bir gücü, sektör ötesi bir ısı yönetimi ve hazır lens alternatifleri ile beraber sunuyor. Bu anlamda dar alandan elde edilebilecek yüksek ışık akılarında rakipsiz bir noktada. Bu kamera teknolojisi için daha uzun mesafelerin algılanması ya da daha yüksek çözünürlük demek.

LuxiGen 850 nm & 940 nm Kızılötesi LED ürünleri. Kompakt, Güçlü ve Sağlam.

Önemli avantajlar:

Double Junction Yüksek Işık Akısı: Sürekli akım sürüşü olarak 1.2A.
Aşırı Işık Akısı: Anlık akım sürüşü olarak 5.0A.
En Düşük Termal Direnç: LED’ler performansı en üst seviyede iken bile daha soğuk çalışır.
Sağlam Seramik Paket ve Cam Lens: Zorlu koşullarda bile uzun ömür.
Tek Platform: 850 nm ve 940 nm çözümlerde bile aynı boyut.
Optimize Edilmiş Işık Çıkışı: Maksimum ışık çıkışı ve homojenlik
TIR Optikleri: Önemli optik firmalarından hazır çözümler ile uyumlu.

Xicato GalaXi ™ Bluetooth Aydınlatma Kontrolü

Tue, 14 Nov 2017 00:00:00 GMT

Kontrol Denklemini Değiştirme

Xicato en zorlu aydınlatma sorunlarını çözme konusunda bir üne sahip. İlk problem, renk tutarlılığıydı (color consistency), hem ilk renk (1×2 SDCM) hem de ömrü boyunca renk için (Maksimum 3 SDCM). Ardından Artist Series ile renk kalitesiydi. (CRI>98, R9>95). Sonra, Xicato Intelligent Module (XIM) ile derin, titreşimsiz kısma ve şimdi, Xicato, açık standart Bluetooth kablosuz kontrol ürünlerinden oluşan GalaXi ™ portföyü ile aydınlatma kontrolünün maliyetini ve karmaşıklığını azaltıyor. GalaXi, güçten veya performanstan ödün vermeksizin endişesiz, sorunsuz ve ekonomik aydınlatma kontrolünü mümkün kılıyor.

Hızlı, Kolay ve Ekonomik

Xicato Bluetooth, etkili ve esnek sistem tasarımı ile para ve zamandan tasarruf ettiriyor. Kurulum ve devreye alma, artık haftalar ve aylar yerine saatler ve günler sürüyor. Artık pahalı kablolama, merkezi hub veya özel konrol ekipmanları gerekmiyor. Ve tüm bunlar, gruplama, senaryolar, zamanlama ve sensör kontrolü gibi güçlü özelliklerden veya hızlı, duyarlı performanstan ödün vermeden gerçekleşebiliyor.

Sektör Lideri Performans

Bluetooth mimarisi, her bir cihaz arası direkt, peer-to-peer (eşler arası) iletişime izin verdiği için anahtarlar, sensörler veya mobil cihazlardan gelen cevapların neredeyse anlık olmasını sağlar. Bir hub’a veya merkezi bir denetleyiciye gidip gelmeye gerek bırakmaz. Işıklar zekidir; doğrudan veya bireysel olarak bir veya daha fazla girdiye yanıt vermeye programlıdır.

Büyük Kurulumlar İçin Sınırsız Ölçeklenebilirlik

Xicato Bluetooth, büyük ticari kurulumların ihtiyaçlarını karşılamak için ölçeklenebilir. Bir ağdaki fiziksel boyut veya cihaz sayısı üzerinde pratik bir sınırlama yoktur. Onbinlerce cihaz tek bir güvenli ağı paylaşabilir ve onbinlerce güvenli ağ olabilir. İsterseniz binlerce grup veya senaryo tanımlayın. Güvenli Ağı Xicato Intelligent Gateway (XIG) kullanarak veya yakında Bluetooth Mesh ile genişletin.

Tamamen Otomatik Aydınlatma

Işıklar, ayrı ayrı elle yapılan komutlara veya günün saatine yanıt vermek üzere ayrı ayrı programlanabilir, ancak sistemin gücü tam anlamıyla anahtarlar ve zamanlama doluluk (hareket) ve ortam ışığı (lux) sensörleri ile birleştirildiğinde ortaya çıkar. İhtiyacınız olan ışığı alın, istediğinizy yerde istediğiniz zaman. Otomasyon, devlet yönetmeliklerine (ve işletme bütçelerine!) uymak için enerji tüketimini en aza indirgeme yeteneği sağlar, aynı zamanda insanlar için rahat ve kullanışlı bir ortam yaratır.

Doğal Güvenilirlik

Endişelenmeyin – ışıklar ne yapacaklarını biliyor! Kablo bağlantıları, konnektörler, hublar ve merkezi kontrol cihazlarının ortadan kaldırılması, birinin arızalanması ile tüm sistemin devre dışı kalması olasılığını ortadan kaldırır. Zekayı ışıklara dağıtmak, tek bir hata noktası olmadığını gösterir; eğer bir cihaz bozulursa sadece o cihaz etkilenir.

Konum Tabanlı Hizmetler için Beacons

Entegre, programlanabilir Eddystone, AltBeacon ve iBeacon özellikleri Bluetooth, konuma dayalı bilgi almayı mümkün kılar. Beacon’lar iç mekandaki GPS uyduları gibi görev yaparak düzenli mesajlar yayınlarlar. Bu sayede mobile uygulamalar tarafından bu mesajlar okunarak kullanıcıların yerlerini belirlemek, veya kullanıcıya özel mesaj yayınlamak veya yollarını bulmalarında yardım etmek mümkün olur.

Operasyonel Yönetim

Xicato aydınlatma cihazları, termal aşırı yükleri tespit edip yoğunluklarını azaltarak kendilerini korur. Bu sayede aşırı ısı ile ömür kaybı gerçekleşmez. Xicato cihazları ayrıca, toplam işletme saat, sıcaklık, yoğunluk, voltaj ve giriş voltajı gibi verileri toplar ve raporlar. Bu da tesis yöneticilerinin arızalar gerçekleşmeden problemleri görüp düzeltmelerine olanak tanır.

Standartlara Dayalı Birlikte Çalışabilirlik

Xicato Bluetooth, dünya çapında hali hazırda milyarlarca cihaza entegre olan teknoloji ile uyumlu. Bluetooth, aydınlatma kontrolü için ideal bir özellik kombinasyonuna sahip ve gelişmekte olan Nesnelerin İntermeti’nin (IoT) “muhtemel” temel protokolü olarak kabul görüyor. Bluetooth Özel İlgi Grubu (SIG) üyesi ve Bluetooth Mesh Çalışma Grubu üyesi olan Xicato, Bluetooth gelişiminin ön saflarında yer alıyor ve Mesh uyumluluğunu mümkün olan en kısa sürede ürünlerine dahil etmeyi planlıyor.

Xicato Bluetooth Portföyü

XIM – Xicato Intelligent Modules

XIM, (1) bir Xicato ışık kaynağını, (2) endüstri lideri bir dimming sürücüsünü ve (3) kablolu ve kablosuz Bluetooth kontrolünü entegre eden kompakt bir aydınlatma modülüdür.

Xicato, aşağıdaki özellikleri garanti eden tek LED tedarikçisidir:

• İlk renk tutarlılığı 1×2 SDCM

• 7-yıl, L70 lümen bakımında B0 (arızasız) garanti

• 7-yıl, Renk tutarlılığında B0 garanti (3 SDCM)

• 7-yıl, Entegre elektronikler üzerinde B0 garanti!

XIM, 09 ve 19mm alternatifleri ile beraber geliyor.

Xicato ışık kaynakları efsanevi Artist Series de dahil olmak üzere birden fazla SPD / CRI seçeneğinde 9mm veya 19mm LES, 2700K – 4000K CCT arasında ve 700lm – 3000lm çıkışlarda mevcuttur. Entegre Xicato sürücüsü Bluetooth ve / veya DALI veya 0-10V ile kontrol edilebilir ve% 0.1’e kadar sorunsuz titreşimsiz bir dimming sağlar.

XIM, proaktif aydınlatma bakımı sağlamak için Bluetooth üzerinden kapsamlı işletme verileri sağlar. Ayrıca, mobil uygulamalarda konuma dayalı bilgi ve navigasyon servislerini etkinleştirmek için Eddystone, AltBeacon ve / veya iBeacons’ı da iletebilir.

XID – Xicato Intelligent Driver (Xicato Akıllı Sürücü)

XID, 56W’a kadar çoğu LED ışık kaynağının Bluetooth ve / veya kablolu kumandasını etkinleştiren kompakt, programlanabilir, derin dimming sürücülerdir. Bu, tüm Xicato XTM portföyü ile beraber, aynı zamanda çoğu 3. parti satıcı iç aydınlatma LED’leri, CoB’leri ve LED dizgilerini içerir. Belirli ışık kaynakları ve armatürlerine uyacak şekilde üretici tarafından programlanabilen iki XID modeli vardır.

Biri 350mA ila 700mA arasında programlanabilir maksimum akıma sahipken diğeri 700mA ila 1400mA arasında programlanabilir maksimum akıma sahiptir. Her ikisi de 24V veya 48V DC girişi kabul eder,% 0.1’e kadar düzgün ve derin, IEEE 1789 uyumlu dimming performansı sağlar, ayrınca beaconlar ile programlanabilir ve Bluetooth veya DALI üzerinden ayrıntılı işletme verileri sağlar.

XIB – Xicato Intelligent Bridge

Xicato Intelligent Bridge (XIB), 0-10V driver’i olan ayrı ayrı armatürleri veya bir armatür grubunu Bluetooth ile kontrol edebilmek için yerel protokol çevirisini sağlar. Bu özellikle, endüstriyel alanlar, park alanları veya sokak aydınlatması için kullanılan ve çok yüksek ışık çıkışına sahip armatürlerin kontrolü için kullanışlıdır.

XIB, Bluetooth şebekesinden yoğunluk komutlarını kabul eder ve onları 0-10V voltaj olarak LED sürücüsüne çevirir. Dim-to-off kapasitesine sahip olmayan sürücülerin güç kesilmesini veya kısılabilir olmayan sürücüler için açma / kapama kontrolü sağlamak için bir AC rölesi içerir. XIB beacon özellikleri barındırır ve ayrıca Bluetooth üzerinden sınırlı da olsa operasyonel raporlama yapar.

XIS – Xicato Intelligent Sensor (Xicato Akıllı Sensör)

Xicato Intelligent Sensor (XIS), aydınlatma, çevre yönetimi veya diğer uygulamalar tarafından kullanılmak üzere sensör verilerini Bluetooth şebekesi üzerinden ileten kompakt kablosuz cihazlardır. Pasif infrared (PIR) hareketi, ortam ışığı (lux), sıcaklık, bağıl nem veya aygıt hareketini (ivmeölçer) algılayabilen çeşitli kablolu veya pille çalışan yapılandırmalar mevcuttur.

XIG – Xicato Intelligent Gateway

Xicato Intelligent Gateway (XIG), kablosuz Bluetooth Düşük Enerji (BLE) ağına, LED modüllerine, sürücülere, köprülere, sensörlere ve diğer cihazlara kablolu veya kablosuz IP erişimi sağlar. XIG, kullanıcıların Bluetooth şebekesini herhangi bir mesafeye veya herhangi bir sayıda siteye Bluetooth telsiz aralığının ötesine kadar genişletmesini ve böylece büyük binalarda, kampüslerde veya işletmelerde programlama, izleme ve kontrol için uzaktan erişim sağlamasına olanak tanır.

XIG, herhangi bir standart tarayıcı ile uyumlu kendi web tabanlı kullanıcı arayüzüne ek olarak, Xicato cihazlarının üçüncü parti aydınlatma kontrolü ve / veya bina yönetim sistemleri tarafından XIG yoluyla izlenebilmesini ve kontrol edilmesini sağlayan, açık ve güvenli bir HTTP arabirimi API’sine sahiptir.

XCT – Xicato Configuration Tool (Xicato Yapılandırma Aracı)

XCT, armatür üreticileri, distribütörler ve sistem entegratörleri tarafından maksimum yoğunluk (akım), giriş voltajı ve başlangıç provizyonu gibi şeyleri özelleştirmek için XIM ve XID modüllerini programlamasına izin verir. Ayrıca, üreticinin kendi seri numarasını, model numarasını ve diğer depolanmış verileri, Bluetooth üzerinden alım için modüle eklemesine izin verir.

Işık çıkışını soğutucuya veya monte edileceği çevreye uyumlu hale getirin. Hızlı kurulum. Armatürlerinizi dijital olarak markalayın ve müşterilerinizin ihtiyaç duyduklarında destek bulmalarını kolaylaştırın veya daha fazla ürünleriniz satın almalarını kolaylaştırın.

Xicato Yazılımı

Xicato Kontrol Paneli, Xicato Bluetooth aydınlatma kontrol ağının tüm işlevlerine erişim sağlar. Windows veya MacOS tabanlı bilgisayarlarda kullanılabilir; aygıt numarası ve adlandırma, güvenli grup adları ve parolaları, grup ve sahne oluşturma ve atama, zamanlama ve algılayıcı yanıt programlaması da dahil olmak üzere XIM, XID, XIB ve XIS cihazlarının hazırlanması ve programlanmasını destekler. Kullanıcıların beacon ekleme ve yönetme ve çeşitli cihazlardan elde edilen tüm operasyonel verileri izlemesine olanak tanır. Ve çok daha fazlası. Kontrol Paneli, Xicato müşterileri ve son kullanıcılara ücretsiz olarak sunulan vazgeçilmez bir yazılım aracıdır.

Apple iTunes App Store’dan ücretsiz olarak yararlanabileceğiniz XIMtroller, mobil aydınlatma kontrolü ve iOS cihazlarından sınırlı operasyonel izleme imkanı sağlar. Xicato, tüm cihazları için Uygulama Programlama Arayüzlerini (API) yayınlar, bu sayede 3. Şahısların özel çözümler üretmesi veya farklı programlar ile uyumlu çalışma mümkün kılınmıştır.

Ziyaretçiler Grottoes’i Soraa LED lambaları ile yeniden deneyimliyor

Mon, 23 Oct 2017 00:00:00 GMT

Türingen, Almanya’da bulunan Saalfeld Fairy Grottoes, Soraa LED lambalarıyla aydınlatıldı ve böylece maden oluşumlarının doğal renklerini mağaralarda tam olarak görmek mümkün oldu.

Ünlü Saalfeld Fairy Grottoes, Soraa’nın gallium-nitride on gallium-nitride (GaN on GaN™) LED teknolojili lambalarıyla aydınlatıldı. Full-spektrum, yüksek renksel geriverime sahip (95 CRI) lambalar sayesinde maden oluşumlarının (istiflerin ve sarkıtların) renkleri tam olarak ortaya çıkarken, önceki aydınlatmanın monoton renklerle endüstriyel bir görünümde olduğu sonucuna varıldı.

Saalfeld Fairy Grottoes Almanya’nın Türingen şehrinde bulunuyor. Saafeld’in arduvaz renkli dağları altın ve gümüş madenciliği ile ilgili operasyonların ardından alum ve vitrol çıkarılması için kazı yeri haline gelmişti. Daha sonraları terk edildi ve 1914’te sergi alanı olarak açılana dek içinde maden oluşumları devam etti.

Monoton olarak nasıl göründüğü göz önüne alındığında, bu mağaraları önemseyen Feengrotten GmbH organizasyonu, oluşumları sanatçı bir yaklaşımla yeniden aydınlatmak için bir aydınlatma tasarımcısı aramaya karar verdi. Aydınlatma güzeldir. Feengrotten GmbH direktörü Yvonne Wagner “Artık mağaralardaki gerçek renkler çok daha çarpıcı ve alttaki tonlar ilk kez görülebiliyor” diye konuştu.

Wagner, Köln’de bulunan Aktivraum şirketinin sahibi, aydınlatma tasarımcısı Rolf Zavelberg’la çalışmaya karar verdi.Sonunda Zavelberg’in tercihi, yüksek renksel geri verim (CRI), enerji verimliliği ve düşük bakım maliyetleri nedeniyle Soraa GU10 duylu (MR16 ) LED lambalar oldu.“Bizim yaklaşımımız ışıkla şiir yazmak, ışık ve gölgenin ardında saklanan güzelliği ortaya çıkarmak” diyen Zavelberg “Saafeld Fairy Grottoes’e gelen ziyaretçilerin mekanın doğal güzelliğinin ve yaratıcı gücünün farkına varmalarını istiyor.

GaN on GaN teknolojisi, Soraa LED’lerinin mavi ışık yayan geleneksel LED’lerin aksine mor ışık yayabilmelerine imkan tanımaktadır. Bu sayede Soraa LED’leri spektrum içindeki tüm renkleri doğal güneş ışığı gibi yayarak geri verebilmektedir. Bu teknolojiye (VP₃) deniyor.Ve işte tam da bu sebeple, doğru renk performansının önemli olduğu perakende mağazalar, restoranlar, müze ve otel projelerinde Soraa tercih ediliyor. Örneğin, Hakkasan Grubu, Soraa ürünlerini Amerika’da ve küresel piyasadaki bazı trend restoranlarında kullandı. Bu yılın başlarında, Soraa, high-end showroom uygulamalarında iki projeye daha imza attı.

Bununla birlikte, Alman mağaraları, Soraa’nın bu tarz bir doğal ortamda kullanıldığı ilk proje oldu. Soraa lambaların renk sıcaklığı ve optik seçenekleri, mağaranın karakterini değiştirmeden ve fakat görkemli oluşumları zenginleştiren bir aydınlatma sağladı.“Mağaralarda Soraa LED’lerle mükemmel aydınlatılmış bir sanat var” diyen Zavelberg’e göre, “şimdi tek bir rengin binlerce varyasyonu görülebiliyor.”

Haber kaynağı: http://www.ledsmagazine.com/articles/2016/05/visitors-experience-grottoes-in-new-light-with-soraa-led-lamps.html

2017 darc awards, En iyi mimari ürün kategorisi kazananları; Coelux ve Cooledge

Fri, 13 Oct 2017 00:00:00 GMT

Bu yıl darc awards ödüllerinde en iyi mimari ürün kategorisinde Türkiye temsilciliğini yaptığımız 2 marka ödülün sahibi oldu.

Her iki ürünün de Türkiye’deki uygulamaları için heyecanlıyız!

İç mekan ürünü; CoeLux ST – CoeLuxCoelux ST ile mükkemmel gün ışığı deneyimi

CoeLux güneş ve gökyüzünün oluşturduğu doğal ışığı, yapay olarak üreten LED tabanlı yüksek teknolojik bir pencere.CoeLux ile güneşli bir gözyüzü keyfini istediğiniz zaman istediğiniz yerde deneyimlemek mümkün.

Coelux ST serisi tanıtım videosu

Dış mekan ürünü; TILE Exterior – CooledgeCooledge ile ışığın geometrisi yeniden tanımlanıyor

Cooledge tarafından geliştirilen, ince plastik bir altlık (substrate) üzerinde yüksek yoğunluklu bir LED matrisi içeren esnek ışık tabakaları, OLED benzeri özellikleri, LED’lerin performans ve güvenilirlikleriyle sağlıyor.

Tile Exterior ürün tanıtım videosu

Optoga’dan IP65 (su geçirmez) AC (Driver içerisinde) modül çözümü!

Sun, 08 Oct 2017 00:00:00 GMT

Bildiğiniz gibi dış aydınlatmada en önemli konu armatürlerin dış ortamın getirdiği şartlara dayanıklı olması. Armatürün su ve toz ile ilgili dayanıklılığını belirten IP standardında IP65, bir çok dış aydınlatma uygulaması için gerekli minimum seviyeyi ifade ediyor.

Ancak özellikle günümüzdeki hızlı ürün tasarım süreçlerinde bazen IP değerini sağlamak proje veya ürün için en kritik konu haline gelebiliyor. İşte bu gerekçe ile İsveç markası Optoga da yeni çıkardığı IP65 modülü ile bu probleme çözüm sağlıyor.

Clara IP65 adlı modül, dış aydınlatma veya IP ihtiyacı olan banyo, sauna gibi çözümler için hızlı ürün geliştirmeniz için tasarlandı.

– Direkt 230V (Driver içerisinde)– IP65 testini geçiyor. (IP67 testinden de geçiyor ancak IP65 olarak garanti veriliyor)– Ürünün uygulanması için sadece soğutucu konusu çözülmeli.

2 versiyonu var.

6W – 550 lumen (Modül çıkışı)10W – 950 lumen (Modül çıkışı)

3000K ve 4000K standart olarak üretiliyor.Opsiyonel olarak 2700K de temin edilebilir.

Tanıtım videosu

Teknik Konu: Sadakati Doğru Anlamak. Renksel geri verim için CRI ve TM30 kavramlarına detaylı bakış

Sun, 01 Oct 2017 00:00:00 GMT

Renk Sadakati Nedir? CRI’ı ve yeni TM30 sadakat metriklerini ve grafikleri nasıl anlıyoruz?

Sadakat MitleriAydınlatma sektöründeki pek çok kişi, CIE CRI, Ra ve TM30 Rf gibi metriklerle ilgili hatalı algı ve yorumlarda bulunmaktadır.

Örneğin:

Mit 1: aynı CRI değerine sahip iki ışık kaynağı hemen hemen aynı görünür.
Mit 2: daha yüksek CRI değerine sahip ışık kaynağı, daha düşük CRI değerli olandan her zaman daha iyi görünecektir.

Bir başka deyişle, iki ışık kaynağını sadece CRI değerine bakarak karşılaştırabileceklerini düşünüyorlar, ki bu hiç doğru değil.

**Doğruluk aslında aynı-lık ile alakalıdır.**Renksel geriverim performansını ölçmek için yaygın olarak kullanılan iki standart vardır:

CIE Color Rendering Index (CRI) Renksel Geriverim Endeksi, Ra’nın sadakat endeksi olduğu daha eski standart
IES TM-30-2015, Rf’nin sadakat endeksi olduğu yeni standart

Her iki test de, test edilen örneklerin referans ışık kaynağına kıyasla nasıl renksel geriverim performansı olduğunu hesaplamak için aynı spektral güç dağılımı (SPD) verilerini kullanmaktadır. Her iki testteki olası maksimum skor 100’dür. Bu, test edilen ışık kaynağının renksel geriveriminin referans ışık kaynağı ile tam olarak aynı olduğu anlamına gelir. Bunu anlamak için iki önemli husus vardır:

Sadece test renk değerleme örneklerinin geriverimini kıyaslar
Referans ışık kaynağının “ideal” bir kaynak olduğunu varsayar

Ne ile aynı?

CRI testinin referans kaynağı – en azından 5000K’a kadar renk sıcaklıkları için – test kaynağı ile aynı korelasyonlu renk sıcaklığının (CCT) teorik bir Kara Cisim Işıması’dır. (Black Body Radiator – BBR). Gerçek dünyada, teorik BBR’ye en yakın şey tungsten akkor flamanlı veya halojen lamba olmasına rağmen, ısınan kimyasal elementler nedeniyle bunlar dahi ideal BBR’ler değildir.

BBR’nin mutlak ideal olması gerekmez, hatta doğal da değildir. Örneğin, güneş mükemmel bir BBR değildir. Odun ateşi de değildir. Gerçekte güneş ışığı, daha yüksek sıcaklıktaki CCT kaynaklar için referans olarak BBR’nin yerine geçer ve bu da standart CRI testinde garip bir düzensizlik yaratır.

Dahası, mükemmel bir BBR istemeyeceğiniz durumlar da vardır. Örneğin, Xicato Beauty Serisi çok yüksek renksel geriverim ile doğru cilt tonları elde edilmesi ve bunun etkisi olarak insanların daha güzel görünüp iyi hissetmelerini isteyen büyük bir kozmetik marka için geliştirildi. Bir başka amaç, Cyanosis Gözlem Endeksi (COI) ile ölçülen tıbbi teşhis için cildin gözlemlenmesini kolaylaştırmak olabilir. Neyse ki, mükemmel bir COI skoru elde etmek için geleneksel doğrulama ölçümlerinden ödün vermenize gerek yoktur. Örneğin, 98 CRI, Xicato Artist 3500K ve 4000K, bu anlamda mükemmel performans gösterir.

CIE CRI ve IES TM-30-2015 için Kara Cisim Işıması (BBR) referans eğrileri. 5000K’da CRI’ın beklenmedik bir düzensizliği var. TM30, 5000K’nın hemen üstündeki ve altındaki noktalardaki renk eşleşmesiyle sorunları azaltmak için referans eğrisini 4500K ila 5500K arasında düzleştirir.

Renk Örnekleri Sorunu

Daha büyük problem testin kendisinde. CIE tarafından tanımlanan geleneksel CRI yalnızca 8 renk örneğini test eder (bkz. aşağıdaki görsel), bunların hiçbiri doygun renkleri test etmiyor ve tüm gamını kapsamıyor. Başka bir deyişle, 100 CRI skoru bile, ışık kaynağının sadece sekiz renk üzerinde BBR’ye benzediği anlamına gelir!Liste (R1’den R8’e) 14 veya 15’e kadar genişletildi, ancak bunlar çok nadiren CRI’a dahil edildi. Daha yaygın olarak R9, kırmızı renk için doğru renksel geriverim örneği olmuştur.

CIE CRI renk örnekleri

CRI, akkor flamanlı lambalar ve daha az oranda da metal halide ve flüoresanlar için sorun değildi, ancak LED’leri karşılaştırırken yetersiz kaldı. On yıllar boyunca süren tartışmalardan sonra IES inisiyatif kullandı ve gerçek nesnelerden ve boyalardan seçilen 99 Renk Değerlendirme Örneklerini (Color Evaluation Samples, CES) (bkz. aşağıda) kullanan TM-30-2015’i belirledi.

(Not: CIE, TM-30 standardını küçük revizyonlarla Rf olarak tanımladı ancak eski Ra metriğini de henüz kaldırmadı, bu yüzden karışıklık ihtimali devam etmektedir.)

TM30 renk örnekleri

100’den az anlamını yitiriyor.

100’ün altında skoru olan iki kaynak hakkında ne biliyoruz? Maalesef 100’den ne kadar uzaklaşırsak o kadar az biliyoruz. Çünkü, metrik bize yalnızca ortalama renk farklılığını veriyor, ancak her bir renk için detay bilgi alamıyoruz.

Örneğin, 85 skoru, ortalama olarak referanstan 15 birim farklı olduğunu gösterir. Bu 15 birim doygun ya da daha az doygun ya da bir tarafa ya da diğerine kayan renkte olabilir. Büyük olasılıkla, birkaç renk çok doğru olabilir, bir kısmı hatalıdır. Bazıları daha doygun, kimisi değildir, bir kısmı ciddi sapmıştır. Fakat hangisi hangi renktir, bilemeyiz! 85 CRI bir ışık kaynağı oldukça doygun renkler gösterirken, bir diğeri daha mat, donuk gri renkleri gösterebilir. Ve 70 CRI’lık bir kaynak, 85’e nazaran daha hoşa giden bir etki yaratabilir!

Bu grafik, referanstan sapmalar ile aynı skorun elde edilebileceğini göstermektedir. Çizli alandaki tüm noktaları skoru aynı.

Örneğin, aşağıdaki iki ışık kaynağı aynı CRI (80) ve TM30 Rf (78) değerlerine sahiptir. Ancak biri diğerinden tamamen farklı görünüyor ve her ikisi de referans ışık kaynağı altındaki görünümlerinden çok farklı. Sağdaki örnekte yüksek kırmızı doygunluğuna rağmen soldaki örnek oldukça soluktur. Her ikisinde de renk sapması var. (© Randy Burkett Aydınlatma Tasarımı).

Işık kaynağı: CRI 80, Rf 78, soluk

Işık kaynağı: Işık kaynağı: CRI 80, Rf 78, kırmızısı fazla

Anlamlandırma

TM30 aydınlatma tasarımcılarının karar vermesine yardımcı olmak için farklı bilgilendirici grafikler sunar. Örneğin, aşağıdaki grafik 3000K Xicato Standart Serisinin (83 CRI) performansını gösterir. Daha uzun bir sütun, o renkte daha yüksek geri verimi temsil eder, maksimum 100’dür. Bu değerlerin tümünün ortalaması TM30 standardı (Rf) 78’i verir.

99 renk örneğinde Xicato Standart Serisi TM30 skoru

Sıradan biri, sarı renkli nispeten kısa sütunların ışık kaynağında daha az sarı olduğuna işaret ettiğini düşünebilir. Ancak gerçek tam tersidir; aşağıdaki grafikte gösterildiği gibi, sarının AŞIRI olması nedeniyle STANDARTtaki sarı daha düşüktür; ayrıca TM30 farklı renk gruplarının ortalama doygunluğunu gösterir.

3000K Xicato Standard Serisi için aşırı ve düşük doymuş renk gruplarını gösteren renk açısı grafiği.

Grafik notu: Bu grafikten sarı, yeşil ve morların biraz fazla doymuş olduğu, kırmızıların ve mavilerin ise nispeten daha solgun olduğunu görülebilir.

Şimdi, çok yüksek renksel geri verime sahip ışık kaynağına göz atalım; Xicato Artist Serisi, 98 CRI, TM30 Rf, 96 (TM30 daha sert bir metrik!):

3000K Xicato Artist Serisi TM30 renk performansı

Tüm sütunların ciddi boşlukları olmadan çok uzun olduğuna dikkat edin. Sağdaki grafikte gösterildiği gibi birçok renk referanstan doygunluk olarak % 3’den fazla sapma göstermeden tam görünüyor.

3000K Xicato Artist Serisi için renk tonu açısı grafiği

Şu ana dek, sadakat skorunun CES standartlarına göre test edilen ışık kaynağının referans değerden ortalama sapmasını nasıl gösterdiğinden bahsettik. Genel olarak doygunluk varyasyonlarına dair grafikleri gösterdik, fakat renk sapması ne oldu? Bu genellikle daha itiraz edilebilir bir varyasyon mudur?

TM30’da bunun için de bir grafik var … Birçok yönden, ışık kaynağı aydınlatma efektini anlamak için en iyi grafik:

Xicato Standard Serisi 3000K IES TM-30-2015 renk vektör grafiği

Solda, 3000K Xicato Standart Serisi çin TM30 renk vektör grafiği … yukarıda gösterildiği gibi. Kırmızı ve gri daireler arasında kabaca elips şeklinde bir alan var. Gri daire 3000K ışık kaynağının ideal renk sunumu. Kırmızı ise, test edilen ışık kaynağın 16 renk tonunda göreceli renk sunumunu temsil eder.

Test edilen ışık kaynağının kusursuz olması durumunda doğrudan doğruya gri dairenin üzerinde çıkacaktır. Yukarıdaki uygunluk grafiğinde olduğu gibi, bu grafikte de Standard Serisi’nde sarı, yeşil ve morlar bir miktar aşırı parlakken, mavi ve kırmızlar da yeterli doygunlukta değil. Ve daha fazlası…

Gri çemberden kırmıza içe veya dışa uzanan küçük oklara dikkat… Bu okların uzunluğu referans kaynaktan farklılık derecesini ve yönü de ton sapmalarını gösterir.

Aşırı parlak = Dışa doğruSoluk = İçe doğruTon farkı = Teğet

Yani, çoğu tipik ışık kanağında olduğu üzere, Standart seride, iki çizginin kesişme noktasına yakın alanlarda ton farklılıkları vardır.

Şimdi Xicato Artist Serisi’ni inceleyelim…

3000K Xicato Artist Series için IES TM-30-2015 renk vektör grafiği

Bu çok daha büyük bir grafik, çünkü aksi takdirde küçük okları görmek mümkün olmazdı. Bu iyi birşey! Gördüğünüz gibi, Artist serisi neredeyse ideal referans çizgisinin üzerine geliyor, tüm oklar çok kısa ve hepsi radyal. Açıkçası genellikle biraz tercih de aşırı parlak sapmalar var. Ki bu referans kaynaktan bir miktar daha geniş renk aralığı demektir.

Bu nedenle, Xicato Artist Serisi halojen için ideal bir alternatiftir. Artist Serisi’nin yüksek renksel geri verim performansı, onu tüm dünyada sanat galerileri ve müzeler için tercih edilen ışık kaynağı haline getirmiştir. Aynı zamanda gerçek ve doğru renkte görünümün önemli olduğu perakende mağazalar için de idealdir. Ahşap, seramik, kumaş ve her türlü deri malzemenin ışık kaynağı altında doğru ve göz alıcı görünmesini sağlar.

Sonuç

Sadakat skoru – özellikle 100’ün altında olan örneklerde- ışık kaynağının yarattığı efekte dair bir fikir vermeyecektir. Elbette, en doğru ölçü gözleriniz ve en iyi test ışık kaynağının bulunacağı ortamda ve aydınlatacağı objeler üzerindeki performansıdır. Bunun dışında, TM30 standardı, müşterilerine en iyi seçenekleri sunmak isteyen aydınlatma tasarımcıları için CIE CRI’den çok daha doğru bilgi verecektir.

Xicato, tüm ürün serileri için TM30 verilerini yayımlayan ilk marka oldu. Marka, bu kavramlar ile ilgili olarak tüm aydınlatma tasarımcıları, üreticiler ve son kullanıcılar için bilgi kaynağı olmaya devam ediyor.

İstanbul Light Fuarı ardından… Gün ışığı taklit sistemi CoeLux’e yoğun ilgi

Fri, 29 Sep 2017 00:00:00 GMT

Fuar öncesi gönderdiğimiz mailingte “İddialıyız, 20 m2’lik mütevazi standımızda tüm fuarda bulabileceğinizden daha yenilikçi komponentler, çözümler ve yaklaşımlar göreceksiniz.” demiştik.

Yoğun geçen 4 gün bize ne kadar haklı olduğumuzu gösterdi. Metre kare başına düşen en fazla ziyaretçi sayısı ile rekor kırdık! Şaka bir yana, Ağustos Teknoloji olarak katıldığımız bu 9. fuar’da olumlu tepkiler bizleri de mutlu etti.

Hiç kuşkusuz en çok ilgili gören CoeLux ürünleri idi.

CoeLux: Gün ışığı taklit sistemi

4 m2’lik karanlık odamızda sergilediğimiz CoeLux ST Modelleri tartışmasız herkesin ilgisini çekti. Ancak görüp deneyimleyerek farkı anlaşılabilen ürünleri gören herkes şaşkınlığını gizleyemedi. Kulaktan kulağa yayılan ürünü tekrar tekrar ziyaret edenler bile oldu.

Murat Tabanlıoğlu CoeLux ürünlerini incelerken…

CoeLux 3 önemli bileşeni bir araya getiriyor: Gün ışığının spektrumunu veren son teknoloji LED sistemi, güneş ile gökyüzü arasındaki sonsuzluk hissini veren sofistike bir optik sistem ve Rayleigh saçılması sürecini sağlayan (gökyüzünün mavi gözükmesi hali) bir kaç milimetre kalınlığında nano parçacıklar.

Bu mükemmel birleşim, bizlere iç mimaride sınırsız imkanlar sunan bir “yüksek teknoloji penceresi” sunuyor.

CoeLux ST Modellerinden 2 tanesini sergiledik. TIVANO ve IBLA. Bu kompakt modeller sadece 40 cm tavan boşluğuna ihtiyaç duyuyor, 50W harcıyor ve 10 kg ağırlığında. Gündüz gün ışığı deneyimi sunan sistem DALI uyumlu kontrol sistemi sayesinde kısıldığında ay ışığı etkisi de veriyor.

Fuardan bir katılımcının çektiği video

ST Modelleri tanıtım videosu

ST TIVANO:

http://www.coelux.com/en/p/coelux-st-tivano-2058

ST IBLA:

http://www.coelux.com/en/p/coelux-st-ibla-2006

IBLA (Solda) – TIVANO (Sağda)

En kısa sürede İstanbul, Ankara, İzmir ve Antalya’da Showroom’larda yerini bulacak ürünü yakında (umarız) sizler de deneyimleyebilirsiniz.

Her türlü sorunuz için bize ulaşabilirsiniz.

Vahşi batı veya LED sonrası aydınlatma endüstrisi

Sun, 20 Aug 2017 00:00:00 GMT

Vahşi batı, Amerika’da özellikle 19. yılın ikinci yarısında kızılderili saldırılarının durdurulamaması ve güvenlik güçlerinin yetersizliğinden kaynaklanan suç artışı nedeniyle seyrek yerleşimli “uzak batı” bölgelerini tanımlamakta kullanılan bir terim. Devlet otoritesinin hakim olmadığı, herkesin “kafasına” göre kanun ve nizam oturtabildiği veya herhangi bir standart olmadan iş yapabildiği bu dönem sonrasında, “vahşi batı” bu tip kontrolsüz ve tehlikeli yerleri / dönemleri tarif etmek için kullanılan bir sıfata dönmüş durumda.

Artık neredeyse sadece “LED endüstrisi” olarak tanımlayabileceğimiz aydınlatma sektörü için de “Vahşi Batı” mükemmel bir tanımlama. Kural yok, nizam yok, standart yok, denetleyen yok. Yok yok yok.

LED’in bugün özellikle internet bazlı teknolojiler için kullanılan “distruptive” – yıkıcı sıfatını hak ettiği çok açık. Konvansiyonel ışık kaynaklarına göre pazar payını her geçen gün arttıran LED teknolojisi, o kadar hızlı ve kontrolsüz bir şekilde gelişti ve gelişiyor ki şimdiden aydınlatma sektöründeki tüm taşları yerinden oynatmış durumda.

Küresel anlamda piyasa, bir yandan özellikle inovatif yaklaşıma sahip yeni komponent tedarikçilerini ortaya çıkarırken, diğer yandan LED ile ortaya çıkıp kısa bir sürede uluslararası çapta markalara dönüşen aydınlatma üreticilerine sahne oldu. Neredeyse tekel olan büyük aydınlatma firmalarından bazılarının bu hız karşısında sektörden birer birer çekildiğini veya en azından çekilmeye hazırlandığını görüyoruz. Bazısı ise bu yeni firmaları satın alarak inovasyon hızına yetişiyor.

Türkiye’de ise bu değişime ayak uyduramayan köklü aydınlatma üreticilerinin kepenk kapattığı, sektör ile hiç alakası olmayan (market sahibi, tekstilci vb) sermayedarların aydınlatma üreticisi olduğu ya da komponent tedarikçisinin armatür üreticisine, reklamcı – tabelacının yine armatür üreticisine, dergicinin komponent tedarikçisine (burada çuvaldızı kendimize batırıyorum – merak etmeyin) dönüşerek kimlik değiştirdiği bir döneme girdik.

Kartlar yeniden dağıtılıyor, normal bir durum diyebilirsiniz. Ancak sorun sadece peynir ekmek gibi üreyen oyuncu sayısı, düşen kar marjları, belirsizlik gibi etmenler değil. Problem LED’e dönüşümün gerçekleşme hızı ile standartların oluşumu arasındaki dengesizlik sebebiyle ortalığın toz duman olması. Ortalık öyle bir toz duman ki insan bir an sakinleşip düşündüğünde bu dönüşüm, fayda mı getiriyor yoksa zarar mı emin olamıyor.

Ne demek standartların oluşması? Koskoca sektörde standart olmaz mı demeyin. Yok. Açıklamam için öncelikle LED ile beraber hayatımızda ne değişti, ona bakalım.

Eski, konvansiyonel teknolojilerde, Halojen, Metal Halide, Sodyum Buharlı, Flüoresan ve CFL vb, lamba tiplerine bağlı olarak belli bir standartta, Dünya’nın dev tekelleri tarafından üretiliyordu. Bir elin parmaklarını geçmeyecek adetteki markalar tarafından üretilen bu ürünler arasında da, duy, boyut, elektriksel özellikler vb anlamında belli bir standart vardı. Eskiden 50W ve 25 derece bir halojen lamba aldığınızda (çok ufak farklar mümkün olsa da) ne alacağınızı biliyordunuz. (Bu arada bu firmaların 1920’lerde bir araya gelerek Dünya’daki ilk tekeli oluşturdukları bilgisini de burada verelim, ama hikayesini başka bir yazıya saklayalım.)

Bugün ise LED ışık kaynakları için bunu söylemek imkansız. Eğer konuya uzak biri iseniz “nasıl yani?” dediğinizi duyar gibiyim.

UYARI: Bu noktadan sonra bol bol 3 veya 4 harf ve rakam ile ifade edilen teknik terim ve kavramlardan bahsedeceğim. Amacım kafanızı karıştırmak asla değil, aksine konunun ne kadar karmaşıklaştığını göstermek. Ayrıca bilinmesi gereken bu kavramlar ile ilgili ayrı ayrı yazılar hazırlama niyetindeyim. Neyse devam edelim.

Şöyle ki: LED ışık kaynağına sahip 2 tane Rayspot tipi aydınlatma ürünü düşünün.

Kataloglarında 3000K (Kelvin – renk sıcaklığı), 80 CRI (Renksel Geriverim), 10W (Watt) ve 25 derece yazdığını var sayalım. 2 ürünün performansının yaklaşık olmasını beklersiniz değil mi? Maalesef değil.

Örnek:

Two diferent Brand same color temperature and same optic … Something is wrong 🤔 #LightingDesign pic.twitter.com/uI1nc5vnnV

— LIGHTING LEON (@eugene_andre) July 31, 2017

Yukarıda tasarımcının isyan ettiği gibi aynı renk sıcaklığı ve derece ama sonuç çok farklı.

Şimdi tek tek özelliklere bakalım:

Renk sıcaklığı:
3000K demek esasında, 3000K etrafında belli bir aralıkta değer demek. Yani üreticiye bağlı olarak 2600K ile 3400K arasında bir değerde olabilir ürün. O aralık hakkındaki fikre ise ancak MacAdam Ellipse değeri (beyaz renk duyarlılığı) ile ulaşabilirsiniz. (SDCM olarak da ifade edilir. Bu kavramı açıklayabilmek için daha uzun bir yazıya ihtiyaç var. Ancak bugünün konusu değil. Hap bilgi isteyenler için en fazla 3 MacAdam Ellipse olması beklenir / istenir. 150K gibi bir aralığa denk düşer ki bu da bir çok uygulama için gözümüzün farkı anlayamayacağı bir değer)

Renksel geriverim:
80 CRI (Renksel geriverim indeksi) demek, en basit ifade ile suni ışık kaynağının renkleri geri oluşturabilme becerisinin 100 üzerinden değerlendirilmiş hali. Yani özde bu ürün %80 oranında doğru bir şekilde renkleri gösteriyor. Burada doğrudan kasıt ise ürünün referans ışık kaynağına göre renkleri ortaya çıkarabilme başarısıdır. (Referans ışık kaynağı: 2700K ve 3000K için Akkor Flamanlı ve Halojen lambalar, 5000K için ise gün ışığı)

Ancak CRI hesabı da en basit tabiri ile LED için anlamsız. (Sinirlenmeyin ama başka bir yazı ile daha ayrıntılı anlatacağım) Eski standart teknolojilerde yine de bir şey ifade ederken LED ile anlamını yitirdi. Şu an için 8 pastel renk üzerinden hesaplanıyor ve Ra diye ifade ediliyor. Sonradan eklenen önemli 7 renk (özellikle R9 denen derin kırmızı değeri, her renkteki parıltıyı sağlayan önemli bir dalga boyu) ile ilgili bilgiyi ancak belli üreticilerden öğrenebiliyorsunuz. O zaman da Re olarak ifade ediliyor ve 15 rengin ortalaması oluyor. Geçen sene Amerika’daki IES Derneği (Illuminating Engineering Society of North America – bazen IESNA olarak da kısaltılıyor) tarafından ortaya çıkarılan TM-30-15 standardı ise yaygınlaşmadı. CRI ile ilgili yazıda bunu da açıklamaya çalışacağım. AyrıcaTM-30-15 öncesi CQS (Color Quality System), GAI (Gamut Area Index) gibi CRI’e yardımcı araçlar ortaya çıktı ama hiç biri yaygınlaşmadı.

Işık gücü:
10W yazması LED ile beraber sadece ve sadece harcadığı elektriği ifade ediyor. Lümen olarak ifade edilmesi daha doğru. Ama yeterli değil. Diyelim ki iki üründe de 1000 lm (ışık akısı – ışık gücü) yazıyor. Bunun için ise ilk sorulması gereken bu değer ışık kaynağına mı, yoksa armatüre mi ait sorusu. Çünkü uzun süre tüm sektör, kataloglarında ışık kaynağının lümen değerini belirtti. (Halen bir çoğu böyle devam ediyor) Halbuki ışık kaynağı armatür içerisine girdiğinde reflektör, lens ve driver ile yani toplam sistem kaybı ile azalarak çıkıyor. Bilinçlenen bazı tasarımcı ve son tüketiciler bu değer için “armatür çıkışı değil mi?” diye sormaya başladı. Kaldı ki eğer yönlendirilmiş bir ışıktan bahsediyorsak lümen değil, candela değerlerine bakmalıyız ama burada daha fazla yine detaya girmeyeceğim. Sonuçta ne kadar tüketici veya tasarımcı konuya hakim bu soru işareti. Hatta bu sebeple büyük 2 alman firması davalık bile oldu. (Bakınız: http://www.aydinlatma.gen.tr/katalogda-belirtilen-isik-akisi-dava-konusu-oldu.html)

Işık açısı:
25 derece armatürün dar ile orta açı arası bir çözüm olduğunu gösteriyor. Teknik olarak ışık akısının %50’sinin düştüğü bir alan tanımı denebilir. Ancak oluşacak harenin ne kadar düzgün olduğu ile ilgili bilgi vermiyor. Hare tam bir yuvarlak şeklinde olmayabilir. Kelebek kanatları gibi çözümler ile karşılaşabilirsiniz. Ya da hem ışık yoğunluğu hem de renk sıcaklığı olarak homojen olmayabilir. Yani ortasında 4000K bir ürün kenarlara doğru sıcak beyaza 3000K kayabilir ya da tamamen sarılaşabilir. Ya da maksimum %10 oranında taşması beklenen ve “Spil Light” denen kısım olması gerekenden çok daha fazla alan kaplayabilir.

Bu bahsi geçen kavramlar ürünün ışık kalitesine ait veriler.

Armatür Ömrü:
Peki üzerine bir de ömür olarak L70 > 50.000 saat yazdığını düşünelim. Öncelikle bu kavramdan konuşmak için ne olduğuna bakmalıyız. (Evet, doğru bildiniz başka bir yazı konusu). Temelde yine IES Derneği tarafından oluşturulan bir standarda dayanıyor. IES diyorki: LED Çip üreticisi LM-80 diye bir rapor yayınlar. LM-80 raporu 25 derece ortam sıcaklığı yani laboratuvar ortamında çiplerin 3 farklı (lehim noktası sıcaklığı – çip’in PCB’ye entegre olduğu nokta) sıcaklıktaki performansını gösterir. LM-80 raporu 6.000 ile 10.000 saat arasındaki değerleri verir. Sonra bu değer TM-21 denen başka bir standard ile geleceğe projekte edilir. L70 ifadesi LED Çip’in ışık akısının (lümen) %70 seviyesine ineceği saati tahmin eder. Gerçekten ölçülen saat ile tahmin edilen saat arası ise 6 katı geçemez. Yani 10.000 saat ölçümü yapılırsa 60.000 saat ömür tahmin edilebilir. Aynı zamanda ne kadar renk kayması olabileceğini da belirtir. (Bu arada LM-80 2008 yılında, TM-21 ise 2011 yılında hayatımıza girdi.)

Farkındaysanız ortada armatür yok. Sadece ışık kaynağına ait bir veri bu. Armatür üreticisi bu çipi kendi armatür tasarımına koyduğunda lehim noktası sıcaklığı ne olacağını tahmin ediyor ya da ölçüyor. Ancak tüm komponentlerin bir araya geldiği (driver dahil) bir testten bahsetmiyoruz. Yine IES bu konuda 2014 yılında LM-84 ve TM-28 standartlarını çıkardı. Aynı çip gibi tüm sistem çözümünü için de 1.000’er saatlik test sonuçları üzerinden veri elde edilebiliyor. Hatta standard 6.000 saat yerine, öncelikle 3.000 saatlik sistem testi yapıp kalan 3000 saati LM-80 ve TM-21 kullanarak bir hesaplamaya izin veriyor. Armatür üreticileri ise çok sık değişen ve gelişen çip ve driver ürünleri sebebiyle bu testlere çok fazla yanaşmıyor.

Evet, gerçekten olması gerekenden çok daha fazla kavramın iç içe girdiği bir yazı oldu. Ama şu okuduklarınız bile size esasında buz dağının görünmeyen kısmı için bir fikir vermiyor mu? Derdim LED’i kötülemek değil. Sonsuz bir özgürlükte, çok farklı ışık uygulaması ve çözümlerine imkan verdiği tartışılmaz. Ancak bize “Uçar, kaçar, keser, zıplar o bir süpermen” diye tanıtılan LED’in de ancak ve ancak doğru ellerde ve doğru bir uygulama ile anlamlı bir teknoloji olduğunu anlatmaya çalışıyorum. Doğru eller ise işinde yetkin bir aydınlatma tasarımcısı ve güvenilir bir aydınlatma üreticisidir.

Eğer siz de “aman canım hepsi LED ne olacak, en ucuzunu alırım” ve/veya “ne aydınlatma tasarımcısına ne de iyi bir üreticiye ihtiyacım yok. Bizim amcaoğlu bu işe girmiş, ondan alırım” diyorsanız, elinizde tuttuğunuzun bir el bombası olduğunu hatırlatmak isterim. “Vahşi batı” şartları içerisinde herhangi bir kontrol mekanizması da olmadığına göre patladığı zaman sizden önceki binlerce tüketici gibi suçu LED’de aramayın, aynaya bakın.

Emre Güneş

NOT: Altta Planlux Aydınlatma Tasarımı firmasının 2017 başındaki kontrol tabloları var. Farkındaysanız daha az öneme sahip bir madde yok. Her biri önemli. Ancak anlamak için bile ileri seviye bilgi sahibi olmalısınız. Daha sıkıntı olan konu ise bu standartlar güncelleniyor. 6 ay geçti, belki de şimdiden güncelliğini kontrol etmeliller.

Yazının orijinal linki: /blog/vahsi-bati-veya-led-sonrasi-aydinlatma-endustrisi/

Aydınlatma tasarımcısı olmak istiyorum. Ne yapmalıyım?

Sun, 02 Apr 2017 00:00:00 GMT

Sanırım kimse için “Bu soruyu o kadar çok kez duydum ki, sayısını hatırlamam mümkün değil” demem şaşırtıcı olmaz. İster email ile ister telefon isterse de yüz yüze olsun, çok farklı kimliklerdeki çok fazla kişiye elimden geldiğince yön vermeye çalıştım. Master, iş veya staj bulma süreçlerine destek oldum. Gece rüyasında aydınlatma tasarımcısı olduğunu görüp sabahına ofisin kapısını çalan bir kişi bile oldu. Ne mutlu ki bugün aktif olarak sektörde çalışan bir çok profesyonelin kariyer yolculuğunda irili ufaklı katkılarım oldu.

En son bu hafta içi, tekrar böyle bir soru ile karşılaşınca – belki de en başta yapmam gereken gibi – bir yazı yazarak paylaşmam gerektiğine karar verdim. Genel çerçeveyi bu yazı ile çizip özel sorulara yine destek verebileceğimi düşündüm.

Öncelikle bu yazıda kast edilen “mimari aydınlatma tasarımcısı” tanımı şudur: Mekan ile kullanıcı arasındaki ilişkiyi ışık ile kurgulayan kişi. Basitleştirip aydınlatma hesabı yapan ya da kullanılacak aydınlatma armatürlerine karar veren kişi asla demiyorum. Bu mesleğe hakaret olur. Ölçekten bağımsız olarak (bir villa da olabilir, 30.000 m2 bir karma işlev de ya da şehir ölçeğinde bir yapılaşma da olabilir ) yapı üretim sürecinde “ışık” ile ilgili konularda danışılan bir uzmana dönüşmek istediğinizi varsayıyorum.

Bu tanımlama ile sahne tasarımı içerisinde yer alan ışık tasarımı kavramını dışarıda bırakmak isterim. Her ne kadar bugün tanıdığım bir çok mimari aydınlatma tasarımcısı sahne tasarımı kökenli olsa da… Ayrıca nihai hedef olarak tanımlama başına “bağımsız” veya “marka bağımsız”ı da eklemek mümkün olabilir. Ancak zorunlu değil. Bu tartışmayı burada derinleştirmek istemiyorum. Zamanında yazdığım şu yazıda bu kavrama yaklaşımımı görebilirsiniz. http://pldturkiye.com/bagimsiz-aydinlatma-tasarimi/

Şu anda okuyan bir öğrenci ile kariyerinin başlarında ya da ilerlemiş bir profesyonele aynı cevapları vermek mümkün değil. Ancak araştırılacak, okunacak, gidilecek ya da deneyimlenecek yapılar üç aşağı beş yukarı belli. Sonrası ise sizin özel durumunuza yani zaman ve para olarak imkanlarınıza bağlı değişkenlik gösterecek.

Bu çerçeve içerisinde soru cevap ile ilerleyelim:

1- Olmazsa olmaz bir şey var mı?

Işığa aşık olmak. Aydınlatma tasarımı ile ilgili nasıl bir fikir var kafanızda bilmiyorum. Ancak ilk söyleyeceğim fikrinizin romantik tarafını öldürmek üzerine: Ne kadar parlak gözükürse gözüksün, aydınlatma tasarımı çok zor ve saygınlık kazanmak için çok mücadele isteyen bir dal. Işığa aşık değilseniz veya süreç içerisinde aşık olmazsanız bu mesleği uzun süreli yapmanızın çok kolay olmadığını düşünüyorum.

2- Herhangi bir meslek ön şartı var mı?

Tanıdığım mimari aydınlatma tasarımcıları genellikle mimar (peyzaj mimarı, iç mimar, şehir plancı gibi mimari disipline yakın olanlar da dahil) veya elektrik mühendisi kökenli. Ancak sahne tasarımından gelen ya da endüstriyel ürün tasarımcısı olan da çok tasarımcı tanıyorum. Bu anlamda meslek ön şartından çok mimari plan okuyabilme ve elektrikle ilgili kavramlara hakim olma yeteneklerinin ön plana çıktığını söylemek mümkün. Bugün ne okuyor veya hangi mesleği icra ediyor olursanız olun, aydınlatma tasarımcısı olmamanız için bir sebep yok.

3- Mesleğin bir diploması var mı? Eğitim imkanları neler?

Henüz yok. Bildiğim kadarıyla 4 yıllık, lisans düzeyinde bir eğitim ne yurtdışında ne de Türkiye’de bulunmuyor. Ancak 2 yıllık Master seviyesinde “Mimari aydınlatma tasarımcı”lığına adanmış programlar var. Programlar ve detayları için şu mikro siteye bakabilirsiniz: https://pldaeducation.wikispaces.com/05.+LD+Programs Her ne kadar siteyi hazırlayan PLDA (Profesyonel Aydınlatma Tasarımcıları Derneği) 2014 yılı Nisan ayında kapandıysa da, sitenin halen güncelliğini koruduğunu söylemek mümkün. Son 3 senede eklenen yeni programlar var ise onu araştırmak da size düşüyor.

Ben kişisel olarak programları düzenleyen hocaları ve bir çok mezununu da tanıdığım için New York’taki Parsons, İsveç’teki KTH ve Almanya’daki Wismar’ı tavsiye edebilirim. Bütçesel olarak en uygununun da (hem okul hem de yaşam masrafları olarak) Wismar olduğunu ekliyim. Hatta 2 sene gidip yurtdışında kalamam diyorsanız Wismar uzaktan bir program da düzenliyor artık. Profesyonelim ama bu konuda kendimi eğitmek istiyorum derseniz bir alternatif olabilir. Tabii ki bütçesi paralel olarak artacaktır.

4- Türkiye’de eğitim imkanı yok mu?

Türkiye’de aydınlatma bugüne kadar genellikle yapı fiziği altında bir ders ve uzmanlaşılacak bir alan gibi görüldü. Bu anlamda mimari aydınlatma tasarımı master programı Türkiye’de yok. Çeşitli kurumların düzenlediği sertifika da veren eğitimler var.

ATMK (Aydınlatma Türk Milli Komitesi) tarafından senede 2 kere düzenlenen: http://pldturkiye.com/atmk-aydinlatma-egitim-semineri/.
Philips firması tarafından düzenlenen: http://pldturkiye.com/philips-led-aydinlatma-semineri/
Aydınlatma Tasarımcısı Mustafa Seven’in düzenlediği: http://pldturkiye.com/bilgide-mimari-aydinlatma-tasarimi-egitimi/

Not1: Sanırım ATMK hariç diğer eğitimler şu an için aktif değil.
Not2: Linklerdeki bilgiler güncel olmayabilir. Lütfen ilgili kurumların sitelerine başvurun.

5- Ne okumalıyım?

Dergiler (Türkiye):
PLD Türkiye dergisinin bugüne kadar çıkmış tüm sayıları dijital olarak ücretsiz okunabilir. https://issuu.com/pldturkiye Light World dergisi şuradan okunabilir: https://www.joomag.com/en/newsstand/lightworld-sayi-44-m%C3%9Cze-aydinlatmalari/0904802001490695930

Portaller (Türkiye):
PLD Türkiye: http://pldturkiye.com/
Lightworld: https://www.lightworld.com.tr/ (Yayın hayatı sona erdi)
Aydınlatma portalı: http://www.aydinlatma.gen.tr/
LED portalı: http://www.ledportali.com/ (2019 yılından beri aktif değil)

Dergiler (Yurtdışı):
PLD Magazine: https://pld-m.com/en/about-pld/ (2018 yılında yayın hayatı sona erdi)
Arc Magazine: https://issuu.com/mondiale
Lighting Magazine: http://www.lighting-magazine.com/ (2019 yılında yayın hayatına son erdi)

Portaller (Yurtdışı):
PLD: https://pld-m.com/en/ (2018 yılında yayın hayatı sona erdi)
Mondo Arc: http://www.arc-magazine.com/
Lux Review: http://luxreview.com/ (2021 yılında yayın hayatı sona erdi)
Arch Lighting: http://www.archlighting.com/ (2019 yılında yayın hayatı sona erdi)

6- Workshop yok mu?

Esasında bana ulaşan herkese ilk başta tavsiye ettiğim madde bu. Lights in Alingsas Workshop’una katılmalısınız. Nokta. Benim için bir dönüm noktasıydı. Eminim katılan herkes için de öyle olmuştur. Eğer hoşunuza gitmez ise, en kötü ihtimalle bu mesleği yapamayacağınızı en kestirmeden anlamış olursunuz. İsveç’in 30.000 kişilik ufak bir kasabasında 2000 yılından beri düzenlenen workshop’u saatlerce anlatabilirim. Ancak bunu da daha önce uzun uzun yazmıştım. Şuradan okuyabilirsiniz: http://pldturkiye.com/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/ Ben 2007 yılında katıldım ancak kalitesinden bir şey kaybettiğini sanmıyorum. Şiddetle tavsiye ediyorum.

7- Madde madde açıkladın ama nereden başlayacağız?

İşte burası sizin nerede olduğunuz ve imkanınız ile alakalı.
Kendimce ideal durumu ya da gönlümden geçeni açıklayabilirim.

İdeal bir durumda yani şu anda öğrenci olduğunuzu kabul ediyorum.

Alingsas Workshop’una katılın.
Okulunuzu bitirip maddi durumunuza göre bir master programına yazılın.
Okul bitene kadar Türkiye’deki bir mimari aydınlatma tasarımı ofisinde staj yapmanız da çok iyi olabilir. Mimari aydınlatma tasarımı firmaları için: http://pldturkiye.com/firmalar/aydinlatma-tasarimi-danismanligi/
Master bitince de öncelikle yurtdışında iş bulmaya çalışın.
Yurtdışında bir aydınlatma tasarımı ofisi terbiyesi, bilgisi ve deneyimi ile gelip 5 ila 10 sene sonra (süre yine size bağlı) Türkiye’de kendi ofisinizi açarak ideal döngüyü tamamlamış olursunuz.

Bunun dışındaki her durum kendi özelinde ele alınmalı.

Ancak diyelim ki, yine sıkça karşıma gelen bir durum olarak, şu anda başka bir meslek dalında aktif bir profesyonel olarak çalışıyorsunuz ve gönlünüzden “aydınlatma tasarımcısı” olmak geçiyor. Ya da öyle olduğunu düşünüyorsunuz. Öncelikle her kim olursanız olun, tekrar ediyim, Alingsas Workshop’una katılın.

Sonrasında kendinizi geliştirmek için ATMK eğitimi gibi programlar ile ilk bilgilendirmeye sahip olabilirsiniz. Aydınlatma hesapları yapabilmek için Dialux programını hem kendiniz öğrenebilir hem de eğitim programlarına katılabilirsiniz. (google ara: Dialux eğitimi) Bu bilgiler ile bir mimari aydınlatma tasarımı ofisine iş başvurusu yaptığınızda şansınızın çok daha fazla olacağı açık. Ya da Türkiye’de üretim yapan ya da çeşitli markaların distribütörlüğünü yapan firmaların proje departmanlarına başvurabilirsiniz. Bağımsız olmadan önceki aşama olacak bu dönemde, hem farklı tipteki teknik ürünü yakından tanıma hem de mimari aydınlatma tasarımı proje aşamalarını deneyimleme şansınız olacaktır. Yine süre tercihi size bağlık olacak şekilde 5 ila 10 sene sonrası kendi ofisinizi açabilir ya da başka bir mimari aydınlatma tasarımı ofisinde çalışabilirsiniz.

Tekrar etmek gerekirse yazıda “bağımsız” mimari aydınlatma tasarımcısı olmayı nihai hedef olarak koydum. Bu hiç bir anlamda bu kapsama girmeyen bir tasarımcıyı – üretici veya distribütör’de çalışan – daha az tasarımcı yapmaz. Bağımsız olmak konusu sadece diğer tüm kaygılardan kurtulmayı (satış, kar, stok, ürün çeşidi vb vb) barındırır. Eski yazıyı tekrar link olarak veriyim: http://pldturkiye.com/bagimsiz-aydinlatma-tasarimi/

Umarım genel çerçeve için yeterli olmuştur.
Eksik veya yanlış bir bilgi varsa şimdiden affola.
Yorumlarınızı ve sorularınızı bekliyorum.

Bir sanat galerisini aydınlatmak için LED kaynaklar kullanabilir mi?

Tue, 28 Feb 2017 00:00:00 GMT

Bu sorunun cevabını High Technology Lighting’in yönetici ortağı Thomas Holgeth cevaplıyor…

Sorunun cevabı ise Holgeth’e göre “evet”. LED teknolojisindeki ilerlemeler sayesinde pazarda şu anda herhangi bir sergi alanını ya da sanat galerisini aydınlatabilecek potansiyele sahip birçok LED aydınlatma kaynağı bulunuyor.

Ancak paranızı bu aydınlatmalara saçmadan önce hem aklınızdaki LED’in yeteri kadar parlak olup olmadığını hem de uygun optik performansa sahip olup olmadığını bilmelisiniz. Fakat tüm bunlardan da daha önemlisi aklınızdaki LED’in renk performansıdır. Mesela aklınızdaki LED’in renk sıcaklığı nedir ve renk görselleştirme indeksinde derecelenmesi Ra 90+ olan, yüksek bir CRI oranına sahip mi? Bu soruların cevabını da bilmeniz gerekir.

Birçok sanat galerisi bugün hala geniş oranda geleneksel, yüksek enerjili, tungsten halojen aydınlatma kaynakları kullanıyor. Çünkü bu kaynaklar neredeyse maksimum renk görselleştirmesi olan Ra 100 değerini sunuyor. Eğer kullanılacak olan LED aydınlatma kaynağı 85 ile 90 arası bir CRI değer sunuyorsa; o halde “iyi bir renk görselleştirmesine sahip” denebilir.

90 ve üzeri ise “mükemmel renk görselleştirmesi” diye tanımlanabilir. Bu da sizin sanat çalışmanızın olabilecek en iyi şekilde görünmesini sağlar.

Örneğin Thomas Holgeth; High Technology Lighting’de, endüstrinin en iyi LED aydınlatma kaynağını, Xicato Artist Series formunda ürün teklifinin içine kattıklarını söylüyor. Artist Series ile LED ve fosfor spesifikasyonunun her ikisi de dikkatli bir şekilde kontrol ediliyor. Böylece standart bir 80 Ra üzerindeki CRI değeri ile karşılaştırıldığında; 95 Ra’nın üzerinde bir CRI değerine ulaşılıyor.

Renk görselleştirme indeksi, geleneksel CRI metriğinin sadece ilk sekiz pastel referans örneğini değerlendirir. Yüksek CRI’a sahip LED’ler, CRI referans setinin daha doygun renkleri ve cilt rengi örnekleri için mükemmel sonuçlar elde etmek üzere optimize edilmiştir.

Derin kırmızı bir R9 referans örneği LED gelişiminin odağı olmuştur. 76 değeri Artist Serisi’nde 2700K, 3000K ve 3500K sıcaklıklarında elde edilmiştir. 4000K’da ise 85’e ulaşılmıştır.

Bu tür sonuçlar, standart LED’ler ve kompakt flüoresan ya da metal halide lambalar gibi, diğer düşük enerjili kaynakların sunduklarından çok daha iyi performans gösteren halojen lambalara denk bir aydınlatma sunar.

Haber kaynağı: http://luxreview.com/article/2017/02/can-i-use-led-lighting-to-light-an-art-gallery-

İnsan Odaklı Aydınlatma (HCL)

Mon, 30 Jan 2017 00:00:00 GMT

En son 58. sayıda (Kasım 2015) editör yazısı yazdıktan sonra 3 sayılık bir ara vermiştim. Haberdar olanlarınız olabilir, 2014 başı itibariyle yeni bir maceraya kalkıştık ve Türkiye’ye “yenilikçi aydınlatma teknolojilerini” tanıştırmak için yola çıktık. Ayrıntıları merak edenler için son 3 sene yaptıklarım ve geleceği dair düşüncelerimi medium sayfamda okuyabilirsiniz: https://medium.com/@emregunes

Gelelim son dönemin popüler konusu: “İnsan Odaklı Aydınlatma” (Human Centric Lighting – HCL) kavramına. Bu yazı HCL kavramını tam olarak anlamanızı sağlamaya yetmez. Zaten amacım da bu değil. Ancak bu kavramın ortaya çıkmasında etkili olan birkaç bilimsel bulguyu ise paylaşmak isterim.

Binlerce yıllık evrim sürecince 24 saatlik bir döngü içerisinde yaşadık, yaşıyoruz. 12 saat güneş, 12 saat ay ışığı altında süren bu döngü, tüm vücudumuzun işleyişini de belirliyor. Her birimizde ufak değişimler gösterse de vücudumuz “Sirkadiyen Ritim” denen 23.5 ile 24.65 saat arası döngüler ile çalışıyor. Bu, gündüz aktif olarak çalışmamızı (evrime referans verirsek “avlanmamızı”) ve gece ise dinlenerek vücudumuzu yenilememizi sağlayan/emreden bir döngü.

Bu döngünün çalışması için gözümüzde görsel algı ile herhangi bir ilişkisi bulunmayan, adeta vücut saati gibi çalışan başka bir yapının var olduğunu biliyoruz. Bu yapıya bilginin, ışığı algılamamızı sağlayan cone ve rod’lardan farklı ipRGC (Intrinsically photosensitive Retinal Ganglion Cells) denen hücreler aracılığıyla ulaştığı da yapılan bilimsel araştırmalarda bulundu. Beynin, gelen bu bilgiler ile vücudu yönetirken “melatonin” hormonunu kullandığı düşünülüyor… Çünkü “melatonin” gün içerisinde hiç salgılanmazken, özellikle uyku sırasında yani 24:00 – 08:00 arası maksimum seviyelere ulaşıyor. Melatoninin salgılanması veya salgılanmamasında etkili olan frekans ise 460-480nm yani “mavi” ışık. Ya da içerisinde mavi barındıran bir ışık kaynağı.

Yapılan araştırmalarda; gece vardiyasında çalışan hemşirelerde göğüs kanserine yakalanma oranının %50’den daha fazla olduğu da ortaya çıkan sonuçlar arasında. İşte bu haber ile beraber çember tamamlanmış oldu. Yani ışık ile sağlığımız arasında bir ilişki olduğu hipotezi ortaya atıldı.

Esasında hep beraber 365 gün sürecek eğlenceler düzenlemeliyiz. Çünkü “üvey evlat” aydınlatma belki de ilk defa “dikkate alınmak” için önemli bir argümana sahip. Gelin görün ki bu kavramı bile “pazarlamacı” marifeti ile sulandırıyoruz. Çünkü tüm bu gelişmelere rağmen bilim henüz işini tamamlamadı. Yani ışığın vücudumuza zararlı veya yararlı olabileceği hipotezi doğru ise o zaman da nasıl bir ışığa, ne kadar bir süre ile maruz kalmamız gerektiğini öğrenmeliyiz. Geceleri, yatmadan önce mümkünse çok kısık bir ışıkta zaman geçirerek ya da en azından içerisinde “mavi”ışık baskın olmayan ışık kaynakları kullanarak bu etkiden uzak da kalabilirsiniz. Ayrıca gündüz 12:00 civarı yarım saat kadar güneş ışığına maruz kalmak, yani ufak bir yürüyüş de ritminizi düzene sokabilir. Tüm bunlar henüz araştırılmayı bekleyen konular.

Endüstrimizin kestirme yorumu ise şöyle oldu: Gün ışığı içerisinde bulunan mavi ve kırmızı oranı günün farklı saatlerinde farklı seviyelerde. Bu yüzden de gün ışığı soğuk beyaz ile sıcak beyaz arasında değişiyor yani beyazın farklı tonları ile karşılaşıyoruz. LED ışık kaynaklarıyla da bu etkiyi sağlayabiliriz. Yani “tunable white” (ayarlanabilir beyaz) özelliğine sahip LED armatürler üretebiliriz. Bu durumda biz de beyazın farklı tonlarını kullanarak “İnsan Odaklı Aydınlatma” yapmış oluruz ya da bu tip ürünler “İnsan Odaklı Aydınlatma” ürünleri olur. Keşke konu bu kadar basit olsa…

Bir yandan gün içerisinde değişen bir beyaz tonu, fiziksel olarak değilse de psikolojik olarak hepimize iyi gelebilir. Ancak “Sirkadiyen Ritmimizi” düzene sokacağını söylemek çok zorlama bir ifade. Benim açımdan ise durum halen basit. Tüketici olarak bu kavramları bu kadar derinlemesine bilmenize gerek yok. Yapmanız gereken ise; sadece bugün değil, daha önce de insanı tasarımın ortasına yerleştirmiş, bu kavramlara hakim, konusunda uzman bir aydınlatma tasarımcısı ile çalışmak.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
PLD Türkiye

3 senenin özeti ve gelecek

Sun, 29 Jan 2017 00:00:00 GMT

2006 yılı Haziran ayından beri arkadaşlarım tarafından “ışıkçı” diye, yapı sektörü tarafından ise “aydınlatma tasarımcısı” diye bilinerek hayatımı sürdürüyorum. Tüm bunları reddedip sürekli “aydınlatma tasarımı önemlidir” diye sayıklayarak geçen 11 sene…

Her ne kadar gönülden bağlı olsam da PLD Türkiye hiç bir zaman maddi olarak tatmin edici bir sonuç vermedi. PLD Türkiye süreçlerinin detayı için şuraya bakabilirsiniz.

Ben de bir yandan PLD Türkiye dergisini çıkarırken, bir yandan da farklı girişimcilik maceralarına atıldım. Cromm marka sadece onlineda varolan deri notebook çantası, kozmopoli .com dermokozmetik online alışveriş sitesi bunlardan bazıları. Şirket de kurdum, kapattım da. Vergi dairesinde basılan fazla faturaları tek tek yırtmasını bilirim mesela. Halen vergi dairelerine neden bir kağıt öğütücü almadıklarını da anlamam. Herhalde benim gibi girişimciler hayatlarını gözlerinin önünden geçirsin diye…

2012 yılından beri sevdiğim aydınlatmayı içerisinde barındıran başka bir iş kolu kurmak için düşünüyordum. Hem reklam ajansında işlerin iyi gitmemesi, Türkiye’de herkesin logo, web sitesi yaparak fiyatları dibe çekmesi hem de herkesin “fikri olan” bir sektörde daha fazla yer almamak istememem sebebiyle arayıştaydım.

LED’in hayatımıza girmesi ile beraber herkeste var olan kafa karışıklığı ve maalesef teknik bilgi eksikliği de beni düşündüren konulardandı. Herkes aynı şeyi daha ucuza yapmaya çalışıyor, kimse farklılaşmaya veya katma değerli ürünler üretmeye çalışmıyordu. Bu noktada “farklılaşmaya” yarayacak, yenilikçi, “büyük” markaların sunamadığı inovasyonu sunan start-uplar ve teknolojileri bulup Türkiye pazarı ile tanıştırabileceğimi düşündüm. Ortağım ve ablam Nur Güneş’le konuyu tartışarak reklam ajansını kapatmaya ve ünvan değiştirerek Ağustos Teknoloji’ye dönüştürmeye karar verdik. Ben de PLDC 2013 Kopenhag’da özellikle yenilikçi bazı markalar ile anlaşarak (Soraa, LED Engin vb) 2014 Ocak ayı itibariyle ticaret hayatına atıldım.

İlkler

İlk ithalatımızı 2014 Şubat ayında, ilk faturamızı da 2014 Mart ayında kestik. İlk projemiz ZKLD Studio’nun spektlediği Bodrum Maça Kızı Otel Restoran projesidir. 2014–2015 Haziran ayları toplantı rekorları kırdığım bir dönem oldu. Ortalamada günde 3–4 toplantı yapıyor, getirdiğimiz teknolojileri üretici, distribütör, mimar, elektrik mühendisi ve aydınlatma tasarımcılarına anlatıyordum. Sonrasında aramıza Orhun Bıçakcı katıldı.

Danışmanlık

Aynı dönem sektörden tanıdığım dostum Emrah Heper ile oturup HEPER markasını tüm dünyadaki “aydınlatma tasarımcıları” arasında daha bilinir bir marka yapmak için neler yapabileceğimizi konuşurken “danışmanlık” fikri çıktı. 2015 yılı Haziran ayından beridir de HEPER markasına danışmanlık yapıyorum. Bu dönemde önce haftada bir gün, sonra 2 gün derken her hafta Ankara’ya bazen de yurtdışı seyahatlerine gittim. Yine yoğun ve yorucu bir dönem oldu.

2016 Şubat’ta Orhun aramızdan ayrıldı. Kendisini Avustralya’ya Eagle Lighting’e gönderdik. Arada bilgi alışverişimiz devam ediyor. Keyfi de yerinde. Bu anlamda bize kalan iş yükünü de ablam Nur Güneş ile paylaştık. Bir süredir yine dar bir kadro ile mücadelemize devam ediyoruz.

Ancak geçen bu 3 sene, hem ticari hayatı öğrendiğim hem de ışık ve özellikle LED ile ilgili temel bilgilerimi tazelediğim/geliştirdiğim bir dönem oldu. Yorucuydu. Ama şikayet edemeyeceğim kadar da öğretici ve keyifliydi.

2017 planları ve gelecek:

Ağustos Teknoloji için planlarım, yeni 1–2 marka daha katmak ve eğer ekonomi/ülke imkan verirse ekibi deneyimli bir kişi ile desteklemek.

Bu sene HEPER ile danışmanlığım devam edecek, sözleşmemizi henüz yenilemesek de, temelde anlaştık. Ancak Ankara seyahatlerim daha azalacak gibi duruyor. Her hafta gitmeyeceğim en azından. Aylık planladığımız yurtdışı seyahatlerim olacak.

Ocak ayında İran’da ILDC (Iran Lighting Design Convention) kapsamında ilk defa aydınlatma tasarımı ile iligili yurtdışında konuşma şansım oldu. Daha önce Pecha Kucha konseptlerinde Ermenistan ve Almanya’da konuşmacı olmuştum. Ancak seminer verme şansım olmamıştı. Çok keyif aldım. Bu imkanları artırmayı ve daha çok etkinlikte konuşmacı olmayı planlıyorum.

Zaten insanlara bir şeyler anlatmaktan, bildiklerimi paylaşmaktan inanılmaz keyif alıyorum. Bunu hayatımın bir parçası yapmak da çok istiyorum. Bana beni dinleyecek bir kitle verin, ışık ile ilgili 5 saat konuşurum. Bu anlamda eğitim ile ilgili kafamda bazı planlar var. İlk olarak firmalara günübirlik eğitimler olabilir. Bu anlamda dönem dönem mimari ofislerde veya üreticilerde yaptığım 1–2 saatlik sunumlar oldu. Bu sunumları dönüştürmek ya da farklı kitlelere farklı eğitim yapılarına çevirmek olabilir. Ya da belki bir üniversitede bir master programı çerçevesinde bir ders olabilir. (Okuyan değerleri akademisyenlerden fikirleri olan varsa keyifle konuşmak isterim.) Dediğim gibi eğitimi hayatımın daha doğal bir parçası yapmak istiyorum. Tabii ki zaman gösterecek neler olacağını.

Kişisel olarak ise bu sene hedefim geçen sene kaldığım yerden devam etmek, önce sigarayı, sonra tuz ve şekeri bıraktım. Daha az gazlı içecekler içip daha çok spor yapmaya çalışacağım. En önemlisi bu sene çok daha fazla okuyup daha fazla yazacağım. (goodreads.com/emregunes)

Ülke için ise tek dileğim sağduyu. Her anlamda karanlığa gömüldüğümüz şu dönemi umarım daha aydınlık bir geleceğe çevirebiliriz. #HAYIR’lı günler hepinize.

Emre Güneş

ILDC Deneyimi ve İran notları

Sun, 29 Jan 2017 00:00:00 GMT

9 Ocak - 12 Ocak arası İran’ın Tahran kentinde 3. sü düzenlenen ILDC (Iran Lighting Design Convention) etkinliğinde konuşmacıydım. Her 2 yılda bir düzenlenen etkinlik her geçen gün popülerleşen içerisinde fuar barındıran kongre formatında yapılıyor. Yani etkinlik bir yandan dolu dolu bir konferans programı akışı olurken paralelinde küçük bir fuar alanına ev sahipliği yapıyordu. Konferansa katılım geçmiş senelere oranla az olmuş. Eski etkinliklerde 1200 kişi gibi PLDC seviyelerinde sayılar duymuştum, ancak bu sene aynı rakamlar yakalanmış olamaz. Tabii bunda vefat eden eski Cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi Rafsancani’nin ve dolayısıyla ilan edilen 3 günlük yasın da etkisi olabilir. Buna rağmen çok başarılı bir etkinlik olduğunu söyleyebilirim.

Milliyetçi duyguların dorukta olduğu bir an. :)

ILDC’yi ilk defa fikir olarak ortaya atan, etkinliğin kurucu ve organizatörü, aynı zamanda beni de etkinliğe davet eden isim Kaveh Ahmedian. Kaveh çok nazik, aydınlatma tasarımı konusunda bilgili, pırıl pırıl bir insan. Aydınlatma tasarımı alanında İran’ın yurtdışındaki temsilcilerinden. PLDC’lerde kendisini görsem de, daha önce çok sohbet etme şansım olmamıştı. Aralık ayında ILDC organizasyonunu da beraber yaptıkları kız arkadaşı Elham Souri ile beraber İstanbul’a geldiler. Beraber rakı içtik. Bol bol sohbet ettik. Kaveh elektrik mühendisliği kökenli, Dialux ile ilgili ilk kitabı yazmak gibi İran’da bir çok ilke imza atmış. Şu anda Belçika’da doktora yapıyor. Aynı zamanda Erco, Delta gibi Avrupa’lı distribütörlüklerden sonra kendi markasını yaratmaya karar vermiş. Fenus markası ile ilgili hayallerini anlattı. İşbirliği ihtimallerini konuştuk. İran’da sağ olsunlar ikisi de mükemmel birer ev sahibi idiler.

Mekan. Müzeyyen Koşuyolu’nda. Romantik bir meyhane ortamı ve güzel mezeler için tavsiye ederim.

İstanbul’u ele geçiren kardan dolayı İran’a gidişim biraz rötarlı oldu. Sabah 11:30 uçağımı gece 21:30’a erteleyerek ancak uçabildim. Ancak benden çok daha şansız bir konuşmacı vardı. İngiliz aydınlatma tasarımcısı Colin Ball (BDP), yaklaşık 2 gününü geçirdiği Atatürk havalimanında karşılaştığımızda halen ümitle uçağa binmeyi bekliyordu. 11:30 uçağına o da binemeyince, uçak biletlerimizi değiştirip kendimizi Sultanahmet’e attık. Yanında bu macerada tanıştığı, “private banking” yapan fransız Monica ile beraber önce kendimizi bir öğlen rakısı ile ödüllendirdik. Sonrasında ise Hürem Sultan hamamında ter attık. İstanbul’da bir çok projeye imza attığını ve halı koleksiyoneri olduğunu yeni öğrendiğim Colin kendini alışverişe verdi.

BDP’den Colin Ball yeni aldığı kaftanı ile.

Türkler olarak konuşmacılar arasında bir ağırlığa sahiptik. Şiraz’da düzenlenen ilk ILDC’de de konuşmacı olan Zeki Kadirbeyoğlu ile beraber şu anda Steensen Varming’in Londra ofisinin kurulumu ile meşgul gurur kaynağımız Emrah Baki Ulaş da konuşmacılar arasındaydı. Diğer konuşmacılar, beraber geldiğimiz Colin Ball (İngiltere), PLD’den Joachim Ritter (Almanya), Kai Pippo (İsveç) ve Karsten Ehling (Almanya) idi.

Konuşma için heyecanlı değildim dersen yalan olur. İlk defa seminer formatında ve ingilizce olarak böyle bir sunum yapmak da, karşımda önemli aydınlatma tasarımcılarının olması da heyecanıma katkıda bulundu. Konum İnsan Odaklı Aydınlatma kavramı ile bir kez daha "aydınlatma endüstri"sinin mesajları basitleştirmeye çalışarak yaptığı pazarlama faaliyetlerini ortaya çıkarmak ve kavramın arkasındaki gerçeklik paylarını temel ışık bilgiler ile beraber vermek üzerineydi. Tepkilerin olumlu olduğunu söyleyebilirim. Sunum sonrası tanıştığım İran’lı dinleyiciler arasında birlikte fotoğraf çektirenler hatta imza isteyenler bile oldu. Ama bu konuşmadan çok halkın yurtdışından gelen insanlara olan ilgilisi ve özlemi ile alakalı.

Böyle bir tweet gördüğünde kimin hoşuna gitmez ki?

İran ile Türkiye’nin kültürel, sosyo-politik benzerlikleri şaşırtıcı derecede fazla. 20 sene öncesi Türkiye’sine benzeyen İran’da en temel fark sanki ülkede renklerin ortadan kaldırılmış olma hali. Renkler gizlenmiş veya griye boyanmış gibi. 80 milyonluk ülkede heryerde inşaat görmek mümkün. Hatta ilk başlarda ekonomik krizden dolayı terk dildiklerini düşünmüştüm ancak sorduğum herkes burada işlerin bu hızlarda yürüdüğünü söyledi. İran’ın ne kadar büyük bir pazar olduğunu insan Tahran’da yapacağı 1 saatlik bir gezi ile bile tahmin edebiliyor.

Tanıştığımız herkesle ortak sohbetimiz Türkiye’nin politik gidişatı oldu. İran’lılar ile yaptığım meslek dışı sohbetlerin çoğu “eskiden” biz sizi kendimize örnek alırdık, şimdi siz bizi örnek alıyorsunuz şeklinde sonuçlandı. İnsanın ister istemez yüreği sızlıyor. 1940’larda İran Şah’ının Atatürk’ü örnek alarak yaptığı modernleşme ve laik toplum hamleleri 1979 İran devrimi ile tam tersine dönmüş ve bugünkü İran toplumu ortaya çıkmış. Söylenen; sistemin şu halinden memnun, hükümetten bir şekilde beslenen %30 gibi bir kesim hariç kimsenin mutlu olmadığı. Sokaklarda Suudi Arabistan gibi ahlak polisi görmedim. Kadınlar ise genellikle dar kesim kıyafetlere sahip ve bolca makyaj yapıyor. Ancak başörtüsü tabii ki şart. Sadece saçları ne kadar örttüğü tartışma konusu. Kafanın üstünde bir bez parçası olması yeterli bir örtünme gibi duruyor.

Erkekler arası yapılan sohbetler arasında iki kişiden “Beni çok rahatsız etmedi” lafını duyunca aynı tepkiyi verdim:

“Konu pek biz değiliz, buna mecbur bırakılan kadınlar.”

Sâdâbâd sarayında tamamı cam kaplı oda. Yapımı 2 sene sürmüş.

Sağolsunlar, organizasyon ekibi herşeyi düşünmüştü. Konuşmacıları boş zamanlarda Tahran’da gezdirdiler. Bu gezilerden birinde Şah’ın yazlık sarayı olan Sâdâbâd sarayında resim sanatçısı Mahmoud Farshchian ile tanıştım. Uzun zamandır bir ressamdan bu kadar etkilendiğimi hatırlamıyorum. 87 yaşında olan Mahmoud Farshchian, resimleri ile hem eleştirel hem de derinlikli mesajlar verirken çizgileri ile de insanı büyülüyor. Nakış gibi ince ince dokuduğu resimlerde İç içe geçmiş öge, tarz, kavram ve yaklaşımlar sergiliyor. Ayrıca İran yönetiminin hem bu ressamın işlerine izin vermesi hem de Şah’ın geçmişini silmeye çalışmamış olması da benim açımdan şaşırtıcıydı.

Mahmoud Farshchian çizgilerini yansıtması için koydum ancak fotoğrafın ressamın yeteneğini gösterdiğini söylemek pek mümkün değil.

Kapanış gecesi teşekkürler, plaketler ve ödül töreni ile devam etti. Maalesef biraz önce bahsi geçen gezi sonrası öğlen yediğimiz yemek dokunmuş olacak 21:00 sularında zehirlendiğimi fark ettim ve gecenin kalanını yatak ile banyo arasında istifra ederek geçirdim. Gezinin tek negatif olayı da bu oldu.

Bu sene umarım, başka etkinliklerde konuşmacı olmayı başarabilirim. Eğer bu isteğim gerçekleşirse bu tip yazılar da yazmaya devam edeceğim.

PLD Türkiye nedir? Nasıl Çalışır? Arkasındaki kahramanlar

Sun, 29 Jan 2017 00:00:00 GMT

Yaptığım sunumlarda ilk başta ifade etmeme rağmen “aydınlatma tasarımcı”sı olduğumu düşünenler ve projelerinde yardımcı olmamı isteyenler çok oluyor. Olmadığımı söylediğimde de “O zaman neden bu kadar aydınlatma tasarımcısı deyip duruyorsun” der gibi baktıklarını hissediyorum. Sonra gelen soru ise mesleğim oluyor. Endüstri Mühendisi olduğumu söylediğimde şaşkınlık daha da artıyor. “Işık ile ilgili eğitim aldınız mı?” dediklerinde “hayır” diyorum. Artık tek soru kalıyor: “Ne ışık eğitimi almışsınız ne de gazetecilik ile ilginiz var. PLD Türkiye nereden çıktı?”

O zaman başlıyorum PLD Türkiye’nin hikayesini anlatmaya. PLD Türkiye biraz da benim kişisel hikayem gibi ancak görünürde ben olmakla beraber başka aktörleri de – benim gözümde kahramanları – barındırıyor. Bu yazı hem 2017 kararlarım çerçevesinde daha sık yazma hem de PLD Türkiye’de emeği geçenlerin haklarını verme isteğimin birleşimi gibi.

PLD (Professional Lighting Design) Dergisi nedir?
Professional Lighting Design dergisi 1998 yılından beri 2 ayda bir Via-Verlag tarafından yayınlanan bir dergi. Kendisini “bağımsız aydınlatma tasarımı” mesleğini tanıtımına adamış dünya çapındaki ilk ve yegane dergi. Başka dergiler çıksa da, hatta daha popüler hale gelse de, örnek Mondo Arc veya LuxReview, hiç biri PLD dergisi gibi tek bir mesaj üzerine inşaa edilmedi. Bağımsız aydınlatma tasarımcısı mesleğinin önemi… Bunda PLD dergisinin, 1994 yılında kurulan eski adıyla ELDA (Avrupa Aydınlatma Tasarımcıları Derneği), 2007 sonrası adıyla PLDA (Profesyonel Aydınlatma Tasarımcıları Derneği) resmi yayın organı olmasının da önemli bir payı var. PLDA 2014 Nisan ayında kapandı, PLD ise aynı vizyon ile devam ediyor.

PLD Türkiye doğuşu
2003 yılı, Galatasaray Üniversitesi Endüstri Mühendisliği mezunuyum. 2004 yılında Fransa’da yaptığım master programından döndükten sonra Aralık’taki askerliğe kadar kısa bir dönem boşluğum vardı. O sırada 1996 yılında kurdukları Ağustos Reklam Ajansı’nda mutlu mesut faaliyet gösteren eniştem Selim Güneş ve ablam Nur Güneş yeni bir fikir ile uğraşıyorlardı. Senelerdir çıkardıkları şirket içi dergilerden sonra dergi çıkarmayı sevmişler ve tamamen kendi kurgularında, tüm Türkiye’ye hitap edecek bir dergi peşinde koşmaya karar vermişlerdi. (Şirket içi dergi: Sadece şirket içerisinde veya bayilere dağıtılan içerikleri hazır gelen veya onaylanan dönemsel dergi)

Elektrik mühendisi olan Selim eniştem, aydınlatmada herhangi bir dergi olmamasını da fırsat bilerek “Lighting World” isimli bir dergi çıkarmak üzere kolları sıvamıştı. 2004 Eylül itibariyle ilk editörümüz Tanju Akleman ile beraber bir süredir sektör paydaşları ile yazışmalar yapılmış, belli aşamalara gelinmişti.

Bu noktada şu anektodu da paylaşmak isterim. “Lighting World” ismi ile ilgili çeşitli kurumlar ile yapılmış resmi yazışmalarımız var. Bu yüzden PLD Türkiye dergisi çıkmaya başladıktan 1 veya 1 buçuk sene sonra “Eylül Reklam Ajansı” isimli bir şirketin “LightWorld” diye bir dergi çıkarmasına epeyi şaşırmıştık. Bugün dergi, aynı ismi ile ancak başka bir şirket tarafından (GRN Medya) yayınlanmaya devam ediyor.

İşte bu noktada ben, askerliği beklerken, sürece destek olmak amacıyla toplantılara gidiyordum. İlk toplantılarımızdan birini Zeki Kadirbeyoğlu ile yaptık. Hiç unutmuyorum, öğlen yemeği sırasında bizi kabul eden Zeki bey “Dergi çıkaracaksanız, kaliteli bir dergi çıkarın, ilk başta zorlanırsınız ama kalıcı olursunuz.” diyerek PLD dergisini gösterdi, hatta bir sayısını bize verdi. O toplantıdan dönüşte temel düşünce PLD dergisi ile işbirliğine girmek ve bazı makaleleri onlardan alarak yayınlamaktı. Döner dönmez bu isteğimi anlatan bir mail yazdım ve Via-Verlag’a gönderdim. Dönüş bir o kadar hızlı olurken, öneri tüm yayın haklarını Türkiye’de bize devrederek PLD Türkiye dergisinin çıkarılmasıydı. Via-Verlag o dönem Fransızca, Rusça, Yunanca, Çince dillerinde yine bu modelde zaten yayın yapıyordu. Almanca ve İngilizce’yi ise kendisi çıkarıyordu.

O mailleşmeden bir ay kadar sonra Almanya’ya gidildi, sözleşme imzalandı. 2005 yılı başı itibariyle PLD Türkiye yayınına başlamıştı.

Benim katılmam
Ben 2004 Aralık – 2005 Mayıs ayı dönemini askerlikte, 2005 Ağustos – 2006 Haziran ayı dönemini ise Beko Elektronik’te “Ürün Müdürü” olarak geçirdim. Kurumsal hayatta yapamayacağımı anlamam ve doktoraya başlamam ile beraber ablamdan “26 yaşında sadece doktora yapmak olmaz, gel bize destek ol” mesajı geldi. Artık bir yandan doktora yapıyor, bir yandan hem ajansta çeşitli görevler alıyor hem de PLD Türkiye süreçleri ile ilgileniyordum. Yine bu dönemde Tanju Akleman yerine göreve başlayan 2. editörümüz Umut Kart ile yollar ayrılınca dergi benim kucağıma kaldı. İyi ki de kalmış!

Ne ışığı ne de yayıncılığı biliyordum. Armatür ile lambayı ayırabildiğimi söylemek de pek mümkün değildi. Tüm bunlara rağmen 10. sayı itibariyle sorumluluğu üzerime kalan PLD Türkiye dergisinin her noktasına, virgülüne özene bezene çalıştım. Çok fazla okudum, araştırdım, gezdim, yurtdışındaki etkinliklere katıldım. Aydınlatma tasarımcısının kim olduğunu, ideal yapı üretim süreçlerinde neden yer alması gerektiğini özümsedim. 2007 yılı Nisan ayında PLDA’in hem ismini değiştirmesi hem tüm dünyada yaygınlaşması hedefi ile yola çıkması ile de PLDA Türkiye temsilcisi olarak göreve başladım. Hem, özellikle aydınlatma tasarımcısı olmak isteyen herkese katiyen tavsiye ettiğim Alingsas Workshop’una, 2007 Ağustos ayında katılmam ve ışığa dokunma şansı elde etmem, hem de 2007 Ekim ayında ilki düzenlenen PLDC (Profesyonel Aydınlatma Tasarımı Kongresi)’e katılmam ve tüm dünyadan aydınlatma tasarımcıları ile bir araya gelmem kendi adıma önemli dönüm noktaları oldu.

O dönemden beridir Türkiye’de etkinlikler düzenlemeye, “aydınlatma tasarımı”nın ve “aydınlatma tasarımcısı”nın önemini tüm yapı sektörü aktörleri ile paylaşmaya çalışıyorum. Aydınlatma tasarımı dendiğinde akla gelen PLD Türkiye’yi herkes için ortak bir platform gibi tutmaya, sektöre yeni insanlar kazandırmaya, niyetlenenlere ise yol göstermeye çalıştım, çalışmaya devam ediyorum.

PLD Türkiye olarak bugüne kadar, hepsi Türkiye için ilk olan, 20 üzeri etkinlik düzenledik. Binlerce insana ulaştık. Önemli aydınlatma tasarımcılarını Türkiye’de ağırladık. Mimarlar Odası, Elektrik Mühendisleri odası gibi farklı paydaşlar ile işbirliğine giderek onları da bu süreçlerden haberdar etmek istedik. Üniversite sunumları düzenleyerek öğrencilerin meslekten haberdar olmasını sağlamaya çalıştık. Tüm etkinliklerin video kayıtlarını yayınladık ki gelemeyenler de bu bilgilerden faydalanabilsin. Derginin tüm sayılarını, 36. sayıdan beri dijital olarak açtık ki, zaten kısıtlı olan aydınlatma tasarımı ile ilgili içerik üretiminden kimse mahrum kalmasın.

PLD Türkiye işleyişi
Her ne kadar sürekli ben, ben, ben desem de, dergiyi tek başıma çıkarmadım, çıkarmıyorum. Derginin %50 içeriği Almanya’dan geliyor ve ilk sayıdan beri yanımızda olan Dürrin Caner tarafından çevriliyor. Bu çevrilen metinler Leyla Özyol tarafından okunuyor. En son ben üzerinden geçiyorum.

Kalan %50 içerik ise sektördeki tasarımcı dostlarımız, akademisyenler, profesyoneller tarafından hazırlanıp paylaşılıyor. Yine Leyla Özyol ve benim süzgeçimden geçip sizlere ulaşıyor. Dergimizde 2 tip formatımız var. Proje ve ürün. (Format detaylarına linkten ulaşabilirsiniz) Her sayı öncesi e-mail listemize kayıtlı kişilere attığımız toplu email ve sosyal medya kanalımızda ilgili sayının konusunu söylüyor, içerik yazacak herkese kapımız açık olduğunu belirtiyoruz. Bahsedilen formatlarda gelen içerikleri değerlendirerek yer veriyoruz. Hiç bir zaman kısa dönemli haber veya röportaj yayınlamıyoruz. Çünkü derginin sadece çıktığı 2 aylık süreçte değil, arşivlenerek senelerce kütüphanelerde yer almasını istiyoruz. İçerik yayınlanması ile reklam arasında da hiç bir zaman ilişki kurmadık, kurmayacağız.

Dergi tasarımı, yurtdışı sayısının tasarımına da sadık kalarak, 36. sayıya kadar Levent Karaoğlu elinden çıkıyordu. 36. sayıdan beri ise Savaş Yıldırım ile çalışıyoruz.

2014 yılı başından beri reklamlar ve tüm sürecin koordinasyonunda Nur Güneş daha fazla görev alıyor, alacak. Selim Güneş ise ilk filmi Kar Beyaz ile peşinden koşmaya karar verdiği yönetmenlik sevdasına, yakın bir zamanda bitmek üzere olan, ikinci filmi Düş Kırgınları ile devam ediyor.

Gördüğünüz gibi neredeyse bir Sivil Toplum Kuruluşu (STK) gibi çalışan bir kurum PLD Türkiye. 2014 yılına kadar Ağustos Reklam Ajansı’nın fonladığı, sonrasında ise Ağustos Teknoloji firmasının himayesinde çıkan gözbebeğimiz. Dar bir kadro ile çıkardığımız, ekonomik olarak maalesef hiç bir dönemde tatminkar sonuçlar elde edemediğimiz dergimizi gönül bağı ile seviyoruz. Gücümüz yettiği kadar da yaşatmaya devam edeceğiz.

Bu noktada bugüne kadar derginin bir parçası olmuş, fikirleri, yazıları, ilanları ile ya da sadece okuyarak bile bizlere ve bu sürece destek olan herkese tekrar teşekkür etmek isterim.

2014 sonrası Ağustos Teknoloji olarak neler mi yapıyoruz? Onu da buradan okuyun.

Renksel Geriverim İndeksi (CRI) ve Soraa Farkı

Thu, 19 Jan 2017 00:00:00 GMT

**Soraa** markasını Türkiye pazarı ile 2014 yılında tanıştırdık. Soraa’yı diğer LED retrofit markalarından ayıran bir çok özellik bulunuyor.

Mavi değil, “Mor” çip ile üretildiği için Dünya’nın ilk ve tek “Full Spektrum” LED’i.
Mıknatıslı bir yapı ile basitçe değişebilen SNAP LENS sistemi kolayca açı, renk sıcaklığı, ışık şekli değişimine olanak tanıyor. Videosunu şuradan izlemek mümkün. https://youtu.be/Im4EHd1Yw_g
Tek çip kullanılması ve patentli lens teknolojisi ile aynı lümen seviyelerinde dar açılarda daha yüksek candela elde edebiliyor. Yani ışığın kontrolünü daha iyi yapabiliyorsunuz.
Aynı zaman genellikle diğer LED ürünlerin renksel geriverim indeksi (CRI) 80, en fazla 90 olurken, Soraa 95 CRI bir çözüm sunuyor. Sadece 8 renkte değil, hesaba katılmayan diğer 7 renkte de yani 15 renkte 95 değerini veriyor.

Bu özellikleri sayesinde Soraa marka lambalar şimdiden önemli üreticilerin kataloglarında yerini buldu. Aynı zamanda 3 sene içerisinde bir çok Sanat Galerisi, Müze, Restoran ve Mağaza projelerinde kullanıldı.

Yine de Soraa’yı anlatırken zorlandığımız oluyor. Ve her zaman önerimiz karşılaştırmak oluyor. Yani Soraa ile rakip ışık kaynaklarını aynı şartlar altında değerlendirmek.

Geçen haftalarda önemli bir sergi projesi için aynı konu gündeme geldi. “Büyük ve ünlü” bir marka ile Soraa ürünü aynı tablo üzerinden karşılaştırıldı.

İkisi de 3000K olan lambalardan hangisinin tablodaki renkleri canlı gösterdiğini söylememe gerek yok sanırım. Sanki senelerdir tozda bekleyen bir tablonun sağ tarafını silmişsiniz gibi bir görüntü ortaya çıktı. Konu sadece CRI değil, aynı zamanda full spektrum bir ışık kaynağı ile renklerin her tonunu yakalamak mümkün.

Hatta geçen haftalarda Wall Street Journal’da yayınlanan şu makaledeki ifadeler de dediklerimizi doğrular nitelikte: “Işık kalitesinde quantum sıçraması için, Soraa çözümlerine bakın” (“An insider tip: For a quantum leap in light quality, check out the Soraa line.”)

Siz de yeni projenizde bu kaliteye sahip olmak isterseniz, bize ulaşın.

Nobel ödüllü Shuji Nakamura, mikro-LED ve lazer aydınlatmanın potansiyellerinin altını çiziyor

Tue, 06 Dec 2016 00:00:00 GMT

Yarı-iletken aydınlatma üzerine Çin’de yakın bir zamanda gerçekleşen 13. Çin Uluslararası Forumu’nda (SSLCHINA 2016) endüstri uzmanları global aydınlatma endüstrisindeki yeni trendler hakkında olumlu fikirlerini ilettiler. Ayrıca sektörün profesyonelleri akıllı ve ileri teknolojilerin ortaya çıkışındaki potansiyel konusunda da iyimserlerdi.

Nobel Ödülü sahibi Shuji Nakamura da, kendisi aynı zamanda California Santa Barbara (UCSB) Üniversitesi, Mühendislik/Mataryeller Bölümü’nde Profesör, aydınlatma endüstrisindeki yeni trendleri destekliyor. Bu trendleri şöyle sıralamak mümkün; mikro-LED, Li-Fi teknolojisi ve lazer aydınlatma. Nakamura bunların endüstride devrim yaratma potansiyeli olduğunu da söyledi.

Potansiyele rağmen, mikro-LED’lerin ticarileştirilmesi 10 yılı bulabilir

Nakamura mikro-LED’lerin OLED’leri dahi gölgede bırakabileceğini söylüyor. Mikro-LED’ler OLED’ler gibi polarizörlere ya da filtrelere ihtiyaç duymuyor ancak yine de üstün bir parlaklık ve daha fazla uzun ömürle birlikte enerji verimliliği de sağlayabiliyor. Buna rağmen, Shuji Nakamura, mikro-LED’lerin endüstriye adaptasyonunda zorlu olabilecek şu iki noktaya dikkat çekiyor. Birincisi dış kuantum verimliliğini (EQE) etkileyen LED çip boyutu. Mikro-LED’ler ultra küçük çiplere sahiptir ve bu da çok az akım yayım alanına sahipler demektir. Az akım yayım alanına sahip olmak sizi oldukça yüksek akım yoğunluğuna kadar götürebilir. İkinci zorlu nokta ise; kaynak teknolojisi ve bu teknolojiyi alıp mikro-LED’lere transfer etmek. Nakamura ayrıca mikro-LED ve RGB lazerin LED teknolojisinden çok daha iyi iletim kapasitesine sahip olduğunu da vurguluyor.

Shuji Nakamura, lazer aydınlatmaya talebin yükseldiğini ve lazer otomotiv farları, mikro yansıtıcılar, lazer TV’ler gibi farklı uygulamalarda geniş bir şekilde kullanılmaya başlandığını söylüyor. Otomotiv aydınlatmasında lazer aydınlatmanın LED’lere göre daha fazla avantajı var. LED aydınlatmanın tam ışın parlaklığı 300 metreye kadar çıkabilirken lazer farlarda bu rakam 600 metreye kadar yükselebiliyor.

ABD Ordusu Lı-Fi’yi daha güvenli bir iletişim adına benimsiyor

Shuji Nakamura, forumda Li-Fi teknolojisinin potansiyeline de vurgu yaptı. Forumda konuşan Nakamura, Li-Fi’nin pazar değerinin ve görülebilir ışık iletişiminin 2022’ye kadar 115 milyar dolar olacağını da sözlerine ekledi.

Li-Fi iletişimi LED’leri veya lazer teknolojilerini benimseyebilir ve böylelikle Wi-Fi’ye kıyasla çok daha iyi bir iletim kapasitesine ulaşabilir. Li-Fi, kablosuz iletişim ve el ile yapılan uygulamalarla sınırsız aplikasyonlara sahip olabilir.

Haber: BizLED Bureau

Haber kaynağı: http://bizled.co.in/shuji-nakamura-stresses-on-potentials-of-micro-led-laser-lighting/

Spectrum Genius Studio: Profesyonel Fotoğrafçılar için Yeni Özellikler

Thu, 01 Sep 2016 00:00:00 GMT

TLCI, Televizyon ve Film endüstrisinde kullanılan aydınlatma ve armatürler için yeni bir değerlendirme standardı.

“Spectrum Genius Studio [SGS]” aplikasyonu tüm TLCI bilgisine kolayca ve çabuk bir şekilde ulaşmanıza olanak tanıyor.

“Spectrum Genius Studio [SGS]”, Avrupa Yayın Birliği (EBU) tarafından düzenlenen Television Consistency Index’in (TLCI) standartlarını izliyor. Lighting Passport (Aydınlatma Pasaportu) ile birlikte çalışıldığında SGS; yapımcılar, renk uzmanları, aydınlatma elektrikçileri ve teknisyenler gibi profesyonellerin; bir aydınlatma kaynağı ya da tüm kurulum için TLCI hakkında tam ve detaylı bilgiye ulaşmalarına olanak tanıyor. Tek bir parmak dokunuşuyla, akıllı telefonunuzda tüm okuma ve bilgiler anında görüntüleniyor. Kolaylıkla ölçüm sonuçlarınızı depolayabiliyor, kaydedebiliyor ya da iş arkadaşlarınız veya müşterilerinizle paylaşabiliyorsunuz. Ayrıca tercihe bağlı Fresnel veya Flood Light referans bilgilerinizi de ayarlayabilirsiniz.

Televizyon Aydınlatması Eşleştirme Faktörü

Dahası, “Spectrum Genius Studio [SGS]”, sadece TLCI bilgisi sunmuyor, SGS aynı zamanda Renk Uzmanı/Sanatçısı’na tavsiyeler de veriyor. “Renk Uzmanı Tavsiye Tablosu” renk uzmanlarının aydınlık, renklilik ve renk tonu konularında ayarlamalar yapabilmeleri için en iyi referansları sunar. Kamera operatörleri bu rehberi, ihtiyaç duyduklarında, kameralarını ayarlamak için kullanabilir. Diğer taraftan görsel efekt editörleri, en iyi sonucu alabilmek adına, ışığı, rengi ve renk tonunu her bir 12 renk bölgesi için artırabilir ya da düşürebilir.

Spectrum Genius Studio: Profesyonel Fotoğrafçılar için Yeni Özellikler

SGS, sadece tüm SGS-iPad özelliklerine sahip değil. Bu özelliklerine aynı zamanda LBi, CCi, Beyaz Ayarı, Pozlandırma Değeri, Poz Dengeleme, ISO, Aperture (Açıklık) ve Shutter gibi profesyonel fotoğrafçılığın birçok popüler parametresi de eklendi. “Spectrum Genius Studio”, fotoğrafçılara, değişik stillerde fotoğraflar yaratmaları için doğru bilgi sağlıyor.

Yeni ve Tamamlanmış Parametreler

■ Beyaz Ayarı (White Balance)

Beyaz ayarı, (WB) gerçekçi olmayan renk saçılmasını kaldırma sürecidir. Böylelikle gerçekte beyaz görünen objeler fotoğrafınızda da beyaz olarak görselleştirilecektir.

Bir kamerada doğru beyaz ayarı, ışık kaynağının “renk sıcaklığını” da hesaba katmalıdır. Bu da beyaz ışığın göreceli sıcaklık veya soğukluğuna işaret eder. Gözlerimiz, farklı aydınlatma kaynakları altında neyin beyaz olduğuna karar vermede oldukça iyidir. Ancak dijital kameralar genellikle otomatik beyaz ayarı (AWB) konusunda sıklıkla zorluk yaşarlar. Bununla birlikte göze hoş görünmeyen mavi, turuncu ve hatta yeşil ışık saçmaları yaratırlar. Dijital beyaz dengesini anlamak bu tip renk saçmalarından kaçınmanızı böylelikle fotoğraflarınızı daha farklı aydınlatma durumları altında da geliştirmenize yardımcı olur.

Beyaz Ayarı bazen gri ya da nötr ayarı gibi da adlandırılır. Bu denge ayarı, renkleri düzeltmek ya da efekt için kasıtlı olarak onları değiştirmek için kullanılır.

SGS, kullanıcılara hedefledikleri CCT’yi ayarlamalarına olanak sağlar. Ayrıca kullanıcının nötr ya da belli renkler için fotoğrafı ayarlaması adına bir renk tablosu da sunar.

■ Poz Dengeleme (Exposure Compensation)

Poz Dengeleme, fotografik pozlandırma metresi tarafından belirtilen, pozlandırmayı ayarlamak için kullanılan bir tekniktir. Burada belirlenen pozlandırmanın optimal imajdan daha az olmasına neden olabilecek faktörler göz önünde bulundurulur. Bu faktörler; alışılmışın dışında aydınlatma dağıtımı, kamera sistemlerinin içindeki varyasyonlar, filtreler, standart olmayan süreçler veya niyet edilen underexposure/overexposure gibi durumları içerebilir. Yönetmenler bu tekniğe shutter açısı veya film hızı (poz indeksi) gibi diğer faktörler için de başvurabilir.

■ ISO Aperture & Shutter

Foto-Duyarlılık (ISO)：ISO değeri ne kadar yüksekse ışığın emilebilirliği de o kadar yüksektir. Yüksek emilebilirlik ise karanlıkta çekeceğiniz fotoğraflarda en iyi sonuçları verir. Aslında normal şartlarda, yüksek ISO değeri (fotoğraf-algısı daha güçlü demektir) parazitlerin daha güçlü olması anlamına gelir.

■Aperture

Kamera, aparture’ı (açıklık) lens açıklığı boyutunu, alan derinliğini, fotoğraf kalitesini ve shutter’ın içinden birlikte giren ışığı kontrol etmek için kullanır.

■Shutter

Işık kapakçığı olarak da bilinir. Kamera shutter’ı kritik bir noktada, pozlandırma zamanını kontrol etmek için kullanır. Shutter zamanı kısaldıkça pozlandırma zamanı da kısalır.

■ TLCI (Televizyon Aydınlatma Devamlılığı İndeksi)

Stüdyo aydınlatması için 5 TLCI seviyesi: En zayıftan (<25) en yükseğe (>85) 5 TLCI kategorisi

85-100Bu aralıkta yanlışlar çok küçüktür. Renk uzmanı bunları düzeltmeyi düşünmeyecektir.75-85Renk uzmanı bu aralıkta büyük ihtimalle renk performansını düzeltmek isteyecektir. Ancak burada kolaylıkla kabul edilebilir bir sonuç alınabilir.50-75Renk uzmanı bu skalada hataları kesinlikle düzeltmek isteyecektir ve muhtemelen kabul edilebilir sonuçlara ulaşacaktır. Ancak bunu yapmak zaman alacaktır.25-50Renk görselleştirmesi bu aralıkta zayıftır ve iyi bir renk sanatçısı bunu düzeltmek isteyecektir. Ancak sonuçlar yayın standartlarına uygun olmayacaktır.0-25Renk görselleştirmesi bu kategoride kötüdür ve renk umanının bunu düzeltmek için uzunca bir süre uğraşması gerekir. Kaldı ki bu uzun süren uğraşıdan sonra bile sonuçlar yayın için yine de uygun olmayabilir.

■ TLMF (Televizyon Aydınlatması Eşleştirme Faktörü)

TLMF, kullanıcılara tercih edilebilir Fresnel veya Flood Light’larının verilerini kendilerini referans alarak ayarlamalarına olanak sunar. Kullanıcılar TLMF referansını kıyaslama için seçtiklerinde; Assessment Index, ColorChecker Chart, Colorists Advice ve Spectrum Reference’ın hepsi hesaplamalarında onu temel alacaktır.

■ Renk Kontrolü Tablosu (Colorchecker Chart)

Renk uzmanları, aydınlatma elektrikçileri; “Referans Aydınlatma Kaynağı” ile “Aydınlatma Kaynağı Ölçümü” arasındaki farkı görsel olarak anlayabilirler. Aynı zamanda her renk parçasının altındaki Q değeri, aydınlatma kaynaklarındaki “Referans” & “Ölçüm”arasındaki benzerlik yüzdesini de söyler.

Örneğin, eğer kırmızımsı bir sahne istiyorsanız ancak sizin ölçüm sonuçlarınız aşağıdaki gösterildiği gibiyse, kırmızı ciddi bir şekilde renk değiştirecektir. Böylelikle insanlar rengi ayarlamak için daha fazla zamana ihtiyaç duyacaktır.

Renk Sanatçıları için Tavsiye

Bu tablo; 12 renk bölümünde; aydınlık, kroma, renk tonu için gerekli olan çekim ve yönlendirme düzeltmelerini gösteriyor. Semboller ne kadar + ya da – değer içerirse, performans o kadar kötü ve düzeltmesi o kadar zor demektir.

Akıllı Filtre

Akıllı Filtre, aydınlatma kaynaklarının değişen renk sıcaklıkları için filtre önerileri sunar. Kullanıcılar sadece hedefledikleri renk sıcaklığını ayarlarlar. Daha sonra SGS, ölçümlemelerine göre en iyi filtreyi bulur. Önerilen filtreyi uyguladıktan sonra da yeni TLCI, CCT, CRI değerlerini ve diğer parametreleri hesaplar.

Tüm dünyada BBC, NBC, CNN, Disney ve ITV gibi bazı ünlü kanallar TV profesyonellerine aydınlatma standardı için TLCI kullanmalarını öneriyor. TLCI ile, renk uzmanları işlerini prodüksiyon esnasında çok daha hızlı bir şekilde halledebilir ve stüdyolar post-prodüksiyon maliyetlerini azaltabilirler.“Spectrum Genius Studio”yu dünyanın ilk spektrometresi Lighting Passport ile kullanmayı deneyin. Televizyon, yayın ve film endüstrisi böylelikle bugüne kadarki en iyi sonucu alacaktır.

Haber kaynağı: http://www.asensetek.com/spectrum-genius-studio-iphone/

Soraa’nın Gable ve Barrel serisi ile “göz kamaşması” tarihe karışıyor!

Tue, 26 Apr 2016 00:00:00 GMT

Soraa, aydınlatma sektörünün göz kamaştırmayan ve yüksek kalite ilk “Genel Aydınlatma

LED Armatürleri” ni yaratarak “lamba”nın ötesine geçti… Bu yeni full spektrumlu Gable ve Barrel

armatürleri Uluslararası Lightfair Fuarı’nda da yerini alacak.

GaN on GaN™ LED teknolojisinin lideri Soraa, kendi ürün portfolyosundaki genişlemeyi, bünyesine kattığı zarif bir şekilde tasarlanmış, minimalist genel aydınlatma LED armatür serileri olan “Gable ve Barrel” ile duyurdu.

Bu iki armatür serisi; ofis, sağlık ortamları ve perakende uygulamaları için ideal. Ödüllü optik tasarım uzmanlığını Mor-Emisyon 3-Fosfor (VP3) LED teknolojisi ile birleştirerek Soraa, insan odaklı aydınlatmayı bu iki yeni armatür serisi ile yeniden tanımlıyor. Bu yeni armatür ailesi çarpıcı lens istikrarı, renk görselleştirme becerileri ve DLC uyumlu etkinlikleri ile de öne çıkıyor.

Soraa’nın Ürün Geliştirme Kıdemli Başkan Vekili Ann Reo yeni serilerle ilgili şu açıklamalarda bulunuyor: “Soraa’nın full spektrumlu LED’leri ile kendi yüksek mühendislik ürünümüz, enjeksiyon dökümlü optik ışıklarımıza kenar aydınlatmalar sağlayarak göz kamaşması yapmayan armatürler yarattık. Yeni armatürlerimiz; benzersiz bir lens istikrarına sahip ve flüoresan uyarımla, böylelikle beyazın tonlarını ayırt ederek, renkleri mükemmel bir şekilde görselleştirerek, ışığı iletiyorlar. Armatür içindeki ilk atılımımız, tasarımcılara nihayet görsel netliği yükseltme yetisi sağlayacak. Ayrıca büyük alanların aydınlatılmasında enerji verimliliğini de artıracak.”

Sadece 3” derinlikte mükemmel parlaklığa sahip Soraa Barrel serisi, kavisli kemer formunda ve 2’x2’/1’x4’ boyutlarda opsiyonları bulunuyor. Dokunaklı bir tasarıma sahip, preslenmiş alüminyum Knife Edge çerçeve; çerçeve ve lensler arasında termal yönetim ve görsel ayrışma sağlıyor. Buna ek olarak Knife Edge detayı, 3” konut derinliğini sürdürürken kemerin derinlik algısını da yükseltiyor. Armatür, HVAC ve yapısal müdehaleler söz konusu olduğunda; sığ tavan tazyikleri için ideal. Alçıpan duvarlar için tasarlanan Soraa Barrel serileri 3200 lümene kadar çıkabiliyor ve standart dimleme sürücü opsiyonları 0-10V, Lutron ve EldoLED’i içeriyor.

Geleneksel armatür tasarımını yeniden tanımlayan Soraa Gabel serileri çerçevesiz bir görünüme sahipler ve armatürlere inanılmaz derecede net, çağdaş bir estetiği 2’x2’ ve 1’x4’boyutlarda sunuyorlar. Son derece güzel parlaklığa sahip iki tekdüze açılı lens, parıldayan merkezdeki omurganın içine üçgen çatı şekli ile yukarı doğru yerleştirilmiş. Tüm mekanik detaylar ince elenip sık dokunarak armatüre gizlice yerleştirilmiş ve alçıpan tavanlar için tasarlanmış. Soraa Gable serileri 3200 lümene kadar ışık iletebiliyor ve standart dimleme sürücü opsiyonları 0-10V, Lutron ve EldoLED’i kapsıyor.

Soraa’nın bu yeni Gable ve Barrel serileri 3000K, 3500K ve 4000K CCT seçenekleriyle bulunabiliyor. Bu ürünler, 26-28 Nisan tarihleri arasında San Diego Kongre Merkezi’ndeki Lightfair Fuarı’nda Soraa’s Booth (#2631) kısmında sergilenecek.

Daha fazla bilgi için: www.soraa.com.

Haber kaynağı: http://www.businesswire.com/news/home/

Kırpışmayı Kesin Olarak Ortadan Kaldırmak…

Thu, 17 Mar 2016 00:00:00 GMT

Yazar: Soraa Elektronik Tasarım Baş Mimarı Laszlo Takacs

Kırpışmanın düşük seviyede tutulması gerektiği bir gerçektir. Ama ne kadar düşük “yeterince”

düşüktür? Mühendislik bakış açısından bu seviyeye erişmek nasıl bir çaba gerektirecektir?

Nihai hedef, kırpışmanın gözle algılanmayacak, biyolojik etkileri olmayacak ve elektronik kameralarla yapılan çekimlerde görsel bozulmalara neden olmayacak kadar düşük seviyede olmasıdır. Kısacası, kırpışma laboratuar haricinde tamamen algılanmaz olmalıdır. Bu aynı zamanda Soraa’nın kırpışmasız yeni MR16 ürününün de çıkış noktasıdır.

Yüksek performans çok zor mühendislik problemlerini de beraberinde getirir. MR16 gibi küçük bir lambada kırpışmayı tamamen ortadan kaldırmak için ne yapmak gerekir? Öncelikle kırpışmanın özündeki fizik olaylarından yola çıkmanız, bu fizik olaylarına göre geliştirilmiş çözümleri bir elektronik devre konseptinde uygulamanız, arkasından da konsept devrenin detaylarını çözmeniz gerekir; öyle ki devre fiziksel olarak lambanın içine sığabilsin, çok ısınmasın, çok da maliyetli olmasın. Bunlarla uğraşırken yolunuzun üzerinde sizi çeşitli sürprizlerin beklediğini görürsünüz. İşte MR16’nın tasarımında neler olduğunun adım adım açıklaması:

Olayın fiziği iki katlı (=aşamalı) bir devre gerektiriyordu. Kırpışmayı tamamen ortadan kaldırmak için tek değil iki ayrı enerji dönüşüm katı olmalıydı. Birinci kat AC şebeke girişinden tüm dalgalanmaları ve kırpışma üreten değişkenlikleriyle gelen gücü alacaktı. Güç daha sonra küçük bir depoya (bir elektrolitik kondansatör) aktarılacaktı. Kondansatördeki enerji miktarı AC şebekedeki dalgalanmalara paralel olarak dalgalanacak ama sıfıra düşmeyecekti. Kırpışmayı ortadan kaldırmak için ikinci bir devre (ikinci devre katı) ilave edilerek LED’lerin kondansatörü güç kaynağı olarak kullanarak sabit ve sürekli şekilde yanması sağlanacaktı. AC giriş gücü sıfıra düştüğünde bile kondansatörde her zaman bir miktar kullanılabilir enerji kaldığından bu yöntem işe yarayacaktı. Kırpışmaya güle güle!

Sol resim: Kırpışma problemi olan MR16/Sağ resim: Kırpışma problemi olmayan MR16

Gerçekten de iki-katlı çözüm çalıştı ama çok ısınıyordu: Her devre katı gücü belli bir verimle dönüştürür. Toplam verim azaldıkça lambanın sıcaklığı da artar. İki devre katını birbirine kaskad olarak bağladığınızda verimleri birbiriyle çarpmış olursunuz. Varsayalım ki, devre katlarından her biri %90 verime sahip olup, lambanın çok ısınmadan çalışacağı minimum verim değeri de %85 olsun. Kaskad bağlı iki devre katının toplam verimi %81 olacaktır. Soraa MR16 lambalar içinse bu %81 değeri yeterli değildi. Verimi arttırmaya yönelik bir çözüm bulunmak zorundaydı -ve bulundu:

Uçaklarda olduğu gibi karmaşık çok boyutlu kontrol sistemleri kullanılacaktı. Sıradan bir iki katlı devrede her kat kendi işi ile uğraşır: İlk kat kondansatörü dolu tutar, ikinci kat LED’leri sürer ama katlar birbirleri ile konuşmazlar. Halbuki verimi kabul edilebilir değerlere yükseltmek için birinci ve ikinci katların elektrolitik kondansatördeki enerjiyi yönetebilmek için işbirliği yapması gerekecekti. Bu ise uçakların sabit yükseklikte bir rota izleyebilmelerine benzer: Uçakta levyeyi hareket ettirdiğinizde uçuş yüksekliğinin değişmemesi için kanatçıkların da ayarlanması gerekir. Bu çok boyutlu kontrol çözümü gereken verimi sağladı ancak artık devre boyut olarak lambanın içine sığmıyordu.

Bunun çözümü ise bir dijital LED sürücü yapmak idi. Soraa mühendisleri bu türden karmaşık yapılarla daha önce karşılaşmışlardı ve çözümün dijital olması gerektiğini biliyorlardı. Lambanın elektronik devresinin katlarını bir yazılım ile kontrol ederek fiziksel devrede ek bir değişiklik yapmadan karmaşıklık seviyesi arttırılabilirdi. Savaş uçaklarının uçuş yeteneklerinin evrimi de bu şekilde gerçekleşmişti. Dijital kontrol sistemleri jetlerin performansını arttırmakta başarılı idi. Aynı dijital güç dönüşümü Soraa MR16’nın da daha fazlasını yapabilmesini sağlayacaktı.

Tamamen dijital:

Programlanabilen bir kontrolörün gücünü ekleyerek ürününüze kazandırabileceğiniz yetenekler şaşırtıcıdır. Başlangıçta Soraa’nın Digital MR16 ürünü mükemmel ışığı üretme kararlılığının bir ifadesi olarak ortaya çıktı. Ancak şu anda ürün gamımızın en kullanışlı ve yetenekli lambası haline gelme yolunda. Normalde, meslektaşlarınız yanınıza gelip bir lambanın şu ya da bu güç kaynağı ya da dimmer ile çalışıp çalışmayacağını sorduklarında verdiğiniz cevap “Belki” olur.

Halbuki bu cevap artık hemen hemen her zaman “Evet” oluyor. Ama olan şey sadece daha fazla uyumluluk değil, daha fazla yetenek. İşte Soraa Digital MR16’nın bir yandan dünyanın en iyi ışığını üretirken diğer yandan yaptıklarının bir özeti:

Çalışma koşullarına ait istatistikleri kaydeder ve hatırlar.
Toplam çalışma süresini, kaç defa çalıştırıldığını, ısıl geçmişini ve başka değerleri kaydeder.
AC ile mi yoksa DC ile mi çalıştırılmakta olduğunu bilir ve her durumda doğru şekilde davranır.
Elektrolitik kondansatörün sağlıklı durumda olup olmadığını ve kalan ömrünü sürekli kontrol eder ve yönetir.
Işık kalitesinden ödün vermeden en yüksek verimle mümkün en düşük sıcaklıkta çalışır.
Durum raporlaması yapmaya her an hazırdır, program güncellemeleri de alabilir.

Bilgisayar ve akıllı telefonlara alışmış olanlarımız yeni firmware veya yazılım güncellemeleri ile gelen ürün iyileştirmelerine de alışıktır. Soraa ürün gamında aktif şekilde bu yöntemi uygulamakta, bir yandan üretim maliyetlerini düşürürken diğer yandan da ürün yeteneklerini ve güvenilirliğini arttırmaktadır.

Belirli bir teknik problem için bulunan çözümün bütün bir ürün gamına bakışımızı değiştirdiği nadirdir. Soraa olarak fabrikamızda dijital aydınlatmaya geçiş yaptık ama daha önemlisi düşünce şeklimizde dijital döneme geçtik. Doğru yolun da bu olduğunu düşünüyoruz.

Haber kaynağı: http://www.soraa.com/blog_entries/48

Soraa teknolojisini bir kez daha yeniledi: Titreşimsiz MR16 LED Lambalar

Tue, 23 Feb 2016 00:00:00 GMT

GaN on GaN™ LED teknolojisinde dünya lideri Soraa, ödüllü MR16 LED lambalarının içine gelişmiş sürücüleri de dahil etti. Böylelikle artık bu lambalarda titreşim olmayacak.

Firmanın adeta imzası haline gelen full-spektrum Soraa Flicker Free™ MR16 LED lamba, stroboskopik etkiyi ya da diğer markaların MR16 LED lambalarında adeta başlarına bela olan “görünmeyen titreşimi” yok ediyor. Bunu yaparak Soraa’nın dijital sürücüsü görünmez titreşimle ilişkili olan fiziksel etkileri tamamen belirliyor. Bunun yanı sıra belirgin bir şekilde MR16 lambasının kapasitesini ve uyumunu genişletiyor.

Soraa, halojen MR16’nın çok küçük formuna yakın bir şekilde uyan yüksek-kapasite dijital sürücü yaratmak konusunda alanında tek. Bu da tüm diğer MR16 düşük-titreşim lambalara kıyasla üstün bir armatür uygunluğu anlamına geliyor. Ayrıca Soraa’nın yeni dijital sürücülü MR16 LED lambaları transformatörler ve dimmer’lar ile geliştirilmiş bir uyuma sahip. Tüm bunların yanında, tıpkı diğer Soraa lambaları gibi, aplikasyon şartlarına göre ömür, renk kalite ve verimliliklerini sürdürmek için ısı derecelerini de ayarlayabiliyorlar.

Soraa’nın Global Satışlar ve Pazarlama SVP’si George Stringer yeni lambaları hakkında şu yorumlarda bulunuyor: “Soraa’nın yeni MR16 LED lambaları, mükemmel ışık üretmenin yanında endüstrinin titreşimle ile ilgili problemini çözmedeki kararlılığımızın bir sonucu olarak ortaya çıktı. Ancak şimdi portfolyomuzdaki ürünlerimiz arasında kapasitesi en yüksek ve en çok yönlü lambalarımız oldular. Dijitalden ilerlememiz sayesinde müşterilerimiz şimdi dünyanın en güzel, en uyumlu, en güvenli ve kapasitesi en yüksek MR16 LED lambalarına sahip.”

Soraa’nın yeni dijital sürücülü MR16 lambaları, ANSI standardına sahip ilk titreşimsiz aydınlatmalar. Bu yeni lambalar, 6W, 7.5W ve 9W versiyonlarına sahip. Işık çıkışları ise 35W, 50W ve 75W halojen lambalara eşit. Hepsi tamamen dim edilebiliyor, ayrıca 6W ve 7.5W gücündeki lambalar kapalı, havalandırmasız iç ya da dış mekân armatürleriyle uyumlu. (ki diğer LED lambalar bu şartlarda iyi bir performans gösteremiyor) Soraa’nın Titreşimsiz MR16 LED lambalarının; 2700K, 3000K, 4000K, 5000K renk sıcaklık ve 95-80CRI seçenekleri mevcut. Ayrıca Soraa’nın 10 derece, dar açılı lambalarına uygulanabilen ödüllü manyetik lens sistemi (SNAP) ile açı, renk sıcaklığı değiştirmek, kamaşma önleyici lens takmak, kare veya asimetrik objelere ışık atmak çok kolay. Bu da sonsuz tasarım ve gösterim olanaklarına imkan sağlıyor.

Soraa’nın tüm diğer ürünleri gibi, bu yeni lambalar, renklerin ve beyazlığın mükemmel sunumuna imkan tanıyan; firmanın Violet-Emission 3-Phosphor (VP₃) LED teknolojisini de gözler önüne seriyor. Gökkuşağındaki her rengi kullanarak, özellikle derin kırmızı emisyonunu, Soraa’nın VP₃ VIVID COLOR™’ı sıcak tonları güzel ve doğru bir şekilde sunuyor; renk-görselleştirme indeksinde (CRI) 95’e derin kırmızıda (R9) da yine 95 sunumuna ulaşabiliyor. Mor emisyonu olmayan mavi temelli beyaz LED’lerin aksine firmanın VP₃ NATURAL WHITE™’ı insan gözü-dişi gibi doğal nesneler, giysi, kağıt ve kozmetik gibi üretilen ögeler dahil flüoresan parlaklık ajanlarını doğru bir şekilde uyarmak için mor emisyonunu sağlıyor.Tüm bunlara ek olarak Soraa’da dijital güç mimarı olan Laszlo Takacs, Şubat 2016 sonu itibariyle firmanın yeni dijital sürücü teknolojisini ele alan yazı dizilerine Soraa’nın web sitesinde start verecek.

Soraa’nın Titreşimsiz MR16 LED lambaları hakkında daha fazla bilgi için: www.soraa.com

Haber kaynağı: http://www.soraa.com/news_releases/52

Akkor filamanlı lambalar geri mi dönüyor?

Tue, 26 Jan 2016 00:00:00 GMT

MIT araştırmacıları şu anda laboratuvarlarında iki-aşamalı bir akkor flamanlı lambayı geliştirmek üzerine çalışıyor. Bu lamba LED’lerin verimliliğinin iki katını vadediyor!

Biz “hızlı” bir dünyada yaşıyoruz. Sadece bir yıl önce 2014 Fizik Nobel Ödülü kazanan üç kişilik ekibin bir üyesi olan Shuji Nakamura tüm aydınlatma dünyasında bir “kahraman” olmuştu. Ancak şimdi bu yeni çalışma onun başarısını da geçecek gibi görünüyor. Aslında Nakamura dahi geleceğin lazer ışığında yattığını söylese de şu anda aydınlatma dünyası olup bitenden memnun gibi. Belki de bu durum aydınlatmayı başka bir yöne götürecek ve belki de hafıza rotamızın aşağısına doğru bir yolculuğa çıkaracak.

MIT’deki araştırmacılar LED’lerden iki kat daha verimli bir akkor filamanlı lamba geliştirmeyi başardılar. Hayır, şaka değil! Zamanında tasarımcıların çoğunluğu LED’in avantajları konusunda fikir birliği içindeydi. Frankfurt’ta fuarda yer alacak olan tüm aydınlatma endüstrisi LED’in ötesinde bir şey düşünmez gibi görünüyorken bilimsel dergiler birden bu çığır açan haberi paylaştı.

Aydınlatma alanındaki ilk tasarımcılar, uzmanlar altın değerindeki eski akkor flamanlı lambaların değerini ve yüksek teknoloji yarı-iletken teknolojinin dezavantajlarını herkese hatırlattı. Aslında gerçekler şöyle:

Geleneksel aydınlatma lambaları –unutulma yolunda oldukları düşünülürken- teknolojik atılım sayesinde artık biraz rahatlayabilir.

Akkor flamanlı aydınlatma ve onun sıcak, tanıdık parlaklığı yüzyılı aşkın bir tarihe sahip. Bu lambalar, tüm dünyada evlerde hala “ayakta kalarak” kullanılmaya devam ediliyor. Ancak birden bire hızlı ve değişen bir sürece girildi. Yapılan yeni düzenlemeler enerji etkinliğini geliştirmeyi hedefliyor. Bu süreç; eski lambaların, daha verimli kompakt flüoresanlar (CFLs) ve daha da yeni bir teknoloji olan ışık-yayan diodlarla (LED) değişimini kapsıyor.

Akkor flamanlı lambalar ticari olarak Thomas Edison tarafından geliştirildi (ve hala çizgi filmciler tarafından yaratıcı ön görünün bir sembolü olarak kullanılıyor). İnce tungsten bir kabloyu yaklaşık 2,700 Selsius derecesinde ısıtarak çalışıyorlar. Bu sıcak kablo, “siyah vücut radyasyonu” olarak bilinen oldukça geniş spektrumlu, ortamdaki tüm renklerde sıcak görünüş-sadık görselleştirme sunan bir ışık yayar.

Ancak akkor flamanlı lambalar her daim büyük bir problemden muzdaripler: Onlara giden enerji %95’in üzerinde harcanır ve bunun çoğunluğu ısıdır. İşte tam da bu yüzden ülkeler birbirinin peşi sıra ya bu lambaları yasakladılar ya da aşamalı olarak bu yetersiz teknolojiyi durdurdular. Şimdi ise MIT’deki araştırmacılar ve Purdue Üniversitesi bütün bunların hepsini değiştirecek bir yol bulmuş olabilirler.

Nature Nanotechnology dergisinde şu üç MIT profesörü tarafından yeni bulgular açıklandı: Fizik Profesörleri Marin Soljačić, John Joannopoulos ve Gang Chen. Bulgular üzerine dergide açıklamaları yapanlar arasında MIT’ten bilim adamı Ivan Celanovic, doktora sonrası araştırmacısı Ognjen Ilic, ve Purdue’den fizik profesörü (aynı zamanda MIT mezunu) Peter Bermel de bulunuyor.

Işık “geri dönüşüyor”

Araştırmacıların bildirdiğine göre bu çalışmadaki önemli olan nokta “iki-aşamalı” süreç. İlk aşama geleneksel ısıtılmış metal filaman -tüm kayıplarıyla birlikte- içeriyor. Ancak harcanmış ısıyı kızıl ötesi radyasyon formunun içinde dağıtmaya izin vermek yerine, ikincil yapılar flamanı sarıyor, bu radyasyonu yakalıyor ve tekrar emilip-görünür ışık olarak yeniden yayılmak için filamana geri yansıtıyor. Bu yapılar, fotonik kristalin formu, dünyada bol miktarda var olan elementlerden yapılıyor ve geleneksel malzeme-birikimi teknolojisi kullanılarak da yapılabilirler.

Bu ikinci aşama, sistemin elektriği ışığa nasıl etkili bir şekilde dönüştürdüğüne dair dramatik bir fark yaratıyor. Geleneksel akkor flamanlı lamba elektriğin %2-%3’ünü ışığa çevirir. Flüoresanlar’da bu oran (CFL’ler dahil) %7-%15 ve en ticari LED’lerde ise %5-%20 arasındadır. MIT ekibi ise bu yeni iki-aşamalı akkor flamanlı lambalarda bu oranın %40 seviyelerine çıkabileceğini iddia ediyor.

Ekip tarafından yapılan bu konseptin ilk ispat üniteleri henüz iddia edilen aşamaya çıkamadı. Şu anda yaklaşık olarak oranları %6.6 civarında bir verimliliğe sahip. Ancak bu ilk sonuçlar dahi bugünün bazı CFL ve LED’lerinin verimlilikleriyle aynı oranlara sahip. Ayrıca geleneksel akkor flamanlı lambaların verimliliğini çoktan üç kat geçmiş durumdalar.

Ilic, ekibin şu anki yaklaşımlarını “ışık geri dönüşümü” olarak adlandırdıklarını söylüyor. Bunun nedeni de şu; onların kullandıkları materyal istenmeyendi, enerjinin faydasız dalga boylarını içeriyordu ve onları görünür ışık dalga boylarına dönüştürmek asıl hedeflenen şey idi. Soljačić: “Materyal enerjiyi geri dönüştürüyor. Eğer öyle olmasa harcanmış olacak” diye konuşuyor.

Lambalar ve ötesi

Araştırmacıların başarılarının bir diğer anahtarı ise oldukça geniş dalga boyları ve açılar için çalışan bir fotonik kristal tasarlamaları. Bu kristalin kendisi yüzeye yerleşmiş bir ince katmanlar kümesi içeriyor. Ilic bunu şu şekilde açıklıyor: “Doğru kalınlık ve doğru sırayla katmanları bir araya koyarsanız bu gerçekleşebiliyor.” Sistemlerinde istenilen dalga boyları materyalden geçiyor ve lambadan çıkıyor. Ancak kızılötesi dalga boyları, sanki bir aynayla yapılıyor gibi, yansıtılıyor. Daha sonra bunlar, filamana geri yolculuk yapıyor, sonradan daha fazla ışığa dönüşecek olan daha fazla ısı ekliyor.

Princeton Üniversitesi’nden Elektrik Mühendisliği Yardımcı Doçenti Alejandro Rodriguez şöyle devam ediyor: “Sonuçlar oldukça etkileyici. Flüoresanlar dahil geleneksel ve LED aydınlatma kaynaklarına rakip olacak parlaklık ve verimlilik gücünü ortaya koyuyor. Bulgular, eski problemler için yeni fotonik tasarımlar uygulamasının bizleri potansiyel yeni cihazlara kadar götürebileceklerinin bir kanıtı. Bu çalışmanın akkor filamanlı yayıcılar alanındaki gelecek çalışmaları canlandıracağını ve bir ileri aşamaya taşıyacağına inanıyorum. Ticari olarak ölçeklendirilebilen yapıların gelecek tasarımına bir yol oluşturabilir.”

Çalışma, Askeri Nanoteknolojiler MIT Enstitüsü sayesinde Army Araştırma Ofisi tarafından desteklendi. Ayrıca Amerikan Enerji Departmanı tarafından finanse edilen S3TEC Enerji Frontier Araştırma Merkezi de projeyi destekliyor.

Peki en sonunda bu lambalar LED’lerden daha etkili bir aydınlatma kaynağı haline gelir mi? Yaşanan deneyimler ve tarihe bakılırsa bu yenilenen versiyonların, LED’lerin kendilerini “evde” hissetmeye başladıkları aydınlatma pazarının bazı bölümlerini tekrar ele geçirebilir.

Haber: Von Joachim Ritter

Haber kaynağı: https://pld-m.com/steht-die-allgebrauchslampe-vor-einem-comeback/?lang=en

Yarı iletken aydınlatmada 10 temel zorluk: 1) Renk!

Mon, 04 Jan 2016 00:00:00 GMT

Yazan**:** Dr. Aurelien David, Soraa

Şüphesiz renk sunumu, gelişmiş aydınlatma kullanıcıları arasında büyülenmenin (ya da acı çekmenin?) en kilit noktalarından. Bu konuda birçok karmaşa hakim ancak en azından oldukça iyi bir sebep için: Çünkü bu durum çözümleme gerektirecek kadar karmaşık! Geçtiğimiz birkaç yıl içinde bu alanla yeteri kadar içli dışlı olmam nedeniyle bazı düşüncelerimi aktarmak istiyorum.

Renk sunumunun karmaşıklığı renkleri algılamamızla ilgili olan birçok fenomenden gelir. Öncelikle, ışığın kendi rengi vardır (Direkt olarak görülen ya da duvarda parıldayan…) ve sıklıkla “kromatiklik” olarak tanımlanır. Kromatiklik genellikle, a.k.a. CCT ilişkili renk sıcaklığı (Mumlar gibi sıcak kaynaklardan, güneş ışığı gibi daha soğuk kaynaklara doğru) ve Planckian yerinin (Verilen CCT için ışık tonuna işaret eder: Yeşil ya da pembeye doğru) mesafesiyle karakterize edilir. Prensipte, aynı kromatiklik değerindeki iki aydınlatma kaynağının aynı ışık rengine sahip olacağı algılanmalıdır. Ancak pratikte, renk biliminin kusurlarının bir parçası sebebiyle, bu neredeyse hiçbir zaman olmuyor.

Bu konunun pratikteki sonucu ise oldukça zorlu. Çünkü, aynı CCT göstergesine rağmen, farklı üreticilerdeki aydınlatma ürünleri sıklıkla ton farklılıkları gösterir. Kromatiklikte; gözlerimiz bu oldukça hafif yanlış eşleştirmelere karşı bir hayli duyarlı olabilir. Bu da aynı enstalasyonda farklı ürünleri eşleştirmenin çoğunlukla problematik bir durum haline dönüşebileceği anlamına geliyor.Kromatikliğin ötesinde daha aldatıcı bir durum ise; aydınlatma altındaki objelerin rengi. İki aydınlatma kaynağı aynı kromatikliğe sahipken farklı bir spektruma sahip olabilir. Birçok nesneyi aydınlatırken bu aydınlatma kaynakları renkleri farklı şekilde sunacaktır (Buna aydınlatıcı metamerizm deniyor). Etkili bir aydınlatmanın ana hedefi görünen spektrumun her iki ucundaki etkisiz dalga boylarının kullanımını azaltmak için ışığın spektrumunu en iyi hale getirmektir. Böylelikle düşük renk görselleştirmesi ve renk çarpıtması risklerine karşı bir denge sağlanır.

Renk bilimindeki değerli çalışmalar; bir nesnenin renkleri üzerinde ışık kaynağının etkisini değerlendirmeye yoğunlaşıyor. Bu genel bir terim olan “renk sunumu” (görselleştirilmesi) olarak tarif ediliyor ve aslında birçok bakış açısını kapsıyor. “Renk doğruluğu” ise önemli bir bakış açısı. Renklerin doğal aydınlatma kaynakları altında aynı şekilde görünüp görünmediklerini anlatır. (güneş ışığı, akkor flamanlı-halojen kaynaklar vs.) Doğruluk, iyi tanımlanmış ve objektif bir konsepttir. Renk sunumunda “renk tercihi” gibi subjektif bakış açıları da bulunur. Renk tercihi için bir metrik tanımı üzerine yürütülen birçok araştırma var ancak bu muhtemelen yıllar alabilecek oldukça zorlu bir iş. Bu arada, renk tercihi konusuna vekalet edebilecek bir konsept var ki o da “renk gamı”. Bu kavram, bir nesnenin renk parlaklığındaki ortalama değişimi değerlendiriyor.

CRI, birçok problematiği de içermesine rağmen, doğruluk ölçümünde bilinen bir örnek. Geçtiğimiz 10 yıl içerisinde CRI’ın değiştirilmesi ya da başka metriklerle tamamlanması üzerine oldukça pahalı akademik çalışmalar yapıldı. Bunlardan en yenisi, TM30 kod adlı “IES Color Rendition Method” (Renk Sunumu Metodu). IES bu çalışmayı sadece birkaç ay önce yayınladı ve şimdiden epey gürültü çıkartmış durumda. Ben ise TM30 ile oldukça yoğun çalışmamı gerektiren bir işin içerisindeyim ve gelecekte bu konuda söyleyecek daha fazla şeyim olacak.

Ancak buna rağmen tüm bu metrikler “standart” yansıtıcı nesnelerin renklerine uyum sağlıyor.(Örneğin bir dalga boyundan diğer aydınlatmanın üzerine ışığı değiştiren nesneler) Daha da önemlisi, bu beyaz nesnelerin çok olduğu durumların asıl konusu. Beyaz kumaşlar, kağıtlar, plastikler hatta dişlerimiz! Tüm bu nesneler, bizim beyaz renk algımızı artıran mor-emen “beyazlatıcı ajanlar” içerir. Etrafımıza baktığımızda bu nesneler oldukça yaygındır. O yüzden beyazı görselleştiren aydınlatma kaynağının yeterliliği renk kalitesi açısından çok önemlidir. Ne yazık ki, CRI’dan TM30’a kadar şu anda var olan tüm renk sunumu ölçümleri arasında bu efekt yok sayılıyor. Bu yüzden yeniden TM30 gibi diğer renk metrikleriyle birlikte kullanılacak uygun beyazlık ölçümünü tanımlamak için akademik çalışmalar yürütülüyor.

Kafanız şimdiden karıştı mı? Aşağıdaki çok kapsamlı olmayan skeç en azından bu konudaki hiyerarşiyi anlamanıza yardımcı olabilir.

Renk sunumu hakkında sadece bir makalenin içine sığamayacak kadar çok şey var. Bu yıldan itibaren bu konulara çok daha fazla değineceğim, buna TM-30 da dahil olacak.

Haber kaynağı: http://www.soraa.com/news/techblog-december-28-2015

Sıcak gelişme! Lighting Passport PRO geliyor!

Mon, 14 Dec 2015 00:00:00 GMT

Yeni nesil Aydınlatma Pasaportu Lighting Passport PRO’nun yapımı tamamlandı ve satışa hazır durumda. Aylarca süren fikir yürütmeler, zorlu çalışmalar, testler, onaylama süreci ve uykusuz gecelerden sonra tüm engeller aşıldı ve yükseltilmiş bir yenilik olarak “Lighting Passport PRO” serisi dünya karşısında artık hazır.

Yapılan iyileştirmeleri anlamanız ve değişiklikleri hissetmeniz açısından aşağıdaki çizimde sizin referansınız için detaylı modifikasyonları ve yeni fonksiyonları bulabilirsiniz.

Pazarın ihtiyaçlarına daha iyi uyum sağlaması açısından Lighting Passport PRO’ya iki sensör daha eklendi:

◆ Flicker Sensörü (± 5% doğruluk)

– Filicker Frekansı (5 – 200Hz)– Flicker Yüzdesi– Flicker İndeksi

◆ Sıcaklık ve Bağıl Nem Sensörü (Çalışma ortamlarımızla uyumlu)

– Otomatik olarak, ölçümlemenin yapıldığı atmosferdeki sıcaklık ve bağıl nemi kayıt eder.

Diğer İyileştirmeler ve Yeni Fonksiyonlar:

◆ Geliştirilmiş Pil Süresi

Şimdi kullanıcılar, tamamen şarj olmuş bir batarya ile %20 ekstra güç kapasitesine sahip olacak.

◆ Düşük Pil Alarmı

Düşük batarya durumlarında arkadaki Kırmızı LED parlayacak ve böylelikle kalan gücün bir saatten daha az olduğuna işaret edecek.

◆ USB ve Bluetooth Bağlanabilirliği (PC SDK ile)

Artık kullanıcılar Lighting Passport’u USB veya Bluetooth 4.0 SDK kitleri aracılığıyla kontrol edebilmek için PC SDK isteğinde bulunabilecek.

Geçen üç yıl içinde Lighting Passport ilk kez 2013 yılında lanse edildi. O günden bu güne son kullanıcılar ve ortaklar tarafından Lighting Passport ile ilgili geri bildirimler, öneriler de geldi.

Tüm bu bildirimleri de her zaman dikkate alan dünyanın ilk akıllı spektrometresinin üreticisi Asensetek; önceliğini ve felsefesini “hızlı davranan, akıllı ve her zaman müşteri ihtiyaçlarını ilk sıraya koyan bir hizmet anlayışı” olarak tanımlıyor.

Tüm bunların yanında SG APP Serisi’nin güncellenmesiyle birlikte müşteriler bu güne kadar birçok iyileştirmeyi çoktan gördüler. Şu anda kullanıcılarının daha fazla anlaşma kazanmasını sağlamak adına Asensetek, LP PRO Serisi’ne daha fazla özellik ve fayda eklemiş durumda.

◆ Spektrum Genius Mobil (SGM) Yeni Özellikler:

(Asensetek aynı zamanda SGE/SGAL/SGS ve diğer aplikasyonları da güncelliyor. Bu konudaki bildirimler yakında yapılacak)

1) Daha Hızlı Bluetooth Bağlantısı (İlk bağlantıdan sonra kullanıcılar aynı Lighting Passport’a erişim sağlayabilecekler.)

2) Şimdi kullanıcılar “Karşılaştırma” datasını e-mail ile paylaşabilecekler.

3) “Sosyal Medya Entegrasyonu” ile kullanıcılar ölçüm datasını sosyal medya ile paylaşabilecek. Buna aşağıdaki kanallar da dahil:WeChat/Twitter/Line/Facebook/Messenger/Whatsapp/SMS/Others

4) “Hassas Mod” kullanıcılara en doğru ölçümlemeleri verecek. (Sadece Lighting Passport PRO için geçerli)

5) Şu anda Türkçe ve İspanyolca olarak da mevcut.

6) Kullanıcılar, ayarlar sayfasında metrik ve imperial arasındaki sıcaklık birimini, ölçüm mesafesini değiştirebilecekler

7) Kullanıcılar kayıt bilgisini (fotoğraf, dosya ismi, üretici, kullanıcı, not bilgisi dahil) modifiye edebilecekler.

Işıldayan güzellik: Xicato’nun “Beauty Serisi”

Wed, 09 Dec 2015 00:00:00 GMT

Aydınlatma tasarımcıları, sektörde önde gelen kozmetik profesyonellerinin iş birliği ve bağımsız bir araştırma ile desteklenerek geliştirilen “Xicato Beauty Serisi” oldukça dikkat çeken bir aydınlatma kaynağı. Bu aydınlatma kaynağı insanların olağanüstü görünmelerini ve hissetmelerini sağlıyor.

Araştırmalar gösteriyor ki insanların ruh hali ve özgüvenleri kendileri hakkında iyi hissettiklerinde artıyor. Bununla birlikte kendi hissettikleri durumdan keyif aldıklarında ise bulundukları ortamla kaynaşıyorlar ve orada daha uzun kalıyorlar. Xicato Beauty Serisi cilt tonlarının doğal güzelliğini ortaya çıkartmak, dışarıdaki parlaklığı ve içerideki özgüveni yakalamak üzere tasarlandı.

Gerçek cilt tonu görselleştirmesi alanlarda kozmetiklerin karşısındadır. Burada aydınlatma sıklıkla müşterileri rahatlatmak için optimize edilirken fondötenin cilt tonuyla uyumlu görülmesi sağlanır. Etkili markalaşma; müşterilerin kendileri hakkında iyi hissedecekleri ve onların üzerlerinde güçlü etki bırakan bir ortama gereksinim duyar. Uyum sağlama, üst düzey müşteri memnuniyeti için ve boşa harcanmış, pahalı geri dönüşleri önlemek için çok önemlidir.

Araştırma: Cilt tonlarında ışığın parıldaması

Xicato Beauty Serisi LED modülü, University College London, Nulty+ Lighting Design, Xicato ve büyük global bir kozmetik markası tarafından diğer ışık kaynaklarının arasında değerlendirilerek yaratıldı. Bu seri, çok çeşitli denemeler sonucunda ortaya çıktı. Örneğin kozmetik alanında cilt tonuyla uyumlu fondötene bakıldığında ışığın sunduğu doğru renk ayrımı, tüm bunların dengesi, akkor flamanlı lambaların o rahat sıcaklık hissini sağlayabilecek aydınlatma kaynağı araştırıldı. Katılımcılar, bu serinin altında kendilerini çok daha iyi hissettiklerini ve gördüklerini bildirdiler. Tüm aydınlatma kaynakları arasında bu seri en fazla oyu aldı.

Beauty Serisi hakkında daha fazla bilgi alabileceğiniz Xicato broşürüne ulaşmak için şu linke tıklayabilirsiniz:

http://marketing.xicato.com/acton/ct/3228/s-00a8-1511/Bct/g-0054/l-tst:13/ct7_0/1?sid=keaWB1ezG

Xicato’nun Corrected Cold Phosphor Technojisi® Beuty Serisi’nin spektrumunu tam olarak ayarlıyor. Böylelikle, sıcak, insanın içini fetheden bir ortamla birlikte sıra dışı bir netlik ve doğruluk getiriyor. Böyle bir atmosfer sadece kozmetik alanında değil aynı zamanda perakende ve otelcilik aplikasyonları için de “mükemmel”. Beauty Serisi Xicato’nun lümen (L70/B0) ve renk bakımını (≤ 0.003 Δu’v’) kapsayan beş yıllık garantisine de sahip.

Beauty Serisi, Xicato’nun Artist, Vibrant ve Standard serileri ile de birleşiyor. Bugün Beauty, Xicato’nun 19 mm ışık yayan yüzeyli, 1300-2000 lümen opsiyonları olan XTM LED modülünde mevcut. Uzunca bir liste tutan uyumlu yansıtıcılarla, soğutucularla ve sürücülerle birlikte Beauty Serisi; spot ışıkları, flood ve downlight armatürlerle de entegrasyona hazır durumda.

Beauty Serisi’nin veri sayfası için şu linki tıklayabilirsiniz:

http://marketing.xicato.com/acton/ct/3228/s-00a8-1511/Bct/g-0054/l-tst:13/ct14_0/1?sid=keaWB1ezG

XTM’in tanımlama tablosu için ise şu linki tıklayabilirsiniz:

http://www.xicato.com/xtm-led-module/specification

Haber kaynağı: http://marketing.xicato.com/acton/rif/3228/s-00a8-1511/-/l-tst:13/g-0054/showPreparedMessage?sid=keaWB1ezG

Soraa yeni 230v büyük lambalarıyla aydınlatmayı “mükemmelleştiriyor”

Mon, 07 Dec 2015 00:00:00 GMT

GaN on GaN™ LED teknolojisinde dünya lideri olan Soraa, yüksek performanslı, tamamen görünür spektrum LED 230v büyük lambalarını tanıttı.

Dar spottan flood’a Soraa’nın PAR20, PAR30 kısa/uzun boyun, PAR38, ve AR111 LED lambaları inanılmaz derecede yüksek yoğunluk üretiyor, kusursuz parlaklık tanımı, yumuşak ışın kenarları, olağanüstü renk (CRI:95-R9:95) ve beyazlık görselleştirmesi sağlıyor. Lambalar, şirketin SNAP Sistemi ile özelleştirilebiliyor.

Soraa’nın Global Satışlar ve Pazarlama Başkan Yardımcısı George Stringer: “Aydınlatma tasarımcıları ve müşterileri; güçlü, yüksek-kalite büyük lambaları sorup duruyorlardı ve bizim tam görünür spektrum GaN on GaN LED teknolojimiz artık satışta. Düşük tüketimli, eşsiz dar spot ışınlar, Point Source Optiklerimizle ve Mor-Emisyon 3-Fosfor teknolojimizle sağlanıyor. Bu lambalar rakiplerini kesinlikle gölgede bırakıyor” diye konuşuyor.

Soraa’nın Point Source Optik teknolojisi; güzel, yüksek-yoğunluklu ve bir örnek ışınlar üretiyor. Optikler teknolojisi 8, 9 ve 10 derece dar spot PAR versiyonlarını diğer LED üreticilerine kıyasla iki kat yoğunlukla sunuyor.

Soraa’nın Mor-Emisyon 3-Fosfor (VP₃) LED teknolojisi renklerde ve beyazlıkta mükemmel görselleştirmeye olanak tanıyor. Gökkuşağındaki her rengi, özellikle derin kırmızı emisyonunu, kullanarak VP₃ VIVID COLOR™; sıcak tonları doğru ve güzel bir şekilde görselleştiriyor. Renk-görselleştirme endeksinde ise (CRI) 95’e ve derin kırmızı (R9) görselleştirmesinde de yine 95’e ulaşmayı başarıyor. Mor emisyonsuz, mavi temelli beyaz LED’lerin aksine şirketin VP3 NATURAL WHITE™’ı (Doğal Beyaz) flüoresan parlaklık ajanlarını doğru bir şekilde uyarmak için mor emisyon kullanıyor. Bunlar insan gözü ya da dişi gibi doğal materyaller veya kıyafet, kağıt veya kozmetik ürünler de olabilir.

Sorunsuz bir armatür entegrasyonu için tasarlanan Soraa’nın PAR ve AR111 lambaları geniş yelpazede çeşitli ışık azaltıcı cihazlarla (dimmer) uyumlular. Ayrıca bu lambalar kapalı, (havalandırması olmayan) iç-dış mekân armatürleriyle mükemmel bir şekilde kullanılabiliyor. PAR lambalarının 8, 9, 10, 25, 36, 50 ve 60 derece ışın açıları mevcut. Bunun yanında 2700K, 3000K, 4000K, ve 5000K renk sıcaklık alternatifleri de bulunuyor. AR111 lambaları ise 9, 25, 36 ve 60 derece ışın açılarına sahip. Bunlar ödüllü manyetik aksesuar SNAP Sistemi ile de çalışıyor. Basit manyetik bir aksesuar ekiyle ışın şekilleri değişebiliyor ve renk sıcaklığı modifiye edilebiliyor. Böylelikle sonsuz tasarım ve gösterim olanakları kullanıcılara sunulmuş oluyor.

Haber kaynağı: http://www.soraa.com/news/soraa-november-30-2015

Lüksmetre Aplikasyonu Ölçümleme Cihazına Karşı

Fri, 04 Dec 2015 00:00:00 GMT

Akıllı telefonlar aydınlatma ölçümüne uygun mu?…

Günümüzde her şey için bir aplikasyon var. Verilen bu “söz” ile üreticiler günlük hayatı bizler için daha kolay hale getirmek istiyorlar.

Aydınlatma ve mimari sektörü için de sayısız aplikasyon mevcut. Lüksmetre aplikasyonları da bunlardan bir tanesi. Peki bu uygulamalar profesyonel bir ölçüm cihazı ile değiştirilebilir mi?

Bizler bu soruya her zamankinden daha sık rastlıyoruz çünkü faydası açıkça ortada. Bu tür aplikasyonlar ya tamamen ücretsiz ya da çok düşün fiyatlı. Bu yüzden elbette bir lüksmetreyi (Üreticiye ve doğruluğa bağlı olarak fiyatları 100-2000 Euro arasında değişiyor) hemen hemen hepimizde var olan bir akıllı telefon aplikasyonuyla değiştirmek gerçekten akıllıca olurdu.

Güvenilir bir aydınlatma laboratuvarı olarak biz telefonla fotometrik parametre fikrine sadece gülümseyerek bakıyoruz. Ancak merakımız yine de bu konuyu etraflıca incelememize engel olamıyor. Bu yüzden farklı işletim sistemlerindeki farklı lüksmetrelere bakmaya başladık ki onları test edebilelim. Bunların laboratuvarımızdaki “kalibre bir lüksmetre” ile kıyaslandığında ne kadar iyi olduğunu bulmak istedik.

Hardware

Bu test için Sony, Samsung ve Nokia cihazlarının yanında farklı serilerdeki iPhone’ları da kullandık:

Die Software (Kalıp Yazılım)

Çoğu ücretsiz olan şu aplikasyonları kullandık ve onları sistemlerin her birine yerleştirdik:

Bizim referansımız

PRC Krochmann’dan (Model 106e, özel model, A sınıfı) referans aydınlatma metresiyle referans ölçülerimizi ilettik. Elbette geçerli bir “geri akabilen” kalibrasyonla.

Kullanılan aydınlatma kaynakları

Bu test için üç farklı aydınlatma kaynağı seçtik:

Düşük voltaj halojen lamba
Kompakt flüoresan lamba (Renk Sıcaklığı: 2,700 K)
LED (Renk sıcaklığı: 3,000 K)

Her şeyi basit ve transparan tutmak ve LED aydınlatma kaynağı ile ulaşılan sonuçları sunmak için bu makalede kendimizi sınırlandırdık.

Test planımızTest gün ışığı olmayan, yapay aydınlatma kaynaklarından etkilenmemiş bir odada gerçekleşti. Belirtilen aydınlatma kaynaklarıyla 100lx, 500lx ve 1000lx referans aydınlatmaları; yatay yüzeylerde biri diğerinin arkasına olacak şekilde ayarladık. Daha sonra birbiri ardına, farklı akıllı telefonlar, her biri kendi ölçümleme aplikasyonuyla aydınlatmayı ölçmek üzere kullanıldı. Bunu yapabilmek için PRC lüksmetresinin fotometresinin başı armatürün (Gamma 0°) altına eksensel bir şekilde yerleştirildi. Bunun için ön kamera, akıllı telefonun gösterimdeki parlaklık sensörü, kullanıldı. Ön kamera sensörü tam olarak lüksmetrenin fotometre başının daha önce konumlandırıldığı referans noktasında konumlandırıldı. Bu ayarlama ödemeli bir aplikasyon olan Lüksmetre Pro Advanced dışında (Çünkü bu aplikasyon giriş olarak bir yüzeyden yansıtılmış ışığa ihtiyaç duyar.) tüm aplikasyonlar için sağlandı. Uygulamada, aydınlatma kaynağı tipi için aydınlatılmış yüzeyden gerekli mesafe gibi sayısız ayarlama yapıldı. Bu kalibrasyon, her seferinde 100lx referansıyla, üreticinin talimatları doğrultusunda gerçekleştirildi.

Değerlendirme

Bazı uygulamaları gerçek değerlere ayarlamak mümkün olsa da testlerimiz sırasında; değerin tam olarak doğru olmasının sıklıkla mümkün olmadığını bulduk. Bu yüzden kalibrasyon genellikle büyük artışlardaydı ya da 100lx gibi bir referans değeri (aplikasyon maksimum 34lx’e kalibre edildiğinden) ayarlanamıyordu. Referans parlaklığındaki sapmalar oldukça yüksek bir bölümde vardı. (113%’e kadar- Samsung Galaxy S 5’in Geogreenapps’ten »Lüks Işık Metresi« uygulamasının birleşiminde) 500lx’lük bir referans değeri kullanıldığında akıllı telefonun ekranı 1,063lx gösterdi. Yüzde değerlerindeki en düşük sapma (%3) »LightMeter by whitegoods« uygulmasıyla iPhone 5 birleşiminde oldu. Bir referans değerinde 500lx kullanıldığında akıllı telefon 484lx gösterdi. Biz yine de bu kombinasyonun bizleri mümkün olan en düşük sapmaya götüreceği konusunda kesin bir sonuca varamıyoruz.

Aynı akıllı telefon üzerinde 100lx referans değeriyle, bu aplikasyon kullanıldığında %89 sapma ile 11 lx’lük bir değer gördük. Bu konudaki genel gözlem ise; Sony cihazları, Samsung ve Nokia akıllı telefonlarında gösterilen değerlerin referans değerlerinin üzerindeyken, kural olarak, iPhone’lar referans değerlerinin altında değerler gösterir. Referans değerindeki medyan sapma android akıllı telefonlardaki tüm aplikasyonlar tarafından ölçüldü. Sapma, Windows telefonlarında %60’ın altında bir referans değerine sahipti. Farklı iphone’lar tarafından ölçülen tüm değerlerin medyan sapması yaklaşıktı. Bu da referans değerinin %60 altı anlamına geliyordu.

Testte ayrıca şunu da fark ettik ki; Samsung akıllı telefonlarına ve Sony cihazlarına indirilen aplikasyonlar gösterilen değer üzerinde bir etkide bulunmuyorlardı. Bazı Samsung modellerinde LCD test modunu anahtar kombinasyon olan #0# ile değiştirmek mümkün. Burada, “ışık sensörü” fonksiyonunu kullanarak iddia edilen aydınlığı aplikasyonu indirmeden okumanız da mümkün. Aplikasyonun indirilmesi burada gereksiz görünüyor çünkü uygulamanın sadece değer göstermeye hizmet ettiği anlaşılıyor. Yine de bu cihazlar sayesinde gösterilen tüm değerler, referans değeri anlamında %37-%113 arasında sapmıştı.

Aynı hardware’in aynı aplikasyonla birleşimi de aynı sonuçlara götürür mü?

Ölçülen değerlerdeki büyük dalgalanmaların bağımsızlığında; tipik bir akıllı telefonun aynı aplikasyonla aynı aydınlatma değerlerini gösterip göstermeyeceğini kendimize sorduk. Bunu test edebilmek için yapısal olarak aynı olan iPhone 5 tiplerini kullandık. Hepsinde whitegoods’un Galactica ve LightMeter uygulamalarını seçtik. Ne yazık ki burada da hayal kırıklığı yaşadık. Diyagram bize gösteriyordu ki; bazı durumlarda test ettiğimiz bu dört akıllı telefon tamamen farklı ölçümleme sonuçlarına ulaşıyordu.

Bu dalgalanmaların telefonların içine yerleştirilmiş bileşenlerin toleranslarıyla ilgili olduğundan şüpheleniyoruz. Bunlar kullanıcının günlük kullanımında fark etmediği ancak direkt karşılaştırmalarda gösterilen aydınlatma değerlerinde büyük etkisi olan toleranslar.

Referans değerindeki sapma yüzdesi her zaman aynı mı?

Eğer her zaman aynı aplikasyonla bir akıllı telefon kullanıyorsanız ve zaten referans değerindeki sapma yüzdesini biliyorsanız; aydınlatmayı ölçmede de iyi bir şekilde bunu kullanabileceğinizi varsayabilirsiniz. Peki, aplikasyonun referans değerinden saptığı gösterilen değer farklı aydınlatmalar içinde aynı yüzdeye mi sahip? Bu sorunun cevabının izini sürmek için, siyah laboratuvarımızdaki optik bankın üzerinde iPhone 5 ile 10lx, 100lx, 1,000lx ve 10,000lx değerlerindeki aydınlatma ölçümlerini çıkarttık. Aydınlatma kaynağı ve alıcı arasındaki fark ayarlanarak artışlar oldukça doğru bir şekilde yapılabilir. Burada yine aydınlatma kaynağı olarak 3000K’lık LED armatür kullanıldı. Bu testte biz iki farklı uygulamadaki değerlere baktık.

Deneyde gösterildiği gibi birbiriyle sapan uygulama değerleri bazı kesin vakalarda %358’e kadar çıkabilir. Eğer referans değerlerinde yüzde sapmalarına bakarsak hiçbir türde bir devamlılık söz konusu değil.

Galactica aplikasyonu 10lx’te referans değeri açısında %180’in üzerindeydi ve 10.000lx’te %50’nin altındaydı. 100lx’lük bir referans değerinde %88, 10 000lx’te %59’du. Referans değerlerinde sabit bir sapma yoktu. Tamamen tesadüf olarak şunu keşfettik ki; akıllı telefonlarda ön kameradansa arka kamera kullanımı sıklıkla farklı değerler üretiyordu. Buna ek olarak; bazı uygulamalar, kamera ışık geçirmez bir kapağa sahip olsa bile, asla 0lx göstermiyordu

Sonuç

Sonuçlar gösteriyor ki aydınlatmadaki ciddi ölçümler sadece profesyonel bir hardware ile mümkün olabilir. Çünkü bu tip çözümlerde yer alan V(λ)-ayarlı sensör, çıkan yayılımın, gün ışığında insan gözünün parlaklık duyarlılığına göre ölçüldüğünü garantiler. Ek olarak; “cos-true” değerlendirme önemlidir; çıkan yayılımın sensörün üzerindeki oranının açısına göre çalıştığı anlamına gelir. Akıllı telefonlar, ne birini ne de diğerini yapabilir. Aksi takdirde orijinal fonksiyonları garantilenemez.

Aplikasyon üreticilerinin niyeti elbette akıllı telefonun profesyonel bir lüksmetreyle değiştirilmesi değil. Gerçek şu ki bazı aplikasyonların sözde kalibrasyon fonksiyonlarıyla çalışması kulağa profesyonelce ve akıllıca geliyor ama ne yazık ki değeri doğru bir şekilde ayarlamak açısından bu genellikle mümkün değil. Mümkün olsa bile, dışarıdaki değerler; “kalibre değer” aşırı dalgalanmaların ana konusu olduğundan, fayda çok azdır. Hatta testte aynı aplikasyon yapısal olarak aynı akıllı telefonlarda kullanıldığında farklı ölçüm sonuçlarına ulaşıldı.

Bu nedenle, kısacası, aplikasyonlar ne yazık ki aydınlatmayı ölçmede, hatta genel olarak bir aydınlatma değeri fikri belirlemede, henüz yeteri kadar iyi değiller. Tam tersine, kullanıcıyı yanlış yönlendiriyorlar.

Haber kaynağı: http://www.dial.de/DIAL/en/dialacademy/blog/light/luxmeter-app-versus-measuring-device.html

Güzel ve yalnız ülkem

Wed, 04 Nov 2015 00:00:00 GMT

PLDC (Professional Lighting Design Convention), PLD dergisinin de yayın haklarına sahip olan Via-Verlag tarafından iki senede bir düzenlenen uluslararası aydınlatma tasarımı kongresi. 2007’de Londra’da başlayan etkinlik, 2009 Berlin, 2011 Madrid, 2013 Kopenhag sonrası 2015’te Roma’da gerçekleşti. 2007’den beri bir parçası olma şansı bulduğum etkinlikte dört gün boyunca Dünya’nın farklı yerlerinden gelen 1700 katılımcı ile beraber aydınlatma tasarımıyla yatıp kalktık. 2009 yılında Avusturalya’da yaşayan Emrah Baki Ulaş’ın yakaladığı “The Best Newcomer” (En Yeni Çıkış Yapan) ödülünü bu sefer de İngiltere’de kariyerini sürdüren Kerem Ali Asfuroğlu alınca keyfimiz ikiye katlandı. 5 etkinlikte gelen 2 ödül ile genç Türk aydınlatma tasarımcıları hepimizi gururlandırmaya devam ediyor. Darısı Türkiye’den gelecek ödüllere…

Açıkçası hali hazırda bunaldığımız memleket havasından çıkmak ve dört günlüğüne de olsa nefes alabilmek öncelikle iyi hissettirdi. Hele ki sizin gibi ışığı seven ve aydınlatma tasarımı üzerine fikir geliştiren insanlar ile bir arada olmak besleyiciydi. Düşünsenize sadece lm/W oranları ve enerji tasarrufu veya bütçe değil de, görsel konfor, uygulama ihtiyaçları, insan odaklı aydınlatma gibi kavramlardan bahseden insanlarla bir aradasınız…

Roma’da dikkatimi çeken genel olarak “Biraz sakin mi olsak?” havasıydı. Sunumlarda ışığın fazla kullanımı sebebiyle yaratılan ışık kirliliğine ve LED’in farklı bir ışık kaynağı olarak değil de, tek çare gibi konumlanmasına tepkiler hakimdi. İçi boşaltılmış bir kavram olarak gördüğüm sürdürülebilirliğin aslında sadece enerji tüketiminin azaltılması değil, kullanıcı deneyiminin geliştirilmesi, görsel konforun artırılması ve sağlığımızı da ön planda tutan yaklaşımlarda yattığının altı çizildi.

Konferanslara paralel gerçekleşen sponsorların sergi alanı ise genelde bu düşünce yapısına yakın firmalardan oluşuyordu. Sadece LED’e geçmiş olmak adına yapılan tasarımlardansa gerçekten LED’in ışık kaynağı olarak yarattığı avantajları gösteren tasarımlar gördük. Ayrıca komponent bazında yaratıcı çözümler, Flicker olmayan driver, 3D baskı ile yaratılabilen optik çözümler, LED’de renk kaymasının önüne geçen veya yüksek renksel geriverime (CRI) sahip komponentler dikkat çekiciydi.

Ayrıca özellikle LED’ler ile beraber yeterliliğini çoğu anlamda yitiren CRI (Color Rendering Index – Renksel Geriverim) standardına alternatif olarak geliştirilen TM-30-15 metodu ile ilgili bilgilenme şansı bulduk. Geçtiğimiz günlerde tanıtımı yapılan ve Amerika’dan IES (Illuminating Engineering Society) ve DOE (Department of Energy) ortak çalışması ile çıkan TM-30-15; CRI, CQS(Color Quality System)’in bir evrimi olarak ifade edilebilir. Yeni standart, ışık kaynağını sadece 8 veya 15 renk ile değil; pastelden doygun renklere kadar 99 farklı renk ile test edecek. Test için eklenen renklerin yanında aydınlatma kaynağına iki skor verilecek; biri doğruluk (Rf) diğeri gam (Rg) için. Rf skoru 100’e kadar çıkabilmesiyle CRI’a benziyor. Rg skoru ise 100’ün üzerinde olabiliyor. Buradan; verilen aydınlatma kaynağı altında bir rengin ne kadar güzel bir şekilde tanınabileceği ve o kaynağın rengi nasıl doyurabileceği sonucu ortaya çıkıyor.

Anlayacağınız güzel ve yalnız ülkemizden uzak başka bir dünyada bilgi dolu dört gün geçirdik. Oy vermek için acilen dönmeye çalıştığım uçak yolculuğunda hep aynı şeyi düşündüm. Bu kavramları Türkiye’de geniş kitleler ile tartışma şansımız kısa vadede yok. Yine zaman, para, bina bittiğinde akla geleceğiz ve hep önce fiyat konuşacağız.

Ama mücadeleye devam!.. Ne yazık ki değişim öyle kolay kolay gerçekleşmiyor…

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
PLD Türkiye

Üvey Evlat Aydınlatma

Tue, 18 Aug 2015 00:00:00 GMT

Seneler önce Light&Building, Frankfurt fuarı sırasında sohbet ettiğim uluslararası alanda çalışan, önemli bir sektör duayeni şöyle bir şey demişti: “Aydınlatma sektörü temelde bir ışık kaynağı / lamba üzerine bükülen metalden ibaretti. LED ile beraber ise her şey değişti”

Gerçekten LED devrimi öncesi ışık kaynağı / lamba çeşitliliğinin çok olmadığı dönemde sektör profesyonelleri olarak hepimizin hayatı daha kolaydı. Işık kalitesi olarak halojen ve enkandesan lamba gibi çok iyi ışık kaynaklarımız vardı. (Hala var ancak kuzey kutbundaki ayıları kurtarmak için devlet büyüklerimiz yasakladı. Tabii yasaklamak için 4×4 cipleri değil, zavallı ampulü seçmeleri manidar.) Uygulama alanına göre flüoresan, kompakt flüoresan, metal halide veya sodyum buharlı lamba gibi alternatiflere sahiptik. Ve tüm ışık kaynaklarında hem marka adedi azdı hem de oturmuş standartlar vardı.

LED’in ışık kaynağı olarak genel aydınlatma alanlarına girmesi ile beraber ise yepyeni bir dünyaya gözlerimizi açtık. Gerçekten LED ile yapabilecekleriniz sınırsız. Uygulamada ve verimlilik anlamında sağladığı avantajları tartışmak anlamsız. Ancak LED’in gelişimindeki hız o kadar kontrolsüz ki aynı bir toz bulutu gibi çok deneyimli sektör profesyonelleri için bile takibi zor.

Temelde aydınlatma bir sistem çözümü. LED ile beraber driver, kontrol sistemi uyumlulukları da başka bir zorluk olarak karşımıza çıkıyor. Neyin neyle uyumlu olduğunu bilmek de takip etmek de bir o kadar yorucu. Artık 50W, 75W, 100W lamba temelinde konuya yaklaşabilen ancak ışığı çok iyi bilen aydınlatma tasarımcıları “bir teknoloji gurusu” olma yolunda ilerlemek zorunda.

Kaldı ki haydi biz takip ettik. Peki son kullanıcıya derdimizi nasıl anlatacağız? Müşteriyi daha kaliteli ürün alması için ikna çabamızda anlatmamız gereken faktörler, standartları netleşmeyen LED’ler ile beraber katlanarak arttı. Reflektör kalitesi, üretim tekniği gibi noktalara ek olarak artık CRI (Color Rendering Index), MacAdam Ellipse, GAI (Gamut Area Index), CQS (Color Quality System) gibi eminim bir çok sektör profesyonelinin bile bilmediği kavramlardan bahsetmeliyiz.

Zaten “üvey evlat” aydınlatma sektörü olarak bina, zaman ve para bittiğinde akla geliyoruz. Önemsenmeyen aydınlatma detayı için müşterinin tüm bu 3 harfli kavramları dinleyecek ne zamanı ne de isteği var.

Diğer yanda ise üreticilerimizin sanayileşme çabaları var. Sanayileşmek demek standart üretim demek. Aydınlatma hali hazırda doğası gereği standartlaşmayı zorlaştırıyor. Mimar veya son kullanıcının “şunun surası şöyle olsa” istekleri bitmiyor. Üstüne bir de bu kadar değişken fiyat ve ürünün olduğu tedarik zincirini katarsanız, nasıl üretimini standartlaştıracaksınız, nasıl stok tutacaksınız ve nasıl hızlı üretim yapacaksınız? O yüzden düşen karlılıklar sebebiyle avrupalı bazı büyük üreticilerin sektörden çıkış haberlerine şaşırmamak lazım.

Bülent Ortaçgil’in dediği gibi “Bu iş çok zor Yonca”… Hem de bugün hiç bir zaman olmadığı kadar. Kötü haber ise kısa vadede de değişecek gibi durmuyor.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
PLD Türkiye

Yarı iletken aydınlatmalarda en önemli zorluklardan biri: Beyaz Verimliliği

Fri, 24 Jul 2015 00:00:00 GMT

Yazı: Aurelien David, Baş Araştırmacı-Soraa

Hepimiz, er ya da geç, lümenlerin bir metrik olarak kullanılması hakkında şikayetçi olduk. Öncelikle lümenler algılanan parlaklığı ölçmek konusunda o kadar da doğru bir veri değildir.

İkincisi ise “yanıltma” ile -örneğin lambanın renk kalitesi ki bu parlaklıktan bağımsızdır- lümenleri yükseltmeye karşı koyulamaz bir eğilim vardır. Üçüncüsü lümen yarışı özellikle renk görselleştirmesi gibi görünümle ilgili konularda endüstrinin ödün vermesine neden olur. Eğer iki LED aynı sayısal değerde optik watt yayıyorsa, ancak bir tanesi derin kırmızı tonlarını düzgün olarak görselleştirmek için daha uzun yüksek dalga boyu ortaya çıkarıyorsa; lümenlerin dünyasında bunu “cezalandırılmış” olarak niteleyebiliriz.

Bir LED kaynağının verimliliğini daha bilgilendirici bir şekilde ölçmenin bir yolu da beyaz verimliliği diye de adlandırılan her elektriksel watt’taki optik watt’lardır. Bu fiziksel nicelik, hangi elektriksel girişin beyaz optik güce ya da beyaz ışığa dönüştürüldüğü ile ilgili olarak verimliliği yakalar. Daha da önemlisi, beyaz verimliliği bize aynı zamanda, girişteki elektriksel gücün ne kadarının kaybolduğunu ve ne kadarının ışık yerine ısıya dönüştüğünü söyler. Realistik sistemlerde ısı düşüşü sınırlı olduğu için, bu ısı sıcaklığı artırır. Bu da güvenilirliği sınırlar ve böylece sistemin maksimum çalışma gücünü belirler. Günümüzde bu ısı yükü; tasarım yoğunluğu ve daha parlak sistemlerde önemli bir sınırlama faktörüdür.

Bu nedenle watt başına düşen lümenler; bir LED lambasını ya da armatür ürününü pazarlamada merkez noktası olsalar da; mühendisler için beyaz verimliliği çok daha önemli bir faktördür. Bu nüansın önemli olduğu bir örnek ise Soraa’nın LED’leri. Bu LED’ler, menekşe rengi pompa kalıbı temellidir. Mor fotonlar, yukarıda da bahsettiğimiz üzere, lümen dünyasının terimiyle belki de “cezalandırılmışlardır”. Ancak Soraa’nın mor kalıbı çok yüksektir ve bu da mor ışık yayılımının düşük miktarda atık ısı ortaya çıkardığı anlamına gelir. Böylece, “termal bütçe” anlamında fiyatlar o kadar da problematik bir hal almaz.

Peki kusurlu bir beyaz verimliliğine neden olan faktörler nelerdir? En önemli faktörler şöyle sıralanabilir; LED pompasının etkinliği, fosforların kuantum getirisi, pompa ışığını fosfor ışığına dönüştürürken Stoke’ların değişimi ve sistemdeki artık optik emilim. Bu etkileri birleştirdiğinizde bugün birçok LED, %40-50 oranında beyaz verimliliğine ancak sahip olabiliyor.

Beyaz verimliliğini geliştirmek oldukça önemli çünkü aslında kendi kendine olumsuz anlamda “gelişebilen” bir görünüşü var: Atık ısı sıcaklığı yükseltir ki bu da LED’lerin ve fosforların etkinliğini azaltır, daha fazla atık ısıya giden bir döngü yaratır. Neyse ki verimliliği artıran herhangi bir teknolojik sıçrayış bileşik bir “gelişme” yaratıyor. Çünkü bu durum, düşük çalışan ısı ve “verimliliğe” dair durumun gelişmesi için “ikinci bir çalışma emri” anlamına geliyor. Bu kötü döngü, bugünün sistemleriyle ilgili olarak da ölçülebilecek durumda. Bu yüzden verimlilik hala çok önemli.

Çoklu ana sistemler de uzun vadede çok önemli bir teknoloji olacak, beyaz verimliliğinin önemli olma nedenlerinden bir tanesi de bu. Beyaz ışık yaymak için birleştirilmiş dörtlü ya da daha fazla sayıdan oluşan ana sistemlerde LED pompasını ve fosfor paradigmasını değiştirmenin son derece yüksek beyaz verimliliği sağlayacağı öngörülüyor. Burada zorlu nokta şu ki; bazı ana LED’leri -özellikle yeşil ve sarı dalga boylarındakileri- geliştirmek elbette devasa bir adım ancak bunu yapabilecek bilim adamlarını bulmak da bir diğer problem.

Haber kaynağı: http://www.soraa.com/news/techblog-june-26-2015

Soraa’dan dünyanın ilk 4 derece AR111 LED lambası

Tue, 21 Jul 2015 00:00:00 GMT

Özellikle güzel bir şekilde aydınlatılmış küçük objeler ve alanlar için dizayn edilen aydınlatmaları yaratan, GaN-on-GaN LED teknolojisinin önde gelen firmalarından Soraa, tamamen görülebilir spektrumda 4 derece AR111 LED lambasını kamuoyuna tanıttı.

ANSI boyutu standardındaki “6W AR111 4D LED” lamba üst düzey tepe yoğunluğuna sahip. Lamba, lekesiz parlaklık tanımı-kenarları, eşsiz renksel geriverimi (CRI 95/R9 95)-beyaz görselleştirmesi ve Soraa’nın kendi SNAP Sistemi ile özelleştirilebilir nitelikleriyle öne çıkıyor.

Soraa’nın Amerika Satışları ve Pazarlaması Üst Düzey Yöneticisi George Stringer ürünle ilgili şöyle konuşuyor: “Aydınlatma tasarımcıları ve müşterilerinin şimdi küçük alanlar ve küçük objeler üzerinde etkili aydınlatma elde edebilmeleri için mükemmel bir araçları var. Düşük güç tüketimi, GaN on GaN™ LED’imizle, Point Source Optiklerimizle™, VP3 Vivid Color™ ve Natural White™ teknolojilerimizle etkinleştirilebilen eşsiz 4 derece parlaklık özellikleriyle; yeni ürünümüz, hassas noktalı aydınlatmaları mükemmel bir hale getiriyor.”

Soraa’nn Point Source Optikler™ teknolojisi, oldukça güzel, yüksek yoğunlukta ve değişmeyen parlaklıklar sağlıyor. Optik teknolojisi Vivid seriler için 12.600Cd, Brilliant serileri için 15,900Cd tepe yoğunluğu sağlıyor.

Soraa’nın Violet-Emission 3-Phosphor (VP₃) LED teknolojisi renklerin ve beyazlığın mükemmel görselleştirmesine olanak tanıyor. Soraa VP3 Vivid Color™, gökkuşağındaki her rengi kullanarak, özellikle derin kırmızı yayılımını, sıcak tonları güzel ve doğru bir şekilde görselleştiriyor. Renksel geriverim endeksinde ise 95 CRI’a ve derin kırmızı (R9) görselleştirmesinde de 95’e ulaşabiliyor. Şirketin VP3 Natural White™ teknolojisi, mavi temelli LED’lerin aksine, mor yayılımı olmadan, flüoresan parlaklık ajanlarını doğru bir şekilde harekete geçiriyor. Buna insan gözü, dişi gibi doğal objeler, giysi, kağıt gibi üretilmiş beyaz materyaller ve kozmetikler de dahil.

Kesintisiz armatür entegrasyonu için tasarlanan Soraa AR111 LED lamba, endüstri-standartlarında ışık azaltıcı (dimmer) cihazlarla, dönüştürücülerle de uyumlu. Ayrıca kapalı-havalandırmasız iç alan ve dış mekân armatürleriyle de kullanılabiliyor. Lambanın 2700K ve 3000K renk sıcaklıklarında opsiyonları da bulunuyor. Tüm bunlara ek olarak Soraa 4D LED lambası, ödüllü Snap Sistemi’nin magnetik aksesuarlarıyla da çalışıyor. Bu basit manyetik aksesuar eklentisiyle parlaklık şekilleri ayarlanabiliyor ve renk sıcaklığı modifiye edilebiliyor. Böylelikle kullanıcılara sonsuz bir tasarım ve gösteri olanakları sunulmuş oluyor.

Daha fazla bilgi için: www.soraa.com

Haber kaynağı: http://www.soraa.com/news/soraa-July-16-2015

Cooledge aydınlatmayı yepyeni bir seviyeye taşıyor

Fri, 03 Jul 2015 00:00:00 GMT

“Satmayacak bir şeyi icat etmek istemem. Satış faydanın bir kanıtıdır ve fayda sağlamayan bir şey başarılı olamaz”Thomas Edison

Elbette Furbies, disko müzikleri, evcil hayvanlar için taşlar gibi “değerli” sayamayacağımız ama oldukça çok satan örnekler de var. Ancak Edison’ın felsefesi şu anda var olan şirketler için ortaya çıkaracakları yeni icatlar adına önemli bir noktanın altını çiziyor. Bir fikri birisi ortaya çıkıp da “kullanıcı dostu” yapana kadar o sadece “bir fikirdir”. İşte tam da bu noktada iyi fikirler “kârlı” hale gelir.

Cooledge Aydınlatma şirketi, yenilikçi vizyonu ve ürünleriyle ilgi çeken bir firma. Cooledge’in LED aydınlatma yaprakları gerçekten bir kağıt inceliğinde ve tamamen esnek.

Böylelikle kesilebiliyorlar ve herhangi bir odanın yapılandırmasına uyum sağlayabiliyorlar.

Cooledge’in CEO’su Wade Sheen: “100 yıldan fazla bir süredir mimarların ve aydınlatma tasarımcılarının çözmeye çalıştığı bir problemi özünde çözdük. Karolarımız sayesinde tasarımcıların içine ışık konacak “kutular” tasarlamalarına gerek yok. Bizim aydınlatma kaynağımız sayesinde tasarımcılar kağıt üzerinde istedikleri her şeyi tasarlayabilirler.” diye konuşuyor.

Bu yapraklar dokunulduğunda soğuklar ve bu yüzden soğutucuya gerek duymuyorlar. Tıpkı geleneksel aydınlatma armatürlerinde bulabileceğiniz alüminyum bir temel gibi. Bu aynı zamanda onların herhangi bir yüzeye takılabileceklerini de gösteriyor. Örneğin kuru bir duvara, ahşaba, plastiğe ya da hatta kartona.

Cooledge Lighting

Sheen konuyla ilgili açıklamalarına şöyle devam ediyor: “Bugünlerin şık mimari trendlerinden biri, tavanın ya da duvarın tümü gibi, aydınlatılmış büyük yüzeylere sahip olmanız. Bu da tamamen bizim ışıklarımızın kullanılabildiği bir yapılandırma. Sadece yüzeyi karolarımızla kaplayın ve üzerine, kumaş ya da cam gibi, ışığı yayacak bir materyal yerleştirin. Sonrasında ise bu efektin tadını çıkarın, çünkü gerçekten çok güzel…”

Cooledge’in esnek aydınlatma yaprakları tamamen geri dönüştürülebilir materyallerden ve plastiklerden oluşuyor. Ürünler çevre dostu ve ışık kaliteleri oldukça yüksek.

Sheen, firmalarının ilk ürünlerine eleştiride de bulunuyor. İlk ürünlerinde de teknolojinin (o büyük, güzel fikrin) orada olduğunu ancak “fayda” (Edison’ın da bahsettiği) kavramından yoksun olduklarını söylüyor. Bu yüzden, Sheen’e göre firma çizim tahtasına geri döndü ve “kurulabilir” ürünler yaratmak için dikkat çekecek oranda R&D yatırımı yaptı.

Cooledge’in R&D aldığı geri dönüşSheen: “İlk önce birçok ürün takibi yaptık. Genellikle müteahhitlere bizim bu ince yapraklarımızın nasıl yerleştirileceğini açıklamakta güçlük çektiğimiz için bu durumu da onlar için daha kolay hale getirmek istedik. Şimdi LED yapraklarımız bir kutunun içinde ve karolar gibi yığılmış durumdalar. Saplara ya da cıvatalara ihtiyaçları yok. Müteahhit bu ürünleri kullanımı son derece kolay bağlayıcılarla duvara uygulayabiliyor, ihtiyacı olan boyutlarda kesebiliyor. Hem sezgisel hem de ölçeklendirilebilir bir aydınlatma sistemi. Bu yüzden de aydınlatma pazarında ciddi bir kalkışa geçtiğini düşünüyorum.” diyor.

Herhalde Edison da bu tabloyla gurur duyardı… Sheen, geçen yıla göre ürünün satışlarının dört katdan da fazla olduğunu belirtiyor. Cooledge’in gittikçe genişleyen perakende müşteri listesinde Coach, Harley Davidson ve Walgreens gibi ünlü şirketler bulunuyor. Ayrıca Gensler ve Foster + Partners gibi uluslararası mimari firmalarıyla yaptığı işlerin sayısı da giderek artıyor.

Cooledge ürünleri artık Los Angeles, Londra, New York ve Dubai dahil dünyanın her yerinden sipariş edilebiliyor. Firmanın aldığı bazı ödüller ise şöyle: 2015 Teknoloji Etkisi Ödülleri/Yılın En İyi Çıkış Yapan Şirketi, The Best in Show Ödülü/GlobalShop 2015, BC Teknolojik Etki Ödülü/Ürün Yeniliğinde Mükemmellik.

Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda 6 yıllık bir şirket için oldukça etkileyici bir tablo olduğu söylenebilir. Export Development Canada (EDC) firması da Cooledge için aynı şekilde düşünüyor. Şirket Öz Kaynak Yatırım Programı kapsamında 2014 yılında Cooledge’e 1.6 milyon dolar yatırım yaptı.

EDC’nin üst düzey yatırım yöneticisi Michael Machabee ise Cooledge’la ilgili düşüncelerini şöyle ifade ediyor: “Detaylı bir iş planı, eşsiz bir ürün, pazarda büyüyecek bir alan, kendine bu işe adamış bir yönetim ekibi ve güçlü yatırımcılar. Onlar elbette Kanada ihracatçıları için bir model oluşturuyor. Biz Cooledge’ı ‘Kanada adına itibar oluşturanlar’ diye tanımlıyoruz. Uluslararası fuarlardan ödüllerle döndüler, çok uluslu şirketlerle kontratlar imzaladılar ve dünyanın dört bir köşesindeki şehirlerde yerel müteahhitleri etkilediler. Onlar Kanada’nın uzmanlığını yurt dışında sergiliyor ve diğer yenilikçi tedarikçiler için kapılar açıyorlar… ”

Haber kaynağı: http://exportwise.ca/vancouver-cooledge-lighting-new-level/

Boğaziçi Köprüsü

Fri, 15 May 2015 00:00:00 GMT

Boğaziçi Köprüsü aydınlatma projesi ile İstanbul silüetine karıştığı 2007 yılından beri tartışılıyor. “Köprü aydınlatması ile ilgili ne düşünüyorsun?” sorusu TV programlarından tutun, konsere gelen müzisyenlere kadar her seviyede sohbete konu oldu. Seveni olduğu kadar sevmeyeni de var.. Köprüyü bazen Dünya Diyabet Günü için mavi bazen meme kanserine dikkat çekmek için pembe olarak gördük. Kalan zamanlarda ise “pavyon” kelimesi ile yan yana anılmasını sağlayan renkleri ile karşımıza çıkıyor.

2007 yılında projeye yer verdiğimiz 14. sayımızda şöyle yazmışım: “Harcanan rakamın karşılığının alınıp alınamayacağı veya ihale süreci tartışılabilir, ancak kullanılan renkler ile kazaya sebebiyet verecek, intihara teşvik ediyor gibi yorumlar yapmak komik kaçıyor. Çünkü biraz araştırılsa henüz “default” olarak sürekli duracak renk ve görüntüye karar verilmediği, bu konu ile ilgili belediye bünyesinde karayolları, üniversiteler, mimarlar ve renk bilimcilerden oluşan bir komisyonun kurulduğu öğrenilebilirdi.”

Maalesef bu komisyondan herhangi bir sonuç çıkmadı. Komisyon kaç kere bir araya geldi, kimlerden oluşuyordu, neden başarılı olamadı bilmiyorum. Ancak geçen 8 senede değişen hiçbir şey olmadı, sürekli renk değiştiren köprümüz dışında…

Köprünün aydınlatıldığını öğrendiğim anda yaşadığım sevinci hatırlıyorum. Böyle bir yapının aydınlatmasının şehir ölçeğinde “aydınlatma”yı tartışma konusu yapacağı aşikardı; ki öyle de oldu. Ayrıca LED ışık kaynağı ile yapılabilecekler adına tüm paydaşlar için bir örnek olacaktı ve bu da gerçekleşti. Tabii 27 yaşın verdiği tecrübesizlikle tahmin edemediğim nokta ise proje sonrası sürecin Türkiye’de bu kadar kontrolsüz ve ortak akıldan uzak gerçekleşebileceğiydi. Ne köprü kimliğini bulabildi ne de her gün yeni bir binanın rengârenk hale gelmesinin önüne geçebildik.

Bu konuda kişisel girişimlerim de oldu. Maalesef her seferinde kıyısından döndüğüm bu projelerde temel hayalim; var olan, güçlü teknik altyapıyı iyi bir tasarım fikriyle birleştirmekti. Temelde teknik olarak hiçbir şeyi değiştirmeden, sadece yeni senaryolar sayesinde köprü ile İstanbul arasında bir ilişki kurabilir, köprünün bir bağlama oturmasını sağlayabilirdik. Olmadı… Geçenlerde gördüğüm bir haber ise tekrar bu hayali aklıma getirdi. “Boğaziçi Köprüsü’ndeki dekoratif ışıklar 3 ay yanmayacak” başlıklı haberde askı halatlarında yapılacak bir tadilat sebebiyle köprünün bir süre sadece ana hattaki aydınlatma ile kullanılacağını gördüm.

İnsan düşünmeden edemiyor, bu 3 ayı şu şekilde geçiremez miyiz?: Teknik altyapının tüm detayları, yapılabilecekler, bir doküman veya web sitesi ile paylaşılır. İsteyen herkes bu altyapıyı kullanarak bir tasarım fikri üzerine çalışır. Çeşitli disiplinlerden oluşan bir jürinin ön elemesinden geçen 10 tasarım fikri, yine bir web sitesi aracılığıyla herkese açık bir şekilde oylanır. Bu şekilde seçilen ilk 3 “senaryo” hali hazırda var olan aydınlatma otomasyon programı ile hazırlanıp İstanbul halkının hizmetine sunulur. Böylece hem köprü özel günler haricinde daha sakin bir hale kavuşur hem de şehrin silüetine kolektif bir imza atarız. Ne dersiniz? Hem bu sene “Uluslararası Işık Yılı”. Bu kadar hayal kuracak kadar hakkımız olmalı.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
PLD Türkiye

Radyocerrahi tedavisinde CoeLux® teknolojisi

Wed, 18 Mar 2015 00:00:00 GMT

CoeLux®, kapalı alanlarda doğal ışığın bire bir aynısını yaratabiliyor.

Bu anlamda Radyocerrahi departmanı için CoeLux® teknolojisini seçen Humanitas, böylelikle tedaviler sırasında hastalara maksimum konfor sağlanmayı amaçlıyor. CoeLux®, doğal ışığı bire bir taklit edebiliyor ve ışığın asla ulaşamayacağı kapalı alanlara dahi “güneşi” getirebiliyor. CoeLux® ile doğal ışığın var olmadığı alanlar ışığın sonsuz boyutu ile birlikte gerçek mekânlara dönüşüyor. Bu durum ise hastalar üzerinde fiziksel ve psikolojik olarak olumlu etkiler yaratıyor. Özellikle yer altındaki, kapalı ya da penceresiz alanlarda tedavi görenlerde anksiyeteyi de azaltıyor.

Humatitas’ta Gama Knife Bölüm Başkanı Dr Piero Picozzi’nin hastalarından biri: “Bulutlu bir gün değil miydi? Nasıl oldu da güneş ortaya çıktı?” diye sorması üzerine Picozzi şu açıklamalarda bulunuyor: “Yapay olarak üretilmiş mavi gökyüzünün ve parlayan güneşin etkileri o kadar gerçekçi ki çoğu zaman ben hastalarıma bunun yapay bir durum olduğunu yine de açıklamak zorunda kalıyorum. Teknikerleri radyasyondan korumak için karanlık olması gereken alanlarda özellikle klostrofibisi olan hastalar olumsuz yönde etkileniyor. Işığın ise terapötik bir etkisi var. Hastaların ruh halini iyiye götürüyor, özellikle zorlu hastalıklarla savaşan kişiler için çok önemli olan “gülümsemeyi” onlara geri kazandırıyor.”

https://youtu.be/tQye8FdsEws

https://youtu.be/kaYAB1yjeNc

Haber kaynağı: http://coelux.com/en/blog/il-cielo-si-illumina-in-radiochirurgia/28

Aydınlatma tasarımı üzerine düşünmek

Mon, 16 Feb 2015 00:00:00 GMT

Aydınlatma sektörü olarak kötü bir mirasın üzerinde oturuyoruz. Maalesef hem olması gerektiği kadar önemsenmiyoruz hem de tüm paydaşlarımız tarafından inşaat sürecinin en sonunda akla geliyoruz. Bütçenin ve zamanın tükendiği, binanın şekillenip birçok detayın netleştirildiği anda “burayı bir de aydınlatmamız gerekiyordu” cümlesi ortaya dökülüyor. Hal böyle olunca da, maalesef acil ve önemsiz aydınlatma çözümü -baştan planlansa olmayacak kadar- pahalı ve gelişigüzel gerçekleşiyor. Sıklıkla da yeni mekânın detayları düşünülmeden daha önce tekrarlanmış çözümlere gidiliyor.

İstanbul özelinde (ancak genel olarak Türkiye’de de olduğunu düşünüyorum) tarihi bina cephelerinin neredeyse %75’inde “amber” ve “beyaz” renkleri beraber kullanılıyor. Birbirinin kopyası gibi duran bu projeler ile her geçen gün başka bir binada karşılaşıyoruz. Hepsinin ortak özelliği de LED ışık kaynaklarının tercih edilmiş olması. Bana daha çok Hint kültürünü hatırlatan ve açıkçası hiç beğenmediğim bu yaklaşımın nereden geldiğini ise bir süredir merak ediyordum. Aklıma şöyle sorular geliyordu: Acaba literatürde böyle bir tanımlama mı var? Bu renk tercihinin en doğru yaklaşım olduğuna dair genel bir kanı mı oluştu? Bu tercih, teknik olarak hakim olmadığım bir sebepten mi?

Sektör profesyoneli bir dosttan gelen ve benimle ortak rahatsızlığını paylaşan bir mesaj dolayısıyla konuya biraz daha detaylı bakmaya karar verdim. Başka sektör profesyonelleri ile yaptığım konuşmalar ve literatür taraması sonrası çıkardığım sonuç şudur: LED aydınlatma öncesi, özellikle enerji verimli olmaları ve tarihi dokunun gündüz görünümünü ortaya çıkarmada başarılı oldukları düşünüldüğünden cephelerde genel olarak sodyum buharlı lambalar kullanılmış. Diğer yandan pencere, kiriş gibi detayları ayrıştırabilmek ve derinlik vermek için de metal halide lambalar tercih edilmiş. LED’e geçiş ile beraber de, sodyum buharlı lambaların rengi yerini ambere, metal halide ise 3000K ve 4000K renk sıcaklığındaki beyaza bırakmış. Bir kere “tutan” bu çözüm de her binaya uygulanmış.

Açıkçası illa detayların ortaya çıkarılması için bu kadar büyük bir renk ayrımına gidilmek zorunda olunduğunu düşünmüyorum. Aynı renk sıcaklığında kalıp, farklı ışık seviyeleri ile de yapılabilir. Ya da tasarım yaklaşımı ile de bu fark sağlanabilir. Tabii ki her eser veya mekân kendi bağlamı, malzeme detayı ve geçmişi gibi birçok farklı öge ile değerlendirilmeli. O yüzden tek bir “yanlış veya doğru” tanımlayarak eleştirdiğim hataya düşmeyeceğim ama temelde farklı çözümler olabileceğini söylüyorum.

Hepimiz modern hayatın bize sunduğu dar zamanlarda hızlı ve basit çözümler, hazır formüller arıyoruz. “Evi en iyi nasıl aydınlatabilirim?” “Banyo aydınlatmasında en doğru çözüm nedir?” gibi sorulara uzun zamandır verdiğim tek bir cevap var: “Üzerine düşünseniz yeter.” Sanırım aydınlatma sektörü olarak bizim de şapkamızı önümüze koyup “aydınlatma tasarımı” üzerine düşünmeye ihtiyacımız var. Sadece tarihi binaların cephelerinde değil, imza attığımız tüm mekânlarda… Çünkü biz önemsemezsek kimsenin de önemsemesini bekleyemeyiz.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
PLD Türkiye

Işık Rengi: Etkili ve Mutlu Ofis Alanı

Wed, 11 Feb 2015 00:00:00 GMT

Kelvin Renk Sıcaklıkları ve yaşam alanlarındaki etkileri

Aydınlatma endüstrisi, son zamanlarda fazlaca enerji verimliliği ve sahip olma maliyetine odaklanmış durumda. Ancak, uzun zamandır var olan bazı araştırmalar ve son zamanlarda yapılan çalışmalara göre; çalışanların etkinliği göz önünde bulundurulduğunda renk sıcaklığı ve ışık tipinin çok daha önemli olduğunu gösteriyor.

70’li yıllarda fast food zincirleri; müşterilerin restoranların içinde farklı renklere nasıl tepki verdiklerini anlayabilmek için pazar araştırmalarında bulundu. Bu araştırmalardan bazılarının sonucuna göre; sarı, kırmızı ve turuncu “heyecan verici” etkilere sahipken yeşil, mor ve mavinin sakinleştirici etkileri bulunuyordu. Bu yıllarda ordu dahi bu alanda bir araştırma yaptı ve gemilerin içindeki ortak alanlarda boya renklerini değiştirirken renk sıcaklığını kırmızıdan mavi tonlarına dönüştürdü.

The Natick Askeri Araştırma, Gelişim ve Mühendislik Merkezi (NSRDEC) ise günümüzde yakın bir zamanda yaptığı araştırmanın sonucunda; LED aydınlatmanın olumlu ruh haline yönlendirdiğini, gün içinde uyanıklık düzeyini artırdığını ve görsel-algısal görevleri daha iyi yerine getirmeyi sağladığını buldu. Flüoresan ışıklar altında çalışan askerlerin ise farkındalık düzeyinin daha düşük olduğu, yorgun durdukları ve iş zamanı ilerledikçe daha depresif davranışlar sergiledikleri gözlemlendi. Ayrıca algısal görevlere daha yavaş tepki verdikleri de yine araştırma sonuçlarının arasındaydı.

Araştırmacılar on yıllardır aydınlatma koşullarının akli dengemiz üzerindeki etkileri üzerine çalışıyorlar. 1940’larda Luckiesh ve Moss; 5. ve 6. sınıftaki öğrencilerin, iyi aydınlatılmış ve zayıf aydınlatılmış sınıflarda girdikleri sınavlarda başarılarının nasıl olduğuna baktılar. İyi aydınlatılmış sınıflardaki öğrenciler zayıf olarak aydınlatılmış sınıfta sınav olan öğrencilerden çok daha yüksek sonuçlar alıyorlardı. O günden beri birçok araştırmacı flüoresan aydınlatmanın etkileri üzerine çalışmaya devam ediyor. 2002 yılında Guardian News’te basılan bir makalede Michaele Wynn-Jones, flüoresan aydınlatmanın mahkumlar üzerindeki etkisini araştırdı. Wynn-Jones’un araştırma sonucuna göre mahkumların sık sık yaşadığı baş ağrısı, depresyon ve uyku bozukluklarının muhtemel nedeni flüoresan aydınlatma idi.

H.E.S.E projesinde yer alan araştırmacılara göre de oldukça fazla flüoresan aydınlatmaya maruz kalmanın genel belirtileri arasında baş ağrıları, ruh hali değişimleri, sinirlilik, uykusuzluk ve uygunsuz davranışlarda bulunma yer alıyor. Bunun da ötesinde John Ott’a göre; eğer flüoresan aydınlatmaya maruz kalma süresi devam ederse; beyin seratonin hormonunu tüketebilir. Seratonin, ruh halini sabit tutan, anksiyete ve depresyondan uzak kalmamızı sağlayan özelliklere sahiptir. Beyinde seratoninin doğal kaynaklarını tüketmek duygusal dengemizin bozulması gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.

Sonuç olarak ışık rengi; insanların ruh hallerinde, davranışlarında ve iş yerindeki verimliliklerinde belirleyici bir farklılık yaratıyor. Bu yüzden eğer iş yerinizde verimliliği artıracak basit bir aydınlatma yeniliğine ihtiyaç duyuyorsanız; flüoresan aydınlatmalarınızı beyaz ve renk çeşitliliğine sahip LED aydınlatmalarla değiştirmeyi düşünmelisiniz.

Haber: Richard Blackwell

Haber kaynağı: http://www.ravepubs.com/light-color-efficient-happy-office-space/

Renk Spektrumu ve Işık Kaynakları

Fri, 02 Jan 2015 00:00:00 GMT

Öğlen, sabah ve gece gün ışığı etkisi sağlamak adına tipik bir tungsten lambasında RGB arasındaki renk karışımı

Fotografik renk sıcaklığı fizikte ve kolorimetrede kullanılan renk sıcaklığından farklıdır. Fizikte ve kolorimetrede de kullanıldığı gibi renk sıcaklığı, ideal siyah bir gövdede aynı renk ışığının emilebileceği ve böylece ışığın ölçümlenebileceği bir ısıyı kast eder. Bir ışık kaynağının renk sıcaklığını ölçerken, birçok ölçüm metodu ışık kaynağının devamlı spektral bir güç dağılımına sahip olduğunu varsayar. Devamlı olmayan ışık kaynaklarının ölçümü spektrumun doğası gereği komplikedir.

Aşağıdaki resim; solda, güneş ışığı için spektral güç dağılımlarını ve sağda ise tipik bir flüoresan lambasının spektrumunu gösteriyor.

Gün ışığının spektrumunun nasıl devamlı olduğuna dikkat edin. Buna karşın tek düze değil ve 300 ile 700 nano metre arasında. Füoresan lambanın spektrumu ise aynı frekans oranında yine tek düze olmamasına rağmen; 425, 525 ve derken 550 nano metre olmak üzere büyük enerji yükselişleri gösterir ve sonra en sonuncu 550 nm’ye düşer. Bu devamlı olmayan ışık kaynaklarının tipik bir özelliğidir. Devamlı olmayan kaynaklardan bir diğeri, aşağıdaki figürde de gösterilen, metal halide lambalar ve dar bantlı flüoresan lambalardır.

Renkli film genellikle 3 katmandan oluşur. Birinci katman mavi ışığa duyarlıdır, diğeri yeşile, öbürü ise kırmızıya. Farklı oranların içinde RGB’yi birleştirmek spektrumda farklı renkler yaratır. Buna rağmen, ışık kaynaklarının farklı tipleri insan gözüne aynı gibi görünebilir. Yine de, RGB özellikleri kıyaslanacak olursa bu kaynakların her biri bir diğerinden farklıdır. Sonuç olarak, aynı filmi kullanarak ortaya çıkan farklı ışık, yeniden üretilmiş renge neden olacaktır. Renk filmi, RGB hassasiyeti farklı olan ışık kaynakları altında doğru renkler üretmek üzere tasarlanmıştır. Örneğin gün ışığı filmi fotografik gün ışığı altında doğru renkleri yeniden üretmek için tasarlanmıştır. Tungsten film ise A ve B tipi olarak iki gruba ayrılır. A tipi yansıtıcı lambaların altında kullanılmak üzere tasarlanmışken B tipi stüdyo lambalarıyla kullanılmak üzere üretilmiştir.

Düzgün renk dengesi filtresine karar vermek için renk ölçüm cihazına gereksinim vardır. Renk ölçüm cihazları genellikle iki sensöre sahiptir. Bunların biri kırmızı diğer mavi ışık içindir. Mavi/kırmızı oranı da, belirli film-ışık kombinasyonları için, yine doğru ışık dengesi (LB) filtresini belirleyecektir. Buna rağmen, renk dengesi için var olan ışığı ölçmenin en doğru yolu; kırmızı, mavi ve yeşile duyarlı üçlü renk sensörü kullanmaktır. İkili renk ölçüm cihazı sadece iki rengi ölçecektir. Bu ölçüm cihazları gün ışığı için son derece mükemmel bir şekilde kullanılabilir. Ancak flüoresan ışık kaynakları için aynı doğrulukta ölçümleme vermeyecektir. Bunun nedeni flüoresan kaynaklar hem LB hem de renk düzeltici (CC) filtrelerin ikisine de ihtiyaç duyar. Mavi/kırmızı figürler LB filtrelerini belirlerken G/R oranı CC filtresini belirler. Üçlü renk görselleştirmesi yapmadan başka bir kaynakla aynı fotografik renk sıcaklığına sahip bir kaynak, film üzerinde dramatik olarak farklı sonuçlara neden olabilir. Aynı fotografik rengin ışık kaynakları aynı özelliklere sahip olmak zorunda değildir.

Aşağıdaki figür gün ışığı rengi filminin kırmızı, mavi ve yeşile karşı duyarlılığını gösteriyor.

Başka filmlerle ya da ışık kaynaklarıyla yapılan bazı deneyler ışık, film ve çalışılabilir filtreleme arasında bir ilişki kurmaya yardımcı olacaktır.

Diğer tipler ve kaynaklar ise farklı renk sıcaklığı değerleri verecektir.

Aşağıdaki tablo farklı ışık kaynakları için ölçülmüş dereceleri listeliyor:

Light Source	Color Temperature °K	LB Filter	CC Filter
Incandescent Bath Lamp, 120VAC candelabra base	2390	–	04G
Halogen Lamp; 12VAC,	2700	80A + 80D	01G
Halogen Lamp; 12VAC,	2930	80A + 82B	05M
Photoflood; BBA	3,000	D=80A+82AA=82CB=82A	D=4G
Flood Lamp; Grow type; 120VAC,	2970	80A + 82A	08G
Fluorescent F40CW 48″ 40W	5380	–	26M
Fluorescent F18 T8/CW 24″ 18W	4900	81A	31M
Morning Light	6150	81A	–
Overcast, drizzly day	6000	81A	–
Cloudless 10AM, shade	8570	81 + 81E	05G
Cloudless 10AM, open light	5400	–	–
Squaw Valley CA, clear, no clouds, 9:15AM	5560	–	–

Not: Başka şekilde not edilmediği takdirde tüm filtreleme değerleri gün ışığı filmiyle doğrulamak içindir. A= ve B= göreceli olarak Tip A ve Tip B tungsten filmi işaret eder.

Bu tablodan birçok sonuç çıkarılabilir. Öncelikle 12V halojen lambanın ve yansıtıcı lambanın aynı derecede olduğu görülüyor. Yine de, ısı anlamında birbirine çok yakın olup aynı ışık dengesi filtresini kullansalar da; renk doğrulama filtresi gereksinimleri tamamen farklıdır. Örneğin 12V lamba, 05 macenta filtreye gereksinim duyarken yansıtıcı lamba 08 yeşil filtre ister. Peki bu ne anlama geliyor? Muhtemelen bu lamba kullanım süresinin sonuna yaklaşıyor. Ne var ki sadece iki renk ile -kırmızı ve mavi- okuma yapmak renk doğrulama için gerçek bir gösterge olmayacaktır. LB ya da ışık dengesi filtresi B/R oranını düzeltmek için kullanılır. Alternatif olarak, renk doğrulama veya CC filtre G/R oranını düzeltmek için kullanılır. Eğer yeşil değer kırmızı renk kalitesinde yetersiz ise yeşil filtre değeri bunu belirtecektir. Eğer yeşil değer çok yüksekse o zaman macenta filtre işe yarayacaktır.

Peki tüm bunların dışında flaşlı fotoğraf çekimi nasıl oluyor

Düzgün bir şekilde çalışan elektronik flaş standart gün ışığının 5500°K değerine çok yakındır. Bununla beraber, flüoresan ya da akkor flamanlı lambalar gibi, standart gün ışığından farklı aydınlatma şartları altında çekim yapıldığında farklı stratejiler gerekir. Deklanşörü hafif kullanarak herhangi bir deklanşör hızı ile flaşı senkronize etmek mümkün olabilir. Deklanşör hızını değiştirmek, elektronik flaşla etkileşime bağlı olarak, ambiyans ışığının fazla ya da az olarak filme ulaşmasına izin verir. Sonuç olarak pozlandırma zamanı doğal gün ışığının dışındaki ışığın miktarını kontrol etmek için kullanılabilir. Böylece fotoğraftaki tüm renk görüntüsü ayarlanabilecektir.

Ay ışığı

Ayın yansıma faktörü kırmızıda mor için olduğunun iki katı kadardır. Böylece yaklaşık 4.125K gibi daha düşük bir renk sıcaklığına sahiptir. Bu düşük yoğunlukla ay ışığı Purkinje fenomenine göre olduğundan daha mavi görünür. Ancak ay ışığı oldukça değişkendir. Örneğin dolunay zamanında güneş ışığından 150.000 kat daha zayıftır.

Haber kaynağı: http://photoweb.gaugler.com/pw_tech/floures1.html

“Lux Awards 2014”ün kazananı CoeLux

Thu, 27 Nov 2014 00:00:00 GMT

CoeLux, “Lux Awards 2014” ödülleri kapsamında yılın Aydınlatma Kaynağı İnovasyonu dalında ödüle layık görüldü.

Lux Ödülleri, her yıl, en iyi ve en yeni inovasyonları bir araya getiriyor ve en ilham verici olanlar ise “kazanan” olarak ilan ediliyor.

Birçok farklı kategoride aydınlatma dünyasının liderlerinin yer aldığı yarışmada CoeLux, Light Source Innovation of the Year (Yılın Aydınlatma Kaynağı İnovasyonu) ödülünü aldı. Jüri, CoeLux’ün bu girişimine “çığır açan yapay bir aydınlatma ve gerçek olduğuna inanmanız için gözlerinizle görmeniz gerekiyor” yorumunu yapıyor.

LuxLive sergisinde de ziyaretçileri adeta büyüleyen CoeLux’ün kabinini ziyaret eden katılımcılar tekrar tekrar aynı soruları soruyor: İhtiyaç duyduğunuz boş alan nedir? Işık kaynağı hareket ediyor mu? Hedef ne? Bu sorular aslında bu kadar etkileyici bir teknoloji ile karşılaşıldığında gayet normal.

Bu çalışma gerçekten de etkileyici: Gökyüzünün doğallığında, ikna edici bir mavilikte, belli bir mesafeden güneşe benzer aydınlatma kaynağı beliriyor. Sonrasında direkt ve yaygın aydınlatmanın karışımı olan bir etki yaratıyor. Bu etki keskin ve katı bir dinamiklik içermiyor ama siz ne olursa olsun hissediyorsunuz. Bu gökyüzü ışığını, pencerenin olmadığı bir koridorda, CoeLux’ün LuxLive Sergisi’ndeki kabininde izleyebiliyorsunuz.

LuxLive Sergisi’nde CoeLux kabininden bir görüntü

Tüm etki; içeriye süzülen güneş ışığının küçük bir odaya aslında “hayat” getirmesi ve doğal gün ışığı ile aynı renkleri barındırmasından kaynaklanıyor. Böylelikle güneşin Rayleigh etkisi ve normal ışığın yarattığı atmosfer taklit ediliyor. CoeLux bu efekti titanyum dioksit nano partiküllü net bir polimer katmanı ile gerçekleştirmeyi başarıyor.

CoeLux’ü geçen yıl UK pazarına sokan Ideaworks firmasından Kevin Andrews bu aydınlatma kaynağı hakkında tüm gün boyunca konuşmaktan kendini alamadığını söylüyor. Normalde insanlar çabucak sergi alanını gezerken CoeLux’ün kabinine girdiklerinde acele etmiyorlar.

Andrews bu aydınlatma kaynağının tek bir versiyonu olmayacağını teknolojik açıdan gidilecek daha fazla yer olduğunu söylüyor. Aydınlatma kaynağı henüz hareket etmiyor, renk derecesi henüz dinamik değil, bu çalışma için gereken alan bir metre kadar… Ayrıca 340W elektrik gücü tüketiyor ancak LED’ler geliştikçe bu oranın da düşeceği öngörülüyor.

Böyle bir elektrik gücü için aydınlatmadan kısıtlama gerekmiyor ancak ışık kalitesiyle ilgili bir kıyaslama yapılabilir. Örneğin yedi tane LV downlight, başka bir alanda, bu güce eş değer olarak verilebilir. CoeLux, ticari macerasının henüz çok başında ve bu da şu anda var olan fiyatlarına elbette yansıyor. Fabrika çıkışı £40,000, ürünlerin yüklenmesi ve yerleştirilmesi için ekstra £3,000-£5,000 daha. Bu fiyatlar insanı biraz geride durmaya itebilir. Ancak gösterilen ilgiye bakılırsa oldukça potansiyel var.

Ürünün yaratıcısı Paola Di Trapani ise CoeLux’ün bu özel inovasyonu hakkında yaptığı basın açıklamasında seyircilere defalarca şu iki cümleyi tekar etti: “Bu güneş! Bu gökyüzü!”

Ürün güzel sanatlarda ya da aydınlatma tasarımında yapılan, ışıkla ilgili bir bilim araştırmasından çok daha farklı bir şey. Eğer doğal ışığı taklit etmek istiyorsanız sadece güneşi taklit edemezsiniz, atmosferi de taklit etmeniz gerekir. CoeLux teknolojisi ile tam da bunu yapıyor. Di Trapani: “Bu bir lamba değil, bu aydınlık, bu başka bir şey.” diye konuşuyor.

Eğer LuxLive’daki ilgi bir ölçü ise şu kolaylıkla söylenebilir ki CoeLux’ün geleceği çok parlak ve oldukça mavi.

https://youtu.be/aJ4TJ4-kkDw

Haber kaynakları: http://luxreview.com/news/515/coelux-wows-attendees-at-luxlive

http://www.coelux.com/en/blog/coelux-wins-lux-awards-2014-light-source-innovation-of-the-year/26

LED’ler: Optik Performansı Anlamak

Tue, 25 Nov 2014 00:00:00 GMT

Chris Wood

Yarı-iletken aydınlatma doğru lensler ve reflektörler kullanılırsa benzersiz bir performans sunabilir.

En etkili ışık kaynakları bile, yüksek kalite optikler olmadan, hiç bir işe yaramayacaktır. Troy, N.Y.’daki Aydınlatma Araştırma Merkezi’nin (LRC) Araştırma Direktörü Nadarajah Narendran, konuyla ilgili şunları ifade ediyor: “Örneğin bir kompakt flüoresan lamba, doğru optiklerle eşleştirilmediği takdirde kendi ışığının %70’ini kaybedebilir.”

Yarı iletken aydınlatma için reflektör ve lensler tasarlamak onları ölçümlemekten çok daha fazlasını gerektiriyor. Bu noktada evet, LED’ler kendi geleneksel rakiplerine oranla daha küçük şekle sahip olma özelliklerini taşıyorlar. Işığı yayma konusunda ise farklı özelliklere sahipler. Akkor flamanlı lambalar 360 derece aydınlatabiliyorlar ancak LED’lerin direkt aydınlatma oranı sadece 180 derece. LED paketi temelde şu elemanlardan oluşuyor: Bir ya da daha fazla yarı iletken çip ya da zar, ısıtıcı materyale montelenmiş, zarı çevreleyen öncelikli bir optik –bir lens ya da enkapsülant-, ısı ve gücü düzenleyen bileşenler. Akım verildiğinde, çipler elektro aydınlatıcalar ile ışık üretiyor.

Geleneksel lambalar ışığı flüoresanlar ya da parlaklık aracılığı ile yayıyor. Işık kaynağı; çok yönlü ışığı yakalayan ve belirli bir yayılıma yönlendiren, lenslerle, optik aksesuarla çalışan metal, cam ve akrilik reflektörlerle çevrelenmiş durumda.

LED’lerin çıkışları çok daha konsantre olmasına rağmen dağıtım birçok uygulama için fazla geniş ve ışık mesafeler üzerinden yoğunluk anlamında eksik. Bu yüzden, LED lambalar ve armatürler, bir ya da daha fazla ikincil optik ile birleştirilmiş.

Soraa’nın LED ürünler genel başkanı Frank Shum konuyla ilgili şöyle konuşuyor: “Uygun optik seçimi uygulamaya bağlıdır. LED MR16’larda yaygın olan reflektörler, TIR optikleri ve direkt aydınlatmanın hem avantajları hem de dezavantajları bulunur.”

Reflektörler

Reflektörler TIR optiklerine göre yerleştirilmesi daha kolay ve daha az pahalıdır. Işığı nasıl iyi bir şekilde ayarladıkları, bir açıdan, şekillerine bağlıdır. Yüzeyi segmentlere ayırmak parlama sabitliğini geliştirebildiği gibi farklı dokulara da uygulanabilir. Eğer gerekirse lensler ışığı daha öteye de yayabilir.

Ancak reflektörler yine de her şeyi çözmez. Örneğin LED kaynağından çıkan ışık parabolik reflektörlerden kaçabilir ve saçılan ya da daha da kötüsü “göz kamaştıran” bir ışığa dönüşebilir. Bunun da ötesinde birçok reflektör, alüminyum ile buhar kaplamadır. Bu materyal kısa devreye yol açabilir.

3 M’in D50 serisi gibi Polimetrik materyelden yapılmış yeni yansıtıcı filmler, plastik substratların üzerine uygulanabiliyor. Bu filmler iletken değiller, yüksek derecede yansıtıcılar ve bazı durumlarda optik olarak alüminyumdan daha üstünler. Alternatif olarak yansıtıcı polimer de ışığı kontrol etmek, yüzey parlaklığını artırmak için özel olarak yansıtıcıların içine yerleştirilebilir.

TIR optikleri

Işığın bir araçtan başka bir araca yolculuk etmesi fenomeninden yola çıkılarak tasarlanan daha az optik yoğunluk; bir açının ara yüzüne vuruyor ve parlama enerjisinin %100’ünü yansıtıyor. TIR optikleri veya TIR lensleri bir reflektörün içinde yuvalanmış ışığı kıran lenslerden oluşur ve tipik olarak huni şeklindeki yapısı ile optik etkinliği %92’nin üzerindedir. Lens, kaynağın merkezinden ışığı reflektöre yönlendirir ve reflektör kontrollü bir parlaklıkla onu dışarıya gönderir.

TIR optiklerin polimerlerden olan enjeksiyon kalıplıları, çeşitli yüzey iyileştiricilerle belli bir parlama şeklinde oluşturulmuşlardır. Enjeksiyon kalıplama, buna rağmen, lens boyutunu ve duvar kalınlığını (genellikle 0.5 inçe kadar) sınırlandıırır. Optik büyüdükçe, büzüşme ve sapma riski artar. Makinelerde uzun süreli, daha yüksek bir ısı ve basınç sağlamak ise riski azaltır ancak Shum’a göre bunun belli bir maliyeti vardır.

TIR optikleri ve ışığı dışa doğru yayan akkor flamanlı lambaların aksine, LED’ler kendi temellerini ısıtırlar ve TIR optiklerinin kubbeli tepelerinin üzerine rahatça oturmalarını sağlarlar. Hubbell Aydınlatma’nın Aydınlatma Çözümleri Merkezi Yöneticisi Chris Bailey: “LED’ler tasarımcı için ışığı direkt kaynaktan çekmesini ve spesifik olarak dikey-yatay düzlemlere yönlendirmesini sağlar” diyor.

Dış ve endüstriyel aydınlatmada yaygın olmasına rağmen TIR optikleri hala iç aydınlatma uygulamalarında daha anlamlı. Bailey’e göre parlama kontrolü için idealler ancak her uygulamada çalışmıyorlar. Örneğin eşleştirme, mimaride gömme aydınlatma için gerekli değildir ve vurgu yayılan aydınlatmada, düşük parlamada ve ışık dağılımındadır.

Boyut önemli

Shum’a göre, bir optik için LED’lerin ve LED paketinin boyut oranı parlama açısını belirliyor. Bu yüzden daha dar parlamalar, daha küçük ışık kaynaklarına veya daha büyük optiklere ihtiyaç duyar.

Buna rağmen, daha yüksek parlaklık akına ve uygunluğuna duyulan ihtiyaçtan ötürü kaynak boyutları yükseliyor. LED üreticileri kendi ürünlerine armatür tasarımcılarını çekebilmek için, modüler, yüksek-çıkışlı ve chip-on-board (COB) LED dizilerini piyasaya çıkardılar. Bailey’e göre bunlara artık daha sık rastlanır oldu. Bu diziler 6W-200W arası 600-20.000 lümen çıkışı sağlayabiliyorlar. COB LED’ler, tek bir yayılan yüzeyi ile seramik bir paketin üzerine birleştirilmiş ve bir elektriksel devreye kablolanmış çoklu zarlardan oluşuyor. Bu zarlar spesifik bir renk derecesi ve lümen çıkışı üretimi için tasarlanmışlar.

Ancak COB LED’lerde çıkışı kontrol etmek daha zor. Boyutları, uygun optiklerde enjeksiyon kalıplama fiyatlarını yükseltiyor. Ayrıca düz yüzeyleri eşleştirme açısında iyi sonuç vermiyor ki bu TIR optiklerinin verimliliği için anahtar olan bir nokta. Bailey: “Sonuç olarak COB dizileri, parlama kontrolünün daha az önemli olduğu geniş yayılımlı projektörlerde ya da downlight’lar gibi uygulamalarda daha iyi sonuç veriyor. Ayrıca optik ve elektriksel açıdan ihtiyaç duyulan ögeler de daha basit.” diye konuşuyor.

Yüksek-akı yoğunluğuna sahip (HDF) LED’lerin de popüleritesi gün geçtikçe artıyor. Onlar da çoklu zarlardan oluşuyor ancak her biri COB dizilerininkinden daha küçük ve Bailey’e göre anında müdahale edilmesi daha kolay. Kubbeli bir yüzeydeki zarlar, TIR optiklerine kolayca yerleştiriliyor ve böylelikle daha fazla çıkış kontrolü sunuyor. Bailey: “Bu yüksek-güçlü LED’ler 4W-60W arasında ve 400-6.000 lümen çıkışına sahipler.” diyor.

Yeni seçenekler

Her ne kadar fizik kuralları LED lambaların, daha dar parlaklık açılarına sahip küçük versiyonlarını sınırlasa da, bu süreç şu anda işlemeye devam ediyor. Shum tarafından tasarlanan Soraa’nın Point Source Optikleri şirketin LED MR16 lambasının 10-derece parlama yayılımına sahip olmasını sağladı. Katlanmış optik tek bir LED paketinden yayılan ışığı, dışarıya sıçramadan önce, birçok defa yansıtıyor ve parlamanın merkez aksine yakın olan ışığı belirsizleştiriyor. Böylelikle yumuşak, iyi tanımlanmış bir parlama yaratıyor. Shum, bu daha büyük diametre optiğinin enjeksiyon kaplama olabileceğini çünkü diyametre oranının 6:1 olduğunu belirtiyor. (bu oran TIR optiklerinde 1.25:1.) Soraa Snap Sistemi kullanıcıları ise MR16’da lensleri ve optik aksesuarları manyetik olarak kırabiliyor. Ayrıca isterlerse parlaklığı daraltıp, genişletebiliyor ve göz kamaştıran ışığı yok edebiliyorlar.

Soraa

Kaynak boyutları ile ilgili araştırmalar sürerken Reading, Mass de daha dar bir parlama yayılımı yaratmak için herhangi bir COB LED ile kullanılabilen çoklu TIR lensleri geliştirdi. COB LED’in daha büyük bir versiyonunun proporsiyon açısından, kendi aydınlatma kontrolünü tam sağlaması için, daha büyük bir optiğe ihtiyacı olacaktır. Kompakt olarak yerleştirilmiş bir lens tasarımı küçük ışık saçan parlaklık sağlar. Ve tabii ki daha küçük optik daha küçük bir armatür demektir.

Isıyı ele almak

COB ve HDF LED’lerinin yükselen lümen çıkışları aynı zamanda daha fazla ısı anlamına geliyor. Bu ışık kaynakları daha popüler olmaya başladıkça uygun ısı yönetimi; performans, diyot ömrü ve armatürün devre sistemi açısından çok daha kritik hale gelecektir. Aslında, yükselen ısı yüzündne bugün LED’ler epoksi yerine silikonla kapsülleniyor. Narandran’a göre epoksi 80 C civarındaki ısıya dayanabilirken silikonda bu değer 200 C.

Eşleşme, ışık ve ısıya maruz kalındığında optik verimliliği yükseltirken zaman içinde materyallerin azalmasına neden olabilir. Lensler ve reflektörler sarı olabilir, bu da Narendran’a göre renk değişimlerine ve armatürler arasında performans tutarsızlıklarına kadar gidebilir. Narendran sözlerine şöyle devam ediyor: “Birinci gün değişmeyen aydınlatma tasarımı farklı renkler üretmeye başlayabilir ve bu da bir açıdan mekanın estetiğini etkileyebilir”. Renklerde solma oluşabilir ve bu da lümen çıkışının yönlendirilebilirliğini azaltabilir.

Şaşırtıcı olmamakla beraber ısıya dayanıklı materyaller LED optik ve armatür üreticilerinin ilgisini çekiyor. Bailey: “TIR optikleri için materyel seçeneklerinden biri PMMA akrilik. Bu materyal netliği, UV stabilitesi ve yüksek geçirgenliği ile tercih ediliyor.” diye konuşuyor. Buna rağmen uzun süreli ısıya maruz kalışı bazı deformasyonlara neden olabilir.

Üreticiler tercihlerini cama da yönlendirdiler. Narendran bu konuda sözlerine şöyle devam ediyor: “ Cam da uygun bir aday. Çünkü polimerlerden çok daha güçlü. Ancak ağır, kırılgan ve üreticiler için pahalı bir seçenek.”

LED’lerin ihtiyaçlarını doğrudan karşılayan polikarbonlar başka bir güçlü seçenek. Bayer MaterialScience’s Makrolon’un LED-grade materyalleri uzun süreli ısıya maruz kalışı tolere etmek, ışık verimliliği ve güzel bir netlik için tasarlandı.

Üreticler seçenekler yaratmaya devam ettikçe, yeni ısıya dayanıklı materyaller ve özel yapım optikler ve daha yüksek etkinlikteki çözümler için çalışmalar da evam edecektir. Dutch 3D printed optics maker Luxexcel’in Pazarlama İletişimleri Yöneticisi Marco de Visser’e göre ikincisi çoktan başladı. 3D yazıcı teknolojisi prototipler ve yazıcı optikleri açısından siparişler için hız almaya başladı. Böyle gelişmeler ileride, sadece etkili olmasıyla değil aynı zamanda güzel ve kontrol edilebilir ışık kaynağı açısından yarı iletken aydınlatmanın önemini vurgulayacak.

Kaynaklar:

A list of introductory articles and white papers that discuss optics for LEDs.
TIR Lens Guide, by LEDiL, 2012. Available at: bit.ly/LEDiLTIR.
“Quality of Light: Perfect Spectrum, Perfect Beam,” by Soraa, 2013. Available at: bit.ly/1tpsmDb.
CALiPER Report 22: LED MR16 Lamps, by the DOE, Office of Energy Efficiency & Renewable Energy, Building Technologies Program, Sept. 14, 2014. Available at: 1.usa.gov/YYwvTm.
Secondary Optics Design Considerations for SuperFlux LEDs, by Lumileds Lighting, 2002. Available at: bit.ly/1mgWgZB.

Haber: Alice LiaoHaber kaynağı: http://www.archlighting.com/leds/leds-understanding-optical-performance_o.aspx

Bir Ankara masalı…

Mon, 17 Nov 2014 00:00:00 GMT

Bir süredir Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı Kent Estetiği Daire Başkanlığı’nı twitter üzerinden takip ediyorum. (@ABBKentEst) Birim olarak, özellikle her tweette yer verdikleri gibi güzide başkentimiz Ankara için “dekoratif” çalışmalar yapıyorlar. Saat kuleleri, kapılar, kuğu heykelleri ve tabii ki çeşitli bina aydınlatmaları fotoğrafları paylaşıyorlar. Hepsi için de ortak sıfat “dekoratif”.

31 Ekim tarihinde ise şu tweeti attılar:

“Ankara, Dünya Aydınlatma Yarışması’nda dünya başkentleriyle yarışıp 1. gelmiştir. www.peoplechoiceaward.eu“ (Bakınız: https://twitter.com/ABBKentEst/status/528104162639499264/photo/1)

Verilen linke tıkladığımda bazı detaylar ortaya çıktı. “The city.people.light award” (Şehir.İnsan.Işık) adı altında 2003 yılından beri Philips ve Uluslararası Şehir Aydınlatma Birliği (LUCİ, www.luciassociation.org) tarafından ışığın, insan ve şehir üzerindeki etkilerini ön plana çıkarmak amacıyla düzenlenen bir yarışma. Yapı şöyle işliyor; şehir yönetimleri o sene gerçekleştirdiği aydınlatma projeleri ile başvuruyorlar. Öncelikle bir jüri tarafından değerlendirilen projelerden bir bölümü finale kalıyor ve birinci internet üzerinden yapılan “halk oylaması” ile seçiliyor. Bir jüri tarafından değerlendirilen projelerden bir bölümü finale kalıyor ve 3 şehre ödül veriliyor. Bu sene yarışmaya 25 ülkeden 35 proje başvuruyor, 16 ülke finale kalıyor ve birinciliği Almanya’nın Leipzig kenti alırken, 2. Kopenhag (Danimarka), 3. Strazburg (Fransa) oluyor. Ancak yine bu sene ilk defa olarak finale kalan ülkeler arasında “halk oylaması” ile “people.choice.award” veriliyor ve Ankara aldığı yüksek oy oranı ile birinci geliyor. gelmiş.

Bu noktada 2 konu dikkat çekiyor.

Öncelikle sitede yer alan Ankara’nın tanıtım metni:

“Bir aydınlatma master planı ile şehirdeki farklı binalar arasında mimari harmoni yaratıldı. Akıllı beyaz ışık teknolojisi kullanılarak oluşturulan, sıcak ve elegant ambiyans geceye saygı gösteriyor. Bazı mimari yapılar için ise daha renkli tasarımlar tercih edildi. Şema; şehir kimliğini zenginleştiren modern silüetler ile güvenli ve çekici alanlar oluşturarak şehir sakinleri ve ziyaretçiler üzerinde pozitif etki yarattı.”

Ankara’nın bir aydınlatma master planı mı var? (Varsa kim hazırladı?) Geceye saygı gösteriyor? Akıllı beyaz ışık? Sanki farklı bir şehirden bahsediliyor.

İkinci konu ise şehir bazında alınan oy oranı:
1. Ankara / Türkiye: 239.875
2. Pula / Hırvatistan: 114.776
3. Toledo / İspanya: 95.071
4. Skopje / Makedonya: 17.532

Kalan oy oranları ise 100 ila 1000 arası değişiyor. Örneğin Lyon, Kopenhag, Londra gibi 20-30 yıllık aydınlatma master planları olan ve başarılı aydınlatma projeleri ile tanınan şehirler 400 civarı oylar almışlar. Sizce de ülkelerin gelişmişlik kat sayısı ile aldıkları oy arasında ters orantı olması ilginç değil mi? Zaten sitenin şu hali ile projeleri gerçekten değerlendirmek imkansız. Kısa bir metin ve birkaç görsel var. (NOT: Oy verme süreci tamamlandı, belki o dönemde daha fazla görsel ve açıklama olabilir.) Örneğin Ankara’nın 22 proje ile başvurup 1 proje ile birinciliği aldığı söyleniyor. Hangi proje acaba?

Ben uzun süredir Ankara’yı, Sayın Belediye Başkanı Melih Gökçek’i ve aydınlatma ile ilgili açıklamalarını takip ediyorum. Dönem dönem de var olan sıkıntılara dikkat çeken yazılar yazdım. Bu yüzden benim için; bırakın Ankara’nın ödül alması, Ankara, aydınlatma ve ödül kelimelerinin aynı cümle içerisinde geçmesi bile, olsa olsa bir Ankara masalı olabilir.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
PLD Türkiye

NOT: Üzeri çizili ifadeler 17 Kasım tarihinde yapılan düzeltmelerdir. Hata için özür dilerim.

Nobel Ödülü Mavi LED’lerin

Fri, 10 Oct 2014 00:00:00 GMT

Ev- ofis aydınlatmaları ve elektronik eşyaların çalışması için esas olan enerji verimli mavi ışık yayan diyotların (LED) keşfi fizik alanında üç bilim adamına 2014 Nobel Ödülü’nü kazandırdı. Japonya’daki Meijo ve Nagoya Üniversitesi’nden Isamu Akasaki, yine Nagoya Üniversitesi’nden Hiroshi Amano ve Santa Barbara’daki Kaliforniya Üniversitesi’nden Shuji Nakamura 1.1 milyon dolar değerindeki ödülü paylaştılar.

Rensselaer Politeknik Enstitüsü’nden elektrik mühendisi Fred Schubert konuyla ilgili şöyle konuşuyor: “Eğer bizler bu teknolojiye şöyle bir bakarsak önce bir transistör ve birleştirilmiş bir devre ve sonra da mavi LED’i görürüz.”

Mavi LED, şu anda hızlı bir şekilde akkor flamanlı lambalarla değiştirilen beyaz LED lambalar için çok önemli bir içerik. Edison’ın klasik keşfi, beyaza benzeyen renkler dizisinin içinde ışık yayan bir lamba teli kullanır. Ancak bu şekilde, ışığı ortaya çıkartmaktan daha çok, lamba telini ısıtmak için çok fazla elektrik harcanır.

LED’ler enerji verimlidir çünkü fotonları ortaya çıkartmak için elektronları kullanırlar. LED’ler yarı iletkenlerin katmanlarından yapılmıştır, materyalleri ise bilgisayarların çiplerine benzerlik gösterir. Bazı katmanlar elektron fazlasına sahipken bazıları elektron açısından yoksundur. Böylelikle, elektronların olması gerektiği, pozitif olarak şarj edilmiş deliklerin ortaya çıkışı sağlanır. Belli bir bölgede elektronları ve delikleri birleştirerek ışık yayarlar.

1962 yılında General Elektrik’ten Nick Holonyak, tesadüfi bir şekilde görünebilir ışığı yaymak için ilk yarı iletken diyodu keşfetti. Laboratuvarında ışıkları kapattığında “galyum arsenit fosfat bileşiği” örneğinin kırmızı olarak parladığını gördü. İşte bu andan itibaren günümüze kadar bilim adamları sürekli olarak kırmızı ve yeşil ışık yayan LED’ler geliştirdiler. Beyaz dahil diğer renklerin çeşitliliğini yaratmak için çok önemli olan maviye ulaşmak ise adeta bir meydan okumaydı. Mavi ışık, görünebilir spektrumun yüksek, uç enerji noktasıdır. Böylesi yüksek enerjiye sahip bir ışığı yayacak elektronları ortaya çıkaracak materyaller ise fazla bulunmuyor.

1980’lerin sonunda o dönem öğrenci olan Amano, mavi parlaklık araştırmasında galyum nitrat adı verilen bir yarı iletken üzerine çalışıyordu. Kağıt üzerinde galyum nitrat diğer kimyasallarla karıştırılabiliyor ve mavi ışık yayma kapasitesine sahip oluyordu. Ancak düzinelerce mühendis, bunu gerekleştirmeyi denemelerine rağmen, sağlam bir “elektron-yetersiz katmanı” olan, yüksek kalitede galyum nitrat kristali geliştirmekte başarısız oldu. 1986’da Akasaki ve Amano galyum nitratı üzerinde oluşturabilecekleri safir bir temel kullandı. Sonra tıpkı Holonyak gibi kazara büyük bir keşifte bulundular: Elektron yetersiz bir katman yaratmanın neden bu kadar zor olduğunu anlayabilmek için bir elektron mikroskobu altında çalışırken o katmanın gözlerinin önünde oluştuğunu gördüler.

Aynı zamanda Tokushima’da bir kimyasal mühendislik şirketi olan Nichia Chemicals’da çalışan Nakamura, yüksek kalite galyum nitrat yaratmak için kendi metodunu geliştirdi. Nakamura aynı zamanda Akasaki ve Amano’nun mikroskop gözleminin arkasındaki mekanizmayı da keşfetti. 1990’ların başında ise basit ve ekonomik bir şekilde mavi LED’ler üreten bir metot buldu.

Nakamura’nın keşfi bir anlaşmazlığı da beraberinde getirdi. Nichia, Nakamura’ya mavi LED’lerin peşinden gitmemesini söylediği halde keşfi için kendisine yaklaşık 200 dolar ödedi. Camridge Üniversitesi’nden bilim adamı Colin Humphreys’e göre, Nakamura gece geç bir vakitte araştırmasını gerçekleştirmek adına laboratuvara geldi. Daha sonra Nakamura şirketi dava etti ve yaklaşık 8.1 milyon dolara karşılıklı olarak anlaşmaya vardılar.

Araştırmacıların bu keşfi CD’lerin altı çağı sırasında ve DVD’lerin keşfinden hemen önce yapıldı. Bu yüzden ilk uygulama mavi lazerlerin geliştirilmesi alanındaydı. Sonraki uygulamalar yüksek kapasite blu-ray diskler ve daha özellikli lazer yazıcılar oldu. 1996’da Nichia mühendislerinden Yoshinori Shimizu, beyaz ışık yayan bir devre yaratmak için mavi LED’leri fosfor adı verilen sarımsı bir kaplamayla birleştirdi. Şu anda beyaz LED lambalar, 100.000 saate kadar dayanabilirken akkor flamanlı lambalar ise sadece 1000 saat ömre sahipler.

Mavi LED temelli teknoloji bugün 15 milyar dolarlık endüstrisi ile her yerde bulunuyor. Ev aydınlatmaları, sokaklar ve ofislerin yanı sıra LED’ler birçok elektronik cihazda arka plan ışığı olarak da hizmet veriyor. Örneğin enerji verimli televizyonlarda enerjiden tasarruf sağlıyor, laptop ve akıllı telefonlarda ise daha uzun süre batarya kullanım imkanı tanıyor.

İsveç Royal Akademisi’ndeki nobel komitesi genellikle teoriler ya da yeni fizik fenomeniyle ilgili incelemeler adına ödüller verir. Ancak bu sefer jüri araştırmaya etki eden büyük resmi düşünerek karar verdi. İsviçre’deki Linköping Üniversitesi’nden Fizisyen Olle Inganäs yapılan basın açıklamasında şunları ifade etti: “Alfred Nobel, ödülünün insanlığın yararına icatlar geliştiren mucitlere verilmesini isterdi. Bizim bugün vurguladığımız şey bu keşfin insanlık yararına kullanılabilirliği ile ilgili.”

Komite, enerji verimli LED’lerin dünya çapında elektriksel sisteme erişimi olmayan 1.5 milyar insana ışığı ulaştırmada yardımcı olabileceğini de özellikle belirtti. Humphrey sözlerine şöye devam etti: “ Şu anda var olan aydınlatmaları LED’lerle değiştirebilirsek kullanılan elektriğin yarısını tasarruf edebiliriz.”

Haber kaynağı: https://www.sciencenews.org/article/blue-leds-win-nobel-prize-physics

Soraa’dan yeni bir araştırma: LED Renk Kalitesi

Wed, 24 Sep 2014 00:00:00 GMT

2 LED lambası arasında yan yana yapılan bir karşılaştırma

Enerji verimli LED aydınlatma algısında beyazlık ve renksel geriverimin güçlü bir etkisi olduğu açığa çıktı.

GaN on GaN teknolojisiyle bilinen Soraa, LED aydınlatma üzerine gerçekleştirdiği yeni araştırmasının sonuçlarını duyurdu. Bu sonuçlara göre, beyazlık ve renksel geriverimin LED aydınlatma algısında önemli bir etkisi olduğunu kanıtladı. Çalışma, Penn State Üniversitesi’nden Kevin Houser’ın liderliğinde yürütüldü ve Institutional Review Board (Kurumsal Değerlendirme Kurulu) tarafından onaylandı.

Çalışma katılımcılarının çoğu, geleneksel mavi renk temelli LED’ler yerine Soraa’nın tamamen görünür spektrumdaki Violet-Emission 3-Phosphor (VP3) teknolojisiyle yapılmış lambalarının beyazlığını ve renksel geriverimini tercih etti. Akkor flamanlı ve halojen gibi geleneksel aydınlatma kaynaklarına benzer bir şekilde Soraa lambaları, tüm görünür spektruma sahip bir ışık sunuyor. Bu sayede de kırmızılar ve parlak yeşiller gibi önemli renkler dahil, sıcak doymuş renkleri yayabiliyor.

Bunun da ötesinde, bu lambalar giysilerde, kağıtlarda ya da plastik gibi beyaz nesnelerde Optik Parlatıcı Ajanları (OBAs) harekete geçiriyor ve daha beyaz görünmelerini sağlıyor. Maalesef maksimum verim ve ucuz ürün yarışında olan birçok LED üreticisi spektrumun bazı parçalarını es geçiyor. Bunun sonucunda mavi LED temelli aydınlatma ürünlerinde gerçek beyazlık ya da iyi bir renksel geriverim gerçekleşemiyor.

Soraa’nın Doğal Beyaz VP3’lü tamamen görünür spektrumdaki lambaları, mor dahil, gökkuşağındaki tüm renkleri yayabilmek üzere geliştirildi. Bu da OBA’ları harekete geçiriyor ve beyaz rengi mükemmel bir şekilde göstermelerini sağlıyor.

Penn State Üniversitesi’ndeki yapılan bu çalışma gösteriyor ki katılımcıların büyük çoğunluğu, renk spektrumu açısından kısa dalga boyundan yoksun standart LED aydınlatmalara karşın Soraa’nın tüm görünür spektrumu ile renklendirilmiş objeleri tercih ediyor. Buna ek olarak kullanıcıların %90’ı, ister beyaz bir elbiseye, bluza ya da kendi gülüşlerine bakıyor olsunlar, Soraa’nın lambalarıyla ortaya çıkan beyaz rengi tercih seçiyorlar.

Çalışma katılımcıları, standart LED lambalara kıyasla (CRI 85) VP3 canlı renkli Soraa lambaları altında (CRI değeri 95) renklerin çok daha doygun, canlı ve çekici göründüğünü söylüyor. Araştırma sonuçlarına göre şirketin VP3 teknolojisi, renkleri güvenli bir şekilde renklendiriyor ve renk doygunluğunda bir değişim yaşatmıyor. Ayrıca renkler halojen lambaların renk referanslarıyla da örtüşüyor. Bu durum sadece renklendirilmiş objelerde değil katılımcıların ten renklerinde de görülüyor.

Soraa’nın CTO’su Mike Krames konuyla ilgili şu açıklamalarda bulunuyor: “Renksel geriverim ve beyazlık gerçekten önemli mi diye soranlar oluyor. Evet önemli ve artık elimizde bunu kanıtlayacak veri var. Çünkü bizim lambalarımızın hepsi, görülebilen tüm spektrumu renklendirebiliyor. Beyaz malzemeler, kağıtlar, plastikler artık çok daha parlak ve insanların gülüşleri daha beyaz daha doğal ve daha güzel… Bu da, LED aydınlatmanın çevresel ve ekonomik faydalarından yararlanmak isteyen ancak ışık kalitesinden vazgeçmek istemeyen perakendeciler ya da tüketiciler için iyi bir haber.”

Haber kaynağı: http://www.compoundsemiconductor.net/article/95126-soraa-cites-new-research-on-led-colour-quality.html

Colelux’ün gerçeğini aratmayan mavi gökyüzü

Mon, 15 Sep 2014 00:00:00 GMT

Profesör Trapani, Londra’daki Ideawors showroom’unda yarattığı yapay gökyüzü ile birlikte

İtalyan profesör Paulo Di Trapani, güneşli ve mavi, gerçek hissi uyandıran yapay bir gökyüzü yarattı.

Eğer gelecek bir kaç hafta içinde fırsatınız olabilirse Londra’da Ideaworks’ün showroom’unu ziyaret etmelisiniz. Eğer ziyaret edebilirseniz ev aydınlatmaları tasarım firması olan Ideaworks’ün bodrum katında bugüne kadar görmüş olabileceğiniz en dudak uçuklatan “aydınlatma teknolojilerinden” birine şahit olacaksınız.

Fotoğraflara baktığınızda bir ürünün güneşli gökyüzünü taklit ettiği hissine kapılabilirsiniz. Ancak kişisel olarak, yani gözlerinizle yakından gördüğünüzde bu optik mühendisliğin başarısını takdir ediyorsunuz. Profesör Trapani, yapay gökyüzünün ağzının bodrumun tavanındaki bir metre derinliğinde olan cumbaya açıldığını söylüyor. Ancak ona bakan birinde sanki atmosferin sonsuz maviliğini görüyormuş etkisi uyandırıyor. Bir tarafta durduğunuzda ve bu cumbaya 45 derecelik bir açıyla gözlerinizi dikerek baktığınızda bu kez güneş görünüyor ve arkanızdan parlıyor.

Laboratuvarda ışık

Como’daki Insubria Üniversitesi’nde Profesör ve Lazer Fizisyeni olan Trapani, daha önce ticari olarak güneş ışığını taklit eden bir teknoloji kullanma riskine girilmediğini de ürünüyle ortaya çıkartmış oluyor. Bu çalışma aslında onun obsesif bir şekilde laboratuvar koşulları altında bu doğal fenomeni kopyalayabilme takıntısının sonucu olarak ortaya çıktı.

Di Trapani konuyla ilgili şöyle konuşuyor: “Bu 15 yıl önce tesadüfü bir şekilde başladı. Aydınlatma fenomeniyle ilgili bir sunum yapacaktım. Sunum için Astronot Marcel Minneart’ın Light and Colour in the Outdoors isimli kitabını okudum. Kitap bu atmosferik fenomeni tanımlıyordu. Derste gerçekleştireceğim sunum öncesinde kitapta bahsedilen tuhaf şeyleri fotoğraflayabilmek için haftalar harcadım. Ancak anlatılan hiçbir şeyi fotoğraflayamadığım için hayal kırıklığına uğramıştım. Bu yüzden ders günü yaklaştığında laboratuvarda doğayı tekrar yaratmaya karar verdim. Bu o kadar da kolay değildi fakat bir sürü çalışmadan sonra her doğal fenomeni yeniden yaratmayı başardım.”

Di Trapani, güneşin ısı tayfı, güç ve parlaklık özelliklerini yeniden yaratmak için LED’leri kullandı.

Di Trapani bu fenomenlerin bazılarının bizim düşündüğümüz aksine çalıştığını iddia ediyor. Gölgesinin yeşilden çok mavi olduğunu anlatmak için beyaz bir duvarın önünde ellerini tutuşturuyor. Bu şekilde ayrıca gökkuşaklarında kırmızı çizginin altında parlayan renk kırılmalarının nasıl olduğunu da anlatmaya çalışıyor.

Bilim adamı ve mucit olmasının yanında bir sanatçı olduğunu da güçlü bir şekilde hissettiren Trapani, gün ışığını kopyalayan cihazlarından bazılarını, Van Gogh gibi empresyonist sanatçıların çalışmalarının yanında, Litvanya’da artık kullanılmayan bir tren istasyonundaki sergide gösterime sunmuş. Bu süreçte, sanatçıların canlı renklerdeki resimlerinde yer alan bazı “acı renklerin” aslında doğal ışığın resme işlemesinin bir sonucu olduğunu da kanıtlayabilmiş. Trapani: “Deneylerimi bitirip pencere dışına baktığımda bugüne kadar kör olduğumu fark ettim ve bu yüzden ışığı düzgün bir şekilde görebilmek için kendimi eğitmeliydim. Bu serginin de amacı insanlara sanat ve ışığı yeni bir yolla görebilmeleri için bir fırsat oluşturmasıydı” diye konuşuyor.

Ticarileştirme

Coelux’ün gökyüzü, Di Trapani’nin deneylerinin en geliştirilmiş hali olarak tanımlanabilir. Trapani, Litvanya’daki sergide gökyüzünü taklit edebilmek için çok küçük partikülleri ve devasa su havuzlarını kullandı. Önemli bir EU bağışı sayesinde suyla çalışmasını bırakabildi ve onun yerine sıkıştırılmış katı bir gökyüzü optiği geliştirdi. Londra’da bu versiyonla gösterime sunduğu çalışmasındaki bir metre derinliğinde yapay tavan; 3.5 metreye 2.4 metre ölçülerindeydi. Trapani, farklı hacimlerle başka çözümlerin de çok yakında Coelux’ün web sitesinde duyurulacağını, bunun çok daha büyük oranda potansiyel uygulamalara ve ticari fırsatlara açılım sağlayacağını söylüyor.Gökyüzü ışığının nasıl çalıştığına dair Trapani ağzını oldukça sıkı tutuyor. Ancak ürününün “optiğinin” beynimizdeki optik derinlik illüzyonunu nasıl yarattığını anlatıyor. Trapani: “Birkaç santimetre içine 10 kilometreyi sıkıştırıyor.” diye konuşuyor.

Di Trapani’nin Amerikan Patent Ofisi’nden aldığı patent, şeffaf nano-partiküllerin gömüldüğü transparan bir katı matriks barındıran, optik bir gökyüzü-güneş yayıcısının olduğunu açıklıyor. Daha basit bir yolla açıklamak gerekirse; difüzördeki nano-partiküller gökyüzünün mavi görünmesini sağlayan Rayleigh sıçraması sürecini yeniden yaratmak için atmosferdeki koşulları taklit ediyorlar.

Güneşi yaratmak

Trapani kendisinin ve ekibinin “güneşi yaratmak” konusunda LED teknolojisini kullanmaktan, güneşin ısı tayfını, gücünü, parlaklığını yeniden yaratmaya kadar, bu önemli meydan okumayı nasıl yaptıklarını şöyle anlatıyor: “Bizler sahne ışığı kullanmak istemedik. Çünkü hem çok pahalı hem de çok enerji tüketiyor. Güneşteki 150 milyon kilometrelik mesafeyi bir metreye sıkıştıran optikler geliştirdik. İhtiyacınız olan gölgeyi yaratmak oldukça kompakt bir kaynak bu yüzden tüm güç son derece konsantre olmalıydı. Aydınlık, parlaklık da çok yüksek olmalıydı ve bu herhangi bir rafta bulabileceğiniz geleneksel aydınlatma kaynağı değildi.”

LED bir güneşin etkisini ya da gökyüzünün fiyatını sormak saygısızlık gibi görünse de Trapani zaten bu soruya direkt bir cevap vermekten kaçınıyor. Di Trapani şöyle devam ediyor: “Bunun yeni bir teknoloji olduğunu biliyorsunuz. Üründen örneğin bir daire için sadece 1 tane ya da havaalanları için 100 tane ısmarladığınıza göre değişir. Siz bunu bir lambayla kıyaslayabilirsiniz fakat bu teknoloji mimari bir cihaz ve çok kompleks bir sistem.”

Cevaplar ne olursa olsun, fiyat konusu müşterileri caydıracakmış gibi görünmüyor. Ideawork’ün showroom’unda ürünün gösterime sunulması elbette bir tesadüf değil. Bu özel elektronik tasarım ve enstelasyon şirketi, süper yat ve uç nokta rezidanslar üzerine uzmanlaşmış. Profesör Trapani, şu ana kadar ürünle ilgili soruların %60’ının rezidans pazarından ve Ideawork’ün teknik ışık tasarımcısı olan James Siddle’dan geldiğini söylüyor. James Siddle: “Rezidans müşterilerimizin çoğu aşağılara doğru inşaatlar yapma eğilimindeler. Bu yüzden doğal ışık alabilme konusunda güçlük yaşıyorlar. O nedenle bu tip uygulamalar içinde bu ürün mükemmel bir seçenek olacaktır.” diye konuşuyor.

Trapani soruların %60’nın rezidans müşterilerinden geldiğini söylüyor.

Siddle bütçe meselesinin daha az önemli olduğu özellikle Orta Doğu’daki hastaneler için bir ürün pazarı hayal ediyor. Siddle: “Ürünün konumlanma alanı oldukça büyük. Coelux bunun devasa olduğunu kabul ediyor. Bu yüzden mimariyi bunun etrafında tasarlamalısınız. Tasarımcıların ürünü gördüklerinde bu fedakarlığı yapacaklarına inanıyoruz.” diyor.

Aydınlatma kapsamı ve hedef pazara rağmen Trapani, çalışmasının bir aydınlatma ürünü olmadığını söylüyor. Trapani bu konuda şunları ifade ediyor: “ Ben bu cihazı alan yaratan bir cihaz olarak görmeyi tercih ediyorum. Beyniniz umutsuzca sonsuz bir alan ister. Bizler dış dünya için yaratılmışızdır. Birkaç yüzyılımızı dışarıda yaşayarak geçirmiş varlıklarız ve şu anda aradığımız alanın, o boşluğun yokluğunun acısını çekiyoruz.”

Haber kaynağı: http://www.lighting.co.uk/hardware/coelux-inventor-brings-blue-skies-indoors/8669324.article

Fiyat Rekabeti ve Komisyon

Mon, 01 Sep 2014 00:00:00 GMT

Hatırlarsınız, bir kaç sene önce “Enerji Verimliliği Danışmanlığı” (EVD) diye yeni bir hizmet türü ortaya çıkmıştı. Devletin, özellikle Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’nün (YEG) koordine ettiği destekler sayesinde bir anda bu hizmeti sunan firmalar ile karşılaşır olduk. Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında yine YEG’in yetkilendirdiği EVD’ler bir anda o kadar arttı ki hızlıca dernekleşip neredeyse tüm Türkiye’ye yayıldılar.

Verdikleri hizmet, biraz basitleştirerek şuydu: Bir mühendis işletmenizi inceliyor, “fazla” enerji harcadığınız noktaları belirleyip, daha az enerji harcayarak aynı işlevi görecek sistem ve/veya ürünleri öneren bir rapor sunuyor. Bu rapor aynı zamanda size ilk yatırım maliyetinizin ne kadar sürede kendini amorti edeceğini de gösteriyor. Yine işletmelere yönelik ilk yatırım destek-kredileri ile bu rapor birleştiriliyor ve hızlı bir dönüşüm sağlanmış oluyor.

Çok kabaca bir özet olmakla beraber durum buydu. Bugün ise maalesef bu bahsi geçen EVD’lerin birçoğu ya kapandı ya bünyelerine başka hizmetler de ekleyerek farklılaştı. Sebep çok basit: “Fiyat rekabeti.” Hızlıca ve kontrolsüz artan firma adedi, niteliğin sorgulanamadığı bir hizmet türünde, fiyatları öyle bir noktaya getirdi ki, artık firmalar için para kazanabilecek bir alan kalmadı.

Tüm bunları niye anlatıyorum? Korkum şudur ki; aydınlatma tasarımcılığı mesleği de, bire bir aynı olmamakla beraber benzer bir sürece girme tehlikesi ile karşı karşıya. Günümüz şartlarında, bu hizmeti kimin, hangi nitelikte verebileceği kontrol altında değil. Yakın vadede de olacak gibi durmuyor. Hal böyle olunca karşılaştırılması güç bir hizmet türünde fiyat rekabeti ön plana çıkıyor. Hatta piyasadan kulağıma gelen öyle rakamlar var ki, bu rakamların standart olarak kabul edilmeye başlanması bile mesleğin ölüm fermanını imzalamakla eş değer.

Bugün şunu biliyoruz, hiçbir hizmet/veya ürün bedava değildir ve eğer görünen maliyetler yoksa görünmeyen maliyetlere katlanıyorsunuzdur. Aynı işe 10 TL ve 200 TL fiyat alıyorsanız, 10 TL’lik teklif arkasında başka kazanç ihtimallerini göz önünde bulundurmanız lazım. Bu da bizi o ünlü “tasarımcı komisyonu” noktasına getiriyor.

Komisyon konusu, mimarlar için de dahil olmak üzere, tartışılan ve çok da şikayet edilen bir durum. Herkesin duruşu ve düşüncesine saygılıyım. Benim yaklaşımım şu; eğer müşteriniz aldığı hizmet karşılığı size ödediği parayı biliyorsa, bir problem yok. Ancak müşterinin bilgisi dahilinde olmadan ve onaylamadığı her türlü kazanç, adı ne olursa olsun, bence haksız kazançtır.

Önerim ise basit; şikâyet etmek yerine önce kendi kapının önünü süpür. Markana yatırım yap, haksız fiyat rekabetine girme, hizmet/ürünlerini farklılaştır, komisyon verme/alma, yani şikâyet etmek yerine sen de değişime katıl. Çünkü değişim ancak seninle başlayabilir.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
PLD Türkiye

Lümenlerden “kör olmak”

Wed, 27 Aug 2014 00:00:00 GMT

Amerikan Enerji Departmanı (DOE) transistörlü aydınlatma devrimine öncülük etme adına, ürün geliştirme ve üretim için önemli bir fonu da kapsayan bir anlaşmaya öncülük etti. Ayrıca DOE; üreticiler, tasarımcılar, kullanıcılar dahil endüstri paydaşlarını eğitmeye ve bilgilendirmeye yardımcı olabilmek için önemli programlar düzenliyor. Bunlardan bir tanesi Commercially Available LED Product Evaluation and Reporting (CALiPER) (Ticari LED Ürün Değerlendirmesi ve Raporlaması) programı. Program sayesinde üreticiler kendi ürün performanslarının iddia edildiği gibi olup olmadığını ölçebiliyor.

Son zamanlarda CALİPER MR16 lambasıyla ilgili bir rapor yayınladı. Rapor konuyla ilgili oldukça derin, önemli ve güncel bilgiler barındırsa da, aslında MR16 (ve tüm direkt aydınlatma ürünleri) için en önemli metrik olan “tepe ışık şiddeti”ni (peak luminous intensity) (ya da Center-beam candle-power CBCP) atlamış olmalarına şaşırdım. Bu metrik için sistemin performansının anahtar noktası toplamda ne kadar ışık (lümen) ürettiği ile ilgili değil. Bunun daha ötesinde; üretilen ışığın iyi bir şekilde direkt olarak yönlenip yönlenmediği ile alakalı. Çünkü bu, kullanıcı spesifik bir sahne ya da objeyi aydınlatmak istediğinde önem taşıyor. Aydınlatma tasarımı tarafından belirlenmiş herhangi bir ışık açısı için, en düşük elektriksel güç adına en yüksek yoğunluğu ve toplam lümenlerin en düşüğü tercih edilir.

Aslında yüksek yoğunluk verilmiş direkt aydınlatma uygulamalarında ekstra lümenler karlı değildir hatta zarar etmenizi sağlar. Aynı parlaklık derecesi ve CBCP’ye sahip iki lambayı kıyasladığımızda daha fazla lümen’e sahip olan daha az performans gösteren lambadır. Ekstra lümenler ana parlaklığın içinde yer almazlar istenmeyen aydınlatmaya, kamaşmaya neden olurlar.

İki lamba da aynı ışık açısı ve yoğunluğuna sahip. Ancak soldakinde daha fazla lümen ve dolayısıyla gözü alan bir ışık bulunuyor.

LED aydınlatma endüstrisinin lümenlere karşı duyduğu “gözü kör” sadakat; direkt aydınlatmalı ve kullanıcıları adeta kör eden lambaların gelişimini teşvik ediyor. CALİPER’ in en son raporu öncelikli olarak lümenlere değiniyor. Rapor her ne kadar tepe ışık şiddeti veya CBCP gibi değerlere sahip bir tabloyu barındırsa da, tablonun sunumu bu anlamda MR16 ürünlerini karşılaştırmayı zorlaştırıyor. Daha iyi bir karşılaştırma yapabilmeniz adına aşağıda bir dar açılı lamba (6-16 derece ışık açısı) ve daha geniş açılı bir lamba için (18-28 derece ışık açısı) hazırlanmış, CALİPER’in raporunun verileri bulunuyor. Sonuçlar çok çarpıcı: Soraa dışında, LED MR16 lambalarının hiçbiri 50W’lık halojen lambaların düzeyine ulaşamıyor.

Amerikan Enerji Departmanı’nın CALİPER raporu LED MR16 lambalarının performansı üzerine veriler raporladı (Haziran 2014). Tüm lambalar test edildi ve sadece Soraa ürünleri 50W’lık halojen lambaların performansını gösterebildi.

Küçük şekli ve güçlü parlaklık kontrolü gereksinimleri yüzünden MR16’nın LEDler’de kullanılan en zor formlardan biri olduğu bir sır değil. Soraa’nın GaN-on-GaN teknolojisinin eşsiz avantajlarını gösterebilmek adına bu platformu seçme nedeni de bu. Soraa ürün portföyünü direkt aydınlatma çözümleri konusunda genişletmeye de devam ediyor. Bu çözümlere PAR ve AR111 lambaları da dahil. Sora’nın tüm bu ürünleri iyi bir şekilde kontrol edilmiş parlaklık seviyesine ve üst düzey ışık yoğunluğuna sahip.

DOE’nin CALİPER’i ve benzer diğer programlar endüstriye önemli katkılar sağladı ve geniş ölçüde kullanıldı. Ancak hepimizin hatırlaması gereken nokta şu ki aydınlatma kompleks bir alan ve sadece birden bire yayılan lümenlerle tarif edilmesi mümkün değil.

Kaynak: http://www.soraa.com/news/ctoblog

Yalan

Sat, 31 May 2014 00:00:00 GMT

Her ne satıyorsanız satın (fikir, tasarım, ürün, hayal vb.), satış, zor ve emek isteyen bir süreç. Üzerine binlerce kitap yazılmış ve hala yazılmakta olan bu sürecin temelinde ise müşteriyi ikna etmek var. Maalesef hayatta her zorluğu aşmak için “hızlı” çözümler üreten insanoğlu bu zorluk karşısında da, kısa vadeli çıkarlarını düşünerek, yalana başvurabiliyor.

Aydınlatma sektörü özelinde baktığımızda şu anda LED ve etrafındaki kocaman bulutlar sayesinde kimse, ama gerçekten kimse, tam olarak bilgili değil. Gelişmeler o kadar hızlı ve baş döndürücü ki bırakın müşteriyi, satan kişi de çoğu zaman, ürün hakkında yeterince bilgili olmuyor. Bu yüzden de satış, genellikle “hallederiz” ile başlayan, ezbere kurulu, yalan yanlış cümleler ile gerçekleşiyor.

İngiliz aydınlatma sektörü dergisi Lux Review editörü, Ray Molony de LinkedIn’de başlattığı tartışmada şöyle diyor: “Hepimiz onları duyduk. Birçoğumuz söyledik. Ve çok azımız onlara inandık.”… Ve kendi seçkisi 12 yalanı sıralıyor. (Tartışmasının aslı için: http://kisalt.com/linkedinyalanlar)

İçlerinden bir kaç tanesini burada da tekrarlamak isterim.

– “Bu bir kur-ve-unut aydınlatma uygulaması”.
Tabii sadece Total Recall’daki Arnie gibi hafızanızı sildirebiliyorsanız. Tüm aydınlatma sistemleri belli sürelerle bakım gerektirir.

– “LED’ler 50.000 saat ömürlüdür.”
Ve ben o kadar eminim ki, size bir senelik garanti veriyorum. Eee, sonuçta, bir yıl sanki yüzyıllar kadar uzak gibi…

– “Bu bir Zhaga modülü, böylece herhangi bir üreticinin modülü ile daha sonra değiştirebilirsiniz.”
Hayır yapamazsınız. Çünkü orijinal tedarikçi; termal özellikler, taahhütler ve sevdiklerinize karşı tehditlerle ödünüzü koparacaktır!

– “Bu LED MR16, 50W halojene eşit.”
Neredeyse pazardaki hiçbir LED MR16; ışık akısı, açı ve ışık kalitesi açısından 50W halojene eşit değil. Çok yaklaşanlar olsa bile…

Pazartesi sabahı sıcak yataklarımızdan kalkıp çoğu zaman “mutsuz” bir şekilde ofislerimize gitmemizin arkasında basit bir gerçeklik var. Hepimiz para kazanmak için çalışıyoruz. Şirketler de bu eylemi toplu olarak gerçekleştirdiğimiz mabetler. Buraya kadar bir problem yok. Ancak bu süreçte nasıl bir “etik” anlayışa sahip olduğunuz ve nasıl davrandığınız çoğu zaman sizi, ama temelde içerisinde bulunduğunuz tüm sektörü etkiliyor. Çünkü ufak yalanlar gibi dursa da, bu yalanların sektöre bıraktığı lekeler hiç de küçük değil ve kolay kolay çıkmıyor.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
PLD Türkiye

Önemsenmek

Tue, 18 Mar 2014 00:00:00 GMT

Eğer uzun bir süredir özel bir konu hakkında içerik üretiyor, bu içeriği güncel web sitenizde paylaşıyorsanız, Google size iltimas geçiyor ve konu ile ilgili yapılan birçok aramada kullanıcının karşısına sizi çıkarıyor. Öyle ki; bazı şirketlerin kendi web sitelerinden önce listelendiğimiz oluyor. Bu durum her ne kadar bizim açımızdan büyük bir avantaj olsa da bazı sıkıntılı süreçleri de beraberinde getiriyor. Dergi olarak, şöyle bir profil ile sık sık karşı karşıya geliyoruz: İnsanlar Google’da bir “kelime” aratıyor, karşısına çıkan ilk sitenin iletişim bölümündeki telefon veya e-mail’den de bilgi istiyor. Hâl böyle olunca sık sık ulaşılmak istenen şirketin telefon numarası veya ilgili ürünün fiyat bilgisi talepleri ile karşı karşıya kalıyoruz.

Geçenlerde sıklıkla aldığımız bu tip maillerden bir tanesi ise diğerlerinden farklı yapısıyla dikkatimi çekti. Adını hepimizin bildiği önemli bir proje yönetim firması, bizleri, Ataşehir’deki bir iş merkezi projesi için yüklenici/tedarikçi olmak üzere davet ediyordu. Proje büyüklüğü ile ilgili fikriniz olsun diye söylüyorum, arsa alanı 20.000 m2, toplam inşaat alanı 89.000 m2 bir iş merkezinden bahsediyorum. Merak edip ek dokümanları incelediğimde ise uzun zamandır yaşamadığım bir şaşkınlık duygusu ile karşı karşıya kaldım. Listedeki hizmetler 4 ana başlığa ayrılmış durumda: Gayrimenkul Geliştirme ve Yatırım Hizmetleri, Tasarım Hizmetleri, Danışmanlık Hizmetleri ve Yüklenici&Tedarikçi Hizmetleri. Toplamda 88 ayrı kalem belirlenmiş. İçerisinde bazı kalemler var ki ben ne olduklarını bile bilmiyorum. Örnek “epoksi işleri”.

Gelelim yaşadığım şokun temel sebebine: Listede bırakın aydınlatma tasarımını (ilk aradığım o idi), maalesef “aydınlatma” kelimesi bile geçmiyordu. Daha önce de defalarca yazıp söylediğim gibi aydınlatma kalemi, yapı malzemeleri içerisinde kapladığı bütçeye (%5-10) oranla, kullanıcı deneyimine en büyük katkıyı sağlayan sektör. Bu öneme rağmen maalesef ilgili projede tamamen göz ardı ediliyor ve tahminimce elektrik kaleminin arkasına saklanıyordu.

Konuyu iş odaklı sosyal medya ağı LinkedIn’de paylaştığımda, bir diğer önemli inşaat firmasında çalışan bir yapı profesyoneli de, yorumuma şaşırarak bunların “main itemlar” (ana kalemler) olduğunu düşündüğünü iletti.

Eğer aydınlatma sektöründe çalışıyor ve herhangi bir noktada şikayet ediyorsanız (çalışma şartları, fiyat rekabeti ve/veya kalite, her ne ise) bilin ki tüm sorunlarınızın temel çıkış noktası verdiğim bu 2 örnekte saklı.

Sorunumuz basit: Önemsenmiyoruz!

Maalesef bu gerçek değişmedikçe hiçbirimiz için daha iyi bir gelecek mümkün değil. Değişim ise yine bizim elimizde.

Bu yüzden sizlerden rica ediyorum; lütfen zamanınızın bir bölümünü insanları bilinçlendirmeye ayırın. Aydınlatmanın sağlığımıza etkilerini anlatın. Neden daha iyi aydınlatılmış mekânlarda eğitimin/çalışmanın daha verimli olduğunu anlatın. Algı ve ışık arasındaki ilişkiyi anlatın. Yaşam kalitesi için aydınlatmanın önemini anlatın. Markanız veya ürününüzden bağımsız olarak bunu yapın. Tek başınıza sesiniz az mı çıkıyor, bir araya gelip daha fazla insana ulaşın. Çünkü çözümün bir parçası olmak istiyorsanız, başka çareniz yok.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın.

Emre Güneş
PLD Türkiye

2015 Uluslararası Işık Yılı

Tue, 14 Jan 2014 00:00:00 GMT

İnsan yazarken bile heyecanlanıyor. “Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, 68. Oturumu, 71. Genel Kurul Toplantısı sırasında 2015 yılını Uluslararası Işık ve Işık Bazlı Teknolojiler Yılı olarak ilan etti (IYL-UIY 2015). BM, bu sayede, konu üzerinde küresel bilinçlenmeyi desteklemek, sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmek, çözümler sunmak; enerji, eğitim, tarım ve sağlık alanlarında ışık bazlı teknolojilerin önemini vurgulamayı amaçlıyor.”

Bu ifadeler Avrupa Fizik Derneği’nin yine 20 Kasım 2013 tarihli basın bildirisinden alındı. (Ayrıntılar için: http://kisalt.com/isikyili) Anlaşılan o ki “Uluslararası Işık Yılı”, öncülüğünü Avrupa ve Afrika Fizik Dernekleri’nin çektiği, farklı uluslararası bir çok dernek ve kuruluşun bir araya gelerek ortaya koyduğu bir sivil inisiyatif. Fikir 2009 yılında ortaya çıkıyor, şekil alması ve teklifleşmesi ise 2012 yılında gerçekleşiyor. 6 Kasım 2013 tarihinde BM Genel Kurulu’na sunulan tasarı 20 Kasım tarihinde kabul ediliyor.

Yine aynı bildiriden ifadeler ile devam ediyorum. 2015 Işık Yılı Yönlendirme Komitesi Başkanı John Dudley diyor ki: “Uluslararası Işık Yılı, ışık teknolojilerinin problem çözme potansiyelinin politikacılara gösterilmesi açısından olağanüstü bir fırsat. Artık elimizde global olarak bu konudaki bilinç seviyesini artırmak için eşsiz bir fırsat var.”

Ne diyeyim, ağzından bal damlıyor. Hemen hemen her fırsatta aydınlatma tasarımı dünyası için en önemli problemin “önemsenmemek” olduğunu söyleyen biri olarak başka hiçbir haber beni bu kadar mutlu edemezdi. 60 senelik “mimari aydınlatma tasarımı” tarihi için bulunmaz bir fırsat… Bu sene, belki de onlarca senelik bir gelişmeyi beraberinde getirecek.

Ancak o da ne? Destekleyen veya parçası olan kuruluşlar arasında herhangi bir aydınlatma tasarımı derneği yok. Dünyada mimari aydınlatma tasarımcılarını temsil eden en önemli 2 dernek IALD ve PLDA’in isimleri en olması gereken yerde değil. Yoksa süreçten hiç mi haberdar değiller? Belki de oldular ancak içerisinde mi yer alamadılar? Açıkçası katılımcı kuruluş yelpazesine baktığımda ikinci ihtimali az görüyorum. Bu yüzden bu durumun hızlıca değişmesi ve aydınlatma tasarımı mesleğinin de bu önemli sene kapsamında kendini ifade etme şansını bulması şart. Maalesef akkor flamanlı lambaların yasaklanması konusunda bir tutum ve konum sahibi olamayan, olsa bile etkin davranmayan derneklerin böyle bir fırsatı da kaçıracaklarına ihtimal dahi vermek istemiyorum.

Tüm bunları söylerken şu gerçeği de unutmamak lazım. Niteliğin önemi aşikâr, ancak nicelik olmadan da olmuyor. Toplamda 3000 kişilik üye listesi ile herhangi bir ölçekte etkin dernek olmak çok zor. Aydınlatma tasarımı camiası için aşılması gereken en önemli sorun: Daha çok ve nitelikli aydınlatma tasarımcıları yetiştirmek…

Bugün nereden bakarsanız bakın, büyük bir dönüm noktası ile karşı karşıyayız. Ne mutlu ki, tasarıyı destekleyen 35 ülke arasında Türkiye de var. Artık gelişmeleri bekleyip katkı sağlamanın yollarını arama zamanı. Konunun takipçisi olacağımdan emin olabilirsiniz.

Emre Güneş
PLD Türkiye Editörü

50. sayı anısına

Wed, 27 Nov 2013 00:00:00 GMT

Ekim 2004: Bir aydınlatma dergisi çıkarma fikri doğdu.
Ocak 2005: PLD Türkiye ilk sayısı yayınlandı.
Temmuz 2007: İlk etkinliğimizi Bilgi Üniversitesi Dolapdere kampüsünde gerçekleştirdik.
Mayıs 2011: Dergi aynı zamanda dijital olarak yayınlanmaya başladı.
Ekim 2013: Tüm sayılar dijital ortama taşındı. http://pldturkiye.com/dijital
Kasım 2013: Pdf/Basılı dergi satın alınması ve abonelik için http://magaza.pldturkiye.com hayata geçti.
Aralık 2013: 50. sayı yayınlanacak…

Rakamlar yalan söylemez. 2005 yılından beri 49 sayı yayınlamış, 19 etkinlikte binlerce kişiyi biraraya getirmiş, 3 kıtadan 53 konuşmacıyı Türkiye’de misafir etmiş, sayısız kez “aydınlatma tasarımı” demişiz. Bugün aynı heyecan ve keyifle yeni etkinlik ve dergi hazırlıkları yaparken sizlerden 2 dakikanızı ayırmanızı ve bizimle ilgili olumlu/olumsuz düşüncelerinizi paylaşmanızı rica ediyoruz.

İster alttaki linkte yer alan formu doldurun, isterseniz görüşlerinizi yorum olarak bırakın.

Form linki: PLD Türkiye Dergisi – 50. Sayı Değerlendirme

Şimdiden teşekkürler.

Emre Güneş
PLD Türkiye Editörü

İş birliği ve rekabet

Fri, 25 Oct 2013 00:00:00 GMT

İş birliği ve rekabet kavramları iç içe geçebilir mi? Bu iki terimin ingilizce karşılığı olan “cooperation” ve “competition” kelimelerini birleştirdiğinizde karşınıza “Co-Opetition” kavramı çıkıyor. 1996 yılında yazdığı kitap ile kavramın isim babası olan, Yale profesörlerinden Barry Nalebuff, Co-Opetition felsefesini şöyle açıklıyor: “Pastayı büyütmek için iş birliği yap, paylaşmak için rekabet et”

Esasında yaklaşımın geçmişi 2. Dünya Savaşı sırasında ortaya çıkan “Oyun Teorisi”ne kadar dayanıyor.
Temelde klasik ticarette bir kazanan bir kaybeden varken, bu yaklaşım ile pazardaki oyuncular beraber hareket ederek toplam kârı maksimize ediyor. Bu konuda yakın bir zamanda okuduğum, Krombera, Lidyana, PeakGames gibi başarılı girişimleri ile dikkat çeken Hakan Baş’ın makalesinden aldığım örnek yeterince açıklayıcı: “Örnek olarak Coca Cola ve Pepsi’nin kolanın zararsız bir içecek olduğunu halka anlatmakta iş birliği yaparak pazarı büyütüp, pazar paylarını artırmak içinse birbirleriyle reklam ve promosyon alanlarında yarışmaları verilebilir. Ekosistemin gelişmesi için aynı sektördeki firmaların rekabet ederken, iş birliğinden sağlayabilecekleri sektörel faydaları göz ardı etmemeleri gerekiyor.”

Peki tüm bunların aydınlatma sektörü ile alakası ne? Aydınlatma sektörü olarak tek ve esasında bu anlamda basit bir problemimiz var: Önemsenmiyoruz. Paftada yuvarlaklar olarak tanımlanan, kimin sorumluluğunda olduğu belli olmayan ve maalesef birçok yapı profesyoneli tarafından bile “yansın yeter” mantığıyla, bütçenin bitip binanın ortaya çıktığı anda akla gelen bir alanda emek veriyoruz. Hal böyle olunca rekabetin tamamen “fiyat” odaklı olması, Çin’den bir konteyner mal getirebilen herkesin pazara girebilmesi ya da satın almacıların aynı aydınlatma projesini sektörün tümüne dağıtması “normal” hale geliyor. Karşımızda sektör oyuncularının ayrı ayrı çabaları ile çözüm bulunması imkânsız bir problem var.

Kaldı ki önümüzde hem büyük bir fırsat hem de büyük bir tehlike bulunuyor: LED… Ufacık boyutundan beklenmeyecek yetenekleri sayesinde herkesin ilgi odağı bu ışık kaynağı sayesinde, belki tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar ilgi görüyor aydınlatma sektörü. Herkes LED istiyor. Çünkü kontrolü mümkün, renk değiştiriyor, sürdürülebilir, uzun ömürlü vs vs… Bu büyük talebin karşılığı ise kocaman bir toz bulutu. Maalesef çeşitli çabalar olmakla beraber LED üzerinde standartlar tanımlanmamış durumda. Çok açık ve net söylüyorum; önemli üreticilerimiz dahil olmak üzere kimse ama kimse tam anlamıyla sürece hakim değil. Bir bilgi kirliliğidir gidiyor. Konvansiyonel ışık kaynaklarına alışık tüm birey ve beyinler sürece adapte olmakta zorlanırken, neyin neyle karşılaştırılacağı, verimliliğin nasıl hesaplanacağı muallak kavramlar olarak karşımıza çıkıyor. Pazar regüle edilmeyi bekliyor.

İşte tam bu noktada ihtiyacımız olan şey açık: “Co-Opetition”. Bugün hiç zaman kaybetmeden bir araya gelmeli ve sesimizi hiç olmadığı kadar yükseltmeliyiz!.. Neyin doğru olduğunu söyleyemesek de, neyin yanlış olabileceğini söylemeli, tüm aktörleri kapsayacak bir bilinçlendirme kampanyası başlatmalıyız. Büyük bir Türk düşünürün dediği gibi “Çabuk çabuk ama acele etmeden”…

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Eleman İhtiyacı

Fri, 23 Aug 2013 00:00:00 GMT

14 Temmuz 2011 tarihinde, yani bundan iki sene önce, “Eğitim, eğitim, eğitim…” başlıklı yazımda, sektörde eleman ihtiyacının karşılanması ile ilgili şu satırları yazmışım:

“Peki bu ihtiyacı nasıl karşılayacağız? Var olan durumda sektör profesyonellerinin yüksek bir çoğunluğu, eğer yurt dışında da az sayıda bulunan yüksek lisans programlarına katılmadılarsa, farklı bir meslekten gelip ya tesadüfen ya da aydınlatmaya ilgili duyarak sektöre katıldı ve çalışarak pişti. Yetişmiş eleman ihtiyacı arttıkça bu sistemin iflas edeceği, hatta etmek üzere olduğu açık. Okuldan çıktığında çalışmaya hazır kalifiye iş gücüne ihtiyacımız var.

Bugün Türkiye’de başlı başına aydınlatma tasarımı eğitimi almanız imkânsız. Yapı Fiziği Programları içerisine yedirilmiş aydınlatma modüllerinden ya da Yapı Fiziği Uzmanlık Enstitüsü’nün (YFU) bir hafta gibi kısa bir süreliğine düzenlediği “Aydınlatma Tekniği Semineri”nden bahsetmek mümkün olsa da hayal ettiğim bunların biraz daha ötesinde. Sadece “Aydınlatma Tasarımı”na adanmış bir program. Mümkün mü? Uzun süredir hayalini kuran biri olarak mümkün olduğunu düşünüyorum. Umarım yakında güzel bir haber paylaşabiliriz.”

Maalesef böyle bir haberi geçtiğimiz 2 senede veremedik. Çeşitli eğitim kurumları ile farklı senaryolar üzerinden yürüttüğüm çalışmalar bir sonuç vermedi. Bugün hâlâ mezun olduğunuzda “aydınlatma tasarımcısı” olarak çalışmaya başlayabileceğiniz bir program yok. Diğer yandan iki senede trend değişmedi, aksine ihtiyaç her gün artıyor. Geçen hafta bana telefonla ulaşıp “Aydınlatma tasarımcısı arıyoruz, senin etrafında/tanıdığın kimse var mı?” diyen 5 firma var. Daha da acısı tercihen tecrübeli birini arasalar da, hevesli ama deneyimsize de razılar. Çünkü talebe karşılık arzda büyük sıkıntı var.

Bu kısır döngünün başka bir sonucu ise genç aydınlatma tasarımı ofisi sayısında yakın bir zamanda karşılaşacağımız sayı artışı. Aydınlatma tasarımı ofislerinde 2 ila 5 sene arası çalışıp deneyim kazanan genç ekipler, kendi ofislerini açma yoluna gidiyorlar/gidecekler. Bu sürenin mimari ofislerde çok daha uzun olduğunu söylemek mümkün. Hatta aydınlatma tasarımı alanında Avrupa’ya baktığımızda da bu süre için çok kısa bir deneyim denebilir. Bu anlamda, her ne kadar daha önce defalarca yazdığım gibi ben olumlu bulsam da, bu durumun sektöre etkisi tartışmaya açık. Önce sayı artışı, sonra piyasa şartları ile kalite düzenlemesi denklemi çalışacak mı göreceğiz. Kaçınılmaz olan ise yakın zamanda birer birer bu yeni ofislerden haberdar olacağımız gerçeği…

Tüm bu karmaşa içerisinde güzel haber ise çok yakınımdan geldi. Aydınlatma tasarımcısı, yakın arkadaşım, sevgili Mustafa Seven’in imzasını taşıyan “Mimari Aydınlatma Tasarımı Eğitimi” programı Eylül ayı itibariyle hayata geçiyor. Bilgi Eğitim bünyesinde Santral İstanbul’da gerçekleşecek eğitime kayıtlar açılmış durumda. Her anlamda çok önemli bir adım. 1,5 ayın sonunda “aydınlatma tasarımcısı” olmayacağınız açık. Ancak bu sürede temel bir yaklaşım ile karşılaşacağınızı, bu sayede hevesli iseniz ilginizi ölçebileceğinizi ya da biraz da olsa bilgi sahibi iseniz seviyenizi geliştirebileceğinizi söylemek mümkün. Sektöre insan kazandırmak noktasında çok önemli bir işlev.

Bu eğitim programı büyük bir eksik için ufak ama önemli bir adım. Umarım doğan bu umut ışığı başarılı olur ve hızlıca daha geniş dönemlere, belki bir sertifika programına, belki de bir master programına dönüşür. Umarım bir kıvılcım çakar, kendisi dönüşemese bile başkalarına ilham kaynağı olur. Ne olursa olsun, “aydınlatma tasarımı” için bugün dünden daha umut dolu.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Dijital dergi

Wed, 24 Jul 2013 00:00:00 GMT

Professional Lighting Design Türkiye dergisi olarak 2005 yılından beri mimari aydınlatma tasarımının en güzel örneklerine yer verdiğimiz 47 sayı çıkardık.

36. sayıdan beri dergimiz aynı zamanda dijital olarak çıkıyordu. Bir süredir devam eden çalışmalarımız sonunda ise artık tüm sayılarımız dijital olarak da elinizin altında. İster bilgisayar, ister telefon, isterseniz tabletinizden PLD Türkiye dijital sayılarına ulaşmak mümkün. Tüm dijital sayılarımız için:
http://issuu.com/pldturkiye

Eğer okumak istediğiniz sayının numarasını biliyorsanız, direkt olarak o sayıya ulaşmanız da kolay. Tek yapmanız gereken sayı numarasını linkin sonuna yazmak. Örnek: 44. sayı için http://issuu.com/pldturkiye/docs/sayi-44 veya 39. sayı için http://issuu.com/pldturkiye/docs/sayi-39

Hatta ulaşmak istediğiniz sayfayı da biliyorsanız, onu da ekleyebilirsiniz (teknik bir sebepten sayfa sayısına +2 eklemeyi unutmayın). Örnek 43. sayı, 66. sayfa.
http://issuu.com/pldturkiye/docs/sayi-43/68

PLD Türkiye dergisi olarak, bilgi kaynağı olan arşivimizi herkese açmanın haklı gururunu yaşıyoruz.

Işığa ilgi duyan herkesin faydalanması dileğiyle.

Saygılarımızla

Emre Güneş

PLD Türkiye Editörü

Ezber bozan zamanlar

Mon, 24 Jun 2013 00:00:00 GMT

Bu satırları 14-21 Haziran arası katıldığım, ERCO tarafından organize edilen “International Lighting Educator Workshop’u” sonrası dönüş yolunda, uçakta yazıyorum. 31 Mayıs’tan beri ülke olarak yaşadığımız olağanüstü günlere, istemeyerek de olsa bir haftalık bir ara verdim. Endişe ile umut arasında gidip geldiğimiz bu yoğun, duygu dolu dönemde Türkiye’den uzak kalmak hiç kolay değildi. Üstüne üstlük tam da tarih, derginin yayın öncesine denk gelince az uyku uyuduğum bir dönem oldu. Yaşadığım deneyim ise tüm yorgunluğuma değdi.

1934 yılında Almanya’nın Lüdenscheid kentinde kurulan ERCO, şu anda tartışmasız dünyanın en önemli mimari aydınlatma üreticilerinden biri. Firma, aynı zamanda fabrika olarak kullandığı merkezinde uzun süredir öğrenciler, mimarlar ve müşteriler gibi farklı gruplara eğitimler veriyor. Uluslararası alanda çalışan eğitimcileri bir araya getirmeyi hedefleyen International Lighting Educator Workshop’u ise ilk defa düzenlenmiş. Katılım organizatörleri memnun etmiş olmalı. Çünkü 22 kişiden oluşan grup İsrail’den Şili’ye, Slovakya’dan İsveç’e geniş bir ülke yelpazesi dışında farklı özgeçmiş ve ilgi alanlarına sahip katılımcılardan oluşuyordu. İlk gün herkesin dilinde aynı hedef vardı: Farklı deneyimlerden beslenerek kendi ülke ve kurumlarındaki aydınlatma eğitimi seviyesini artırmak.

Dolu dolu geçen 5 günün tüm ayrıntılarına maalesef bu yazıda girmem mümkün değil. Ancak hakim olan duygum çok net: Artık alışılagelmiş, hatta bize dayatılan konulara farklı açılardan bakma, sorulamayan soruları sorma zamanı gelmedi mi?

1913 yılından beri aydınlatma “doğrularını” / standartları belirleyen bir kurum var: Commission Internationale de l´Eclairage (C.I.E). Peki mühendislik hesapları ile önümüze konulan standartlar ne kadar ihtiyaçlarımıza cevap veriyor? İnsan algısı bu kadar farklı etmenlere bağlı iken sabit bir 500 lux altında verimli çalışmak mümkün mü? Genlerimize işlemiş bir şekilde gün ışığına alışmış, gölge oyunları doğasında olan varlıklar olarak homojen bir aydınlatmaya ihtiyacımız olduğuna nasıl ikna edildik? Standart olarak kabul ettiğimiz tüm kavramların oluşturulmasında aydınlatma endüstrisinin payı ne kadar? Endüstrinin çıkarları “bazen” insan algısının arka planda kalmasına sebep oluyor olabilir mi?

Color Rendering Index (CRI) bir ışık kaynağının nesnelerin renklerini tekrar üretebilme yeteneğini gösteren değer. Hesap yöntemi şu: Işık kaynağının, aynı renk sıcaklığına sahip “referans” bir ışık kaynağına göre performansı 8 test rengi için ölçülüyor ve çıkan değerlerin ortalaması alınıyor. Peki CRI değeri çok yüksek bir ışık kaynağı her renkte aynı performansı gösterebilir mi? Kırmızı renkte yaşanan problem nedir? Neden 8 test rengi? Bu 8 renk nasıl belirlendi? 9. değer neden göz ardı edilir? Neden piyasadaki, neredeyse, hiçbir lambanın renk geri verim indeksi 80’in altında değil?

Bilinçlendirme ve eğitim aydınlatma tasarımının tartışmasız geleceği. Master ile başlayan doktora programları ile devam eden süreçte şu anda lisans programları da, az olmakla beraber, mevcut. Işık festivalleri, seminerler ve workshoplar ile beraber farklı etkinlikler farklı kesimlere ulaşmamızı sağlıyor. Peki şu sorulara nasıl cevap verirdiniz: Lisede haberdar olmadığınız bir mesleği seçebilir misiniz? Şu anda en önemli hedef kitlemiz ilkokul öğrencileri desem ne düşünürdünüz? Müfredata ışık dersleri sokmak için çalışmalıyız desem?

Ezber bozan zamanlardan geçiyoruz. Bugünü eski kavramlar ile açıklamak mümkün değil. Artık insan ve algıyı merkeze koyan yeni söylemlere her zamankinden daha çok ihtiyacımız var. Hem de her konuda… Bu yüzden lütfen sıcak koltuklarınızdan kalkın ve “dışarı” bakın.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Yol aydınlatmasında LED’e dönüşüm

Wed, 10 Apr 2013 00:00:00 GMT

Enerji bakanımız Taner Yıldız son 1 sene içerisinde 2 kere kamuoyu karşısına çıktı ve yol aydınlatmasında LED ışık kaynağına geçişin planlandığı ve bu sayede ciddi bir tasarruf sağlanacağını belirtti. (İlk haber: http://kisalt.com/ledhaber1, İkinci haber: http://kisalt.com/ledhaber2)

İlk haber 5 Haziran 2012 tarihli detay şöyle: Var olan 17 milyon sokak lambasının değişimi, 500 milyon TL’lik bir tasarruf, finansmanın geliştirilecek model ile kamuya yük olmaması ve Türkiye’de üretim zorunluluğu. Türkiye’de üretim zorunluluğundan kasıt, Türk üretici olma zorunluluğu değil, Türkiye’de üretim yapılması zorunluluğu. Bu noktada kafamı karıştıran ise Bakan beyin “Türkiye’de LED üreten firma yok ama üretecekler.” ifadesi… Burada kast edilenin LED çiplerin olması lazım. Yoksa çipler yurt dışından gelmek ile beraber LED ışık kaynaklı armatür üretimi, sokak armatürü de dahil olmak üzere bir çok Türk firması tarafından gerçekleştiriliyor. Hatta bu noktada yine geçen sene Cree ile beraber Türkiye’de yatırım yapacağını açıklayan Vestel grubu aklıma gelmişti. Ancak sonrasında böyle bir ön çalışmanın olmadığını Vestel’den teyit ettim. O dönem çok farklı dedikodular da kulağıma geldi, hükümete yakın sermaye gruplarının şimdiden yatırım planladığı hatta bu açıklamanın buna dayandığı gibi… Ancak sonrasında bir çok faklı üretici ile yaptığım görüşmelerden çıkardığım ortak kanı henüz sürecin netleşmediği yönünde oldu ve konu o dönem için sıcaklığını yitirdi.

İkinci haber ise 9 Kasım 2012 tarihli ve daha kısa bu haberde detay şöyle: 6-7 milyon sokak lambasının değişimi, 350 milyon TL’lik bir tasarruf ve hali hazırda devam eden Ankara’da bir pilot bölge uygulaması. Bu açıklamadan 6 gün sonra İSO (İstanbul Sanayi Odası) ve AGİD (Aydınlatma Gereçleri İmalatçıları Derneği)’nin düzenledikleri, “LED Aydınlatmada Enerji Verimliliği ve Tasarımın Önemi” başlıklı genişletilmiş sektör toplantısına katıldım. Toplantıda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Yenilenebilir Enerji Genel Müdür Yardımcısı Hayati Çetin, “Enerji Verimliliği Politika ve Stratejileri İçerisinde LED Aydınlatma Teknolojilerinin Yeri: Türkiye Uygulamaları” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Sunumunda enerji verimliliğinde var olan durumu ve gelecek hedeflerini paylaşan Hayati bey ikinci haberde bahsi geçen pilot uygulamanın da detaylarına yer verdi. Farklı sunumlar ile devam eden toplantı sonunda soru-cevap kısmına geçildiğinde ilk soruyu ben sordum. “Bu pilot uygulamada hangi markanın armatürleri kullanıldı? Neden bu marka seçildi? Ve bundan sonraki süreç nasıl olacak?” Hayati bey armatürlerin Philips marka olduğunu, pilot bölge çalışması talebinin de Philips’ten geldiğini iletti. Ayrıca talip olan tüm markalar ile bu tip çalışmalar yürütmek istediklerini ve bu fırsatla sektöre açık bir davet iletmek istediğini söyledi.

Sonrasında yediğimiz yemekte ayrıntılı görüşme şansımız oldu. Kendisine çekince ve dileklerimi ilettim. 2 konunun öneminden bahsettim. Birincisi özellikle LED konu olduğunda standart, ışık kaynağı modüler yani değiştirilebilir, marka bağımsız bir yapının oluşturulması gerekliliği. İkincisi ise bu değişimin otoyollardan şehir içerisine taşındığında aydınlatma tasarımcılarından da destek alınması ve sürecin genel bir şehir aydınlatma planlamasına dahil edilmesinin faydalı olacağı. Hayati bey karşılık olarak sadece 4 aylık bir çalışma içerisinde olduklarını ve ne olursa olsun sürecin şeffaf bir şekilde yürütüleceğini belirtti.

Gözüken öncelikle bu pilot çalışmasının sonuçlarını bekleyip yeni pilot çalışmalar için gelişmeleri takip edeceğiz. Henüz süre ve kapsam belli olmasa da çalışmalar, hazırlanacak yeni aydınlatma yönetmeliği ile sonuçlanacak. Paralel olarak ilerleyen süreç ile de kamuya yük getirmeyecek şekilde finansman modelleri ortaya çıkarılacak. Dünya’da da örneklerini gördüğümüz gibi bu dönüşüm Bakan bey’in de desteği ile hızlı bir şekilde hayatımıza girecek gibi duruyor. LED konu olunca her zaman bir adım geri duran biri olarak endişeli değilim dersem yalan olur. Hep beraber yaşayıp göreceğiz.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

LED ve itibar yönetimi

Fri, 22 Feb 2013 00:00:00 GMT

Bence yapı malzemeleri içerisinde bütçede kapladığı orana göre kullanıcı deneyimine etkisi en büyük sektör aydınlatma. Tabii bu tespiti benim yapmamdan çok paydaşların, örneğin bir mimar veya işverenin yapması çok daha değerli. İşte tam bu nedenle, ne zaman sektör dışı mecralarda aydınlatma konulu tartışmalara rast gelsem mutlu oluyorum. Yaklaşımım belli: bu tür tartışmalar aydınlatma tasarımının önemine dair bilinç seviyesinin artışına katkı sağlayacaktır. Ancak son haftalarda sosyal medyada karşılaştığım bazı diyaloglar artık tartışmaların odağındaki LED için korku duymama sebep oluyor.

Tartışmasız LED ışık kaynağı olarak aydınlatmanın geleceği. Ekonomist dergisinde çıkan haberdeki veriler de bunu destekliyor. Türkiye genel aydınlatma pazarı 1.5 Milyar Euro ve bugün %12 olan LED’in pazar payı 2020’de %70 seviyesine çıkacak.

Bu parlak tablonun arkasında ise iki kesime ait, büyüyerek artan tepkiler var. Öncelikle işveren kanadı. Yukarıda bahsettiğim, iştah açıcı tablo sebebiyle bilgi birikimi olmadan LED işine girmek moda oldu. Bir tezgahta diziliveren ya da kalitesi meçhul ithal ürünler sebebiyle Türkiye, 6 ay sonra sökülen LED çöplükleri ile doldu. Küskün işveren sayısı her gün artıyor.

Diğer kesim ise kendi seçimleri olmadan rengarenk hayatlara mahkum edilen son kullanıcılar. Duymuş olabilirsiniz; geçenlerde İstanbul Teknik Üniversitesi Taşkışla kampüsünde çekilmiş bir video sosyal medyada dolaşmaya başladı. (http://kisalt.com/itutaskislaled) Taşkışla avlusuna hakim olmuş renk değiştiren LED’lerin gösterildiği videonun başlığı, altındaki yorumlar kadar ilginç: “Taşkışla artık bir disko topu!”.

Daha önce de buna benzer, bağlamsız renk değiştiren LED’lerle yıkanmış binalar gördük. Bu videoyu diğerlerinden ayıran, binanın, tasarımcı yetiştirmekle yükümlü Mimarlık Fakültesi’ne ait olması. Bu videonun etkisi ile yazıldığını düşündüğüm Ömer Kanıpak imzalı, Dipnot Tablet’in 100. sayısında yer alan LEDMANİA yazısı da buna dikkat çekiyor. Arkitera’nın eski ortaklarından, Radikal gibi çeşitli mecralarda da mimarlık eleştirisi yazıları yayınlanan Kanıpak, LED gerçeğine yakından baktığı yazısında birbirinden parlak tabelalardan başlayarak Boğaziçi Köprüsü’ne kadar rengarenk hayatımızı sorguluyor. Çok da önemli bir soru soruyor: “…Bu ışıkların nasıl yanıp söneceğine, hangi saat hangi rengin yanacağına kim karar veriyor?”

Twitter’da rast geldiğim diyaloglar ise daha ilginç. Taşkışla ile ilgili gelen eleştiriler üzerine Mimarlık Fakültesi Dekanı Sinan Mert Şener cevap veriyor: “Bittiğinde kehribar rengi olacak. 108’de 8 arızalı var. Yapılıyor. Sabır gerek biraz. İlgilenmeniz harika.” Başka bir örnek: Sanatçı Cem Adrian, Ankara’daki Kuğulu Park’ta yer alan yine rengarenk LED’ler ile ilgili Çankaya Belediye Başkanı Bülent Tanık’a kaygılarını iletiyor. Başkanın cevabı: “Henüz aydınlatma renk denemeleri yapılıyor. Katliam filan yok. Endişe etmeyin, aslına uygun tek renk, sade aydınlatılacak.”

Çanlar hepimiz için çalıyor. Aydınlatma sektörü olarak şapkayı önümüze koyup düşünmeli ve harekete geçmeliyiz. Acilen LED ve kullanımı ile ilgili bir itibar yönetimi planı yapılmalı, bilinç seviyesini arttırmak için gerekli adımlar atılmalı. Yoksa ne kadar kolay pazarlanırsa pazarlansın, herkesin korktuğu ve tepki duyduğu bir metayı satmakta zorlanırsınız.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Bağımsız Aydınlatma Tasarımı

Mon, 03 Dec 2012 00:00:00 GMT

Einizde tuttuğunuz dergi 2005 yılından beri çıkıyor. Dile kolay 44. sayısını okuyorsunuz şu anda. O yıllarda “bağımsız aydınlatma tasarımı” danışmanlığı veren firma sayısı sıfır iken, kendi beyanlarıma dayanarak söylüyorum, bugün 7 tane ofis var (Bilgim dahilinde olmayanlardan şimdiden özür dilerim). Farklı büyüklüklerdeki bu ofislerde çalışan tasarımcılar ile beraber toplamda 30 ila 40 arası “bağımsız” aydınlatma tasarımcısı var denebilir. İlk günden beri aydınlatma tasarımının öneminden, bir meslek olarak aydınlatma tasarımcılığının gerekliliğinden bahseden biri olarak, çok kez karşı karşıya kaldığım bir soru oldu: “Bağımsız” aydınlatma tasarımcısı kimdir? Yazının başından beri vurguladığım “bağımsız” kavramına kim karar veriyor? Birinin “bağımsız” olduğunu nasıl anlarız?

Öncelikle son söyleyeceğimi baştan söylemiş olayım, daha önce bir kaç kere yazdığım gibi ben hala bunun ancak bir beyan üzerinden tanımlanabileceğini, üst kurumlar tarafından yapılan her türlü tanımlamanın anlamını profesyonel hayatın içerisinde, hem de en kısa sürede yitirdiğini düşünüyorum. Yine devam etmeden, aynı zamanda değerli bir dostum olan aydınlatma tasarımcısı Mustafa Seven’in bu konuda yazdığı yazıyı da okumanızı tavsiye ederim: (Link: http://kisalt.com/seven).

“Bağımsız” sıfatı esasında genelde “marka bağımsız” şekilde okuması yapılan bir kavram. Yani tasarımcı süreçte sadece ve sadece projenin ihtiyaçlarını ve müşterisinin çıkarlarını gözetiyor olmalı. Bunun dışında her türlü motivasyon, tasarımcının “bağımsız” olması durumuna zarar veriyor. Bunu özellikle vurgulamak istiyorum çünkü aydınlatma tasarımı sadece ürün seçmeye indirgenmemeli. Yani aydınlatma tasarımcısı evet, temelde projede kullanılacak ürünleri belirliyor ancak daha önemlisi kullanıcı ile mekan arasında gece/karanlıkta olan ilişkiyi tanımlıyor. Bunu yaparken de en önemli sorumluluğu kullanıcıya, kendini iyi hissettiği ortamlar yaratmak. Yani sadece mühendislik hesapları ile ya da sadece fonksiyon temelli bir yaklaşımla değil, daha iyi yaşam alanları yaratmak üzerinden bir tanımlama yapmalıyız. Aydınlatma tasarımı kavramının geleceği de burada yatıyor zaten. Bu anlamda aydınlatma standartlarını sorgulayan ve sektör profesyonellerine yeni bir yaklaşım öneren Christopher Cuttle’ın makalesini okumanızı tavsiye ederim: (İngilizce: http://kisalt.com/cuttle).

Şimdi tanımlamayı bu şekilde yaptıktan sonra birkaç örnek ile kavrama daha yakından bakalım. Sadece Türkiye özelinde değil, tüm dünya için geçerli klasik iki örnek var önümüzde; hali hazırda bir distribütör veya üretici firmada çalışan ya da bağımsız aydınlatma tasarımcısı olduğunu beyan ettiği halde kullandıkları ürün üzerinden komisyon alan tasarımcılar.

İlk örnekteki tasarımcılar da aydınlatma tasarımı projelerine imza atıyorlar ancak sadece projenin ihtiyaçlarını gözettiklerini söylemek çok zor. Çünkü en basitinden ellerindeki ürün çeşidi sadece o firmanın sahip olduğu ürünler ile sınırlı. Başka üretici/distribütörlerden tedarik imkanları var ise bile zorunda kalmadıkça bunu tercih etmeleri en başta kendi çalıştıkları firmaya haksızlık olur. Sonuçta stok ve satış kaygıları hayatın bir gerçeği olarak sürekli karşılarında. Ayrıca iş yükleri de diğer tasarımcılara göre çok fazla. Bilen bilir, sektörümüzde proje genelde bedavadır. Yani hemen hemen her proje uzun bir yolculuk ile üretici/distribütörler arasında dolaşır ve teklif haline dönüşür. Yani tasarımcı belki bazen günde birden fazla proje sürecine dahil olur. Ve maalesef elinin değdiği bir tasarımın gerçekleştiğini ancak senede birkaç kez görür. Bir süredir duyduğum yeni trend ise benim için daha anlamlı. Artık proje için bir ücret talep ediliyor ve ancak ürün tedariği de firmadan bekleniyor ise proje ücretinin toplamı faturadan düşülüyormuş. En azından bu hayatta hiçbir şeyin bedava olamayacağı, bedava gözükse de o maliyetlerin başka alanlarda gizli olduğunu müşteriye öğretmesi açısından, bu haber için sevindirici bile denebilir.

İkinci örnekteki tasarımcı için var olan durum ise çok farklı değil. Motivasyonu temelden sarsılmış oluyor çünkü daha fazla komisyon imkanı bulduğu ürün veya markayı tercih etmesi bugünkü ekonomik şartlarda çok garipsenmeyebilir. Tabii bu noktada hayatın gerçekleri de yüzümüze çarpılıyor. Tasarımcı, tasarım hizmeti için para ödemeyi bu kadar içine sindirememiş bir müşteri kitlesine kendini anlatmak ve hizmeti için hakkı kadar fatura kesebilmek zorunda ve bu büyük bir marifet. Ayrıca hali hazırda mimarların komisyon üzerinden çalıştıkları bilgisi gün gibi ortada iken, daha imza yetkisi bile olmayan aydınlatma tasarımcıları için komisyon kavramını tartışmak bir nebze gerçekçi bir tavır olmaktan çıkıyor. Bunları yazarken komisyonu makul bir şey gibi tanımlaya çalıştığım kesinlikle anlaşılmasın, sadece gerçekçi bir fotoğraf çekmeye çalışıyorum.

Diğer ve uç bir örnek de olsa “ben sadece LED ile tasarım yaparım” diyen bir aydınlatma tasarımcısı da benim için “bağımsız” değil. Çünkü diğer örneklerden farklı olamayan bir şekilde odaklandığı şey kullanıcı tecrübesi/müşteri çıkarları değil.

“Bağımsız” olmak önemli ama önemi kavramın içerisini pazarlama amaçlı boşaltmak için çok fazla.
Önemli, çünkü ancak bu sayede aydınlatma tasarımcıları yaşam standartlarımızı iyileştiren, adından söz ettiren tasarımlara imza atabilir.
Önemli, çünkü ancak bu sayede aydınlatma tasarımı mesleği hak ettiği saygın konuma ulaşabilir.
Bunu başaran herkes benim için “bağımsız” aydınlatma tasarımcısıdır. Zaten imza attığı projeler de bunu ispatlar.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Bir ileri, bir geri

Mon, 10 Sep 2012 00:00:00 GMT

2006 yılı sonlarında İstanbul Büyük Şehir Belediyesi bünyesinde bir aydınlatma departmanı açılacağını duyduğumda çok heyecanlandım. PLD Türkiye dergisi çıkalı 2 sene oluyordu. Uluslararası alanda katıldığım etkinlikler ve takip ettiğim yayınlar hep aynı noktaya işaret ediyordu: Dünya’da ışıkla beraber anılan şehirlerin tamamında bir aydınlatma departmanı vardı. Hatta ışıkla ilgili çalışmalar yürüten belediyelerin bir araya gelip fikir alışverişinde bulundukları bir dernek bile bulunuyordu. Merkezi Lyon’da bulunan LUCI (Lighting Urban Community International) derneğinin o tarihte üye sayısı 30’u aşkındı. (Şu anda bu sayı 67)

Böyle bir tablo içerisinde İstanbul’da kamu nezdinde aydınlatma ile ilgili bir muhatap bulma fikri umut vericiydi. 1-2 ay kadar süren kovalama sonunda departmanın ve müdürün ismine ulaşabildim. Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü ismiyle kurulacak departmanın başına akademik bir geçmişe sahip Muhammet Garip getirilmişti. Kendisinden randevu talep ettiğimde en kısa sürede geri dönen ve uzun görüşmemiz boyunca beni dikkatle dinleyen Muhammet Bey ile o günden sonra her zaman iyi bir diyalog sahibi olduk. O gün uzun uzun aydınlatmanın neden önemli olduğundan, kamusal alanda nasıl açılımlar getirebileceğinden, dergide yaptıklarımızdan, PLDA Derneği’nden, LUCI’den ve henüz o tarihte plan aşamasında olan düzenlemeyi arzu ettiğim etkinliklerden bahsettim. 2007 Ocak ayında gerçekleşen bu görüşme sonrası, Mart’ta LUCI’nin Paris’teki toplantısına beraber katıldık, akabinde İstanbul LUCI üyesi oldu, Temmuz’da ise PLD Türkiye olarak ilk aydınlatma etkinliğimizi düzenledik. Aradan geçen 5 sene ve bu süre içerisinde beraber imza attığımız etkinliklerden sonra rahatlıkla söyleyebilirim ki, bugün bir dost olarak gördüğüm biriyle tanışmış oldum.

Geçen süre içerisinde benim de yakından şahit olduğum şekilde Muhammet Bey önderliğinde departman fedakar bir şekilde çalışarak İstanbul gibi bir metropolde aydınlatmanın patronu olmak ve bir sistem getirmek için uğraştılar. Sürekli vizyonu “ışık şehirlerini” örnek olarak belirleyen ve İstanbul Master Planı çıkarmak gibi büyük bir hedefle beslenen bir çalışma tempoları oldu. İstanbul 2010 Kültür Başkenti projesi ile doruk noktasına ulaşan bu hayal, maalesef yine aynı proje sebebiyle sonuçlanamadı. Bürokratik sebepler ile gelinen noktada sadece belirlenen 6 tarihi yapı ile ilgili aydınlatma tasarımı ihaleleri oluşturulmuş oldu. İhale süreçleri tamamlanıp kazananlar belirli olmasına rağmen bugün bile hiç bir projede uygulama aşamasına gelinemedi. Zaten bu olay sanırım departmanın da sonuna işaret ediyordu. Önce ana arterlerdeki yol aydınlatmalarının sorumluluğu elektrik dağıtım şirketlerine devredildi. Sonrasında ise bu sene ortası itibariyle departman tamamen lağvedildi.

Açıkçası üzgünüm. İstanbul ile başlayan sürecin olumlu sonuçlarının gördükçe, diğer şehirlerimize sıçrayacağını düşünüp ışık festivallerinden, LUCI toplantılarına, Master Plan’dan, aydınlatma yönetmeliğine kadar bir çok hayali yakıştırdığım bir yapı maalesef ortadan kalktı. 5 sene önce çok önemli gördüğüm bir adım da geri alınmış oldu. Çok uzaklara bakmayın, bizim defalarca yayımladığımız ışığın şehir ölçeğinde hayat kalitemize etkilerini rakamlarla gösteren araştırmalar var. Bir şehrin sadece güvenlik değil, sosyo-ekonomik, kültürel yaşantısını da bu kadar derinden etkileyecek ve uzmanlık isteyen bir konuda departman sahibi olmaması çok acı. Şimdi Ankara’da olan ve planlananları gördükçe daha da dehşete kapılıyorum. Türkiye’nin başkenti Sayın Belediye Başkanı Melih Gökçek’in kişisel beğenileri doğrultusunda aydınlatılıyor ve maalesef uzman desteği alınmıyor.

Geri dönüş mümkün mü? Tekrar bir departman İstanbul’da açılır mı? Yoksa başka bir örnek şehir mi ortaya çıkar? Bilmiyorum. Ama gözü yurt toprakları dışında olup bitene kapalı olmayan her belediye bir gün böyle bir ihtiyaç içine girecektir. Umalım da çok uzun sürmesin.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Vizyon: Pazar araştırması

Fri, 06 Jul 2012 00:00:00 GMT

Derginin ilerleyen sayfalarında göreceksiniz, Türkiye’de uzun süredir eksikliğini hissettiğimiz aydınlatma laboratuvarları ile ilgili güzel haberler veriyoruz. Açıkçası çok da haberimiz olmadan 2 senedir süren bir yatırım süreci nihayetinde bugün, Türkiye aydınlatma sektörü 7 adet laboratuvara sahip. 4 sayfalık makalemde geldiğimiz noktayı, nedenlerini ve gidilebilecek yerleri özetlemeye çalıştım. Basit bir durum tespiti. Beklentiler ve algı ise çok olumlu. Önemli bir dönüm noktasında olduğumuzu düşünüyorum. AR-GE merkezli üretim için çok kritik bir dönemeç. Bundan sonraki adımların hızı karşısında hepimizin başının döneceğine eminim. Ne mutlu bize!

AR-GE merkezli üretim için laboratuvar bir eksiklik ancak tek kriter değil. Yine önemli bir adım üretici-tasarımcı iş birliği olacaktır. Laboratuvar sürecinden daha uzun bir süredir yerel üreticilerimizin tasarımcı imzalı armatürlerini görmeye alışmıştık. Her geçen gün endüstriyel tasarımcı ile çalışan üretici adedi de artıyor. Diğer yandan mimari aydınlatma tasarımı danışmanlığı veren ofis sayısının artışına paralel olarak, bu ofislerin projelerinde ihtiyacı olan özel ürünlerin yavaş yavaş kataloglara girmeye hatta tasarımcıların projeden bağımsız direkt ürün tasarım süreçlerine dahil olduklarını görmeye de başladık. Aydınlatma tasarımcılarının meslek olarak kabul görmesi ve daha aktif olmasının öncelikle yerel üreticiler için olumlu bir gelişme olduğunu her fırsatta belirtmiştim. Bir tasarımcının proje sirkülasyonu içinde gerek projeye özel ürün olarak gerekse sık sık karşılaştığı problemlere çözüm olarak, armatür seçenekleri anlamında yarattığı çözümler var. Doğal bir süreç bu. Bu doğal AR-GE çalışmasından çıkan sonuçların devamlılığının olmaması ise kaynakların boşa harcanması demek. İyi ki küresel pazarlarda kendine yer bulan ve daha da çok yer açmak isteyen yerel üreticilerimiz bu konuya uzak kalmayıp sürece dahil oldular. Yine güzel bir gelişme. Umarım bu çalışmalar arttıkça süreçlerin olumlu çıktılarını hem yurt dışında hem Türkiye’de artan pazar payları ile görmemiz mümkün olacak.

Bahsettiğim iki konu da temelde bir vizyon meselesi. Yani sadece bugüne yetişmek değil, bir adım ötesi için şimdiden yatırım yapmaya hazır olmak konu. Ürünün tasarım süreçlerinde yapılan bu iyileştirmeler tamam. Ancak daha uzun vadeli planlamalar yapmak için rakamlara ihtiyaç var. Bu da bizi yine Türkiye özelinde büyük bir sıkıntı olduğunu düşündüğüm pazar araştırması eksikliğine getiriyor. Bugün Türkiye’de aydınlatma pazarına ait elimizde çeşitli rakamlar var. İster yerel ister yabancı yatırımların, çoğunlukla başlangıç aşamasında pazar araştırması yapan şirketlere ısmarladıkları raporlar bunlar. Ancak verilerin detayı ve güncelliği bir tartışma konusu.

Bir süredir çeşitli sohbetlerde 6 ay veya 1 yıl gibi sürelerde düzenli olarak pazara ait verilerin birleştirilip sunulmasının mümkün olup olmadığını araştırıyorum. Vardığım sonuç kimileri için bir ütopya olmaya devam ediyor, varsın olsun, ben paylaşmış olayım. Türkiye’de pazar payının %80’inine sahip önemli (yerli, yabancı) üretici ve distribütörlerinden satış rakamlarını alsak, sonra da bu rakamları anonim veriler halinde tekrar piyasa aktörlerine ulaştırsak diyorum. Düzenli ve sağlıklı bir rapora ulaşmış olmaz mıyız? Burada önemli bir kaç detay var. Öncelikle idealin dekoratif piyasayı dışarıda bırakarak tamamen mimari aydınlatmaya odaklanmak gerektiğini düşünüyorum. Var olan rakamların ise armatür tipleri, satılan coğrafyalar gibi çeşitli kırımlarda olması tabii ki ideal. Bu şekilde oluşturulmuş bir raporun sağlıklı piyasa şartlarının oluşmasında da yapılacak yatırımların akıllı tercihler sonucu ortaya çıkmasında da çok faydalı olacağı aşikar.

Peki önümüzdeki engeller ne? Gözüken ve sohbetlerde de konusu geçen güven problemi. Bu tip verilerin paylaşımını kesinlikle yasaklamış uluslararası önemli aktörler var. Yerel aktörlerin de bu konuda çok istekli olduklarını görmedim. Diğer bir önemli sorun da raporun hangi kurum çatısı altında oluşturulacağı. AGİD ilk akla gelen ve mantıklı tercih ancak konunun bir süredir gündemde olduğunu da bir türlü harekete geçilemediğini de biliyorum. Bu noktada AGİD’in profesyonel ve bağımsız bir kuruluş ile iş birliğine gitmesi zorunlu gibi duruyor. Bağımsız kuruluşun varlığı güven problemini aşmak konusunda yardımcı olabilir. Bu iki problemi aştığımız anda rapor çok uzaklarda gözükmüyor. Bence aşılması gereken ve aynı masada oturulduğu anda aşılabilecek bir sorun ile karşı karşıyayız. Her zamanki gibi sürece olumlu baktığımı düşünebilirsiniz. Ancak inanmadan değişim mümkün değil. Bir değişiklik yapıp siz de inanmak istemez misiniz?

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Ah LED vah LED

Sat, 05 May 2012 00:00:00 GMT

Nisan ayında Frankfurt. Kulağa pek romantik gelmediğinin farkındayım. Ancak 2 senede bir, her aydınlatma profesyonelinin katılmak zorunda olduğu bir ritüel: Light&Building Fuarı. Fuarın büyüklüğü ve yoğun tempo, şehri (neyse ki) ziyaret etmenize izin vermiyor. 6 günlük bu maraton dahilinde hem yeni gelişme, teknoloji ve tasarımlara şahit olmaya hem de Türkiye ve Dünya’daki aydınlatma dostları ile bir araya gelmeye çalışıyorsunuz. Bu sene de öncekilerden farklı değildi, bol bol sohbet edildi. Ancak konu yeni bir tasarım görmek olduğunda fuar, benim için tam bir hayal kırıklığı oldu. 2010 yılında üst noktaya ulaşan LED çılgınlığına eklenecek bir şey yok. Özetle: aynı fuarı alın az da olsa diğer ışık kaynağı kullanan armatürleri de LED’e çevirin, biraz da tamamen gösteriş için OLED (Organik LED) ekleyin. Son olarak ise LED’in enerji verimliliği, uzun ömürlülüğü, muhteşemliği vs. ile ilgili rakamlarla dolu bolca pazarlama dokümanı ekleyin. Alın size Light&Building 2012.

Açıkçası bu durumu şu anda hep beraber yaşadığımız şaşkınlık sürecine bağlıyorum. LED o kadar hızlı bir şekilde pazarı şekillendirdi ve hala şekillendiriyor ki hızı karşısında çoğumuz kendimizi çaresiz hissediyoruz. Durumu son sürat ilerleyen bir trene benzetmek mümkün. Bir tarafta makinist koltuğunda oturan büyük üreticiler, diğer yanda treni kaçırmak istemeyen takipçiler. Herkes biraz tedirgin, korku dolu ama hiç bir şey yokmuş gibi de aceleci. Bilinmeze doğru bir yolculuk halindeler.

Aslında aydınlatma sektörü çok kez bu değişime tanıklık etti. Her yeni ışık kaynağında pazarın asla eskisi gibi olmayacağı, eski teknolojilerin tamamen kullanımdan kalkacağı gibi ifadeler kullanıldı. Olan ise basitçe pazar paylarının değişmesi ancak asla bir ışık kaynağının tamamen domine ettiği bir pazar olmadığı gerçeği idi. LED için de bu durum geçerli. Sadece LED kullanılan bir dönem asla olmayacak, hatta yasaklamalar olmasa bugün enerji verimliliği adı altında yok edilmeye çalışılan enkandesan lamba bile aramızdan ayrılmazdı. Her ışık kaynağı en iyi işlev gördüğü alanda hayatını sürdürmeye devam etti, edecek.

LED de ise farklı bir durum var. LED buluş yapılan son ışık kaynağı olabilir. Nedenini açıklayayım. Projeksiyon şöyle: 2020 yılı itibariyle LED’in fiyatı görebileceği en dip noktayı bulacak. Yani karlı olmaktan çıkacak. Verimi ise ulaşabileceği maksimum seviyelere yaklaşacak. Bu durumda herhangi bir aydınlatma üreticisinin milyarlarca dolarlık bir AR-GE yatırımı yaparak bu verim seviyesini geçmeye çalışması çok mantıklı durmuyor. Çünkü tüm bu yatırımların bir şekilde geri ödenmesi gerekiyor. Ve elde edeceğiniz verim ile bu maliyeti karşılayacak kadar kar etmeniz çok olası gözükmüyor. Bugün LED’in arkasına aldığı rüzgarın temelinde de bu geri dönüşüm için sürenin gitgide azaldığı gerçeği var.

Peki ne olacak? Benden gelmesine şaşırmayacağınız bir tespitim var: bugün unutup arka plana attığımız, rakamların arkasında kaybolan “tasarım” tekrar ilk önceliğimiz olacak. Armatür tasarımı, ışık eğrisi, optik çözüm gibi aydınlatmanın temel kavramlarına dönüş yapacağız. Bugün Philips, Osram ve CREE gibi önemli üreticilerin yaptığı armatür üreticisi satın almalarının sebebi de bu. Keşke bugün uyuyup o gün kalkabilsem ancak bu süreci hep beraber göğüsleyeceğiz. Yeter ki yıkıp yakmayalım. Tasarruflu lambada (CFL) olduğu gibi bir felakete imza atmayalım. Tekrar etmek gerekirse her şeyden önce tasarım gelir dostlar. Unutmayalım!..

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Anti-bağlam

Thu, 23 Feb 2012 00:00:00 GMT

“Tasarımın üretime, ekonomik kalkınmaya, sosyal ve toplumsal gelişime, kültürel etkileşime ve bireylerin yaşam kalitesine olumlu etkisini vurgulamayı hedefleyen İstanbul Tasarım Bienali’nin ilki 2012 yılında gerçekleştirilecek.”
Okuduğunuz bu cümle, İKSV tarafından 13 Ekim – 12 Aralık 2012 tarihlerinde düzenlenecek İstanbul Tasarım Bienali’nin web sitesinden alıntı… Tema ise “Kusurluluk / Imperfection”. Ne kadar heyecanlı…

İki küratörü var ilk bienalin. Çalışmalarını Milano’da sürdüren Domus Dergisi genel yayın yönetmeni, mimar, editör, yazar ve küratör Joseph Grima ve Emre Arolat Architects (EAA) kurucu ortağı, ulusal ve uluslararası birçok ödüle sahip mimar Emre Arolat…. Geçtiğimiz hafta küratörlerin kaleme aldığı açık çağrılar ile bienal süreci başladı. Özellikle Emre Arolat’ın “Anti-bağlam” alt başlığında ifade ettiği sorunsal, “bence”, aydınlatma sektörünün de kanayan bir yarası.

Öncelikle bir alıntı: “Tasarım dünyasının önemli bir bölümü tarafından devrimsel bir durum olarak algılanan ve ortaya koyduğu tılsımlı cazibeyle sınırlarını günden güne genişletirken neredeyse nitelik gözetmeksizin sadece sıra dışı olanı yücelten bu yönelimin, tüm yüzeyleri nasıl parlatabildiği ama aynı zamanda keskin köşeleri nasıl yumuşattığı, gerek endüstriyel tasarım ürünlerini, gerekse mimari yapıtları, hatta şehirleri, aslında bir dizi farklılık ortaya koymak üzere yola çıkılmış olmasına karşın nasıl aynılaştırabildiği ve böylelikle son kertede, bir biçimde kendi silahıyla nasıl vurulduğu konusu tartışmaya açılır.” (Tüm metne ulaşmak için: http://bit.ly/musibet)

Basit bir ifade ile şöyle okuyorum metni: Devrimsel olarak nitelendirilen LED teknolojisinin yeteneklerinin renk değiştirmeye indirgenmesi ve farklılaşmak adına tekdüzeleşen ve maalesef tüm şehri ele geçiren, rengarenk binalar sorunsalı. Bir süredir devam eden ve günden güne büyüyen bu sorunsalın iki temel sebebi var:

Birinci sebep basit; LED’ler çok yetenekli. Bir pazarlamacının hayallerini süsleyecek kadar argüman üretebileceğiniz bir ışık kaynağından bahsediyoruz. Diğer ışık kaynakları ile karşılaştırıldığında, hem uzun ömrü ve az enerji tüketmesi ile öne çıkıyor hem de içerisinde barındırmadığı cıva ile daha çevre dostu gözüküyor. İlk yatırım maliyeti, standardizasyon problemleri, ışık kalitesi gibi dezavantajları da çözdüğünüzde neredeyse her projede LED ışık kaynağı görmek mümkün. Hatta artık birçok projeye tasarıma bakılmaksızın LED kullanılmak üzere başlanıyor. Ve maalesef tüm bunların üzerine bu akıllı ufak diyotlar renk değiştirebiliyor. Böyle olunca da hayatımız herhangi bir bağlamı, sebebi veya tasarım düşüncesi olmadan şuursuzca renk değiştiren binalar ile doluyor.

İkinci sebebi ise; küreselleşmenin etkisi ile yerelleşme probleminin aydınlatmada da kendisini göstermesi. Bir belediye başkanımız hayran kaldığı Singapur gezisi sonrası iki seneye kadar Ankara’yı da bu şekilde aydınlatmayı düşündüğünü söylerken, aklına renk kullanımının farklı kültürlerde farklı algılanabileceği, en basitinden Türk Halkı’nın fazla renk ile çok haşır neşir olmadığı gelmiyor, gelemiyor. Beynimiz çok renkli her kavrama “Pavyon gibi olmuş” demek için hazır kıta bekliyor. Pavyonların ise pozitif bir algısı olduğunu söylemek imkansız. Aydınlatma tasarımı sürecinin kültürel geçmişten, alışkanlıklardan, deneyimlerden oluştuğunu unuttuğunuz anda giydirdiğiniz kıyafet ile vücudun sahibi arasındaki ilişkiyi de koparmış oluyorsunuz.

Hal böyle olunca LED’in yeteneklerini göstermek üzerine kurulu bir tasarım anlayışı bize plastik, sahte ve bağlamsız aydınlatılmış mekân ve şehirler sunuyor. Asıl olan ise aydınlatma tasarımının mekân ile kullanıcı arasındaki ilişkiyi sosyoloji ve psikoloji gibi birçok farklı disiplinden beslenerek tanımladığı gerçeği. Kullanılacak ışık kaynağı ise tasarım sonrası verilecek bir karar. Çok kez yazdım ve gözüken o ki yazmaya da devam edeceğim; her şeyden önce tasarım gelir dostlar. Unutmayalım!..

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

PLD Türkiye‘yi seviyorum. #aydinlatma

Fri, 30 Dec 2011 00:00:00 GMT

Altı sene geçmiş PLD Türkiye dergisini çıkarmaya başlayalı… Her fırsatta anlatırım, belki birçoğu gibi bizim hikayemiz de tesadüflerden oluşuyor. 2004 yılı ortalarında aydınlatma sektöründe gördüğümüz boşluk üzerine tamamen Türkiye kökenli bir dergi çıkarmak amacıyla yola çıkmıştık. Sektörde yaptığımız nabız yoklamaları da hep bu yöndeydi. Ta ki sevgili Zeki Kadirbeyoğlu ile yaptığımız toplantıya dek. Hiç unutmuyorum, çünkü benim katıldığım ilk toplantıydı. Zeki bey, toplantının hemen başında önümüze uluslararası PLD dergisini çıkardı ve “Yapacaksanız bu kadar kaliteli bir şey yapın, önce yatırım yaparsınız ama kalıcı olur” dedi. Yol boyunca konuştuklarımızı düşündüm ve ofise döner dönmez PLD merkeze işbirliği talebimizi ileten bir mail attım. Ne mutlu ki aynı gün içerisinde de “Neden Türkçe edisyonumuzu çıkarmıyorsunuz?” cevabı geldi. Hızlı bir sözleşme ve hazırlık süreci sonrası 2005 yılı başında derginin ilk sayısı masamda duruyordu.

Başlangıçta sektörü ve aydınlatma tasarımı süreçlerini öğrenme çabalarımız hem zor hem de çok keyifliydi. İtiraf olsun, o günlerde armatür ile lamba arasındaki farkı bilmiyordum. İlk dönemler sürekli okuyarak, araştırarak ve yeni kavramlar ile tanışarak geçti. Hala da öğrenmeye devam ediyorum ki bu işimin en sevdiğim tarafı.
Yine bir not, PLD Türkiye bizim ilk ve tek yayınımız. O yüzdendir ki, baskı sayısını “yanlış” ifade etme ve liste fiyatları ile gerçekleşen reklam bedelleri arasındaki uçurumlar gibi sektörel dergi yayıncılığının kanayan yaralarını hiç tanımadık. Sektörün benimsediği ilk dergi olmanın getirdiği avantajla da hiç tanışmak zorunda kalmadık. Kendi oyunumuzu dürüstçe oynadık.

Öğrendikçe, sektördeki en önemli sorunlardan birisini daha gördük. Dünya’da yaygınlaşan bağımsız aydınlatma tasarımcısı kavramı henüz Türkiye’de oluşmamıştı. Resmi yayın organı olduğumuz PLDA Derneği’nin aydınlatma tasarımcısı mesleğinin yaygınlaşması misyonuna ortak olduk ve sürekli olarak “aydınlatma tasarımı bir değerdir” cümlesinin altını çizdik. 2007 yılında dernek, yeni bir strateji ile çeşitli ülkelerde ofisler açmaya karar verince, ben de Türkiye temsilcisi oldum. Böylece İstanbul, Londra’dan sonra ikinci yerel ofis olarak faaliyete geçti.

Temsilcilikle beraber etkinliklerimiz başladı. Işığa ilgi duyan herkesi bir araya getirmek amacıyla organizasyonlar düzenleyerek öncü olmaya çalıştık. Az sayıdaki aydınlatma tasarımcıları, bizlere sponsor olan duyarlı üreticiler, akademisyenler, kamu kuruluşları… Sağ olsunlar, herkesten yardım gördük. Hedefimize inanan herkes bir ucundan tuttu. Bu süreçte Türkiye’den ve dünyadan aydınlatma ve mimarlık dünyasında söz sahibi birçok insanı bir araya getirmenin mutluluğunu yaşadık. Bugün altı sene öncesinde göre çok daha iyi bir noktadayız.

Tüm bu süreçte altına imza attığımız her şeye, her cümleye, her fotoğrafa özendik. Kendi kurduğumuz dünyamızda kendi kurallarımıza sadık kalıp herkesle aynı mesafede kalmaya ve herkese bir o kadar yakın olmaya çalıştık. Ve bunu tüm samimiyetimle söylüyorum; biz yaptığımız şeyi, PLD Türkiye’yi çok sevdik. Bundan olsa gerek, bugüne kadar hep PLD Türkiye markasının ışığa ilgi duyan insanlar için bir “aşk markası” (lovemark) olduğunu düşündüm. Yakınlarda duyduğum bir ifade ile “yokluğu hissedilecek” markalardan…

Geldiğimiz noktada, altı sene sonra durup düşündüğümde biraz yorgunluk olduğunu kabul etmeliyim. Duygusal ilişki yorgunluğunda sevgilinin bir anda sorması gibi belki, ama içtenlikle merak ediyorum: PLD Türkiye’yi seviyor musunuz?
Eğer cevabınız evet ise, sizden bir ricam olacak..
“PLD Türkiye’yi seviyorum. #aydinlatma” yazın.
İster Facebook’ta ister Twitter’da paylaşın, isterseniz duvarınıza yazıp fotoğrafını bize gönderin. Sizin yaratıcılığınıza kalmış.
2012 yılına gireceğimiz şu günlerde böyle bir enerji bizi çok mutluk edecek.
Yeni yılda beraber, yine içi “ışık” dolu işlere imza atmak dileğiyle…

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Aydınlatma kalitesi

Fri, 04 Nov 2011 00:00:00 GMT

18-23 Ekim tarihleri arasında İspanya’nın Madrid şehrinde PLDC’ye katıldım. Bilmeyenler için Professional Lighting Design Convention, PLDA tarafından 2 yılda bir düzenlenen uluslararası aydınlatma tasarımı kongresi. İlki 2007’de Londra’da, ikincisi ise 2009 yılında Berlin’de düzenlendi. Her birine katılmış şanslı biri olarak çok rahatlıkla söyleyebilirim ki; PLDC, aydınlatmaya gönül vermiş herkesin kaçırmaması gereken bir etkinlik. Çok basit bir anlatım ile 4 gün boyunca birbirine paralel gerçekleşen 4 ayrı panelde 72 sunum dinleme ve dünyanın birçok farklı köşesinden katılan aydınlatma profesyonelleri ile tanışma şansı insana her gün gelen bir fırsat değil. Türkiye’yi temsilen katılmış az sayıdaki Türk aydınlatma tasarımcısı ve etkinliğin bu sene ilk kez sponsoru olan Heper&Moonlight firması yetkilileri ile keyifli bir 4 gün geçirdik. Gurur kaynağımız Avusturalya’da yaşayan Emrah Baki Ulaş’ın “The Best Newcomer” ödülünü alması ise son gece gerçekleşen galanın keyfi oldu.

Benim için, etkinliğe damgasını vuran iki konu vardı: “Mevzuat” (Legislation) ve “aydınlatma kalitesi” (Light quality) kavramları. Bu iki kavram da hem birçok sunumun hem de birçok sohbetin odak noktasını oluşturdu. Mevzuat ile başlarsak, aydınlatma tasarımcıları artık meslek olarak tanınmak istiyor. Kanun nezdinde tanınırlık, yani mesleğin resmileşmesi kritik bir konu olarak karşımıza çıkıyor. Amerika’da 40, Avrupa’da 20 yıldır aktif olarak icra edilen bir mesleğin, bugün az da olsa eğitim kurumları, yerli ve uluslararası dernekleri ile bir noktaya geldiği aşikar. Bu konuda PLDA’in Avrupa Birliği seviyesinde lobi çalışmalarında sona yaklaşıldığı müjdelendi. İmza yetkisine sahip, projede bir mimar veya elektrik mühendisi kadar olmazsa olmaz bir role bürünen aydınlatma tasarımcısı kimliği çok uzaklarda gözükmüyor. Hangi projede, hangi şartlar ile gibi detaylar tartışılsa da gelinen nokta sevindirici. Böyle bir gelişmenin ülkemize etkisini – kısa vadede olmasa da – hayal etmek zor değil. Daha fazla aydınlatma tasarımı ofisi, daha fazla aydınlatma tasarımcısı, daha fazla “tasarlanmış” aydınlatma... Kulağa çok güzel geliyor değil mi?

“Tasarlanmış” aydınlatma deyince tartışılan ikinci kavrama geçebiliriz. Aydınlatma kalitesi; mühendislik hesaplarının veya C.I.E standartlarının ötesinde bir kavram. Kullanıcı için en uygun şartları arayan, dikeyde yere düşen Lux hesabından öte, insanların daha “iyi” hissetmesi ile fiziksel ve psikolojik olarak insan sağlığıyla ilgili bir tanımlama. Bir örnek ile açıklarsak, bir ofiste dikeyde 500 Lux yakaladığınızda C.I.E standartlarını tutturmuş olabilirsiniz ancak; ofiste çalışanların psikolojik ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmuş ya da her insanın biyolojik ritmine saygı göstermiş olmazsınız. Aydınlatma kalitesi, kullanıcı ve yaşam kalitesini odağa koyan ancak; enerji verimliliği veya standartları gibi diğer etmenleri göz ardı etmeyen bir yaklaşım. Işık – sağlık ilişkisini inceleyen bilimsel araştırmalar son senelerde oldukça arttı. Bu ilişkiyi konu eden, melatonin salgılanması ile uyku, stres arasındaki ilişki üzerine yazılmış birçok makaleye dergide de yer verdik. Aydınlatma kalitesi kavramı işte tam olarak bu çalışmalardan besleniyor. Sonuç olarak şunu söylemek mümkün: Aydınlatma tasarımı ile uğraşıyorsanız ve melatonin salgılanması size bir şey ifade etmiyorsa mesleki olarak çanlar sizin için çalıyor demektir. O yüzden ne yapıyorsanız bırakın ve okumaya başlayın.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Bir daha mı?

Thu, 29 Sep 2011 00:00:00 GMT

Kaç kere yazdım, çizdim, anlattım hatırlamıyorum. Kompakt flüoresan lambanın (KFL) göklere çıkarılıp, akkor flamanlı lambanın yerden yere vurulduğu dönemlerde çatlak ses gibi “Ama bir dakika, biraz daha düşünelim” deyip durdum. Sadece lamba üreticileri değil, kamu (enerji bakanlığı) ve çevreci kuruluşlar (greenpeace) da el ele vermiş koşar adımlar ile lambaları değiştirip dünyamızı kurtarırken(!) naif bir çocuk gibi “ama, ama” diye kekeliyordum. KFL’nin içerdiği cıva sebebiyle geri dönüşüm konusu çözülmeden histerik bir şekilde yapılan bu dönüşümün uzun vadede ödeyemeyeceğimiz hesaplar çıkaracağı açıktı. Olmadı, güle oynaya değiştirdik lambalarımızı. (Kişisel bir tercih. Evimde tek bir kompakt flüoresan yok. Akkor flamanlı lambalardan yüksek adetli depoluyorum, size de tavsiye ederim.) 5-10 sene aralığında sonuçlarına hepimiz şahit olacağız. Kansere yakalanan çöp toplayıcılarının istatistiği ya da çöp döküm alanlarındaki doğa felaketlerinin artışı ile bir kere daha düşünmek zorunda kalacağız ama çok geç olacak maalesef.

Şimdi yeni bir dönem ile karşı karşıyayız. LED devrimi. Önümüz arkamız sağımız solumuz LED. Artık KFL tu kaka. Pazarlama dökümanlarında içerdiği cıva’dan ve çevreye zararlı oluşundan daha sık bahsedilir oldu. Kimseyi suçladığım izlenimi çıkmasın lütfen. Çünkü pazarlama bir argüman sunabilme sanatıdır. Elinizdeki malzemeyi en iyi şekilde kullanmalısınız. Ancak pazarlanan ürünlerin her zaman ve her yerde kullanılabilir olduğunu ya da her şartta avantaj sağladığı sonucunu çıkarmamak lazım. Ya da LED özelinde sırf renk değiştirebiliyor diye her müşterinize bunu önermek zorunda değilsiniz. KFL’yi sadece kullanılması gereken yerde kullansaydık bir itirazım olamazdı. Olmadı her şeye uygun dediniz. Değiştirin dediniz, dim edilememesi, dış şartlarda ömrünün azalması, kapalı armatürlerde kullanılmaması gerekliliği konu olmadı. Yazık oldu. 1-2 yılda çöp olacak milyonlarda KFL’ler ile baş başa kaldık. Bugün LED için de aynı şey geçerli.

Bu agresif pazarlamanın sonuçlarına yine ve yeniden hep beraber katlanmak durumunda kalacağız. Bu sefer bilanço çevre için olumlu. LED’in çevreye zararlı herhangi bir kimyasal madde içermediği açık. Problem ise geçişin hızı sebebiyle yaşanacak sıkıntıların uzun vadede yine sektöre olan inancı yıkacak olması. Antalya’da 6 ayda LED çöplüğüne dönüşen otel projelerinden bahsediliyor. O küskün müşteriyi bir daha LED kullanmaya nasıl ikna edeceksiniz? Singapur’u örnek alan belediye başkanlarımızın panayıra çevirdiği tarihi binalarımız var. Tüyap’dan E5 üzerinden şehre dönerken sağlı sollu rengarenk kebap salonlarımız oldu. Bunlar artarak devam ediyor. Bizim kültürümüzde bu kadar fazla renk yokken alelacele LED satma telaşı ne?

Söylemeye çalıştığım şu: Geçiş olacak, değişim şart. Her yeni teknolojiye zamanla ve bilinçli olarak geçmeliyiz. Koştur koştur, yıka parçalaya geçmek zorunda değiliz. Bazen sektörümüzü kalabalık bir şekilde halay çekip önüne geçeni ezen bir topluluk gibi görmeye başladım. Nefes alalım, sakin olalım, aklı selim hareket edelim. Tek ricam bu. Bir kere bu hatayı yaptık. Bir daha tekrar etmeyelim. Lütfen…

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Eğitim, eğitim, eğitim …

Thu, 14 Jul 2011 00:00:00 GMT

Mimari aydınlatma tasarımı gibi yeni ve gelişen bir kavram üzerine yayın yapan bir dergide editör olmanın belli avantajları kadar sorumlulukları da var.
Bir araya gelme, örgütlenme, bilgi paylaşımı yetenekleri kısıtlı bir sektör içerisinde bulunuyoruz. Hal böyle olunca insanlar arasında köprü olduğumuz durumların sayısı hayli fazla.

Beni tanıyanlar bilir, kolay ulaşılabilir bir insan olmaya özen gösteririm. Işığa ilgili duyan, yeni mezun olmuş veya olacak, öğrencilerin yüksek öğrenim isteklerinden, iş taleplerine, aydınlatma tasarımcısı kavramını bir şekilde duymuş mimar, elektrik mühendisi gibi farklı mesleklerden kişilerin bilgi taleplerinden, sektörden deneyimli kişilerin eleman arayışlarına kadar farklı sorulara cevap vermek durumundayım. Elimden geldiğince her soruya en kısa sürede cevap verip yardımcı olmaya çalışıyorum. Açıkçası bundan da çok büyük keyif alıyorum.

Bu süreç sektörün gelişimine şahitlik etmek kadar, dönemsel trendleri görebilmek açısından da önemli. Özellikle bu senenin başından beri, sektörün genelinde eleman arayışında gözle görülür bir artış var. Her hafta aldığım telefonlar içinde eleman ihtiyacından bahseden sektör temsilcilerinin sayısında ciddi artış var. Çok basit bir okuma ile krizin etkilerinin geçtiğini ve özellikle Türki Cumhuriyetlerdeki projeler ile Türkiye aydınlatma piyasasında önemli bir hareketlenme olduğunu söyleyebiliriz. Daha önceki yazılarımda da belirtmiştim, yakın coğrafyamızda etkin olan İngiliz ve Amerikalı aydınlatma tasarımcılarını anlamakta zorluk çekiyorum. Bu coğrafyalara daha iyi hizmet verebileceğimiz çok açık. Sadece lojistik konusu değil bu, kültürel olarak da daha yakınız. Neyse, konumuz eleman ihtiyacı…

Peki bu ihtiyacı nasıl karşılayacağız? Var olan durumda sektör profesyonellerinin yüksek bir çoğunluğu, eğer yurt dışında da az sayıda bulunan yüksek lisans programlarına katılmadılarsa, farklı bir meslekten gelip ya tesadüfen ya da aydınlatmaya ilgili duyarak sektöre katıldı ve çalışarak pişti. Yetişmiş eleman ihtiyacı arttıkça bu sistemin iflas edeceği, hatta etmek üzere olduğu açık. Okuldan çıktığında çalışmaya hazır kalifiye iş gücüne ihtiyacımız var.

Bugün Türkiye’de başlı başına aydınlatma tasarımı eğitimi almanız imkansız. Yapı Fiziği programları içerisine yedirilmiş aydınlatma modüllerinden ya da kısa (bir haftalık) Yapı Fiziği Uzmanlık Enstitüsü’nün (YFU) düzenlediği “aydınlatma tekniği semineri”nden bahsetmek mümkün olsa da hayal ettiğim bunların biraz daha ötesinde. Sadece “Aydınlatma Tasarımı”na adanmış bir program. Mümkün mü? Uzun süredir hayalini kuran biri olarak mümkün olduğunu düşünüyorum. Umarım yakında güzel bir haber paylaşabiliriz.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Sektörel dergi kavramı üzerine düşünceler ve neden dijital dergi…

Fri, 03 Jun 2011 00:00:00 GMT

PLD Türkiye dergisi “sektörel bir dergi” değil. Komik gelebilir farkındayım. Açıklamama izin verin. “Sektörel dergi” kelime anlamı itibariyle belli bir sektörü hedefleyen haber ve konulara yer veren süreli yayın demek. Ancak özellikle Türkiye’de bu ifade o kadar kötü bir çağrışım yapıyor ki kendimize “sektörel dergi” demek istemiyoruz. Reklam ile içerik temininin beraber pazarlandığı, liste fiyatı ile gerçekleşen reklam bütçeleri arasında farkın uçurumlara ulaştığı, “bayi toplantısı” ya da “satış müdürü röportajı” ile reklamların dergi içeriğinin yüksek bir oranını işgal ettiği bir formata dönüştü sektörel dergi kavramı. Baskı adedi ile ilgili söylenen “yalanlar” ise dudak uçuklatan cinsten. Böyle olunca da kavram hem okuyucu hem reklamveren gözünde değerini her gün yitiriyor. Piyasa koşullarının bunda önemli bir yer tuttuğunun farkında olmak ile beraber, hem poşeti ile beraber çöpe giden yayın sayısının geldiği nokta hem de maalesef aynı kategoride görüldüğümüz meslektaşlarımızın yaptıkları beni üzüyor. Reklamveren ise sektöre destek anlamında rica minnet yer aldığı bu formatı bir şekilde yaşatıyor. Hal böyle olunca bu oyunu farklı oynamak istediğinizde çeşitli zorluklar ile karşı karşıya kalıyorsunuz.

2005 yılında acemisi olarak katıldığımız yayıncılık sektöründe ilk günden beri şu temel prensipler üzere yayın yapmaya çalışıyoruz.

– PLD Türkiye 2 ayda bir yayınlanan teknik bir dergidir. Bir tema çevresinde bilgi yüklüdür, arşivlenir ve tekrar tekrar bilgi kaynağı olarak kullanılabilir. Bu sayede zamandan bağımsız bir dergi kimliğindedir.

– Röportaj yayınlamıyoruz. Genellikle tanıtıma yönelik gerçekleşen röportajların içeriğin kalitesini düşürdüğünü ve okuyucu için bir şey ifade etmediğini düşünüyoruz. En azından bizim hedef kitlemiz için…

– Medya tanıtım dosyamızda yer alan liste fiyatları ile gerçekleşen bütçeler arasındaki farkı minumum seviyede tutuyoruz. Ancak uzun süreli çalışma veya kısa vadeli ödeme koşulu ile indirim seçeneğini kullanıyoruz.

– PLD Türkiye “aydınlatma tasarımı” temelli her türlü bilgiye açık bir platformdur. İçerik temini için herhangi bir bütçe pazarlığı yapmaz. Tek kriteri kaliteli fotoğraf ve içeriktir.

– İlk gün de bugün de sayfa sayısı 80, baskı adedi 2000’dir. Ekonomik koşulları değişmedikçe bu da değişmeyecektir.

– Reklamların genel içeriğe oranı %25 seviyesinde olmalıdır. Yani 80 sayfalık dergi içerisinde en fazla 20-25 aralığında reklam yayınlanabilir.

Genel çerçeve böyle olunca daha fazla kişiye ulaşmak adına yapılabilecekler ile ilgili uzun süredir akıl yürütüyorum. Bu noktada da dijital dergi formatı ilk akla gelen çözüm oluyor. Özellikle tablet bilgisayarların, başta iPad’in yaygınlaşması ile bu akımın daha da gelişeceğini görmemek elde değil. Ancak hem dijital derginin uzun süredir olmasına rağmen basılı bir yayın okumanın verdiği duyguya erişme şansının çok olmaması hem de doğru platformu bulma arayışı bir türlü sonuca ulaşmamıza izin vermedi.

2011 yılı itibariyle ise artık PLD Türkiye dijital olarak da okunabilen bir dergi olarak karşınızda. 36. sayımız ile başladığımız bu maceranın bizi nereye götüreceğini ve etkilerini ancak zamanla görebileceğiz. Aşamalı olarak eski dergileri de dijital hale getirmeyi ve okuyucularımıza dijital bir kütüphane sunmayı da hedefliyoruz. Böylece arşiv niteliğimizi daha da çok vurgulama şansı bulacağız.

Dijital dergi platformu olarak issuu.com’u tercih ettik. Bir çok sebebi var bu seçimin ancak en temeli kullanıcı ara yüzü. Umarım sizler de okurken diğer platformlar ile aradaki farkı hissedersiniz. Issuu.com’da profile sayfamız: http://issuu.com/pldturkiye

Bizi ister issuu.com üzerinden ister pldturkiye.com web sitemizden ister ise sosyal medya aracılığıyla takip edebilirsiniz.

Umarım, dijital derginin başlangıcı herkesin keyif aldığı bir adım olur.

Lütfen yorumlarınızı eksik etmeyin.

Güzel gelişmeler

Thu, 03 Mar 2011 00:00:00 GMT

Bir meslek gelişimi için neler gerekir? Öncelikle bu mesleği icra ettiğini gururla söyleyen, kartvizitine yazan ve hayatını bu şekilde kazanan insanlara ihtiyacımız var. Mesleğin Türkiye öncüleri ilk adımlarını 5 sene önce attı. İlk başlarda kuşkuyla yaklaşılan, ‘olmaz, yaşayamazsın’ denilen, pek de anlam verilemeyen ancak kararlılıkla mesleğe sarılan bu tasarımcıları artık takip zamanı geldi. Genç ve başarılı meslektaşları onların açtığı bu yoldan gidecek.

Bu yoldan giden insanların haberini vermek, her harfini tuşlarken keyif aldığım cümlelerden. Keyifle paylaşıyorum: Türkiye’de yeni bir aydınlatma tasarımı ofisi kuruldu, Studio Lighting Design! Ortakları ise İtalya’da aydınlatma tasarımı üzerine master yapıp Türkiye’ye dönen Duygu Çakır ve 2007 yılında düzenlediğimiz ‘mimari aydınlatmayı konuşuyoruz’ konferansında konuşmacı olarak aramızda olan deneyimli aydınlatma tasarımcısı Piero Castiglioni. Yolları açık olsun…

Geçelim yine güzel bir habere. The Society of Light and Lighting (SLL) 1999 yılında İngiltere’de kurulmuş, kar amacı gütmeyen bir şirket. İfade biraz garip gelebilir, hikayesi biraz karışık. Merak edenler için: http://bit.ly/hOUdkT

İngiltere’den ve dünyadan toplam 2000 üyesi olan SLL, kendini aydınlatmanın meslek örgütü olarak konumluyor. Aydınlatma tasarımı kavramının yaygınlaşması için çalışmalar yürüten SLL, her sene ‘Young Lighter of the Year’ yarışması düzenliyor. Aydınlatma tasarımı alanında yürütülen araştırma faaliyetlerini teşvik etmek ve ödüllendirmek amacı ile düzenlenen yarışmaya her sene, başvurulardan ön elemeyi geçen 5 araştırma finale kalıyor. 5 genç araştırmacı tarafından yapılan sunumların sonunda da ‘Young Lighter of the Year’ ve ‘The Worshipful Company of Lightmongers’ ödülleri veriliyor. Bu kadar ayrıntı vermemde bir sebep var. Son 3 seneye baktığımızda dikkat çeken bir gerçek var: Genç Türk aydınlatma tasarımcılarının yükselen başarısı…

Sydney’de yaşayan, ALD İstanbul’a da konuşmacı olarak katılan Emrah Baki Ulaş, 2008 yılında ‘The Worshipful Company of Lightmongers’ ödülüne; ZKLD Studio’da aydınlatma tasarımcısı olarak çalışan Seda Kaçel 2010 yılında ‘Young Lighter of the Year’ ödülüne ve son olarak Wismar Almanya’dan mezun olan ve Mart ayında dünyanın en önemli aydınlatma tasarımı ofislerinden Speirs & Major’da işe başlayacak olan Kerem Asfuroğlu ise bu sene ‘The Worshipful Company of Lightmongers’ ödülüne layık görüldü. Ne kadar gurur verici. Bir gün her birinin Türkiye’de kendilerine ait birer aydınlatma tasarımı ofisi olacağından emin olduğum genç tasarımcıları, avuç içim patlayıncaya kadar alkışlamak istiyorum.

Farkında mısınız bilmiyorum ama ufak ufak bir meslek inşa ediyoruz. Hep beraberiz. Müşterisi, mimarı, üreticisi, gazetecisi, hepimiz. Bu mesleğe inanan bir avuç insanız ama kalabalıklaşıyoruz. Aydınlatma tasarımı mesleğinin Türkiye’de yerleşmesi için daha uzun ve meşakkatli bir yolumuz var. Ama güzel gelişmeler oluyor dostlar. Çok güzel.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

2011 Dilekleri

Tue, 11 Jan 2011 00:00:00 GMT

Yeni yıl gelmek üzere, hatta daha net bir tarih vermek gerekirse 1 hafta içerisinde 2011 yılına merhaba demiş olacağız. Nefes alıp veren, hayata küsmemiş her insanın yapacağı gibi bir çoğumuzun yeni yılla birlikte gerçekleşmesini umut ettiği dilekleri var. Listenin bir kısmını sigarayı bırakmak ve kilo vermek gibi kişisel istekler kaplarken bir kısmı da kaygı duyduğumuz ülkemiz, şehrimiz veya apartmanımız gibi daha fazla kişiyi içine alan, daha geniş istekler.

Bu satırları okuyan bir çoğunuz gibi hayatını ‘ışık’ üzerinden kazanan biriyim. Durum böyle olunca 2011’e ait dileklerimin çoğu da bu sektöre ait oluyor. Kişisel maddelerimi çıkararak dergimiz ve sektörümüz ile ilgili ‘dileklerim’ şöyle:

– ‘Aydınlatma Tasarımı’ kavramı ve önemini, daha fazla, başka ağızlarda duyabilmek

Mimar olmak zorunda değil, basın mensubu, kamu görevlisi, işveren hatta sokaktaki adam olabilir. Bizden olmasın yeter. Çok uzaklara gitmeyin, çevrenizi ikna edin o bile bir başlangıç.

– Daha fazla Türk üretici – Ürün Tasarımcısı iş birliği örneği görebilmek

Geçen sene 3 örnek biliyorum. 2011’de yeni çalışmalar var. Tasarım ödülü sayısının artışını takip etmek yeterli olacak. Bu sayının artması beraberinde kaliteli rekabeti de getirecek.

– Daha fazla aydınlatma tasarımı ofisinin açılması

Türkiye’de gerçekleşen proje ve varolan aydınlatma tasarımı ofisi sayısı belli. O kadar küçük bir yüzde ki, henüz rekabetin oluştuğunu söylemek zor. Ne kadar çok ofis olursa sektörün gelişmesi ve büyümesi adına o kadar anlamlı olur. Daha önemlisi eğitim. Eğitim, eğitim, eğitim… Ofis sayısı artsın ki tasarımcı yetişebilsin değil mi?

– LED çılgınlığının sağduyu ile dengelenmesi

LED’den korkuyorum. Komik ama öyle, bir ışık kaynağından korkuyorum. Kolay pazarlanabilir olmasından popüler olmalarına kadar her şeyi ile korkutuyor. Önce ‘tasarım’, önce ‘ihtiyaç’ diyen insanlar artsın, sağduyu hakim olsun istiyorum. Net de bir örnek vereyim: Ankara’da 6 ay içinde yaşanacak Singapur etkisinden bahsediliyor. Yetkililere sesleniyorum. Lütfen Ankara’lıları affedin, yapmayın, etmeyin.

– Daha düzenli ve zamanında dergi çıkarabilmek

PLD Türkiye 2 ayda bir yayınlanan yani bir senede 6 sayı çıkaran bir dergi. Ancak sağ olsun yurt dışı partnerimizin yaşadığı aksaklıkları biz kat be kat yaşamak durumunda kalıyoruz. Elinizde tuttuğunuz bu sene çıkan 5. sayımız. 6. sayımız ise 2011’e kaldı. Her ne kadar zamana bağlı bir dergi çıkarmasak da yeni sene ile beraber biraz daha düzenli olabilmek en büyük arzum.

Liste uzayıp gidebilir ama önemlilerini seçtim diyelim.
Özetle, sağlıklı bir rekabet halinde, tasarım odaklı bir sektör olsun istiyorum.
Çok şey istiyor olamam değil mi?

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Katılmak ya da katılmamak

Sat, 16 Oct 2010 00:00:00 GMT

Genelleme olacak ancak hayatta iki tip insan olduğuna inanıyorum. Yapan ve eleştiren. Yapan, yani var olan durumu analiz edip çözüm önerileri getiren, harekete geçen, çabalayan, kabul etmekten çok değiştirmeye yönlenen kişi. Eleştiren ise yapılana bakıp “bu olmamış, şöyle olsaydı daha iyi olurdu” diyen, ancak çıkıp da kendisi asla daha iyisini yapmayacak, kendi yapmasına gerek yok, yapılanlara destek olup iyileştirmeye de uğraşmayacak kişi. Tekrar ediyorum çok büyük bir genelleme yaptığımın farkındayım. Ama yüzdesel olarak anlamlı bir şey söylüyorum. Etrafınıza bakın, insanları bu tiplere uygun olarak değerlendirebilirsiniz.

Şahsen hayatımın her sürecinde ‘yapan’ kısmında olmaya çalıştım. 4 buçuk sene önce bana uzak olan bu konuda, eğitimini almadığım bir pozisyonda göreve başladığım ilk zamanlarda çok zorlandım. Hala teknik olarak aydınlatmaya hakim olduğumu iddia etmem, zaten buna gerek olduğuna da inanmıyorum. Ancak her dergi çıktığında, katıldığım her etkinlikte, konuştuğum her insan ile kendime yeni kavramlar katarak ilerledim. İlk senenin sonunda fark ettiğim en büyük problem (halen bunun geçerli olduğunu düşünüyorum) aydınlatma sektörünün ciddiye alınmama gerçeği idi.

İtiraf edelim muhataplarımız tarafından ciddiye alınmıyoruz. Bina ve bütçe bitince akla gelen aydınlatma problemi sektör olarak dar bir alanda yüksek rekabet ile karşı karşıya bırakıyor bizleri. Çok kez karşıma çıkan şu cümle hep aklımda: “Aydınlatma dediğin inşaat sektörünün çok da önemli olmayan bir parçası, %10’una denk düşmez”. Bundandır ki dergiyi ilk çıkarma fikri ortaya çıktığında da aldığımız tepki ömrünün kısa olacağı, ya da yaptığımız etkinliklere ilginin çok az olacağı yönündeydi. Bu yargıyı yıkmadan sektörün gelişme şansı olduğuna inanmıyorum.

Peki bu yargıyı nasıl yıkabiliriz? Benim bu soruya verdiğim cevap basit: hep beraber daha güçlü bir şekilde “aydınlatma tasarımı önemlidir” mesajını vermemiz gerekiyor. Sektör olarak bir araya gelerek fikir alışverişinde bulunduğumuz, ortak paydaşlarımıza doğru bilgilendirmeyi marka bağımsız olarak yaptığımız etkinlikler gerçekleştirmeliyiz. 2007 yılında Temmuz ayında gerçekleşen ilk etkinliğimiz ile çıktığımız bu yolculukta sürekli bu motto aklımızda hareket ettik. Kaç kere yazdım, kaç kere söyledim, inanın sayısını unuttum.

Geçen 3 seneye baktığımda, aklıma İsmet İnönü’nün “Mütevazi olma, gerçek sanırlar” sözü geliyor. 1 günlük konferanstan üniversite gezilerine, Guerrilla Lighting’ten LightMapping İstanbul’a farklı tip ve kategorilerde tamamlanan 10 etkinlik, kamu kurumları dahil yapı sektöründeki bir çok kurum ile kurulan iş birlikleri, Türkiye’ye davet edilen 18 aydınlatma tasarımcısı, bir araya getirdiğimiz binlerce profesyonel, TV, gazete ve dergilerde yer aldığımız haberler ile ulaştığımız milyonlarca insan. Hepsine verdiğimiz tek mesaj “Aydınlatma tasarımı önemlidir”. Bu fırsatla, bu süreçte hem bizler ile iş birliği yapan kurumlar hem de sponsorlukları ile süreci destekleyen sponsorlarımıza tekrar teşekkür ederim.

Şimdi, bu satırları okuyan herkesin bildiğini düşündüğüm, 25 Ekim’de Harbiye Askeri Müze’de gerçekleştireceğimiz Architectural Lighting Day İstanbul etkinliği var. 3 senelik çabaları taçlandıracak, uluslararası hedefleri olan, dünyanın bir çok köşesinden 13 aydınlatma tasarımcısı ve mimarı bir arada dinleme şansı yakalayabileceğiniz bir gün ALD İstanbul. 1 senedir gece gündüz çalıştığımız bu etkinlik için heyecanlı bir koşturma içerisindeyiz.

İster istemez siz aydınlatma sektörünün değerli temsilcilerinin de bu heyecanı paylaştığını düşünüyorum. Ancak hala kaydınızı yaptırmadıysanız, hala etrafınızdaki profesyonelleri bilgilendirmediyseniz, hala o gün ile ilgili net bir tavır içerisinde değilseniz, yani eğer, yanılıyorsam ve paylaşmıyorsanız bu heyecanı, belki de sizin kendinize bir soru sormanız gerekiyor: Eleştiren mi yapan mı olacaksınız? Eninde sonunda sizin de daha kaliteli ve profesyonel bir ortamda iş yapmanıza katkıda bulunacak bu çabalara destek vermeyecek misiniz? Senelerce aynı sorunlardan şikayet ederken değiştirmek için bir adım atmayı hiç düşünmeyecek misiniz?

Basite indirgemekten kendimi alıkoyamıyorum ama ALD İstanbul’a katılmak ve destek olmak zorundasınız. Yani dostlarım, katılmak veya katılmamak, işte bütün mesele bu…

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Uzmanlık dalı olarak aydınlatma tasarımı

Mon, 02 Aug 2010 00:00:00 GMT

Doğan Hasol’un temmuz ayında kendi kişisel web sitesinde yayınladığı “İçmimar Mimara Karşı” adlı yazısına abonesi olduğum bir e-posta grubu sayesinde ulaştım. (bakınız: http://bit.ly/9HNQEM) Hasol, yazısında İç Mimarlar Odası’nın Mimar Kerem Erginoğlu ve Mimar Hasan Çalışlar aleyhine savcılığa yaptığı suç duyurusu temelinde mimarlık mesleği ve bağlı uzmanlık dalları arasındaki ilişkiyi inceliyor. Yazının aydınlatma tasarımı çerçevesinde okumasını yaptığımda karşıma çıkan sorular ise ilginç.

Öncelikle ilk dikkatimi çeken aydınlatma tasarımı isminin bir uzmanlık dalı olarak geçmemesi. Ancak açıkcası ne bu beni şaşırtıyor ne de Doğan Hasol’u bu konuda eleştirebilirim. Meslek olarak aydınlatma tasarımcılığının kabulü ve tanınması için daha uzun yollar gitmemiz gerektiği aşikar.

Hasol yazısında şöyle bir tespitte bulunuyor. “Türkiye’de mimarlık mesleğinin kapsamı ve sınırları zorlanıyor. Mimarlık şu anda yetki sınırları belli olmayan yan ve alt uzmanlık dalları arasında sıkışıp kalma yolunda… Kentsel Planlama, Kentsel Tasarım, Peyzaj Mimarlığı, İçmimarlık… Yetki sınırları tam belirlenmemiş bütün bu dallar kendi konumlarını yasal çerçevelere oturtma çabasındalar. Ne var ki çerçeveler o kadar geniş çizilmeye çalışılıyor ki sonunda mimarlara çalışma alanı kalmayacak gibi görünüyor.”

PLDA Derneği olarak Avrupa Birliği seviyesinde Aydınlatma Tasarımcılığı mesleğinin tanınması için lobi faaliyetlerimiz bir süredir devam ediyor. Er ve geç bu mesleğin de resmi olarak tanınacağını ve çizgilerinin belirlenmesi gerektiğini görebiliyoruz. Bu noktaya geldiğimizde acaba mimarlar aynı kaygıya sahip olacaklar mı? Hatta meslek çizgisi sınırları sadece mimarlar ile çakışmıyor, elektrik mühendisleri de kendileri aynı dertten muzdarip hissedebilirler. Tabii ki bu mesleğin varlığına inanan bir insan olarak iki meslek grubunun da bir projede aydınlatma tasarımcısı olması için dua etmesi gerektiğini düşünüyorum. Bilinçli profesyonellerin de bu kanıya katılacağından eminim. İmza attığınız projede kimsenin sahiplenmediği, sorumluluk almadığı ve ücretini talep edemediği işleri üstüne alan başka biri… Kim buna hayır diyebilir ki?

Hasol’un yazısına döndüğümüzde şu cümlesi beni düşündürdü: “Bugün ev kadınlarının bile profesyonelce çalıştığı bir iş ortamında iç mimarların mimarları dışlamaya kalkmaları anlaşılır bir durum değildir.” Kendisinin ifade ettiği bir durumdan şikayetçi olmaktan çok küçümser bir ifade kullanmasını yadırgadım. Bugün aynı şikayet aydınlatma tasarımcılığı mesleği için de var olabilir. Kimin aydınlatma tasarımcısı olduğu kimin “bağımsız” olarak aydınlatma tasarımı hizmeti verdiği bizim de sektör olarak tartıştığımız bir konu. Bu konudaki duruşum başından beri aynı. Ben biraz da Adam Smith’in dediği gibi (Türkiye’de bu söylemi bolca seslendiren Turgut Özal gibi) “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” diyorum. Yani bugün kim çıkıp kartının üzerine “aydınlatma tasarımcısı” yazıyor, marka bağımsız olarak bu servisi verdiğini söylüyor ise benim kabulümdür. Bu konuda ne yargıç ne de savcı olmanın gerekli olmadığını düşünüyorum. Başarı kriteri olarak ortaya çıkan projeleri ve devamlılık konusunu koymamız yeterli. Merak etmeyin, söylediği hizmeti veremeyen veya vermeyen kimsenin bu pazar şartlarında tutunabileceğini düşünmüyorum. Hele ki ülkemizde sayısı 10’a ulaşamamış bir meslek için ilk günden kim kim kavgası veya eleme mantığı işlemeyecektir.

Yazıda Hasol’un katıldığı İçmimarlar Odası İstanbul Şube Başkanı Adil Öngel’in “Biz mimarla birlikte çalışırız, ama mimarların bizi tercih etmesi lazım” saptaması ise yine aydınlatma tasarımcılarının mottosu olmak zorunda. Bazı aydınlatma tasarımcılarının işverenle direkt çalışmayı tercih ettiğini biliyorum. Ancak mimarın ikna olmadığı bir projede işbirliği kapılarının da çok açık olmayacağı kesin. Mimarın işe aldığı bir aydınlatma tasarımcısı konumlamasının da çok sağlıklı olmadığını düşünüyorum. Sanki ideal durum, işverenin altında yer alan ama mimarın briefine göre çalışan bir aydınlatma tasarımcısı olacaktır.

Uzun zamandır yazmak istediğim konuları böyle bir yazı ile kaleme almamı sağladığı için Doğan Hasol’a teşekkür ederim. Şu notu düşmek lazım: Yazdıklarım benim düşüncelerimdir. Mesleğin sağlıklı gelişimi için yavaş yavaş bu konuları daha çok tartışmamız gerektiğini düşünüyorum. Lütfen yorumlarınızı paylaşmaktan çekinmeyin.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Light Emitting Diode

Fri, 21 May 2010 00:00:00 GMT

Dergi olarak yoğun bir dönemden geçiyoruz. Önce Light&Building etkinliği ve kül bulutunun seyahatimizi uzatması sonra İstanbul Yapı Fuarı, LightMapping etkinliği başlangıcı, Mimari Aydınlatmada Yeni Trendler Konferansı ve iki aya sığan yüksek ritimli bir koşturmaca.

Light&Building her zamanki gibi mimari aydınlatma camiası içi mabet olma görevini sürdürüyor. Türkiye’de yüz yüze konuşma fırsatı bulamadığım kişiler ile Frankfurt’ta tanışmak artık geleneksel hale geldi. Genç aydınlatma tasarımcısı Faruk Uyan bu sayımızda fuar ile ilgili incelemeyi yaptığı ve fikirlerini paylaştığı için fuar ile ilgili fazla ayrıntıya girmeyeceğim. Ancak fuara katılan 10 kişiden 9’unun söyleyeceği gibi LED teknolojisinin hakimiyetini gözlemlememek imkansız. Fuar boyunca tüm üreticilerin gözbebeği LED (Light Emitting Diode) iken pazarlama cümlelerinin ortak noktaları “sürdürülebilirlik” ve “enerji verimliliği” idi. Tüm bu rüzgâr içerisinde LED’e elinden geldiği kadar mesafeli duranlardanım. Teknolojinin geldiği nokta itibari ile LED’in sunduğu imkanlar ortada. Tasarıma getirdiği esneklik, uzun ömürlü oluşu… (herhangi bir üreticinin kataloğundan okunabilecek avantajlar). Bunları görmezden gelmek at gözlüğü takmayı gerektirir. Tabii her yenilik gibi avantajlarıyla birlikte bazı soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.

Bunun birkaç sebebi var. Birbiriyle iç içe konular olsalar da başlıklar halinde ilerlemek daha aydınlatıcı olur diye düşünüyorum.

1. Pazarlama: Tüm dünyada “enerji verimliliği” kavramı, daha önce kompakt flüoresan lambalarda yapıldığı gibi, LED kullanımına indirgenmeye çalışılıyor. İtirazım var! Enerji verimliliği bütünsel bir tasarım yaklaşımını gerektirir. Gün ışığı kullanımı, aydınlatma kontrol sistemi, fonksiyona bağlı teknoloji kullanımı gibi aşamaları da içinde barındırır. Sizin “Değiştir, tasarruf et” mantığından daha önce de ağzınız yanmadı mı?

2. Belirsizlik: LED teknolojisi sürekli üzerinde çalışmalar yürütülen ve her an gelişmekte olan bir teknoloji. Durum böyle olunca, gelişmeleri takip etmekte üreticilerimiz bile zorlanıyor. Bu noktada satın alma kararının verileceği doğru anı bulmak zor. Sürekli daha güçlü ve/veya daha uzun ömürlü bir versiyonun çıkma olasılığı varken, yüksek bütçeler ödeyerek bir LED sistemine yatırım yapmanız ne kadar anlamlı? Uzun ömürlü olduklarından şüphe yok, ancak bu gelişme hızı içerisinde ömrü tamamlanana kadar aynı armatürleri kullanmak isteyecek misiniz?

3. Standart: LED teknolojisinin önündeki belki de en önemli engellerden biri, standardizasyon. Bugün bir LED armatürün kalitesi tamamen üreticinin standartlarına bağlı. Örnek olarak bir LED armatürün verdiği rengin, 5 sene sonra da aynı tonda olmasını ancak üreticinizin kalitesi belirliyor. Ve iki üreticinin ürünlerinin değiştirilmesi yani armatürü bir üreticiden, lambasını başka bir üreticiden almanız henüz mümkün değil. Ancak bu konuda tüm sektörün ortak çabaları ile süren uluslararası ZHAGA projesi devam ediyor.
Ayrıntılı bilgi: http://www.zhagastandard.org/

4. Güven: Popüler her konu gibi, LED ile ilgili bilinç seviyesi de çok yukarıda olmayınca fırsatçıları da aynı şekilde ortaya çıkıyor. Kolay pazarlanan ve tüketilen bir ürün olarak kalite olgusundan vazgeçilince pişman olan müşteri sayısı da artıyor. Maalesef hem tasarımcıların hem de müşteri pozisyonundaki sermaye sahiplerinin bu konuda kötü tecrübeleri, onları teknolojiye küstürebiliyor. Ürüne ve teknolojiye güvenin sağlanmasının biraz zaman alacağını düşünüyorum.

Özetlediğim bu konular, bir köşe yazısından çok uzun bir makalede detaylı incelenmesi gereken, geleceğin teknolojisi LED’lere dair olumsuz yargılar olabilir. Ancak derdim zaten LED üzerine görüşlerinize etki etmek değil, kendi gözlemlerini aktarmak.

Şunun altını çizmek gerekiyor. Her şeyden önce tasarım gelir. Tasarıma uygun teknolojiler ve ışık kaynakları ise paralel olarak düşünülür. Önce teknolojiye karar verip sonra ona uygun tasarım yapamazsınız, yapmamalısınız.

Bir sonraki sayımıza kadar ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

Enseyi karartmayın

Mon, 01 Mar 2010 00:00:00 GMT

Uluslararası bir derginin Türkçe edisyonunu yayımlamanın çeşitli avantajları var. Hazır içerik, isim hakkı vs gibi… Ancak editör olarak benim özelimde avantajı, köşemde yazacağım konularda Joachim’le beraber hareket edebilme şansı oluyor. Eğer o tema ile ilgili yazıyorsa ben Türkiye özeline yönelebiliyorum ki, bu sefer de öyle olacak. Tercihimi bu yönde kullanmayabilirdim tabii ki ama Joachim öyle güzel yazmış ki üzerine ekleyeceğim bir şey yok. Hepimizi eğitim ortamları hakkında tekrar düşünmeye sevk ediyor, okumanızı tavsiye ederim.

Kendi ülkemiz özelindeki gelişmelere dönersek, senenin ilk ayları üst üste güzel haberler aldık. Önce ZKLD’de aydınlatma tasarımcısı olarak çalışan Seda Kaçel’in, İngiltere’de ‘Society of Light and Lighting (SLL) tarafından, genç yeteneklerin ışık ile ilgili çalışmalarını aydınlatma dünyası ile paylaşabilmeleri için düzenlenen uluslararası ‘Young Lighter of the Year’ yarışmasını kazandığını öğrendik. Gurur duyduk…

Sonra, geçen sayımızda (neden bu sayıda değil, onu da benim haneme eksi olarak yazın) ayrıntılarına yer verdiğimiz Yapı Kredi Bankacılık Akademisi projesinin Arcdaily.com tarafından verilen “Building of the Year 2009” ödülüne eğitim binaları kategorisinde ulaştığını öğrendik. Benim de çok beğendiğim bir aydınlatma tasarımı projesine imza atmış olan Kroma ekibine tebriklerimizi ilettik.

En son ise “ışık tasarımcısı” sıfatı ile Nergiz Arifoğlu’nu televizyon ekranında görmeye başladık. Dumankaya Modern projesi için çekilen TV reklamı konsepti gereği projeye emek veren mimar (Bünyamin Derman), iç mimar (Atilla Kuzu), peyzaj mimarı (Başak Taş), heykeltıraş (Mehmet Aksoy) gibi mesleklerle beraber aydınlatma tasarımcısının anılması keyfime keyif kattı. Mesleğin sesini duyurabileceği yeni mecralar demek bu! Ne diyeyim , muhteşem!

Dün 50-100 kişiye daha “ışık önemlidir” diyebilmek için Pecha Kucha Vol. 4’te konuşmacıydım. Konuşma sonrasında iki kişi ile daha derinlemesine konuşma şansım oldu. Hiç yoktan iyidir. Sektörün kazancına yazalım!

Mimari aydınlatma tasarımı sektörü olarak çok temel bir problemimiz olduğunu düşünüyorum. Ciddiye alınmamak… Katılmayan olabilir, ancak eğer sektör olarak ışığın, dolayısıyla mimari aydınlatma tasarımının önemini insanlara anlatamadığımız sürece de ciddiye alınmayacağız. Koskoca otel projelerinde sıkıştığımız %5 – %10’luk bütçelerden de, tüm binayı tamamladıktan sonra akla gelip “alın burayı aydınlatın” tavırlarından da kurtulamayacağız. Küresel ısınma ve enerjinin pahalı olması ile biraz daha dikkatleri üzerimize çektiğimizin, pazarlama materyallerinin enerji odaklı hale geldiğinin de farkındayım. Ancak yeterli değil, ışığın duygularla, iyi hissetmekle, yaşam kalitemizle ilgili olduğunu sürekli tekrar etmeliyiz. Doğru ışık demek, daha çok satmak demek, doğru ışık demek daha pahalı satmak demek, doğru ışık demek daha yaşanılası ortamlar demek! Hepimiz günümüz rekabet koşullarını unutmadan bir araya gelip sektör ve tanıtımı için çabalamadıktan sonra bunların hiçbiri olmayacak. Bu yüzden 25 Ekim’de sizleri Harbiye Askeri Müzesi’nde düzenlediğimiz Architectural Lighting Day 2010 etkinliğine bekliyorum. Tüm muhataplarımıza ışığın önemi göstermek ve ışığa adanmış bir günü beraber yaşamak için…

Bir sonraki sayımıza kadar, ışıkla kalın…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye

İsyan var!

Thu, 18 Feb 2010 00:00:00 GMT

Aydınlatma tasarımı Dünya’da olduğu gibi Türkiye’de de ilgiye muhtaç. Aydınlatma tasarımının hayatımızdaki önemi ile ilgili yazan, çizen, düşünen insan sayısının çok fazla olduğunu iddia etmek hayalcilik olur. Her fırsatta kaleme sarılan, etkinlik, network derken zamanının çoğunu buna ayıran bizler için ise başka sesler görmek mutluluk verici.Habertürk bu anlamda enteresan bir rol üstlenmiş durumda. Hemen hemen her gün e-postama düşen aydınlatma haberleri arasında habertürk olmazsa olmazlar arasında. Özellikle Esra Boğazlıyan’ın hazırladığı Alo Haber Türk bölümünde yanmayan sokak aydınlatmalarından şikayetleri görmemek imkansız. Bir kaç örnek:

Sonuçta Habertürk aracı, esas isyan vatandaştan geliyor. İsyanların yanmayan lambalar üzerine yoğunlaştığının farkında olmak ile beraber, aydınlatma ile ilgili en ufak bilinç hareketi bile önemli ve anlamlı. İstanbul’daki aydınlatma elemanlarının otomasyonu üzerine konuşulurken kamu görevlisi bir ağabeyimizin “otomasyona gerek yok, vatandaş bir tane lamba yanmadığını görsün, zaten telefona sarılıp belediyeyi arıyor” dediğini unutmuyorum. Yine Boğazdoğan Kemeri‘nin LED’li aydınlatması için o kadar şikayet gelmişti ki, tasarımın değiştirilmesine gidildi.

Tepkinin işe yaradığını gösteren şu haber çok hoşuma gidiyor mesela:

Çeşitli seferler dile getirdim. Sessiz sedasız yürüyen projeler var Türkiye’de. Bir anda çıkıyorlar, epeyi de şaşalı projeler esasında. Ama insan durup düşünüyor: Bu kadar büyük proje nasıl olur da, bir anda ortaya çıkar. Hiç mi haberimiz olmaz. Eve giderken bir bakıyorsunuz boğazın bir kenarı “ışıl ışıl” LED dolmuş. LED’i bol projeler türüyor böyle. Hep aynı senaryo.

Umut bu ya, insan acaba tepkileri birleştirip bu tür ve türevlerine de isyan bayrağı açabilir miyiz? diye düşünüyor.

Ne dersiniz? Mümkün mü?

Şehre ışık tutmak

Fri, 01 Jan 2010 00:00:00 GMT

Mimari aydınlatma tasarımı disiplinler arası bir konu. Beslendiği ve etkilediği alanlar kullanıcı ve ışık arasındaki ilişkinin oluştuğu her noktayı kapsıyor. Mikro ölçekte ev veya ofis ortamı aklımıza gelirken makro düzeyde şehrin gece kullanımı önemli hale geliyor. Aydınlatmaya sadece güvenlik aracı olarak bakmayan kamu görevlilerine ihtiyacımız olduğu açık. Bu bilincin gelişmesi için ise eğitim şart. Gece kent yaşamının ekonomi üzerinde etkilerini inceleyen araştırmalar yapıldıkça elimizi güçlendirecek kanıtlar artacak. Her fırsatta referans verdiğim araştırmalardan biri de Liverpool’da gerçekleşen aydınlatma master planı ve ekonomiye etkileri üzerine olan. Sokakta yapılan birebir anketlerden yola çıkarak gerçekleşen araştırma sonuçlarına göre Liverpool kentinin 2 yılda plana yatırdığı 1,88 milyon pound karşılığında cebine koyduğu rakam 4,7 milyon pound! Hesaplamalar yapılırken göz önünde bulundurulan 2003-2005 seneleri içerisinde tamamlanan 28 bina ve tarihi eser aydınlatması sayesinde yakalanan ekonomik hareketlilikti. Bu veriler ışığında İstanbul 2010 Kültür Başkenti açılışını izlemek biraz daha canımı sıktı. Birden fazla meydanda gerçekleşen konser ve “havaya” atılan havai fişekler ile renkli görüntüler sunan açılışın 8 milyon TL’ye mal olduğu tahmin ediliyor. Hal böyle olunca da açılış harcamalarını keşke daha farklı noktalara kaydırabilseydik diye düşünmeden edemiyor insan.

Kültür Başkenti olmanın İstanbul’a getireceği kalıcı projeler olduğunu da biliyorum. Geçen sene ihaleye çıkan 6 proje (Ayasofya, Sultanahmet Camii, Topkapı Sarayı, Anadolu ve Rumeli Hisarı) var, her ne kadar gerçekleştirilmeleri burökratik engellere takılıyor ise de sürecin devam ettiğini ve ayrıntıları biliyoruz. Ama bazı projeler de var ki ancak yapılınca görüyoruz. 2. Köprü için çalışmalar olduğunu duydum örneğin. Ama Selimiye Kışlası için bir bilgim yoktu. Ta ki hemen karşılıklı durdukları Marmara Üniversitesi Haydarpaşa kampüsü önünden geçerken gözüme çarpan ışıklara kadar. Büyük bir tesadüf olsa gerek, Üniversite’nin benzer konsepti ve LED ışıkları deneme yapılan Selimiye Kışlası kulesine de sıçramış. Tahminim çok yakında Boğaz’ın kıyılarını şenlendiren büyük bir LED projesi daha geliyor. İtirazım LED’e değil ama bu kadar önemli projelerin süreçleri, kimsenin haberdar olmadığı bir şekilde bir anda ortaya çıkması garip. Hele sonunda övünülen şey ne kadar çok LED kullanıldığı olduğunda ise çok daha can sıkıcı oluyor.

Sadece bu sene Kültür Başkenti olduğu için değil, 5. yılımızı da tamamladığımızdan birçok yeni proje ile karşınızda olacağız. Planlama aşamasında olduğumuz 3 ayrı proje ve tahminen bu satırları okuduğunuzda tamamlanmış olacak bir Aydınlatma Tasarımı Gezisi etkinliğimiz var. Tüm bu çalışmalar sırasında aklımızda ise, bir mimar ve şehir planlamacı olan, Daniel Burnham’ın ünlü sözü var: “Ufak planlar yapmayın, hem insanların kanını kaynatacak sihirleri yoktur hem de büyük ihtimal gerçekleşemeyeceklerdir. Büyük planlar yapın, yükseği hedefleyin ve çalışın.”

Büyük sürprizlerimiz olacak bizim de. Çok yakında…

Ankara’nın kaburgaları

Tue, 01 Dec 2009 00:00:00 GMT

Rivayet olunur ki Ankara Büyükşehir Belediyesi’nde “çok” yetkili bir kişi, Kuala Lumpur’a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında çok hoşuna giden aydınlatma direkleri ile karşılaşır. “Bu modern görünümlü aydınlatma direklerini başkentimiz Ankara’da da kullanmalıyız” fikri ile yurda dönen yetkili kişi sayesinde proje belediye sınırlarına girer. Buraya kadar sıkıntı yok, ancak sonrasında neler yaşandığı büyük bir muamma, çünkü süreç öyle bir işletiliyor ki, sonuçlara baktığımızda gülmek ile kızmak arası duygular ile baş başa kalıyorsunuz. Sonuç çok net, dünyanın takip ettiği bir trendi Türkiye’ye getirirken yaşanan bir felaket…

Alüminyum’un aydınlatma ve bayrak direklerinde kullanımı dünya’da da artan bir şekilde devam ediyor. Sağlamlığı, montaj kolaylığı, hafifliği, değişik yüzey kaplamalarına imkan vermesi ve uzun ömrü (korozyona karşı dayanımı) ile genel olarak kullanılan galvanize çelik ve beton direklere göre çok büyük avantajlar sağlıyor. Türkiye’de de bu ürünler üretilebiliyor. Bu nedenle tercihin doğruluğunu tartışmıyorum. Çok güzel bir çıkış noktası ile başlanmış. Ancak uygulamaya gelindiğinde o kadar büyük hatalar yapılmış ki, sürecin profesyonel yönetilmediğini görmemek elde değil. Ve bir kez daha belediye kadrolarında aydınlatma konusunda uzman ekipler bulundurulmasının ne kadar önemli olduğu ortaya çıkıyor.

Hem yerinde bir kez daha görmek hem de bazı fotoğraflar çekmek için tekrar Ankara’ya gittim. Projenin büyüklüğü adına bir bilgiyi de paylaşmalıyım; Eskişehir yolu, Esenboğa havalimanına giden yol ve şehrin farklı noktalarında hala devam eden çalışmalar ile yaklaşık 3500 – 5000 adet aydınlatma direğinden bahsediyoruz. Ve henüz sadece Ankara’nın 2 girişi bitirilmiş, tüm girişlere yayıldığında adet 20.000’e ulaşacak. Birçok kişi ile farklı çerçevelerde bu konuyu görüştüm. Gördüğüm ve toparlayabildiğim problemleri sizlerle paylaşmak istiyorum.

Tasarım:
Direkler alüminyum yapısı ile çok modern bir görünüme sahip. Büküm oranları ilk başta şık gözükse de projenin teknik olarak yeterince incelenmediği fark edilebiliyor. Çünkü projenin genelinde armatürler, aydınlatma görevi üstlendiği yolun iki şeridini kaplıyor. Bu da, dönem dönem yapılması gereken bakım işlemlerini çok zorlaştırıyor. Üç şeritli bir yolda, bakım çalışmaları için iki şeridi kapamak hem trafik hem de can güvenliği açısından tehlikeli. Yine uygulama ve montaj aşamalarında yaşanan problemlerden dolayı direklerin harmonilerinde sıkıntılar var. Bazılarının daha dışarıda veya tam tersi olarak daha içeride olduğunu ve düzgün bir hat oluşturamadığını görebiliyorsunuz.

Lamba kullanımı:
Projeyi gezerken şu hisse kapılmamak elde değil. Sanki proje ilerledikçe bazı gerçekler ortaya çıkmış ve buna göre değişiklikler yapılmış. Örneğin, Esenboğa havalimanı yolundaki armatürler 600 Watt ile donatılmışken diğer yerlerde böyle değil. Ayrıca bu bölümdeki armatürlerde maksimum 400Watt kullanılabildiği halde 600Watt gücündeki lambalar kullanılınca balastları, armatüre sığmadığı için direğin alt bölümündeki kapak kısmına yerleştirilmiş. Bu da balast ile lamba arası mesafenin 12-13 metre olması ve mesafeye bağlı olarak gerilimin düşmesi sebebiyle lambanın ömrünün kısalması demek. Bu hata en büyük maliyetlerden biri olan bakım ve işletme giderlerini arttırıyor. Periyodik bakım onarım yapılmadığında karanlık kalan yolların yarattığı tehlike de cabası.

Vandalizm:
Vandalizme karşı bir önlem alınmamış gibi. Birçok kapağı çalınmış direk gördüm. Maalesef kapakları açık, elektrik kabloları dışarı çıkmış şekilde çok büyük tehlike arz ederek duruyorlar.

Adet:
C.I.E’nin standartları modern bir yol aydınlatmasında ME1,ME2 sınıflı yollarda iki direk arası mesafe, için 45-50 metreyi işaret ediyor. (Kaliteli, standartlara uygun koruma sınıfı yüksek armatür kullanıldığı takdirde.) Ankara’da ise gördüğümüz 27 ila 30 metre arası bir açıklık var. Bu da akla ister istemez gereğinden fazla kullanılmış direk ihtimalini getiriyor. Diğer bir belirti de, gereksiz konulmuş yayaya yönelik aydınlatma direkleri… Yayaların kullanmadığı alanlarda bile bulunuyor!.. O kadar komik ki bunlardan bazıları, zaten hemen dibinde olan reklam panolarının ışığı o alana yetince, kapalı bırakılmış. Ya da Eskişehir yolu örneğinde olduğu gibi sadece tek şeritli servis ve toplu taşıma araçlarının yolcu indirme-bindirme yolu için ayrıca aydınlatma direği kullanılmış ki hiç anlamlı değil. Proje ne kadar büyürse o kadar iyi mantığı her noktada bağırıp duruyor. İyi niyetimi korumak istesem de şaşırmamak elde değil. Sanki ya hiç hesap yapılmamış, ya da çok kötü bir niyetle yapılmış.

Teknik:
Tek tek örneklemek de mümkün ancak genel anlamda projede zebra etkisini görüyoruz. Yani birçok sürücü bir aydınlık bir karanlık alanlar içerisinden geçiyor. Bu da sürüş güvenliği açısından büyük bir tehlike oluşturuyor. Sürücülerin, hem dikkatlerinin dağılması hem de uyumaları için en uygun ortam yaratılmış. Kamaşma olan alanlar ya da yol ortasında patlama yaparak projektör etkisi yapan bölümler de var. En komiği ki bunu hala anlamakta zorluk çekiyorum. Gezerken bazı direklerin anlamsız bir şekilde durduğunu görüyorsunuz. Yan yana gelmiş olanlar, saçma bir açıya sahip olanlar vs gibi. Bu durum montajı gerçekleştiren firmanın direklerin ankrajlarında yaptığı hatalardan kaynaklanmış. Sert esen rüzgar sebebiyle ankraj kamaları kırılıyor ve direkler rüzgar ile beraber yön ve yer değiştiriyor. Söylenen o ki, bakım ekipleri hemen hemen her gece şehirde bu tür direkleri tespit edip düzeltiyor. Bakım maliyetleri de artıyor.

Dediğim gibi bunlar benim kısa süreli seyahatimde gözüme çarpanlar… Daha derinlemesine yapılacak incelemelerde başka birtakım problemler de ortaya çıkabilir. Sonuç olarak projenin içindeki gariplikler saymakla bitmiyor. Bir şehrin, hem de ülkenin başkentinin, bu kadar önemli bir projesi, nasıl bu hale geldi? Bu sürecin başından sonuna tekrar incelenmesi gerektiğini düşünüyorum. İncelensin ki bir daha bu kadar vahim hatalar yapılmasın.

Cengiz Hoca’ya veda…

Mon, 16 Nov 2009 00:00:00 GMT

Bazen çok uzun zamanlara ihtiyaç duyulmaz bir insanı tanımak için. Cengiz Hoca ile tanışıklığım da çok uzun sürelere dayanmaz. Önce bir telefon görüşmesi yapmıştık kendisi ile. Elinde 1 adet derginin fazla olarak bulunduğunu ve dergiyi iade etmek istediğini söylemişti. Dergimize, en az bizim kadar değer verdiğini görmek beni çok şaşırmıştı ve ayırdığı zamanı gördüğümde saygı duymuştum. Sonrasında “Üniversiteliler Aydınlanıyor” seminer/toplantı dizisi sırasında beraber olma ve sohbet etme şansımız oldu.

Kaderin bir cilvesi denebilir, Cuma günü Bilkent Üniversitesi Kütüphanesi’nden görevli bir arkadaş aradı. İsmini vermediği bir hocanın dergimize ait ilk 21 sayıyı bağışladığını ve dergiyi beğendikleri için tüm çıkan sayılara ulaşmak istediklerini iletti. Hocanın ismini sormadım, Cengiz hoca olduğunu biliyordum. Perşembe günü Ankara’ya gittiğimde yanına uğrarım diye düşünürken, dün akşam aldığım bir haber ile kendisini kaybetmiş olduğumuzu öğrendim. Gerçekten üzgünüm. Aydınlatma konusunda bir çok öğrenciye ilham vermiş, çok çok önemli bir hocamızdı. Bugün Ankara, Maltepe Camii’nde kılınacak öğle namazı (11.40) ile son yolculuğuna uğurlanmış ve Karşıyaka Mezarlığına defnedilmiş. Tüm sevenlerine allahtan rahmet diliyorum. Sizleri ise Cengiz hoca’yı biraz tanımanız için ekşisözlük‘ten kendisi için yazılmış iki ufak not ile başbaşa bırakıyorum. Toprağı bol olsun.

– mezun olduktan sonra… sadece ‘aydınlatma’ konusunda anlattıklarından, aklınızda kalanlarla bile aydınlatma firmalarını şaşırtabileceğinizi idrak ettikten sonra üniversite günlerine daha hoşgörülü bakmanızı sağlayan; konusunda bilgili.

– “hide the light source” ilkesini öğrencilerine aşılayan, gittikçe sayısı artan paranoyak öğrencilerin gördükleri her ışık kaynağını üstüne atlayıp onu saklamaya çalışmalarına neden olan, mükemmel öğreti yetisine sahip profesör.

Kamu Aydınlatması

Thu, 01 Oct 2009 00:00:00 GMT

Kamu aydınlatması, yaşadığımız şehirleri gece de yaşanılır kılmak üzerine kuruludur. Yaşanılır kılmaktan kastım sadece güvenlik değil, çalışma tempomuz sebebiyle gece sürdürdüğümüz sosyal yaşamın da göz önünde bulundurulması. Karanlık çöktüğünde bile ailecek bir parkta zaman geçirebilmek, şehrin kültürel merkezlerinden gece de faydalanabilmek bahsettiğim. Sistematik ve planı bir şekilde gece yaşantımızın şekillendirilmesi gerekiyor. Eğlenmek ve alışveriş etmek için bölgelendirmenin yapılması ya da zaten var olan bölümlendirmenin aydınlatma ile anlamlandırılması gerekiyor. Tüm bunlar, her zamanki gibi, doğru plan ve programlama ile mümkün. Bildiğiniz gibi, aydınlatma tasarımı teknik ve estetik bir konu. İçerisinde psikolojiden, kültür tarihe, mühendislikten renk bilimine birçok disiplini barındırıyor. Bu nedenle bahsedilen program, içerisinde hem teknik birçok şartnameyi, hem de tasarım sürecindeki koordinasyonu barındırıyor.

Yüksek koordinasyon ve emek isteyen bu görev tanımı için dünyadaki bir çok belediyede, konusunda uzman bir departman oluşturuluyor ve çalışmalar bu departman tarafından yürütülüyor. “Işık” ile beraber anılan Paris, Tokyo, New York gibi bir çok şehirde profesyonel olarak yürütülen bu çalışmaların şehre katkılarını görmemek imkansız. Ekonomik olarak artı değer yaratmanın yanında turizm gelirlerinin artması ve yaşam kalitesinin yükselmesi gibi etkileri de var.

“Işıklar şehri” olarak tanınan Paris bu anlamda dünyada çok ayrıcalıklı bir konumda. LUCI derneğinin davetlisi olarak gittiğim “City under microscope: Paris” etkinliği sırasında, inceleme şansı bulduğum, aydınlatma altyapıları ve profesyonel yönetim sistemleri boşuna ışıklar şehri olarak anılmadıklarını gösteriyor. Profesyonel bu yönetimi hatırlatan yeni gelişme ekim ayı içerisinde oldu. Fransa, temmuz ayında başlayan ve 2010 Mart ayına kadar sürecek “Türk Mevsimi” temalı etkinliklere ev sahipliği yapıyor. Bu kapsamda Paris’liler, 6-11 Ekim tarihlerinde her akşam Eiffel kulesine giydirilmiş bir Türk bayrağı ile karşılaştılar. Şehrin ikonu Eiffel kulesi yine özel bir günde özel olarak aydınlatıldı.

Bu tür örnekleri görünce aklıma ilk gelen Boğaziçi Köprüsü oluyor. Köprünün sabit bir aydınlatma tasarımına sahip olması ve ancak özel günlerde farklı şekilde aydınlatılması gerekliliğini başından beri savunuyorum. İleri teknoloji ürünü LED altyapısı ile bu esnekliğe sahip olan Boğaziçi Köprüsü’nü maalesef bu noktada kullanamıyoruz. Karşımıza bu sefer de başka bir sorun çıkıyor: Bürokrasi.

Sevindirici bir gelişme olarak 2007 yılında Türkiye’de bir ilk olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü kuruldu. Sıkı işbirliği içinde olduğumuz müdürlüğün varlığının hem aydınlatma tasarımcılarının şehrimizdeki imzalarını görmeye başlamamız hem de sektörel olarak kalite artışına yönlendirilmemiz açısından önemli olduğunu düşünüyorum, bunu da birçok kez ifade ettim. Sonuçta konusunda uzman bir departman büyük cirolara sahip kamu aydınlatmasındaki alımların da mantıklı çerçeveler (ihtiyaç ve kalite) içerisinde olmasını sağlıyor.

Ancak İstanbul’daki tüm aydınlatma sistemleri üzerindeki tek yetkili Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü değil. Farklı kurum ve kuruluşların doğrudan muhatap olduğu bir yapı var. Bu nedenle, İstanbul’da maalesef, üzerinde çok çalışılmasına rağmen, hâla masada bekleyen ve bir tülü hayata geçmeyen, bir Aydınlatma Master Plan’ı var. Boğaziçi Köprüsü örneği de Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki bir alan. Proje tamamen Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirildi ve şu andaki halini aldı. Her gün değişen renklere mahkûm olmak istemediğimizi, bizler, sanatçılar ve toplumun farklı kesimleri yüksek sesle dillendirsek de, henüz bir gelişme gerçekleşemiyor. Köprü girişinde bulunan bir odada karar verilen renkleri görüyoruz boğazda. Hatta bazen boğazda bir düğün gerçekleşiyor ve köprü, hatırı sayılır düğün sahibinin tuttuğu takımın renklerine bürünebiliyor…

İstanbul’da doğru adımlar atıldı. Bürokrasi engeli aşıldığında yenileri de gelecek. Umudumuz bu yönetim anlayışının diğer şehirlere de yayılması. Çünkü tam tersi olduğunda ne kadar vahim sonuçlar doğurabileceğini Ankara örneğinde yaşıyoruz. Şehre eklenen “kaburgalar”, yani aydınlatma direkleri, hem teknik hem estetik olarak bir katliam. Estetik olarak itirazım kişisel, teknik olarak itirazım ise tamamen bilimsel. Bakım zorlukları, şartname yetersizlikleri gibi problemler var. Önümüzdeki sayı bu konuya daha ayrıntılı yer vereceğiz.

Guerrilla Lighting İstanbul

Tue, 01 Sep 2009 00:00:00 GMT

Her şey 2006 yılı başlarında Manchester’da başladı. Olayların kıvılcımı BDP Lighting (Dünya çapında önemli bir aydınlatma tasarımı ofisidir) çalışanlarından çıkan basit bir fikir ile ateşlendi. Şehirlerimizi saran kötü aydınlatma uygulamalarına karşı bir hareket başlatmak istediler. Amaçları basitti, eğlenmek ve bunu yaparken ışığın önemini vurgulamak. Ne elektrik harcamak istediler ne de uzun montajlarla uğraşabilirlerdi. Bu yüzden şarj edilebilen güçlü fenerler kullanacak, vur-kaç taktiği ile karanlığa savaş açacaklardı. Adlarını da bulmaları zor olmadı: “Guerrilla Lighting” (Gerilla Aydınlatma). İlk etkinliğe arkadaş çevrelerinden 30 kişi toparlayarak çıktılar. Keyifli geçen gece ardından sonuçlar tahmin ettiklerinden iyi oldu. Hem etkinlik sırasında hem sonrasında çok büyük ilgi ile karşılaştılar ve 2007 senesi başında Londra’da düzenlenen “Switch on London” festivalinden davet aldılar. Dönüm noktası olan bu festival ile “Guerrilla Lighting” hem rüştünü ispatladı hem de hızla başka şehirlere kaydı.

Isle of Man, Finlandiya, Dublin, Belfast, Polonya, Portekiz derken 10 Ekim’de İstanbul’da gerçekleşecek. Etkinliğin felsefesini anlamak için guerrillalighting.net adresinde görebileceğiniz kendi tanımlamaları anlamlı (çeviri bana ait, metnin kendisi için: http://guerrillalighting.net/about/):

“Guerrilla Lighting” kötü aydınlatmaya karşı açılmış bir savaştır, “Guerrilla Lighting” ışığın gereksiz kullanımına karşıdır ancak en önemlisi, “Guerrilla Lighting” eğlenmek ve ışığın gücü hakkındaki farkındalığı artırmak ile ilgilidir.

Profesyonel olarak tasarlanmış mimari aydınlatma şehirlerimizin gece görüntüsünü güzelleştirir ancak enerjiye ihtiyaç duyar. İyi aydınlatmanın faydaları ile sorumsuzca harcanan enerji arasında doğru bir denge kurabilmek için daha fazla kontrol olmalı. Biz inanıyoruz ki bu kontrol aynı zamanda binaların mimari aydınlatmasını da kapsamalı.

– Bütün binaların aydınlatılmasına gerek yok ya da hepsi hak etmiyor, stratejik aydınlatma planları tüm şehirler için gerekli
– Mimari aydınlatma bir yarışma değildir, daha parlak daha iyi demek değildir!
– Yetersiz tasarlanmış ve montajlanmış aydınlatma önlenmeli, büyük parlak ofislerde bütün gece açık bırakılan aydınlatmalar kanunen yasaklanmalı

“Guerrilla Lighting” kaliteli aydınlatmayla, geçici ve sihirli anlar yaratır ve bunları kayıt eder. Kayıtları medya ve politikacılara göndererek kötü aydınlatmaya karşı harekete geçmeleri için teşvik eder.

Yaklaşık bir senelik bir hazırlık oldu bizler için. Hala ayrıntılar ile ilgili çalışıyoruz. İlk fikri paylaşmam ile ilk hazırlıkların tamamlanması arası geçen bu sürede birçok kez birçok kişiye neden bu etkinliğin önemli olduğunu, neler katabileceğini anlattım durdum. İnancım büyük. Bugüne kadar yaptığımız etkinliklerde tek amaç vardı. İlgili olabilecek herkesi (mimar, elektrik mühendisi, sektör, işveren vs vs.) eğitmek, ışık ve önemi üzerine bilinçlendirmek. Şimdiye kadar ulaştığımız kişi sayısı 10.000’leri bulsa da, elimizde ilk defa bu kadar büyük bir şans var. Daha büyük kitlelere daha hızlı bir şekilde ulaşmak. Haber değeri yüksek bir etkinliğe imza atıp (abartı gelebilir) milyonlara ulaşacağız. Mesajımızı iletebildiğimiz noktada ise dönüşlerini tüm sektör olarak yaşayacağız. Ben inanıyorum. Ama başarısını zaman gösterecek. O gece hepinizi, bu anları paylaşmaya Galata’ya bekliyoruz.

Marka olmak

Wed, 01 Jul 2009 00:00:00 GMT

Tatlı bir yorgunluk var üzerimizde. Önce 19 Haziran’daki “Mimari Aydınlatmayı Konuşuyoruz” etkinliğini tamamladık, üzerine şu anda okuduğunuz 2009’un ikinci sayısını, tatilde yazdığım bu satırlar ile bitirmiş oluyoruz. Bilen bilir, her etkinlik ve her dergi bir koşturmacadır. Birçok değişkenin bir araya geldiği ve zamanla yarıştığınız anların sonucu çıkan ürünlerdir bunlar.

Yorgunluğumuzun keyif kısmı ise aldığımız olumlu tepkiler. Öyle şeyler duyuyoruz ki bazen, bırakın insanı motive etmesini, duyarken yüzünüz kızarıyor, “utandırıyorsunuz bizleri” diyoruz. 4 buçuk seneyi tamamladık dergide, 2 senedir düzenli olarak etkinliklere imza atıyoruz. Yeni proje ve fikirler üretip gerçekleştirmeye çalışıyoruz. Bazen gerçekleşemeyen fikirler bizi hayal kırıklığına uğratırken, bazen aynı şeyleri tekrar etmekten yoruluyoruz (geçen seneler içinde kaç kere “aydınlatma tasarımı bir değerdir” dedim, yazdım inanın bilmiyorum.). Bazen ise ufak bir değişim heyecan yaratabiliyor yorgun zihinlerde.

Ama geldiğimiz noktaya baktığımızda hep umut doluyor içimiz. Tekrar ettiğimiz iddialar birer birer doğruluğunu kanıtlıyor. Geçtiğimiz iki sene yazdığım yazılara bakıyorum, sürekli “İçinde ışık olan etkinlikler düzenlemeliyiz, ışığı tartışmaya ihtiyacımız var” demişim, “Bu konuda Türkiye’de bir açlık var, doğru düzenlenen her etkinlik dolar” demişim ve demeye devam ediyorum. 200 kişi ortalaması herhangi bir tasarım etkinliği için bir başarı, salonlara sığmamamız, genişleyen talebin göstergesi. 19 Haziran günü yaptığım sohbetlerden alıntılar: “Bu iş tuttu Emre”, “Artık daha büyük salonlar lazım bize”, “İnsanların yüzü gülüyor, herkes çok mutlu katıldığı için”. Hele bir tanesi vardı ki, işin uluslararası boyutu için bir gösterge, Philips Amerika’da görevli ancak Ortadoğu gezisi sebebiyle Türkiye’de olan ve etkinliğe gelen bir kişinin yorumu: “Cuma, iş günü, saat iki ve 200 kişiyi bir odaya aydınlatma tasarımı konuşmak üzere toplamışsınız… Tebrikler, ben Amerika’da bile böyle bir kalabalık görmedim”.

Her an, her dergi, her etkinlik aydınlatma tasarımı topluluğuna inanan, destekleyen yeni insanları katıyor aramıza. Ve büyüdükçe etkimizin de büyüdüğünü görüyoruz. Markalaşıyoruz. Belki iddialı bir yorum ama artık PLD Türkiye imzası olan her şeyin içinde emek, özen ve kalite olduğunu biliyor insanlar. Dergimizin bir abonesi dağıtım firmasından şikayetçi olabiliyor: bazı dergiler üzerinde ufak kırışıklıklar olduğu için ofise gelip kendi elden almak istiyor. Dergiyle yeni tanışan abonelerimiz genellikle 2005’ten itibaren tüm dergileri satın alıyor. “Türkiye’nin en iyi dergisini çıkarıyorsunuz, görseller ve içerik çok doyurucu” yorumunu çok kez duydum. Ya da Bursa’dan, Antalya’dan etkinliklere katılmak için elinden geleni yapan okuyucularımız var desem inanır mısınız?

Elimizden geldiği kadar her ayrıntısına özen gösterdiğimiz şeylere imza atmaya çalışıyoruz. O yüzdendir ki ayakta kalan katılımcı gördüğümüzde içimizin burkulması, yaratıcı çözümler çabamız ve yine o yüzdendir ki dergide bir imla hatası fark ettiğimizde bu kadar üzülmemiz. Hatalarımız, eksiklerimiz ve yapacaklarımız var.
Ama her an, her gün bunları geliştirmek ve değiştirmek için kafa yoruyoruz.
Yaptığımız işten keyif alıyoruz.

Çok alçakgönüllü bir yazı olmadığının farkındayım, ama şahsen ben, PLD Türkiye dergisinin editörü olmaktan, bu etkinliklerin parçası olmaktan ve aydınlatma tasarımı için çalışmaktan gurur duyuyorum.

Şimdi yeni sayılar ve etkinlikler için güç topluyoruz. Tabii ki, övgülerini eksik etmeyen sizlerin desteğini hep arkamızda hissederek…

Hepinize sesleniyorum!..

Sun, 01 Feb 2009 00:00:00 GMT

Yeni bir mesleğin doğuşu için çabalıyoruz. Dört buçuk sene geçmiş dergiyi yayımlamaya başlayalı. 2 buçuk senedir bir dizi etkinlikler düzenledik.
Dilimizden düşürmediğimiz cümleler: “aydınlatma tasarımı hayat kalitemizi etkiler”, “aydınlatma tasarımcısı başarılı bir proje için bir lüks değil, şarttır!”
Söylene söylene belki de kalıplaşmış bu cümleleri, daha da uzun bir süre, söylemeye devam edeceğimizi biliyorum. Bugün tüm muhataplarımıza bir kez daha, yine ve yeniden seslenmek istiyorum…

Ey Değerli Mimarlarımız,
Her konunun uzmanı olma gerekliliğinden yorulmadınız mı? Gündüzünü hayal ettiğiniz yaşam alanlarımızın gece görünürlülüğü için sorumluluğu başka omuzlara yüklemenin zamanı gelmedi mi? Pek çok farklı konuda tüm sorumluluğu yüklenmişken, ilgili tüm trendleri ve son teknolojileri takip edecek zamanı nasıl bulabilirsiniz? Yarattığınız şaheserleri gece kaybetmekten veya doğru gösterememekten korkmuyor musunuz?

Ey Değerli Üreticilerimiz,
Sizinle aynı dili konuşmayan kişilere pazarlama yapmaktan sıkılmadınız mı? Renk geri verimi, lux değeri, reflektör kalitesi dediğinizde bu detaylarla çok da ilgilenmeyen, armatüre sadece renk ve şekil yönünden bakan insanlara ürününüzün kalitesini nasıl anlatabilirsiniz? Kaliteden, bahsedemeyince çok dar kar marjlarına sıkışan fiyat pazarlıkları sizi de bunaltmıyor mu? Sadece ilk yatırım maliyetini değil de, bakım masrafları ve işletme giderlerini de hesaba katan bir çalışma çerçevesinde ürünlerinizi konuşmak istemez miydiniz? İşinizi yapmak ve sadece işiniz yapmak, yani kaliteli ürünler tasarlamak ve geliştirmek istemez miydiniz?

Ey Değerli Kamu Temsilcileri,
Gelişen ve değişen sosyal yaşam ve değerlerle birlikte artık şehirler uyumuyor, 24 saat canlı… Sadece güvenlik için değil, şehri gece de layıkıyla yaşamak için doğru aydınlatmaya ihtiyacımız var.
Bizleri yönlendirin, gece eğleneceğimiz veya alışveriş yapacağımız yerleri gösterin. Gösterin ki şehrin tadını çıkarıp, son kertede ekonomiye katkımız artsın.
Bu tercihleri yaparken üzerinize düşen sorumluluğun farkında mısınız? Seçtiğiniz çözümün aydınlatma tasarımı anlamında doğruluğu, kullanılan armatürlerin seçim kriterleri sorulduğunda cevap vermekte zorlanmıyor musunuz? Bu sorumluluğu paylaşmak ve işi profesyonellerine bırakmak istemez misiniz?

Ey Değerli Elektrik Mühendisleri,
Yükünüz ağır, dar zamanlarda çizilmeyi bekleyen projeler ve çözümü istenen problemler var. Size verilen tasarımsal bilgiler yetersiz, ama doğru çözüm üretmeniz bekleniyor. Muhataplarınıza derdinizi anlatamadığınızı, bir mühendis bakış açısının yetmediğini hiç hissetmediniz mi?

Ey Değerli Sermaye Sahipleri,
Size, projenizi en az sizin kadar düşünen ekip arkadaşları olduğunu söylüyoruz. Toplam bütçe içerisinde çok önemli bir kalemde gönlünüz ferah olacak, işin profesyonelleri projeniz için en optimum çözümün peşinde olacak… Kulağa nasıl geliyor? Enerji fiyatlarının geldiği nokta düşünüldüğünde projenin başarısı için bu desteğe kesin ihtiyacınız var desek, bize inanır mısınız?

Aydınlatma tasarımcılığı diye bir disiplin ve aydınlatma tasarımcısı diye bir meslek var ve inanın, hepimizin ihtiyacı. Daha ideal pazar şartları ve çok daha kaliteli yaşam alanları yaratmak için, daha fazla bu mesleği göz ardı etmeyelim lütfen.

Alıngan cevapları önlemek için söylüyorum: Herhangi bir önem sırası belirtmeden seslendim. Tüm bu bilgilere haiz ve bu mesleğe ve önemine inanan mimarlar, üreticiler, kamu yetkilileri, elektrik mühendisleri, sermaye sahipleri olduğunu biliyorum. Feryadım henüz bunun bilincinde olmayanlara…

Bir lamba değiştir ve dünya değişsin… Keşke…

Mon, 01 Dec 2008 00:00:00 GMT

Önce Avusturalya’nın akkor flamanlı lambaları (halk arası tabiriyle ampulü) yasaklama kararı, ardından İngiltere, İrlanda, Kanada gibi diğer ülkelerin ve sonunda Avrupa Birliği (AB)’nin bu kararı takip etmesi… Ülkemizde enerji verimliliği kampanyası, ENVER’in devreye girmesi, bir lamba-bir ağaç veya 1 milyon lamba-bir Keban benzetmelerinin her yerde duyulması ve bedava dağıtılan tasarruflu lambalar… İki-üç sene içerisinde gerçekleşen hızlı bir değişim. Peki, gerçekten bu kısa süre içerisinde neler değişti? Ve asıl soru bu değişim bizleri nereye götürüyor?

Bakıldığında 2-3 sene içerisinde yaşanan çok ama çok hızlı bir süreç var ortada. Edison’un 120 yıl önce bulduğu ampulün yasaklanması ve yerini tasarruflu lambalara bırakma süreci. Ne oldu da bu kadar yıldır yenilenemeyen basit bir teknoloji bir anda tüm dünya tarafından baş düşman ve küresel ısınmanın, biraz abartarak da olsa, tek sorumlusu ilan edildi?

Tüm ülkeleri hızlı bir şekilde aksiyon almaya iten basit bir hesapla başladı her şey. Akkor flamanlı lamba (ampul diyelim bundan sonra) bahsettiğimiz gibi basit bir yapı, bir metal aşırı ısınıyor ve ışık yaymaya başlıyor. Bu nedenle harcadığı enerjinin %80’ni de boşa harcamış oluyor. Genel tanımı ile enerji tasarruflu lambalar, yani entegre balastlı flüoresan lambalar (kompakt flüoresan lambalar, KFL diyelim bundan sonra) ise daha kompleks bir yapı ile iki uçta bulunan elektrotlar arası verilen elektriğin yine tüp içerisinde bulunan cıva ve fosfor yardımı ile ışık yayması prensibi ile çalışır. Ve ampulün aksine harcanan elektriğe göre “daha fazla” ışık yaymaktadır. Bu sebeple de daha tasarruflu lambalar olarak tanımlanmaktadırlar. Hatta bu verim farkı, çeşitli şartlar eşitlendiğinde ve bazı varsayımlar altında %80’i bulmaktadır. Bu basit hesap her mantıklı insanı aynı karara götürüyor. Bu şartlar altında neden ampul kullanalım ki? Şu enerji canavarlarından kurtulalım, halka bunu anlatalım, hatta yetmezen iyisi biz bu lambaları yasaklayalım.

Bu sürecin bu kadar basit olmadığını anlamak için ise bazı aykırı sesleri duymamız gerekti. İlk aykırı sesler de aydınlatma tasarımcılarından geldi. Dergimizin 21. sayısında (Ekim-Kasım 2008) yayınlanan ve Gad Giladi tarafından kaleme alınan makale bunlardan en derli toplu ve net ifadeler içeren yazıyı oluşturdu. Giladi özetle yasaklama kararı ile ilgili kararın temelinde yatan argümanları tartışmaya açıyor ve özellikle de KFL’ler içinde bulunan, az da olsa, cıva miktarına ve bunun geri dönüşümü ile ilgili yapılması gerekenlere dikkat çekiyordu. (tüm yazıya bu linkten ulaşılabilir: http://issuu.com/pldturkiye/docs/sayi-21/72)

Yine bu süreçte, çıkış noktası tam olarak bilinmese de, daha çok sayıda kişi yine makale içinde bir örneğini görebildiğiniz mailler almaya başlamıştı: KFL’lerin kırılması durumunda yapılması gerekenler… Radyasyon, zehirli gibi işaretler taşıyan bu maillerde açıklanan şeyler basit ama korkutucuydu. KFL’lerin içinde bulunan cıvanın lambanın herhangi bir sebeple kırılması ile havaya karışması ve bunun da başta kanser olmak üzere bazı hastalıklara sebep olabileceğinin belirtilmesi tüketicinin kafasının karışmasına sebep oluyordu.

Tüm bunlar olurken ülkemizde ise ENVER kampanyası ile beraber konu iyice hayatımızın bir parçası haline geldi. Biraz da sektörün içinde olmanın etkisi ile, algıda seçicilik de olabilir, bir süre için Enerji Bakanımız Hilmi Bey’in gün aşırı bir demeci ile karşılaşır oldum. Sürekli başta bahsettiğimiz basit hesapla yapılan bir ağaç bir lamba denkliğinden ve bolca da Keban barajından bahsederken Türkiye’de (ve sanırım sadece Türkiye’de) uygulanan bir sistemle, bedava dağıtılan enerji tasarruflu lambalardan söz ediyordu.

Hilmi bey, pazarlamanın en temel kavramlarından birinden yola çıkmış, mesajı basitleştirmiş ve anlaşılması kolay hale getirmişti. Ki kendisi ilk kişi değildir, dünya’da bunu başta Greenpeace olmak üzere birçok kişi ve kurum da yapmıştır. Ve hız kavramının hayatımızın her yerini sardığı şu günlerde doğrusunu yaptığını söylemek de mümkün. Ancak örneğimiz üzerinde göreceğiz ki bu mesaj, maalesef doğası gereği, basitleştirilirken anlamını yitirilebiliyor, üstelik tehlikeli bir hal bile alabiliyor. Ve hatta, bence, şu anda durum o kadar korkutucu ki bu mesajı tekrar doğru bir şekilde vermek ve başlamakta geç kaldığımız adımları atmak için biran önce harekete geçmek zorundayız.

Neden mi?

– Tasarruf sadece lamba değiştirmek değildir. Doğru lambayı doğru lamba ile değiştirmek de önemlidir.

KFL’ler enerji tasarrufu sağlar. Doğru. Tabii doğru şartlar altında kullanılırsa… Enerji tasarruflu lambalar için yazılan ömürler birçok şartın sabitlendiği durumlar için yazılmıştır. Laboratuar şartları (oda sıcaklığı), günde bir kez açılması ve günde dört saat süre ile açık kalması gibi. Tabii siz eğer bu şartların aksi bir yerde kullanırsanız, bahsi geçen ömür kısalacaktır. Bu da KFL’nin sağlayacağı enerji tasarrufunu ortadan kaldıracak veya çok azaltacaktır. Bu nedenle, örneğin Taksim meydanında gördüğüm dönercilerin dış mekanlarda büyük büyük astığı enerji tasarruflu lambaların çok uzun ömürlü olmayacağını size garanti edebilirim. Ya da sadece girip çıktığınız bir odada, koridor veya ardiye gibi bir alanda, kullandığınız KFL’lerin de maalesef kutusu üzerinde yazan ömürden kısa bir sürede çöpü boylayacağı kesin. (Aman çöpe atmayın bu arada, ama buna sonra geleceğim) Yine KFL’lerin kapalı armatürlerde kullanımı çok tavsiye edilmiyor veya her KFL dim edilemiyor. Bunlar diğer bilinen bazı dezavantajları. Bunları söylerken şunu unutmamak lazım, çok açıp kapamaya veya dim edilmeye uygun veya soğuk şartlarda da kullanabileceğiniz KFL’ler de var. Ancak dediğim gibi, mesaj basitleştirilirken bu tür gerçekler göz önünden kaçıyor maalesef. Yine Kamu’dan acı bir örnek, bu sene Başbakan tarafından yayınlanan önerge ile kamuda lambaların değişimi sırasında tahmin edilen rakam ile sonuçta değiştirilen toplam lamba sayısı arasında 3’te bir gibi bir fark var. 1,8 milyon lamba değiştirildi, ilk tahmin 600 bin gibi bir rakamdı. Yani 1,2 milyon adet lamba için değişim kararı sorguya açık.

– Tasarruf sadece lamba değiştirmek değildir. Doğru lambayı kaliteli bir lamba ile değiştirmektir.

Konu bu kadar popüler olunca Türk girişimcisi içinde bir fırsat doğuyor. KFL’lerin popülaritesinin artması ile bunu kazanç kapısı yapmak isteyenlerin en temel tanım ile kalitesiz, ucuz Çin malları getirmesi şaşırılacak bir şey değil. (Özellikle kalitesiz, ucuz Çin malları diye vurguladım, çünkü üretildikleri yer kalitelerini belirlemiyor, tüm markaların KFL’leri Çin’de üretiliyor.) Bundan dört-beş ay kadar önce bana ulaşan bir mail bu konuda da geç kalmadığımızı gösterdi. İsmini, soyadını ve cep telefon numarasını sonuna iliştirdiği bir mail ile açıkgöz bir girişimcimiz elinde 129.000 adet, x marka, enerji tasarruflu lambanın olduğunu ve pazarlamak istediğini belirtiyordu. Cep telefonu ile tezgâh veya bir masa üzerinde çekilmiş ufak bir fotoğraf da bu mailin görselini oluşturuyordu. Bu maili bir ay arayla takip eden bu sefer direkt Çin’den gelen mail, komiktir, aynı marka lambaları bana pazarlamaya çalışıyordu. Tabii yine mesaj basitleştirilirken kalite vurgusu ortadan kalkmıştı. Zaten ampule göre daha yüksek bir satın alma maliyetine katlanacak tüketicinin daha ucuza kayabileceği unutulmuştu.

– Tasarruf sadece lamba değiştirmek değildir. Doğru aydınlatma tasarımı lamba değiştirmekten çok daha etkin bir yöntemdir.

İhtiyacımız olmayan lambalardan kurtulmak sizlere de var olan lambaları daha verimlileri ile değiştirmekten daha mantıklı gelmiyor mu? Yani asıl soruyu, o lambaya gerçekten ihtiyacımız olup olmadığını sormak gerekmiyor mu? Ya da gün içinde farklı kullanımlara açık bir mekânda aynı ışık seviyesini sürekli tutmak zorunda mıyız? Acaba aydınlatma otomasyonu kullanarak bu seviyeler ayarlanamaz mı?

Bu ve bunun gibi sorulara en güzel cevabı size konusunda uzman bir aydınlatma tasarımcısı verebilecektir. Mekân ile kullanıcı arasındaki ilişkiyi en doğru şekilde tanımlamakla sorumlu olan aydınlatma tasarımcısı yarattığı bu sistemin ömrü içindeki harcadığı enerjiden de, bakım maliyetleri ve bunların planlanmasından da aynı şekilde sorumludur. Her sistemin kendi içinde incelenmesi ve ihtiyaçlar, öncelikler ve imkânlara göre en doğru seçimlerin yapılması gerekir. Bu süreç, emin olun, sistemin verimini sadece lamba değiştirmekten çok daha etkin bir şekilde iyileştirir.

– Tasarruf sadece lamba değiştirmek değildir. Ömrü tükenen lambanın geri dönüşüme tabii tutulmasıdır.

Evet, gelelim makalenin başlarında neden bu lambaları çöpe atmayın dediğime. Bilmeyenlere duyurulur: KFL’ler cıva barındırıyor. (Artık bazı markalar cıva yerine amalgam kullanıyor) Bu iyi markalarda 2 mg civarında iken yine kalitesiz ürünlerde 6 mg üzeri olabiliyor (Eski flüoresan lambalarda bu oran 15 mg civarı idi). AB standardı ise şimdilik 3 mg. Bu anlamda eğer evinizde bir KFL kırılırsa odayı havalandırmak ve elektrik süpürgesi kullanmamak gibi bazı önlemler almanız gerekebilir. (Yine bazı markalar kırıldığında cıvanın dışarı çıkmasını önleyen teknolojiler kullanıyorlar)Ve evet, bu lambalar ömürlerini tamamladığında geri dönüşüm sürecine girmeliler (Bu tüm markalar için geçerli). Ancak bu geri dönüşüm, evimizde kullandığımız pil gibi birçok farklı ürün için de geçerli. Yani lambalar için endişelenirken, pilleri veya doğaya zararlı madde içeren herhangi bir elektronik ürünü görmezden gelmek olmaz. AGİD’in açıklamasında olduğu gibi, Avrupa Birliği WEEE Direktifleri kapsamındaki tüm ürünler için bu sistemlerin oluşturulması gerekmektedir.

Korkutucu olan ise, şu anda ülkemizde geri dönüşüm ile ilgili faaliyet gösteren firmalar bulunmakta iken maalesef konu kompakt flüoresan lambalar olduğunda henüz bir çözüm ortada bulunmamasıdır. (Ya da ben bilmiyorum, eğer bu yönde bilgisi olan birileri var ise bana ulaşabilirse çok sevinirim)

ENVER kampanyası dahilinde ise, 10 milyona yakın KFL’in dağıtılacağı düşünülürse neden endişelendiğim anlaşılabilir. İşin ilginç tarafı Türkiye, bu konuda Amerika dışında Dünya’nın çok da gerisinde bulunmuyor. Amerika’da bu konuda çok daha yaygın bir geri dönüşüm ağı var iken, Avrupa henüz emekleme aşamasında. Amerika, bence doğrusunu yaparak, konuyu bir kazanç kapısı haline getirmiş. Geri dönüşüm olayını bir meta haline getirerek lambaların ulaşımını ve geri dönüşümünü sağlayan firmalar ve sayılarının artması ile dernekleşmesini bile tamamlamış bir sektör ortaya çıkmış. Yine Amerika, bu sürece paralel olarak devreye aldığı, Çevre bakanlığı, sivil toplum kuruluşları, lamba üreticileri ve geri dönüşüm firmalarının desteklediği ve sahip çıktığı “Energy Star” programı ile de halkı bilinçlendirmeye başlamış ve geri dönüşümü yaygınlaştırabilmiş durumda. IKEA, Wall Mart gibi dev zincirler ömrü biten lambaları geri almak ve geri dönüşüme sokmak zorundalar. Buna karşın, Almanya ve İsviçre’de uygulanan daha küçük çaplı programlar hariç, Avrupa’nın genelinde birçok ülke konuya en az bizim kadar “fransız”. Pek sevinilecek bir durum olmamak ile beraber geç kalmadığımız da ortada. Türkiye’nin de acilen durumu doğru analiz edip atılacak adımları belirlemesi ve taraf olan kurumların bir araya gelmesi ile “Energy Star” benzeri programları oluşturması gerekiyor. Bunun için ise hepimize görevler düşüyor.

Şurası açık: enerji tasarruflu lambaları kullanmamak gibi bir lüksümüz yok. Küresel ısınma tehdidi ve kısıtlı enerji kaynaklarımız ile enerjiyi verimli kullanmak zorundayız. Bu anlamda KFL’leri kullanmalı ve kullanımını teşvik etmeliyiz. Ancak doğru kullanımını da bir o kadar önemle anlatmalı ve mesajı basitleştirmek adına ayrıntıları yok etmemeliyiz.

Sonuç olarak, “mesajı” değiştirme zamanımız geldi de geçiyor bile. Biraz uzun da olsa:

Tasarruf, doğru bir aydınlatma tasarımı içerisinde düşünülmüş, doğru lambayı; kaliteli doğru bir lamba ile değiştirmek, ömrünü tamamlayan lambaları ise geri dönüşüm sürecine sokmaktır…

Emre Güneş
Professional Lighting Design Türkiye dergisi editörü
Professional Lighting Designers’ Association Türkiye Temsilcisi

Kaynaklar:

http://www.energystar.gov/

http://www.almr.org/

http://www.savethebulb.org/

http://www.banthebulb.org/

Konu ile ilgili açıklamalar:

Aydınlatma Gereçleri İmalatçıları Derneği (AGİD)

Enerjinin verimli kullanımı kavramı; gerek enerji kaynaklarının kısıtlı olması, gerek enerji arzında yaşanmakta olan sıkıntılar gerekse çevresel birtakım kaygılar nedeniyle özellikle son yıllarda dünya ülkelerinin üzerine önemle eğildiği bir konu halini almıştır.
Elektrik enerjisi günümüz dünyasında ekonomik ve sosyal gelişim için vazgeçilmez bir unsurdur. Yıldan yıla talebi artmakta olan elektrik enerjisinin sanayide, hizmet alanında, evlerde ve sıralanabilecek tüm diğer alanlarda verimli kullanılması için hükümetler, sosyal kurumlar, firmalar ve özel girişimler projeler geliştirmekte, ürünler ortaya koymaktadır. Elektrik enerjisinin yoğun olarak tüketildiği aydınlatmada da paralel birçok girişimle karşılaşılmaktadır.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA)’nın yaptığı bir çalışma neticesinde dünyada kullanılan elektriğin % 19’unun aydınlatmada tüketildiği belirtilmiştir. Türkiye için bu oran İstanbul Teknik Üniversitesi tarafında yapılmış olan bir çalışmada yaklaşık %25 olarak ortaya konmuştur. Günlük hayatta elektrik enerjisinin kullanıldığı irili ufaklı tüm alanlar dikkate alındığında aydınlatma için geçerli olan bu rakam üzerinde durulması gereken bir değerdir.

İşte bu nedenden ötürü, aydınlatmada enerji verimliliği gerek uygulama kolaylığı gerekse göreceli düşük maliyeti sebebiyle diğer enerji verimliliği uygulamalarına göre biraz daha ön plana çıkmıştır. Günümüzde aydınlatmada enerji verimliliğini sağlayan ürünler ve çözümler aydınlatma firmaları tarafından yukarıda bahsedilen gelişmeler nedeniyle hızla geliştirilmekte ve pazara sunulmaktadır. Bugün ev aydınlatmasından, ofis aydınlatmasına veya yol aydınlatmasından mağaza aydınlatmasına dek bir çok mekanda enerji verimli aydınlatma çözümlerine ulaşabilmek mümkündür.

Bu çözümler basitçe tek bir lamba değiştirmekten başlayıp, kompleks aydınlatma kontrol sistemlerinin kullanılmasına dek uzamaktadır. Bu noktada aydınlatmada kullanılan elektriğin önemli bir kısmının tüketildiği ev aydınlatmasında sadece lamba değiştirme işlemi ile en kısa yoldan en düşük maliyetli elektrik enerjisi tasarrufunun sağlanması gerek hükümetler gerekse lamba firmaları tarafından özendirilmeye çalışılan bir konudur.

Günümüzde ev aydınlatmasında halen ağırlıklı olarak akkor filamanlı lambalar kullanılmaktadır. Ancak akkor filamanlı lambalar çalışma prensipleri itibariyle kullandıkları elektrik enerjisinin ancak çok küçük bir kısmını ışığa dönüştürebilmekte, geri kalan kısım ise ısı olarak boşa harcanmaktadır. Dolayısı ile akkor filamanlı lambaların önemli ölçüde enerji israfına sebep olduğu kolaylıkla söylenebilir. Teknolojisi yaklaşık 15 yıl öncesine dayanan entegre balastlı kompakt flüoresan lambalar bu noktada akkor filamanlı lambaların yerini alabilen, aynı aydınlık düzeyini yaklaşık %80 enerji tasarrufu ile sağlayabilen bir çözüm olarak yerini almaktadır.

Entegre balastlı kompakt flüoresan lambaların gerek Türkiye’de gerekse tüm dünyada kullanımı son yıllarda son derece hızlı bir şekilde artmaktadır.

Kullanımın bu denli artmasını takiben doğal olarak bu lambalarla ilgili sorular ve şüpheler de beraberinde ortaya çıkmıştır. Bu noktada öncelikli sorgulanan konu bu lambaların içeriğinde yer alan cıvanın gerek insan sağlığına gerekse çevreye olan zararıdır. Ancak şu unutulmamalıdır ki yaklaşık 15 yıl önce pazara sunulan entegre balastlı kompakt flüoresan lambalar başlı başına yeni bir teknoloji değildir. Bu lambalar ticari anlamda ilk olarak pazara 1938 yılında sürülen tüp flüoresan lambaların şekil değiştirmiş halidir. Dolayısı ile flüoresan lambaların çalışabilmesi için gerekli olan cıva, o tarihten bu yana günlük hayatımızda yer almaktadır. Bu nedenle cıvanın insan sağlığı ve çevreye olan zararı konusunun doğrudan entegre balastlı kompakt flüoresan lambalarla gündeme getirilmesi doğru bir yaklaşım değildir. Diğer bir önemli da nokta hem tüp hem de kompakt flüoresan lambaların içinde bulunduğu ürün grubu olan alçak basınçlı cıva buharlı lambaların içinde yer alan cıvanın miktarındaki gelişimdir.

Lamba üreticileri, teknolojik gelişmeler ve çevre ve insan sağlığının korunmasına yönelik olarak hazırlanmış uluslararası yönetmelikler doğrultusunda lambalar içinde kullanılan cıva miktarını minimum seviyeye indirmek için ciddi çalışmalarda bulunmaktadır. 5-10 yıl önce içinde 15mg mertebesinde cıva bulunduran flüoresan lambalardaki cıva miktarı bugün 2 mg’ın altına indirilmiştir.

Gaz deşarjlı lambalar çalışma prensipleri itibariyle farklı elementlere ihtiyaç duyarlar. Cıva da bu elementlerden bir tanesidir ve bugünkü teknoloji itibariyle gaz deşarjlı lambalarda cıva gazının sıfırlanması mümkün değildir.

Son yıllarda gündeme getirilen bir diğer konu, kullanılmış entegre balastlı kompakt flüoresan lambaların imhası ve geri dönüşümü konusudur. Ancak burada altı çizilmesi gereken nokta, bu lambaların, diğer tüm elektrikli ve elektronik cihazların da tabi olduğu WEEE ( Waste of Electrical and Electronic Components ) standardı çerçevesinde ele alınması gerektiğidir. Başka bir deyişle konu sadece entegre balastlı flüoresan lambaların imhası ve geri dönüşümü değil, tüm elektrikli ve elektronik cihazların içinde yer alan zararlı maddelerin imhası ve geri dönüşümü meselesidir. Ülkemizde bu konuya yönelik olarak yapılan çalışmalar ve ilerleme dikkate alındığında özellikle devlet kurumları tarafından bir takım girişimlerde bulunulması ve faaliyetlerin koordine edilmesi ihtiyacı olduğu açıktır.

Son olarak, entegre balastlı kompakt flüoresan lambaların kullanım alanları, kullanım özellikleri ve ışık kalitesi bakımından akkor flamanlı lambalara eşdeğer olamayacağı; dolayısı ile akkor flamanlı lambaların yasaklanması neticesinde oluşacak boşluğun bu lambalarla doldurulamayacağına yönelik eleştiriler özellikle tasarımcılar tarafından gündeme getirilen bir konudur.

Akkor flamanlı lambaların çalışma prensiplerinin kompakt flüoresan lambalardan tamamen farklı olması sebebiyle ışık karakteristiklerinin ve özelliklerinin birebir olmadığı doğrudur. Ancak günümüzde lamba üreticileri bu kaygıları ve ihtiyaçları dikkate alarak kompakt flüoresan lambalarda gerek tasarım gerek ışık rengi gerekse kullanım özellikleri bakımından ürün yelpazelerini oldukça geliştirmiş olup gelecekteki ihtiyaçları da dikkate alarak yeni ürün geliştirme çalışmalarına ağırlık vermektedirler.

Artık günümüzde çok farklı şekil ve boyutlarda, farklı ışık renklerinde ve dim devreleri üzerinde çalışabilen entegre balastlı kompakt flüoresan lambaları pazarda kolaylıkla bulabilmek mümkündür. Tüm bu gelişme ve alternatiflere rağmen yine de akkor flamanlı lambaların ışıksal özelliklerinden vazgeçmeyen tüketiciler için firmalar enerji tasarruflu diğer çözümleri ürün yelpazelerinde taşımaktadırlar. Son birkaç yıldan bu yana pazara sunulmuş olan enerji tasarruflu halojen lambalar sağladıkları %30 ile %50 arasındaki tasarrufla, her ne kadar kompakt flüoresanlar kadar enerjiyi verimli kullanmasalar da aydınlatmaya diğer açılardan bakan tüketiciler için iyi bir çözüm olarak değerlendirilebilir.

Dünyaca kabul edilen belli standartlara göre üretildiği kanıtlanmış entegre balastlı kompakt flüoresanların doğru yerde ve doğru şekilde kullanıldığında gerek son kullanıcılar gerekse çevre için azami fayda sağladığı bir gerçektir. Çevreye zararlı maddeler içeren tüm ekipman/cihazlarla ilgili olarak ihtiyaç duyulan yasal ve çevresel düzenlemelerin devlet kurumları tarafından ivedilikle oluşturulup uygulamaya konmasının bu fayda düzeyini çok daha üst seviyelere çıkaracağını söylemek mümkündür.

Elektrik İşleri Etüt İdaresi

Hepimizin bildiği üzere flüoresan lambaların tümü, (kompakt lambalar da dâhil olmak üzere) cıva içermektedir. Teknik olarak hepsi alçak basınçlı cıva buharlı lamba olarak adlandırılmaktadır.

Son yıllarda cam tüp içinde kullanılan fosfor tabakanın UV ışık verimliliğinin yükselmesiyle birlikte tüp kalınlıkları incelmiş, cıva oranları azalmıştır. Ancak yinede 1-2 mili gram mertebesinde cıva ihtiva etmektedirler.

Tehlikeleri cıvanın zehirli olmasından kaynaklanmaktadır. Bu tip lambaların ömürlerinin sonunda belli merkezlerde toplanıp, içindeki civanın atmosfere yayılmadan ve bir canlı tarafından solunmadan toplanması gerekmektedir.

Henüz ülkemizde böyle merkezler ve uygulamalar bulunmamaktadır.

Derya Aydemir

Elektrik Mühendisi
Elektrik İşleri Etüt İdaresi

Greenpeace Açıklaması

İklimi kurtarmak için israf ampullerinin yasaklanması ilk adım olmalı

Greenpeace olarak tüm dünyada en kısa zamanda “israf ampulü” adını verdiğimiz akkor ampullerin satışının durdurulmasını savunuyoruz. Türkiye’de hükümetin de en kısa zaman zarfında israf ampullerini yasaklaması gerekiyor. Nedeni basit. Her yıl milyonlarca ton karbondioksit boş yere akkor ampuller yüzünden atmosfere salınıyor. Daha verimli CFL yani verimli ampuller varken artık kullanım tarihi dolmuş israf ampullerinde ısrar edilmemesi gerekiyor. Kısacası, iklim değişikliği etkilerinden dünyamızı kurtarmak istiyorsak enerji verimliliğini en üst düzeye çıkarmamız gerekiyor. Verimli ampuller de bu kurtarma harekâtının bir parçası olmalı.

Greenpeace’in 2007’den 2050 yılına kadar bir süreyi içeren Enerji Devrimi adlı yol haritasına göre israf ampullerinin yasaklanması tüm dünyada %5’e varan bir karbondioksit azatlımı sağlayabilir. Üstelik bu herhalde tüm enerji verimliliği standartları içinde uygulamaya en kolay geçilebilecek olanı. Bugün tasarruf ampulleri sıradan akkor ampullerine oranla daha pahalı olsa da daha az elektrik kullandığı ve daha dayanıklı olduğu için de tüketici için ekonomik tasarruf imkânı da sağlıyor.
Verimli ampullerin içerdiği cıva konusuna gelince, Greenpeace olarak bu ampullere yaklaşımımızı belirlemeden önce bu ampullerin içerdiği cıva meselesini de etraflıca düşündük. Ulaştığımız sonuç şuydu: Dünyadaki cıva kirliliğinin %50’si termik santrallerden kaynaklanıyor. Diğer taraftan da verimli ampullerde kullanılan cıva miktarı giderek azalıyor. Eğer çevreci bir anlayışla bakarsak, çevresel maliyeti en az olan tercihe yönelmeliyiz. ABD Çevre Koruma Ajansı’nın verilerine göre, bir israf ampulü ile atmosferde yarattığınız cıva kirliliği 6 miligrama ulaşırken, tasarruf ampulünün etkisi 2 miligramın altında kalıyor. Bu da daha çok elektrik tüketmenin yani (elektrik üretmek için termik santrallerde) daha çok kömür yakmanın dolaylı olarak daha kirli bir tercih olduğunu kanıtlıyor.

Hilal Atıcı

Greenpeace Akdeniz
İklim ve Enerji Kampanyası Sorumlusu

Enerji Verimliliği

Mon, 01 Dec 2008 00:00:00 GMT

Bir gölge gibi peşimizde… Bizi, her an alışkanlıklarımızı değiştirmeye ve farklı davranmaya itiyor. Her gün en az bir kere kendisinden ya bahsediyoruz ya da bahsedildiğini duyuyoruz. Dünyamızın tükenmez kaynaklara sahip olmadığını bize hatırlatan ve gelecek nesillere bırakacağımız mirasın kalitesini tartışmaya açan kavram: Küresel ısınma… Modern insanın modern alışkanlıkları ile küsmesine sebep olacak ortak problemimiz. Kavram, hem devletlerin hem de özel şirketlerin desteği ile şu sıralar o kadar popüler ki, kayıtsız kalmak imkânsız. Kısıtlı kaynaklarımızı daha verimli kullanmak adına enerji verimliliği önemsemek zorundayız.

Güzel bir gelişme olarak, ülkemizde de Enerji Verimliliği (ENVER) yasasının 2007 yılında yürürlüğe girmesi ve bunu takip eden kampanyalar ile bu konudaki çalışmalar hızlandı. Bu çalışmalar içinde aydınlatmada enerji verimliliği dendiğinde ise, ilk yapılan akkor flamanlı lambaların (ampul) enerji tasarruflu lambalar ile değiştirilmesinin teşvik edilmesi oldu. Zaten bu dönem öncesi bazı önemli lamba üreticilerinin bu konuda bilinçlendirme çalışmaları vardı. Ancak ENVER kampanyası ile enerji bakanımızın da devreye girmesi ile kampanya daha bir yoğun hale geldi. Süreç içinde her gün, her an, lambanızı değiştirin, dünya kurtulsun gibi basitleştirilen mesajlar ile karşılaşır olduk. Hepimizin bu konuda bilinçlenmesi adına doğru yürüyen bu süreç maalesef mesajın basitleştirilmesi ile yanlış bir yöne gidiyordu. Hatta gidişat o kadar korkutucu hale geldi ki, kampanya bir anda faydadan çok zarar getiren bir hale dönüşebilirdi. Bu nedenle bu sayımızda konuyu derinlemesine inceleyen ve konunun tüm muhataplarının görüşlerine başvurduğumuz bir makale hazırladık. Umarım, bu makale bu konuda yapılacak tartışmalar için referans ve sonrasında yapılacaklar için ilgili kurumların bir araya gelmesine vesile olur. Kendi adımıza bu sürecin takipçisi olacağımızı söyleyebilirim.

ENVER ile ilgili, yine aydınlatmayı ilgilendiren ikinci kısım ise yetki verilmesi planlanan Enerji Verimliliği Denetimi firmaları. İlgili karar, 31 Ocak 2009 tarihinde resmi gazetede yayınlanabilseydi, şu anda resmi olarak da hayatımızda olacak bu firmaların, şimdilik temmuzu beklemeleri gerekiyor. Çok basit anlamda bu denetim firmaları, talep eden kurumlara enerji verimliliği anlamında yapılabilecekler için bir rapor sunuyorlar ve bu rapordan ve sağlanan enerji verimi üzerinden bir gelir elde ediyorlar. Bu denetim yalıtım gibi birçok farklı dalı kapsıyor, ancak aydınlatma için bu firmaların ulaşacağı çözümler ve yetkinlikleri düşündürüyor. Tasarım ile ilişkileri nasıl tanımlanacak öngörmek mümkün değil. Yoksa tasarruf adına katledilmiş aydınlatma tasarımları ile mi karşılaşacağız? Bu soruya önümüzdeki sayıda cevap bulmaya çalışacağız.

Enerji verimliliği kavramı ve şu anda yaşanılan tüm bu süreçler bence hepimiz için bir şans. Uzun süredir belki de ilk defa, elektrik faturasının mercek altında olduğu şu dönemde, önemseniyoruz. Doğru aydınlatma tasarımın önemini anlatmak ve ispatlamak için daha güzel bir gün olabilir mi? Gün ışığı kullanımından, aydınlatma otomasyonuna, doğru armatür seçiminden mekân-kullanıcı ilişkisine, tüm tecrübelerimizi paylaşmak ve doğru çözümlere öncülük yapmak zorundayız. Ancak fırsat içinde riski de barındırıyor. Eğer bu dönemi, sağlıklı yönetemezsek, sonuçlar mühendislik hesaplarına ve rakamlar arasına sıkışmış bir tasarım dünyası olacaktır. Aman dikkat!

Işıl ışıl…

Wed, 01 Oct 2008 00:00:00 GMT

Önce karanlıktı şehirlerimiz. Işık teknolojisi geliştikçe şehirlerimiz de aydınlandı. Karanlıktan çıkan her parça hoşumuza gitti. Ne güzel, ışıl ışıl oldu dedik. Gece bir projeye övgü için akla gelen ilk sıfat oldu “ışıl ışıl”. Bir mekanın aydınlatılması, övgü için yeterliydi. Çünkü alışıktık karanlığa. Bir süre sonra yerleşen tüm sıfatlar gibi dilimize pelesenk oldu. Birçok basın bülteninin tahmin edilebilir başlığında karşımıza hala çıkar. X binası x firması ile ışıl ışıl.

Sonra teknoloji geliştikçe şehirlerimiz aydınlatılmaya başlandı. Londra, Paris derken adım adım ilerleyen kamusal alan aydınlatması bir süre sonra kontrolden çıktı. Teknolojinin gelişmesi, reklam olarak ışığın kullanımı ile beraber bu sefer süreç tersine döndü. Rekabet, bilinçsizlik ve pazarlamanın gücü ile her yeri, hem de gereğinden fazla aydınlattık. Karanlığı, ay ışığını özler olduk. Işık gözümüzü aldı. Dünyamızın uzaydan fotoğraflarını çekip ışık kirliliğinden bahsetmeye başladık. (Bu noktada ışık kirliliği kavramı da tartışılmalı, çünkü ışık kirletmez, ışık kirliliği yoktur, istenmeyen (spam) ışık vardır. Ama bu başka bir yazı konusu.) Sağ olsun LED’lerin de aramıza hem de kuvvetli bir şekilde katılmasıyla renk değişimi hayatımızın gerçeği haline geldi. Bu yüzden bugün ışıl ışıl benim için bir övgü değil. Doğru aydınlatmayı tanımlayan bir kavram hiç değil.

Konumuz gölge tasarımı. Gölge ile ışık, her ne kadar ilk bakışta zıt gibi dursalar da, aslında birbirini tamamlayan kavramlar. Gece bir ayrıntıyı ortaya çıkarmanın en etkili yolu diğerlerini gölgede bırakmak. Mekan ve boyut algısı ancak gölgeler ile mümkün. Zaten aydınlatma tasarımının da gücü bakmamızı veya görmemizi istediği şeylere karar vermesinden geliyor. Yani gölgeler doğru aydınlatmada önemli bir rol oynuyor, yine yani bir yer ne kadar aydınlık ise o kadar iyi demek doğru değil.

İşte bu gerçeği etrafımız ile paylaşmalıyız. Acilen çok ışığın doğru ışık olmadığını anlatmamız lazım insanlara. Ama herkese anlatmalıyız. Yani kamu yetkililerinden, mimara, sermaye sahibinden sokaktaki adama kadar herkese… Hatta aydınlatma sektöründe çalışan insanlara da anlatmalıyız ki aşağıdaki örneği bir daha yaşamayalım.

Belki görenler olmuştur. Marmara Üniversitesi Haydarpaşa Kampüsü, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti hazırlıkları kapsamında bu yıl aydınlatıldı. Evime giderken her gün önünden geçtiğim bu yapının aydınlatılma sürecini yakından takip etme şansım oldu. Tabii ki tasarım ile ilgili herkesin başka görüşleri olacaktır. Bu noktada bunu tartışmak istemiyorum. Ancak benim projenin sunumundaki yaklaşım ile ilgili yorumlarım olacak. Merakla kim tarafından gerçekleştirdiğini beklediğim projenin basın bültenini gördüğümde gözlerime inanamadım. Basın bülteninde, yaklaşık 2,1 milyon YTL’ye tamamlanan projenin övgü ile bahsedilen kısmı kullanılan armatür ve LED sayısı idi. Avrupa’da ilk olarak bir projede 3 bin küsür adet LED armatür kullanılmış. Yani eğer binaya daha fazla armatür yerleştirilebilseymiş daha da başarılı bir proje gerçekleştirilebilirmiş. Benim çıkardığım anlam bu. Övünülen konu bu olunca bütçenin de 2,1 milyon YTL olmasına şaşırmamak lazım sanırım. Zaten bu anlamda proje o kadar başarılı ki artan elektrik masrafı yüzünden alınan yeni bir karar ile haftada sadece 3 gün kullanılıyor yeni tasarım.

Basın bülteninin başlığını soran olursa söyleyeyim: “Haydarpaşa ışıl ışıl”(!).

PLD Türkiye ve İstanbul Design Week

Fri, 01 Aug 2008 00:00:00 GMT

Bu yıl sonuna kadar yoğun bir tempo bizleri bekliyor. Öncelikle 9-12 Ekim tarihleri arasında gerçekleşecek Interlight İstanbul fuarı var. Mimari aydınlatma sektörü olarak bir araya gelme şansı yakalayacağımız ve daha önemlisi potansiyel müşterilerimiz ve hedef kitlemiz ile buluşacağımız bu fuarı dergi olarak önemsiyoruz. Fuara yetişmesi için özel çaba gösterdiğimiz, elinizde tuttuğunuz sayı da bunun bir göstergesi. Bence fuarlar; medya, kamu temsili, eğitim gibi bir sektörün gücünü gösteren, büyümesine ve gelişmesine katkıda bulunacak elementlerden biri. Artık son kez de olsa, Frankfurt Light&Building ile paralel (aynı sene) gerçekleşme problemine rağmen fuarın hepimiz için verimli geçeceğini umuyorum.

Fuar sonrası ise 16-20 Ekim tarihleri arasında İstanbul Design Week gerçekleşiyor.
Eski Galata Köprüsü’nde bu sene dördüncüsü düzenlenecek Design Week, geçen sene dünyanın dört bir yanından gelen 50.000’e yakın ziyaretçisi ile Avrasya bölgesinin önemli tasarım etkinliklerinden biri olmayı başardı. Çok ünlü mimarlardan, hafta sonu ailesi ile gezmeye çıkan memura kadar uzanan enteresan bir kitleye sahip; ki bence gücü de buradan geliyor. Özellikle ürün tasarımcıları tarafından sahiplenilen etkinlik ulaştığı bu zengin kitle ile tasarım kavramının halka yakınlaştırılması için de kuvvetli bir araç.

Dördüncü senesi olmasına rağmen etkinlikte aydınlatma tasarımı, bireysel veya kurumsal olarak katılan birkaç girişim hariç, kuvvetli bir şekilde temsil edilmedi. Biz de dergi olarak bu sene bunu değiştirmek için yola çıktık. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğünün desteği ile gerçekleştirdiğimiz iki projemiz var.

Bunlardan ilki, bu sayıda ilanını da görebileceğiniz, “Merdivenlerde aydınlatma tasarımcısı imzası” enstalasyonu. Montajına ekim başı başlanacak projenin keyifli sonuçları olacağını tahmin etmek zor değil. Her ziyaretçinin geçmek zorunda olduğu merdivenlerdeki ışıkla atılan imzalar sayesinde aydınlatma tasarımı ilgi çekecek ve tartışılacak.

İkinci projemiz ise Design Week’e paralel olarak gerçekleşecek bir seminer… 16-17 Ekim’de Eski Şapka Fabrikası’nda yapılacak seminerler dizisinde PLD Türkiye olarak önemli konuşmacılarımız ile yer alacağız. Ayrıntıları şimdilik açıklayamasam da aydınlatma tasarımının önemine dair mesajımız açık bir şekilde seminer katılımcılarına ulaşacak.

Şu an neden bu kadar heyecanlı bir şekilde bunları anlattığımı düşünenler için bir paragraf açmak isterim. Boğaziçi Köprüsü ile ilgili tartışmalarda da söylemiştim, bence önemli olan, aydınlatma tasarımından bahsedilmesini sağlamak. Ne kadar kişi “aydınlatma tasarlanır” mesajına ulaşırsa, o kadar kişi, bizleri, sizleri, yani ışığa gönül vermiş kişileri önemseyecek ve hak ettikleri değeri verecektir. Tüm bu etkinliklerin ve çabalarımızın temel çıkış noktası da budur.

Heyecanımızı paylaşmak için sizleri de Haliç’e bekliyoruz.

• Bu yazı yazıldıktan bir gün sonra İstanbul Design Week’in bu sene için iptal edildiğini öğrenmiş bulunuyorum. Yazıyı yeniden yazmaya gönlüm el vermedi. Üzgünüm. Destekleyen ve bizimle beraber emek harcayan herkese teşekkürler.

Kulağınıza su kaçırmaya geldik…

Sun, 01 Jun 2008 00:00:00 GMT

“Üniversiteliler aydınlanıyor” seminer/sohbet toplantıları etkinlik notları

Üç buçuk yılımızı “aydınlatma tasarımı, aydınlatma tasarımcısı, önemli, yeni meslek, ışık tasarlanmalı” diye diye, biraz da histerik bir şekilde geçirdik. Dergimizin sayfaları yetmedi, dost sohbetlerinde, katıldığımız ve düzenlediğimiz her etkinlikte söyledik, durduk. Ve gün geldi artık gençlere seslenme zamanımız geldi dedik ve çıktık yollara.

Hedefimizde mimarlık, iç mimari, peyzaj mimarlığı, elektrik mühendisliği, endüstriyel ürün tasarımı, şehir planlama gibi ileride aydınlatma tasarımcısı olma veya bir tanesi ile çalışma potansiyeli olan tüm bölümler vardı. Ancak tüm bu bölümlerin ortak zamanını bulmayı bırakın, 3 bölümün aynı anda bir araya gelmesi zor olduğundan bazı seçimler yapmak zorunda kaldık. Yine gönül isterdi ki daha fazla üniversitede yapalım ancak hem tüm konuşmacıların ortak bir gün belirlemesinin zorluğu, hem iş yoğunluğumuz buna izin vermedi. Semineri gerçekleştirdiğimiz tüm üniversitelerde içerden yoğun bir desteğe ihtiyacımız vardı. Bu yüzden ancak zaten ilişki içerisinde olduğumuz hocalarımızın var olduğu okullar ile sınırlı tuttuk.

Basit bir amacımız vardı. Bu gencecik beyinlere “ışık tasarlanmalıdır” mesajını iletmek ve bu şekilde, bir nevi, kulaklarına su kaçırmak. Başardığımız takdirde şöyle sonuçlar olabilirdi: İleride aydınlatma tasarımcısı olmak isteyecek kadar sevebilirlerdi. “Aydınlatmayı sevdim ama tasarımla işim olmaz, satış yapmak, üretimde, Ar-Ge’de çalışmak istiyorum ben” diyip yine sektöre katılabilirlerdi. “Önemliymiş ya, ilk tasarladığım binada bir aydınlatma tasarımcısı ile çalışacağım” diyebilirlerdi ya da “üff ya amma baydılar, en iyisi ben aradan aradan hoca görmeden kaçayım şu seminerden” diyebilirlerdi. İnanın hepsi oldu. Ama son ve en kötü senaryonun genelde az olduğunu söyleyerek devam edelim yazımıza.

Konuşma mantığımız ise şöyle idi, ben başlayacaktım, dernekten, meslekten, tanımlanma ihtiyacından bahsedecektim, daha sonra Effect’ten Nergiz Arifoğlu çocuklara biraz daha ışığı sevdirmek için bol görselli ve örnekli bir sunum yaparken, yine Effect’ten Korhan Şişman, mesleğin diğer mimar, işveren gibi kişilerle olan ilişkisini inceleyecek, gerçek hayatta yaşanan pratik sorunlara değinecekti. Sonrasında Acrolite’tan Kağan Fırat aydınlatma tasarımı sonrası gerçekleşen üretim süreçlerini anlatacak ve bitirişi Sevenlights’tan Mustafa Seven birazda sektördeki iş olanaklarını açıklayarak bitirecekti. Bu, süre ve gündelik performanslara bağlı olarak başarılı olduğunu düşündüğüm bir yapı oldu. Farklı meslek guruplarına hitap etmek ile beraber özellikle mezuniyete yaklaşan öğrenciler için enteresan bir sunum olduğunu söyleyebilirim.

Seminerler ile ilgili notlarım ise şunlar:

– 7 Mart’ta Ankara, Bilkent Üniversitesi ile başladık. Çok güzel ve kalabalık karşıladılar bizi. 2 saatlik planladığımız seminer, istediğimiz gibi, sohbet havasını aldı ve 4 saate yakın sürdü. En son temizlikçiler, bizim salonu kapatıp çıkmamız lazım dediler de ayrıldık salondan.

– Bizi bile şaşırtan ve bir o kadar sevindiren Bilkent sonrası 20 Mart’ta gerçekleşen İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ), katılım açısından bizi üzdü. Diğer tüm seminerler ders saatinden gerçekleşirken maalesef İTÜ, program sıkışıklığı nedeniyle, öğlen arası gerçekleşti. Öğrenciler de sağ olsunlar, bizi yanıltmadılar. Yemeği tercih ettiler! Mimar ve elektrik mühendisinden oluşan 15 kişilik bir topluluk vardı. Sayının az olması avantajı ile öğrencileri daha yakından tanıma fırsatı bulduk, o günün bizim açımızdan güzel tarafı buydu.

– (22 Nisan) Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde 1 ve 2. Sınıf iç mimarlık öğrencileri vardı ve sonlara doğru sıkılmaları (iş hayatına biraz uzaktan baktıkları için olsa gerek) hariç ilgili bir topluluk olduklarını söylemeliyim.

– (29 Nisan) Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) semineri, seminer salonunun yenileme çalışmaları sebebiyle uygun olan bir derslikte yapıldı. Ancak hem mimarlık hem elektrik mühendisliği bölümleri tüm kadro katılınca, kimse şikayetçi olmasa da, derslik tarihinin en kalabalık gününü yaşamış oldu.

– Son durağımız ise 06 Mayıs’ta Gazi Üniversitesi idi. Ankara’ya ikinci kez gidişimiz ilki kadar gösterişli olmasa da hoş bir sohbet ile seriye bir nokta koymuş olduk.

Her seminer yolculuğundan, hazırlığına kadar ayrı tatlar bıraktı bende. Hepimiz için öğretici bir süreç olduğunu düşünüyorum. Toplamda 600 kişiye seslenip 10 tanesini bu sektöre kazandırsak başarılı oluruz düşüncesi ile başlamıştık. İletişim halinde olduğum, staja başlayan, çalışmaya başlayan, master yapmaya karar veren veya derneğimize üye olan öğrencileri düşündüğümde başarılı olmuşuz diyebilirim. Özellikle seminer sonrası web sitemizde (www.pldturkiye.com) oluşturduğumuz staj ilanları alanı ve facebook grubumuz bu sayıyı artırmamızı sağlayacaktır. Gidemediğimiz üniversitelerden gelen talepler hem hoca hem öğrencilerden aldığımız güzel tepkiler etkinliğin gelecek sene için tekrarlanması gerektiğini işaret ediyor. Bakalım, zaman gösterecek…

Resimler:

	<style type="text/css">
		#gallery-1 {
			margin: auto;
		}
		#gallery-1 .gallery-item {
			float: left;
			margin-top: 10px;
			text-align: center;
			width: 33%;
		}
		#gallery-1 img {
			border: 2px solid #cfcfcf;
		}
		#gallery-1 .gallery-caption {
			margin-left: 0;
		}
		/* see gallery_shortcode() in wp-includes/media.php */
	</style>
	<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-3864 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href="https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/universiteliler-aydinlaniyor-10.JPG"></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href="https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/universiteliler-aydinlaniyor-9.JPG"></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href="https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/universiteliler-aydinlaniyor-8.JPG"></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href="https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/universiteliler-aydinlaniyor-7.JPG"></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href="https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/universiteliler-aydinlaniyor-6.JPG"></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href="https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/universiteliler-aydinlaniyor-5.JPG"></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href="https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/universiteliler-aydinlaniyor-4.JPG"></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href="https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/universiteliler-aydinlaniyor-3.JPG"></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href="https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/universiteliler-aydinlaniyor-2.JPG"></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href="https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/universiteliler-aydinlaniyor.JPG"></a>
		</dt></dl>
		<br style='clear: both' />
	</div>

Umut dolu

Sun, 01 Jun 2008 00:00:00 GMT

Bilirsiniz, sektörden 3 kişi bir araya gelsin. Hemen problemler masaya yatırılır ve çoğunlukla sıkıntılı ve umutsuz bir şekilde biter konuşma. “Bizden adam olmaz!” edebiyatı hakimdir konuşmalara. Haksız da değiller. Sektör büyümesine rağmen sorunlar var. Ama şahsen ben bu konuşmalara genelde, burada olduğu gibi, “ama” ile başlayan cümleler ile katılıyorum. Hem de “Pollyanna” olmakla suçlanacağımı bile bile…

Ben sektör ve özellikle aydınlatma tasarımı mesleği ile ilgili hep umutlu oldum. Umutlu olmak için de sebeplerim var. Bir yandan, ekonominin lokomotifi olarak nitelendirilen inşaat sektörü 2002’den beri ortalamada çift haneli rakamlara ulaşarak büyüyor. Diğer yandan Dünya’nın en büyük ve etkileyici şantiyesi Orta Doğu ile birçok yatırımcının gözlerinde dolar işareti ile takip ettiği, gelişen pazar Türkî Cumhuriyetler ve Rusya’ya yakın bir coğrafyada yaşıyoruz. Türkiye’de şu anda inşası süren Alışveriş merkezi sayısı 200. Sadece şu rakam bile umutlu olmaya yeterli.

Derginin yayın hayatına başladığı üç buçuk sene içinde olanlara da bakabiliriz. Bu yıl sektör ile ilgili üç ayrı fuar düzenleniyor, bizim dışımızda biri web portal, ikisi basılı yayın olmak üzere 3 mecra var. Bugün daha fazla bağımsız tasarımcı var ve meslek ile ilgili bilinç her gün artıyor. İstanbul’un önderliğinde kamu, mesleği tanımaya başladı. Bugün İstanbul’un 2010 hazırlığında en büyük destek bağımsız aydınlatma tasarımcılarından geliyor. Projeler tamamlandıkça beraber değerlendirme şansımız olacaktır. Ancak sonuçları gördükçe yeni şehirler İstanbul’u takip edecektir, bundan eminim.

Her şeyden bağımsız olarak Türkiye’de tasarım zaten yükselen bir değer. IKEA gibi markalar, tasarım kavramının daha çok tartışılır ve konuşulur olmasını sağlarken, biraz da bilinçsizce de olsa, bir mimar imzası var diye fonksiyonuna bakılmadan bir sandalye değerini artırabiliyor. Tasarım ve sanat etkinlikleri sayılarını artıradursun, 2010 Kültür Başkenti İstanbul sonrasını hayal edebiliyor musunuz?

Özetle gün yükseliş günü. Aydınlatma tasarımı kavramı ve mesleğini daha sık duyacağız. Buna şüphe yok. Bu büyüme ve gelişmenin sağlıklı olması için, tasarım ve projeleri değerlendirebilecek, herkesin saygı duyduğu bir kurum veya merciinin oluşturulması gibi yapılabilecek şeyler var. Ancak ben doğal seleksiyon taraftarıyım ya da öyle gerçekleşeceğini tahmin ediyorum diyelim. Bence tasarımcıların ve tasarım ofislerinin sayısı mesleğin bilinirliği ile beraber hızlı bir şekilde artacak. Herkes pazarlama yapmak zorunda olduğuna göre meslek ile ilgili bilinirlik de bundan pozitif etkilenecek. Daha sonra projeler yavaş yavaş meyve vermeye başlayacak ve ancak başarılı olanlar, tasarımları ile diğerlerinden ayrılanlar, kısacası işini iyi yapanlar ayakta kalacak. Sayı da olması gereken yere oturacak. Kalabalıklaştıkça, şu anda Dünya’da olduğu gibi, haksız rekabeti önlemek için standartlaşmadan bahsedip çalışma yöntemleri ve fiyat aralıkları belirleyeceğiz. Yani mesleğin Türkiye temellerini atacağız.

Daha zaman var, kaç kişiyiz demeyin, çünkü hızla artacağız, göreceksiniz.

Fuar değerlendirmesi

Tue, 01 Apr 2008 00:00:00 GMT

Aydınlatma sektörünün %80’ni ile beraber Frankfurt’ta Light&Building fuarında geçen bir hafta sonrası yorgun argın gelip derginin başına oturduk. Bir yandan etkinlikler sürerken bir yandan Frankfurt sonrası şaşkınlığı vardı üzerimde. Fuarın çapı tartışmasız etkileyici, bir de buna Luminale ile yakalanan ve şehrin tümüne hakim olan festival havası eklenince bu bir haftanın keyifli bir deneyime dönüştüğünü söylemek mümkün. Fuar sektörünün kan kaybettiği açık, bir çoğunun zamanla birleşmek zorunda kalacağı da. Ancak ve ancak Light & Building gibi sadece bir fuar değil, bir deneyim sunan yapıların hayatta kalacağını tahmin etmek zor değil.

Luminale bu sene 170 farklı bina üzerinde yapılan enstalasyonlar ile kendi sınırlarını zorluyordu. Hepsini görmemek ile beraber çok etkilendiğim bir çalışmanın da olmadığını söylemek zorundayım. Tüm fotoğrafçıların neredeyse pusu kurduğu bir enstalasyon vardı, o da sunduğu renkler ile iyi fotoğraf vereceği garanti bir LED uygulaması… Saygı uyandıran olgu ise tüm organizasyonun işleyişi ve mükemmel yapısı tabii ki.

Yine fuara dair enteresan bir not da Türkiye’de tanışmadığım bir çok sektör temsilcisi ile fuar esnasında tanışmak ve karşılaşmak oldu. İlk gün duyduğum bir dedikoduyu hemen her gün başka bir sohbet ortamında duymak da ayrı bir zevkti. Dedikodu dediğime bakmayın, TridonicAtco ve Erco’nun Türkiye’de ofis açacakları konuşuluyordu. İlki çok da yeni değilmiş, TridonicAtco yetkilileri fuar sonunda dergide yayınlanmak üzere yeni ofis bilgilerini içeren reklamı teslim etmişlerdi bile. Erco’dan konuştuğum yetkili ise, bilmeme biraz da şaşırarak, en geç 2009 başını işaret ediyordu.

Fuara paralel olarak derneğin senelik olağan genel kurulu gerçekleşti. Ben de bu yıl Türkiye’de gerçekleştirdiğimiz etkinlikleri paylaştığım bir sunum yaptım. Çok olumlu tepkiler aldığım için gururlu geçen gün boyunca konuştuğum bir çok aydınlatma tasarımcısı Türkiye’de zaten çalıştıklarını ancak ülkede bağımsız aydınlatma tasarımcılarının varlığından haberdar olmadıklarını söylediler. Özellikle Enka ve Anel gibi şirketler tarafından türki cumhuriyetlerde yürütülen projelerde görev alan İngiltere temelli tasarımcıların sayısı beni bile şaşırttı.

Neden buralarda bağımsız Türk aydınlatma tasarımcıları çalışmasın veya çalışamasın sorusu ise cevaplanmayı bekliyor. Mesleğin Türkiye’de tanınmamasını geçtim, “Dışarıdan gelen her zaman iyidir!” mantığını da yenmek gerekiyor sanırım. Bunun ülkemize has bir olgu olduğunu ise söylemek zor, çünkü aynı İngiliz tasarımcıların Londra’daki bir projeyi Amerikalı meslekdaşlarına nasıl kaptırdıkları ve bu olgudan şikayetçi olmaları aynı sohbetin devamını oluşturuyordu. Batı’dan Doğu’ya doğru giden bir akım bu… Bakarsınız bir gün Türk aydınlatma tasarımcıları da Orta Doğu ve yakın coğrafyaları hedefler. (Hem kültürel referansları da bir İngiliz’den çok daha anlamlı olur.)

Biraz ütopik olduğunun farkında olarak ülke gerçeklerine dönersem, etkinliklerimiz devam ediyor, “Üniversiteliler aydınlanıyor” mayıs ayı içerisinde tamamlanacak. Haziran ayı için ise keyifli bir organizasyona imza atmaya çalışıyoruz. Size hoş bir sürprizimiz olacak. Umarım.

Üniversiteliler aydınlanıyor

Fri, 01 Feb 2008 00:00:00 GMT

Yeni yılın başlangıcı ile beraber senenin ilk sayısı için çalışırken açıkcası yoğun bir dönem geçirdik. Her güne yeni, yenilikçi neler yapabiliriz, aydınlatma tasarımından bahsedebileceğimiz mekan ve ortamları nasıl yaratabiliriz diye başlamak kolay değil! Şaka bir yana yoğun bir planlama dönemi oldu bu iki ay ve hala devam ediyor. Bu sene gerçekleştirmek istediğimiz birden fazla etkinlik var. Ve etkinliklerin hazırlığı tahmin ettiğinizden çok daha uzun zamanlar alıyor.

Ayrıntıları netleşen ve sizlere bahsedebileceğim ilk etkinliğimiz, “Üniversiteliler Aydınlanıyor” Seminer/sohbet toplantıları dizisi. Geçen sene yine bu zamanlar ilk fikir doğmuştu. Olgunlaşması ve gerçekleşmesi bir senemizi aldı. Ayrıntılarını zaten bu sayımızda yer alan ilanda görebileceğiniz gibi temelde üniversite öğrencileri ile sektör profesyonellerini biraraya getirme projesi. “Ağaç yaşken eğilir” atasözünün izinde olan bizler, genç, idealist, geleceğin mimar, iç mimar, elektrik mühendisi ve aydınlatma tasarımcısı adaylarına aydınlatma tasarımcısı mesleğini tanıtmak istiyoruz. Ben kendi adıma, iki tip fayda bekliyorum bu etkinlikten. Birincisi bu genç arkadaşlarımız sunumlarımızdan etkilenip aydınlatma tasarımcısı olmak isteyebilirler (ki bu çok da güzel olur) ya da en azından bu mesleğin önemini kavrayıp ileride mesleklerini icra etmeye başladıklarında beraber çalışmaları gerektiği gerçeği ile şimdiden karşılaşırlar. Tabii ki her etkinlik gibi neler getireceğini yaşayıp görmek gerekiyor. Ancak destek olan tüm firmalara açıkladığım gibi bu etkinlikle geleceğe yatırım yapıyoruz. Buna inancım sonsuz. Umarım bir şekilde geleneksel hale getirme şansımız da olur. Bu fırsatla bizimle aynı vizyonu paylaşan ve destek olan EAE, iGuzzini, Hafele, Heper&Moonlight, Kreon ve Philips markalarına teşekkürü bir borç biliyorum.

İdealist, genç insanlar demişken sizlere Emrah Baki Ulaş’dan bahsetmek istiyorum. Emrah Avusturalya’da yaşayan, PLDA üyesi başarılı bir aydınlatma tasarımcısı. Dönem dönem PLDA toplantılarında biraraya geldiğimiz Emrah’ın, İngiltere’de bulunan “Society of Light and Lighting”’in uluslararası “Young Lighter of The Year” yarışmasında “Best Presenter – Young Lighter of the year 2008” ödülünü aldığını öğrendim. Şahsım adına gururlandığım bu haberi sizlerle de paylaşmaktan onur duyuyorum.

Aydınlatma tasarımı bir algı problemi. Bir mekanı gece kullanıcı nasıl algılayacak? Ne hissedecek? Tüm aydınlatma tasarımı kavramı bu soru üzerine odaklanıyor. İnsan algısının ise ne kadar farklı etmenlere bağlı olduğunu biliyoruz. Sadece fiziksel olarak yaş, cinsiyet, sağlık gibi etkiler dışında geçmiş deneyimlerin de çok önemli bir rolü var. Geçmiş deneyimlerin içine ise ortak hafıza, kültür gibi kavramlar giriyor. Bu durumda tahmin edersiniz ki bir rengin, örneğin yeşilin bize veya bir amerikalıya hatırlattığı şeyler, harekete geçirdiği duygular aynı değil. Bu nedenle de bizim dilimizden anlayan, bu topraklarda büyümüş aydınlatma tasarımcılarını yetiştirmemiz gerekiyor. Umarım düzenlediğimiz seminerler dizisi yetiştirmek için olmasa da yüreklendirmek noktasında bir adımı oluşturur.

Öğrencilere yönelik bir diğer etkinlik ise Philips ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen “Gençlerin Işığı İstanbul’u Aydınlatıyor” tasarım yarışması. İletişim sponsoru olarak destek verdiğimiz bu yarışmanın, sektörün eksiklerinden birini kapatması açısından önemli olduğunu düşünüyorum. Gelişmeleri ve sonuçları bu satırlardan ve dergimizden takip edebilirsiniz.

PLDA Atölye Çalışması (Workshop) nedir?

Sun, 02 Dec 2007 00:00:00 GMT

Işığın yapabileceklerini görmek için açık bir davet…

Profesyonel Aydınlatma Tasarımcıları Derneği (PLDA) tarafından 1999 yılından beri düzenlenen bir etkinlik; workshop ya da atölye çalışması… Bugüne kadar içlerinde Rotterdam, Birmingham ve Berlin’inin de bulunduğu 16 farklı şehirde 25 kez düzenlenen workshopların sonuncusu İsveç’te bulunan Alingsas şehrinde 24-29 Eylül tarihleri arasında gerçekleşti.

20 farklı ülkeden 60 katılımcı, 6 farklı ülkeden gelen birbirinden yetenekli 8 aydınlatma tasarımcısı ve vizyon sahibi, 8. kez bu etkinliğe evsahipliği yapan bir şehir…

Katılımcı olarak yerimi aldığım bu etkinlik ile ilgili izlenimlerim üzerinden size PLDA workshoplarını tanıtmak istiyorum.

Workshop günümüzde bir çok farklı alanda uygulanan ve öğreten (anlatan) ile öğrenenden (dinleyen) kurulu klasik eğitimden farklı bir bakış açısı ortaya koyan bir kavram. Temelde grubun etkin katılımına dayalı bir çalışma olarak tanımlanabilecek bu kavram tabii ki doğası itibariyle uygulandığı alanlara göre çok büyük farklılıklar gösteriyor. Özellikle insanların ancak görerek, dokunarak, hissederek anlayabilecekleri konular olduğunda etkin bir eğitim yöntemi olan workshopların aydınlatma tasarımı alanındaki ilk örneğinini ise PLDA workshopları oluşturuyor.

Etkinlik toplam 1 hafta sürüyor. Pazartesi günü katılımcı ve aydınlatma tasarımcılarının biraraya gelmesi ile başlayan süreç, cuma günü düzenlenen uluslararası konferans ve gecesinde gerçekleşen açılış organizasyonu ile son buluyor. Tabii ki hazırlanan tüm çalışmalar, tasarımlar, ışık enstalasyonları 1 ay kadar daha ziyaretçilerini bekliyor ancak katılımcılar cumartesi öğlen gibi şehri terketmiş oluyorlar. Peki kısaca özetlenen bu 1 haftada neler oluyor? Gelin biraz bunlara yakından bakalım.

1. gün: Tanışma – Pazarlama

İlk gün (Pazartesi) şehir merkezindeki bir okulda tüm katılımcılar buluşuyoruz. Konferans salonunu dolduran 20 farklı ülkeden 60 katılımcı var. Farklı yaş gruplarına ayrılan katılımcılar arasında aydınlatma tasarımı, mimarlık, şehir planlama okuyan öğrencilerden, mimar, iç mimar veya genç aydınlatma tasarımcılarından bahçıvan olarak belediyede çalışan kişilere kadar geniş ve renkli bir yelpaze var.

Sırasıyla belediyeden konuyla ilgili kişiler kendilerini ve amaçlarını anlatıyor. Şehrin geçmişi ve aydınlatma tasarımı açısından planları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi sahibi oluyoruz. 30.00 kişilik bu ufak şehrin yerel yönetiminin, 2000 yılında 2010 tarihini hedef koyarak yaptığı yatırımları ve gelecek vizyonunu dinlemek gerçekten heyecan verici. Sonuçta, Alingsas PLDA workshopları konusunda oldukça deneyimli, bu yıl 8. kez bu etkinliğe evsahipliği yapıyorlar.

Sonra PLDA Genel Müdürü Alison Ritter ve PLD International Genel Yayın Yönetmeni Joachim Ritter sunumlarını yapıyor. Workshopun genel işleyişini, kaba hatlarıyla bir haftanın nasıl geçeceğini öğreniyoruz. Ve özellikle güvenlik ile ilgili bilgilendiriliyoruz. Yapılması ve yapılmaması gerekenler geçmiş deneyimlere de dayanarak birer birer açıklanıyor. Sonuçta 25. kez böyle bir gruba sesleniyorlar ve ne kadar dikkatsiz, ihmalkar olabileceğimizi bizden iyi biliyorlar!

Geliyoruz aydınlatma tasarımcılarını yani workshop boyunca her bir gruba yön verecek, danışmanlık yapacak ve deneyimlerini paylaşarak projenin istenilen şekilde tamamlanmasını sağlayacak kişileri tanımaya… Dünyanın farklı köşelerinden gelen, mesleği uzun sürelerdir yapan, kendilerini dünya çapında kanıtlamış birbirinden yetenekli aydınlatma tasarımcıları…

Şehre ilk defa gelmiyorlar. 6 ay önce Alingsas’a gelip belediye yetkilileri ile toplantılar yapmış ve çalışmak istedikleri alanları belirlemişler. Karşılıklı görüş alışverişleri sonrası şehrin içinde bulunan, insanların boş zamanlarında yürüyüş yaptıkları Nolhaga Park’ta 6 farklı proje alanı oluşturulması kararı alınmış. Ayrıca bu seneye özgü olarak bu 6 ayrı alanın bir bütünlük sağlaması ve ortak bir projenin 6 ayrı bacağı gibi konumlandırılması istenmiş. Böylece belirlenen proje alanlarına uygun şekilde, başlangıç ve bitiş noktası bulunan hayali bir yürüyüş parkuru düşünülmüş.

8 aydınlatma tasarımcısı var. Japonya’dan Kaori Umeda/Kazuaki Nakajima, Almanya’dan Jan Dinnebier/Jan Blieske, İskoçya’dan Iain Ruxton, İsveç’ten Helena Björnberg, ABD’den Derek Porter ve İspanya’dan Birgit Walter… İki grubun başında beraber çalışmaya karar vermiş iki aydınlatma tasarımcısı olacak. Her biri kendilerini tanıtıyor ve proje alanlarından kısaca bahsediyor. Daha sonra salondaki herkes tek tek kendini tanıtıyor. Tanışma faslı bu şekilde tamamlanınca sıra proje alanlarını gezmeye geliyor. Proje alanlarına yürüyerek ulaşıyoruz ve bir de buralarda aydınlatma tasarımcılarını dinliyoruz. Projelerini pazarlamak tasarımcılar için önemli çünkü sonuçta tüm katılımcılar istedikleri projede çalışma şansına sahip. Yol boyunca tasarımcıların her biri ile konuşup tanışmaya çalışıyorum.

Gezi tamamlanınca konferans salonuna geri dönüyor, seçimlerimizi yapıp 3 tercihimizi yazıyoruz. Her grubun minumum insan sayısı belli olduğundan bazılarımız 2. veya 3. tecihlerimize de atansak herkes süreç sonunda çalışacağı yeri, kişileri ve aydınlatma tasarımcısını belirlemiş oluyor.

Şimdi kaynaşma zamanı!

New York’ta bulunan Parsons School of Design’in direktörü Derek Porter’in grubunu seçiyorum. Ekipte 6 isveçli, 2 norveçli ve 1 italyan var. Bunlardan ikisi mimar, biri şehir planlamacısı, dördü aydınlatma tasarımı öğrencisi, ikisi ise sahne tasarımı öğrencisi… Kısa tanışma faslı sonrası çalışma alanımızı daha ayrıntılı gezmek üzere yola koyuluyoruz. Projemiz yaklaşık bir kilometre uzunluğunda bir caddenin aydınlatılması. Cadde boyunca bol bol fotoğraf çekiyor ve sohbet ediyoruz. Mimari olarak öne çıkarılabilecek öğeleri, dikkat çeken yapıları anlamaya, işimizi kolaylaştıracak veya zorlaştıracak unsurları belirlemeye çalışıyoruz. Caddenin temel rolü projeler arasında köprü görevi üstlenmek ve ziyaretçilere yön göstermek ancak bunları yaparken bu süreyi estetik olarak da tatminkar bir şekilde geçirmemeleri için bir sebep yok! Işık enstalasyonları ile bu yürüyüşü anlamlı kılmak bizim görevimiz.

Bu bir hafta boyunca mekik dokuyacağımız 3 yer var. Proje alanı, tüm armatürlerin bulunduğu depo ve toplantılarımızı yapacağımız çalışma odamız. Önce depoyu ziyaret ediyoruz. Depo PLDA tarafından sponsorlardan temin edilen parasal değeri toplamda yüksek bir rakama ulaşan armatürle dolu. Anlayacağınız tam bir cennet. Bir kamyonla Almanya’dan yola çıkıp geldiler ve PLDA teknik asistanları kontrolünde de olsa hepsi emrinize amade…

Daha sonra odaya geçiyoruz. Araştırma yapıp fikirlerimizi tartışacağımız daha sonra ise bu fikirleri çizimlere dökeceğimiz bir alan çalışma odası. Odamız diğer gruplarla beraber ortak bir bina içerisinde. Karargah denebilir. Tüm ihtiyaçlar düşünülmüş, scanner, printer, bilgisayarlar, internet bağlantısı, mutfak, lavabo…

İlk olarak Derek, genel olarak tasarım ile ilgili süreçlerden bahsediyor. Tasarımın beslendiği elementleri, olması gereken bakış açısını, dikkat edilmesi gerekenleri. Sonra herkes projeyle ilgili fikirlerini paylaşıyor. Cevabını aradığımız soru şu: İnsanlar bu caddeyi yürürken ne hissetmeliler? Ya da biz onların ne hissetmesini istiyoruz? Aydınlatma tasarımının temel sorusu, gece kullanıcı ile mekan arasında nasıl bir etkileşim olacak?

Karar vermeden önce bir de karanlıkta caddeyi görmek istiyoruz. Caddenin varolan ışıklarını anlamaya çalışıyoruz. Sokak ışıkları, cadde etrafındaki yapıların aydınlatması her biri tasarımı etkileyecek öğeler. Fotoğraf çekmeye ve tartışmaya devam ediyoruz.

2-3-4. gün: Konsept – Deneme – Bitiriş

İkinci gün öncelikle alanın haritasını çıkarıyoruz. Harita üstünden tartışırak 1 km’yi bulan cadde içinde aydınlatılacak öğeleri belirlememiz ve buna göre gruplara bölünmemiz gerektiğine karar veriyoruz. Bu öğeleri belirlerken mimariye ve amacımıza konsantre oluyoruz. İlk refleks; tur bir yerden başlamalı, bir başlangıç noktası belirtmeliyiz. Çünkü ne kadar bir yürüyüş parkuru düşünülmüş olsa da hayali bir şeyden bahsediyoruz, ve gerçekleştirmek bize düşüyor. Bu noktada ziyaretçilerimize “hoşgeldin” demeliyiz. Cadde girişindeki karşılıklı iki ağaç dikkatimizi çekiyor. Ağaçlar arasından geçerek turun başlayabileceğini düşünerek öğenin adını belirliyoruz. “Geçit” (Gateway).

Bu başlangıç sonrası hemen ilk projeyi görecekler, sonra ikinci projeye yürüyecekler. Yürüyüş sırasında ilk bakacakları alan yolun sağında kalan ağaçlık bölge. Ağaçlar çok sık değil, boyları farklı ve düzensiz bir yapısı var. Bu yapı bize gizemli bir ortam yaratarak ilgiyi buraya çekme fikrini veriyor. İşte ikinci öğe “Büyülü orman” (Magical Forest).

Ağaçların bittiği yerde yol kıvrılarak ilerliyor ve düzleştiği noktada karşınıza bütün ihtişamı ile bir ağaç çıkıyor. Ağaç o kadar baskın ki insanları yönlendirirken kullanılmak üzere kararımızı almak uzun zaman almıyor. Bir simge gibi duruşu bize üçüncü öğenin ismini veriyor. “Simge” (Icon)

Simgeyi takip eden yol daha dar. Solunda iki metre arayla dizili kısa ağaçlar varken, sağ tarafında sokak lambalarının böldüğü elli metre boyunca, bir-bir buçuk metre boyunda bir bitki örtüsü kaplı. Dördüncü öğe bu bölge. “Çit” (Hedge). Sonrasında çıplak bir alan var sadece sokak lambaları ve asfalt yol. Beşinci öğemiz de bu yol. “Veranda” (Porch).

İkinci proje gezildikten sonra artık aynı yoldan ziyaretçiler dönecek ve üçüncü projeye ilerleyecekler. “Veranda” ve “çit”i geçtikten sonra sağa giren patikadan devam etmeleri gerektiğini vurgulamamız gerekiyor. Bu patika başlangıcında bulunan sıralı üç ağacın bunun için biçilmiş kaftan olduğuna karar veriyoruz. Altıncı öğemiz “Dönüş” (Turn).

Alt gruplara ayrılarak öğeleri paylaşıyoruz. Şimdi bu fikirleri uygulama ve deneme zamanı!

Perşembe akşamı tüm kablolamalar da dahil olmak üzere çalışmanın bitmesi gerekiyor. Ve toplam 3 gecemiz var. Depoya giderek ürünler seçiyoruz. Akşam ilk denememizi yapıyoruz.

Tüm ekip ne istediğini aşağı yukarı biliyor ancak ürünleri kullanarak ne elde edeceğimiz net değil! İlk gecemiz İsveç soğuğunda geçirilen 4-5 saat ve hayalkırıklığı dolu. Kağıt üstünde karşımıza çıkmayan problemlerimiz var. Örneğin sokak ışıkları her grubu çok rahatsız ediyor. O kadar donuk ve sert ki en baskın ışık olarak her yerde karşımıza çıkıyor. Hareket alanımızı kısıtlıyor. Cadde boyunca bir çok noktada ya kapatmaya ya da filtrelemeye karar veriyoruz. Gece boyunca hazır bulunan belediyeden teknik destek, iki kere gelen sıcak çikulata ve muz takviyesi ve kablolama, elektrik konularında bizlere destek olan teknik öğrenciler işimizi kolaylaştıran etmenler…

Üçüncü gün (Çarşamba) erkenden buluşuyoruz. Dünkü denemeler sonrası bazı noktalar netleşiyor. “Geçit”’ve “Dönüş”’te sıcak, hoş geldin diyen kırmızı tonları, “Simge”’de ise dikkat çekmek için yeşil kullanılacak. Sokak lambaları 3 kat filtrelenecek ve yarıya yakını kapatılacak. Filtreler lambaların içine yerleştirileceğinden, bir lamba örneği üzerinden 75 tane filtre kesmemiz gerekiyor. “Veranda” yanında bulunan restoran ışıkları çok fazla parlama yapıyor, sahibi ile konuşup bazılarını kapatmalıyız. Büyülü orman’da projektör açısından eksiklerimiz var, 75 Watt’tan 250 Watt’a kadar uzanıyor ihtiyaçlarımız. Eksikleri çıkarıyoruz. “Çit”’te ise sokak lambalarına projektör yerleştirmemiz lazım ve bunun için özel bir mekanizma kurmalıyız. Mekanizmayı çizip tahtalardan inşa edeceğiz. Yine “çit” için bitki örtüsü altlarına yerleştirmemiz gereken flöuresanlara ihtiyacımız var. Renk konusu özellikle bir sorun. Sokak lambaları ile 5’e bölünen bir alan “çit”. Düzensiz mi olacak, yoksa her lamba sonrası aynı renkler tekrar mı edecek sorusuna cevap bulmalıyız.

Gündüz yapılan yoğun bir çalışma sonrası hazırız. Yağmur başlaması herşeyi zorlaştırıyor. Bizi uzun bir gece bekliyor. “Geçit” karşılıklı olan iki ağaç arasındaki boy farkı etkiyi azaltıyor. Denemeler başarısız olunca uzun olanı aydınlatmaya karar veriyoruz. “Büyülü orman”da projektörlerin ağaçlara yerleştirmesi işleri yavaşlatıyor. Ancak belediyeye ait özel bir araç merdiveni ile çalışılabiliyor ki aynı araca lambaların filtrelenmesinde de ihtiyacımız var. “Dönüş”te 3 ağacın üzerine projektörlerin her birinin bir diğerine göre 25 cam daha aşağıda olacak şekilde yerleştirilmesi ve böylece uzaktan bakıldığında diğer projenin yönünü gösteren bir ok elde edilmesine çalışılıyor. Ve yine aynı araca ihtiyacımız var. Araç gruplar arasında mekik dokuyor. “Çit” için bitki örtüsü üzerinde mavi ve yeşilin karışımı, her lamba dibinde de sıcak renklerin elde edilmesi sonucuna ulaşıyoruz. Ancak ikinci proje sonrası dönüş yolunca lamba direkleri üzerindeki spotlar kamaşma yapıyor. Kamaşmayı önlememiz lazım. Yarın öğlen spotlara eklentilerimiz olacak. Kablolamalarımız ve ayrıntılar ile çalışmalar 3’e kadar sürüyor. Hepimiz bitkiniz. Yarın akşam belediye yetkilileri, PLDA temsilcileri ve organizatörler eşliğinde projeleri gezecekler ve resmi olarak projeleri teslim alacaklar. Gece sonunda özellikle “çit” ve “büyülü orman”da ufak tefek eksiklerimiz var ancak proje neredeyse bitmiş durumda.

Yarın sabah yine erken buluşuyoruz. Gün içinde eksikliklerin tamamlanması ve Cuma günü konferansta sunulmak üzere sunumun hazırlanması gerekiyor. Bir kısım depoda bir kısım sahada son eksikler üzerine çalışırken ben de yapacağımız sunumu hazırlıyorum. Görsellerin toparlanması, genel hatların çizilmesi ve 10 dakikalık sunum haline getirilmesi tahmin ettiğimden fazla zaman alıyor. Ancak dışarıda dondurucu soğuk varken karargahta çalıştığım için şanslılar arasındayım!

Gece dokuz gibi resmi teslim gerçekleşiyor. Sonuç tatmin edici! Bu kadar kısa zamanda ortaya çıkan enstalasyon hepimiz için gurur kaynağı.

“Geçit” tek kanadını kaybetmiş de olsa bütün ihtişamı ile misafirlere “hoşgeldin” demeyi başarıyor.

“Büyülü orman” biraz da “Lord of the rings” filminin etkisi ile gizem ihtiyacımıza cevap veriyor. Farklı ışık renkleri ve seviyesi ormana derinlik katıyor.

“Simge” caddenin başından görülecek kadar kuvvetli bir yeşile sahip. Ormanın bitişinde insanların kaybolmayacakları kesin!

“Dönüş” ise yön gösterme görevini hakkıyla yerine getiriyor.

5. gün: Konferans – Açılış – Eğlence

Konferans günü salonda Avrupa’nın çeşitli şehirlerinden gelen yaklaşık yüze yakın katılımcı vardı. “Manzara aydınlatmasının elemanları, ışık + doğa – uzaklık ve yakınlık ” konulu konferans biraz da klasik olarak açılış konuşmaları ile başladı. Konuşmaları takiben “Lights in Alingsas” etkinliği hakkında liseli gençler tarafından hazırlanan videoyu izledik. Video sayesinde etkinliği, halkın gözünden görme fırsatı yakaladık. Sokak röpartajları ve rakamlar ile ise workshopun şehrin ekonomisine getirdiği canlılığı gördük. Daha sonra her grup sunumunu gerçekleştirdi ve soruları kabul etti. Özellikle sunumda projelerin bitmiş hallerinin gösterilmemesi istendi. Daha çok çıkış fikirlerimizi, yaşanan süreçleri, hangi noktalara dikkat ettiğimizi ve ne gibi sorunlarla karşılaştığımızı anlattık. Sahnede projenizi savunmak da workshopun öğretici ve önemli bir parçasını oluşturuyordu. Aydınlatma tasarımcılarının yaptığı sunumlar ile son bulan konferans sonrası, bu yorucu haftada ilk defa iki – üç saatlik bir dinlenme şansı yakaladık ve şehrin ayrı köşelerine dağıldık.

Akşam yedi gibi şehrin meydanında açılış için düzenlenen etkinlikler vardı. Meydanda gerçekleşen konser, bugüne kadar yapılan workshopların görüntülerinden oluşan sergi, dans gösterileri, konuşmalar, her biri meydanı dolduran insanların açılışa hazırlanması içindi. Dokuz gibi ilk tur için start verildi. Bu tur esnasında her grup gibi bizde projemiz başında bekleyerek halka ve meraklılara bilgi verdik. Bu iki saat, konferansta gösterilen videoyu doğrular gibi, workshopların halk üzerindeki pozitif etkisini görmek için inanılmaz bir fırsattı. Çok farklı yaş grubundan insanların ilgisini görmek, ilginç sorularına cevap vermek, katılımın bu kadar yoğun olması gelenekselleşen workshopun başarısını ispatlar nitelikteydi…

Ve sıra en sonunda eğlenceye geldi!

Saat 10’da tüm katılımcılar kokteyl ve konser için biraraya geliyoruz. Emeği geçen herkesin biraraya geldiği ve bir anlamda haftanın yorgunluğunu attığı bir parti veriyoruz. Seksenlerin rock’n roll klasikleri eşliğinde dans pistini karışlıyoruz. Bir haftadır beraber geceli – gündüzlü çalıştığınız insanlarla eğlenmek ise ayrıca keyifli!

6. gün: Elveda

Cumartesi kısmen makul bir saat olan onbir gibi buluşup sertifikalarımızı alıyoruz, hafta ile ilgili kritiklerimizi PLDA yetkilileri ile paylaşıp tabii ki bolca e-mail alışverişi yapıyoruz. İlerde de görüşme temennileri ile öğle üzeri, bu kısa sürede ortaya çıkardığımız çalışmalarımızı fotoğraflar haricinde bir daha da görmemek üzere şehirden ayrılıyoruz. Ben aydınlatma tasarımının en keyifli kısmı olarak gördüğüm projeyle kurulan duygusal bağ hakkında düşünürken sizlere de bu seneki workshop ile ilgili bazı rakamlar vererek bitirmek istiyorum yazıyı:

Alingsas belediyesinin tanıtım faaliyetleri sayesinde

1 ay içerisinde yaklaşık 75.000 kişi projeleri ziyaret etti.

Proje için 4.200 metre kablo çekildi.

250 armatür yerleştirildi.

370 saat açık kaldı.

24.000 watt enerji harcandı.

224 rehberli gezi oldu.

PLDA İstanbul Workshopu 2009 veya 2010… Böyle bir etkinliğin şehre katkılarını gözlerimle gördükten sonra bu konuda çok daha netim: olmalı, olacak! En azından biz bunun için çalışıyoruz…

Resim galerisi:

	<style type="text/css">
		#gallery-1 {
			margin: auto;
		}
		#gallery-1 .gallery-item {
			float: left;
			margin-top: 10px;
			text-align: center;
			width: 25%;
		}
		#gallery-1 img {
			border: 2px solid #cfcfcf;
		}
		#gallery-1 .gallery-caption {
			margin-left: 0;
		}
		/* see gallery_shortcode() in wp-includes/media.php */
	</style>
	<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-3880 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-29.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-43.JPG'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-29.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-42.JPG'></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-41.JPG'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-40.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-39.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-33.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-38.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-34.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-37.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-36.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-35.JPG'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-37.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-34.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-38.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-33.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-32.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-40.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-31.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-30.JPG'></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-29.JPG'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-28.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-27.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-44.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-26.jpg'></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-25.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-46.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-24.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-47.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-23.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-22.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-49.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-21.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-20.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-51.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-19.JPG'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-18.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-53.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-17.JPG'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-54.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-16.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-15.JPG'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-14.jpg'></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-13.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-12.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-11.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-60.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-10.JPG'></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-9.JPG'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-62.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-8.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-63.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-7.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-6.jpg'></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-5.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-66.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-4.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-67.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-3.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/plda-atolye-calismasi-workshop-nedir/image-68.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2007/12/alingsas-workshop-2007-2.jpg'></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" />
	</div>

Geçen üç yıl ve rakamlar

Sat, 01 Dec 2007 00:00:00 GMT

PLD Türkiye, elinizde bulunan 2007’nin bu son sayısı ile üçüncü yaşını doldurmuş bulunuyor. 2004 senesinin ekim ayı gibi çalışmalarına başladığımız dergimiz, hepimiz için anlamlı olduğunu düşündüğüm bir kararla 2005 yılı başından itibaren Türkiye’de de yayımlanmaya başladı. Geçen bu üç yılı rakamlarla ifade edersek… 18 farklı tema ile 18 sayı yayımlamışız. Bu 18 sayı içinde toplamda yurtiçi ve yurtdışından 173 adet proje, 51 adet görüş yazısı, 181 adet yeni ürün tanıtımı kendine yer bulurken okuyucularımız 0 adet “x” firmasının satış müdürü röportajı veya 0 adet “x” firmasının bayi toplantısı haberi ile karşılaşmışlar.

Bu rakamlar ışığında altını çizmek istediğim nokta şu: PLD Türkiye sektörel bir dergi değildir. Ömrünü yayımlandığı iki aya sıkıştıracak bir dergi hiç değildir. Profesyonel Aydınlatma Tasarımcıları Derneği’nin resmi yayın organı olan dergi dünyada Türkçe dışında İngilizce, Almanca ve Çince olmak üzere toplam dört dilde yayın yapmaktadır.

Klasik dergicilik yapmadan, aydınlatma tasarımcılığı mesleğinin bilinirliğini artırmak, aydınlatma tasarımının bir değer olduğunu herkese kanıtlamak ve konu ile ilgili tartışmalar için başlangıç noktası oluşturmak gibi amaçlar ile ortaya çıkmıştır. Zaten bu nedenle de yayıncı olarak bizler fotoğraflardan içeriğine, baskı kalitesinden reklamlarına kadar her noktaya önem verip belli bir çizgi üzerinde olması için özen gösteriyoruz. Ancak ve ancak yakalanan bu çizgi ile derginin ömrünü ve saygınlığını artırabileceğimizi de biliyoruz.

Bugün 2005 yılı başına göre aydınlatma tasarımcısı ile çalışması gerektiği gerçeği ile tanışan mimar, müteahhit ve sermaye sahibi sayısı arttıysa, kendine aydınlatma tasarımcısı demeye karar veren, bu konuda cesareti artan insanlar varsa, meslek ile tanışan ve ilerde bu meslek ile ilgili hayal kurmaya başlayan öğrenciler varsa, proje yayınlatmanın iyi bir pazarlama aracı olduğunun farkına varan firma sayısı ile beraber profesyonel fotoğraf çekimi yaygınlaştıysa, pazarın büyümesi ile beraber sektörde çalışacak profesyonellere olan ihtiyaç her geçen gün artıyorsa, tüm bunların sonucu kıvrak Türk zekası ve kopyala-yapıştır mantığıyla ortaya çıkan birçok başka yayın varsa tüm bunların hepsinde dergi olarak bizim büyük bir payımız olduğunu biliyoruz.

Yukarıdaki ifadeler iddialı gelmiş olabilir. Bu durumda “Şöyle bir projemiz var ve bir aydınlatma tasarımcısı ile çalışmak istiyoruz, Türkiye ve Dünya’dan önerileriniz olabilir mi?” ya da “Yazınızda okudum, Türkiye’de de bağımsız aydınlatma tasarımı danışmanlığı yapan ofisler varmış, şöyle bir projem var. Tanışmak, çalışmak isterim” diyen mimarlar, “İsveç’te aydınlatma tasarımı üzerine master yapmak istiyorum. Burs ve referans konusunda yardımınıza ihtiyacım var.” ya da “Mimarlık öğrencisiyim. Aydınlatma tasarımı ile ilgileniyorum. Derginizde staj yaparak kendimi bu konuda geliştirmek istiyorum” diyen öğrenciler, “Düzenlediğiniz seminere katıldım. Firma olarak Türkiye’den de aydınlatma tasarımcılarının yetişmesi için elimizden geleni yapmak istiyoruz.” ya da “Profesyonel fotoğraf çekimi için yardıma ihtiyacım var. Önerebileceğiniz isim var mı?” diyen firma yetkilileri olduğunu söylemem de sizleri şaşırtacaktır.

Bu noktada bu üç yılın, etkinliklerin, tartışmaların, derginin gerçekleşmesini sağlayan, ilk günden beri bizlerden desteklerini eksik etmeyen herkese, tüm dostlara teşekkür ederim. Ancak tüm bu yapılanlara rağmen daha yolun başında olduğumuzun, meslek ve sektör için yapılması gerekenler listesinin uzunluğunun farkındayım. Gerçekleştirdiğimiz iki seminer de aydınlatma tasarımı ile ilgili yapılan bu tür etkinliklerin önemini ve bu konudaki açlığı gösteriyordu. Şimdi yenilerini, hem de her seferinde yenileyerek ve yenilenerek yapmamız gerektiğini de biliyorum. Yani yapılacak çok şey var dostlar… El ele, hep beraber…

5 Aralık’ta Santralistanbul

Mon, 01 Oct 2007 00:00:00 GMT

Hareketli geçen iki aylık bir dönemi geride bıraktım. Önce Alingsas şehrinde düzenlenen PLDA atölye çalışmasına (ya da resmi adı ile “Lights in Alingsas”) katıldım. Çok yorucu ancak bir o kadar da zevkli geçen, aydınlatma tasarımı pratiğinin iliklerime işlediği o 5 günü (daha fazla ayrıntıya girmiyorum çünkü önümüzdeki sayı edindiğim izlenimleri anlatacağım bir yazı olacak.) yaşadıktan sonra dünyanın bu çaptaki ilk uluslararası konferansı olan Professional Lighting Design Convention (PLDC) için Londra’da bulundum. 1200’e yakın aydınlatma tasarımı profesyonelinin biraraya geldiği unutulmaz bir organizasyon oldu. Konferansa dair hemen hemen herkesin katıldığı eleştiri (ya da eleştiriden ziyade yorum diyelim) bizi zorunda bıraktığı seçimlerdi. Şöyle düşünün: aynı anda 4 konuşmacı dinleme şansınız var ve hepsi birbirinden ilginç konularla ilgili… Bir konuşmacıyı dinlerken aklınızda diğer konuşma ve ayrıntıları… Sonuç olarak, tüm organizasyon bir başarı hikayesiydi. Bu organizasyon ile ilgili tüm ayrıntılar bir sonraki sayımızda…

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü ve PLD Türkiye olarak bu seneki ikinci organizasyonumuza evsahipliği yapıyoruz. 05 Aralık Çarşamba günü Santralistanbul’da gerçekleşecek etkinliğimizin adı: Şehir, Mimarlık ve Aydınlatma Tasarımı Semineri. Seminerle ilgili tüm ayrıntıları hazırladığımız ilanda bulabilirsiniz. Kendini aydınlatma tasarımı dünyası içinde gören herkesi bu toplantıya bekliyoruz. Her zaman söylediğimiz gibi aydınlatma tasarımı ile ilgili bilinç düzeyinin artırılabilmesi için bu tür etkinliklerin gerekliliği ortada. Biz de dergi olarak, bu düşünceyle aydınlatma tasarımı kavramının tartışıldığı ortamları yaratmaya devam edeceğiz.

Yanlış tasarlanmış ışık, sağlığımıza, psikolojimize, bedenimize yani kısacası hayatımıza yönelik bir tehdittir. Günümüzün çoğunu kapalı kapılar ardında, güneş ışığından yoksun yapay ışıkla aydınlatılmış ortamlarda geçiren insanlar olarak bu gerçeği görme zamanımız çoktan geldi. Yaşam kalitemiz, güneş ışığı eksikliğini onu taklit ederek gidermeye çalışan aydınlatma tasarımı ve elemanlarının başarısına bağlı. İşte dergimizin bu sayısı bunu anlatmaya, göstermeye ve ispatlamaya çalışan yazı ve araştırmalardan oluşuyor. Aydınlatma tasarımı ve sağlığın ilişkisini masaya yatıyoruz özetle.

Ancak ışık kadar önemli bir başka faktör de var sağlığımızı etkileyen: ses. Çoğu zaman anlamsız bir gürültü kirliliği içinde yaşadığımızın farkında bile değiliz. Stres yüklü şehir yaşantımızı tamamen çekilmez hale getiren gürültülerin başında da kornalar geliyor. Yaş, eğitim durumu, kültür seviyesi gözetmeden bir çoğumuz direksiyon başında kornayla fazlaca samimiyiz. Bir iletişim yolu, sabırsızlık göstergesi, küfür etme yöntemi olmuş korna ve bir çoğumuz bu kötü alışkanlığı kabullenmişiz. İşte sırf bu kabullenmişliğe isyan ederek ajansımızdan ben ve İsmail Dindar arkadaşım “Boşa Korna Çalma Kampanyası”nı başlattık. Tüm ayrıntılar ve destek için www.bosakornacalma.com

Chartres en Lumières! “Işık”la elde edilen bir başarı öyküsü…

Mon, 01 Oct 2007 00:00:00 GMT

Chartres, Paris’e 80. km uzaklıkta, 42000 nüfuslu ufak bir fransız şehri.

UNESCO Dünya Mirası listesi içinde bulunan muhteşem Katedrali ile genellikle Paris’liler tarafından haftasonu turizmi şeklinde ziyaret edilen şehir 2003 yılından beri kendinden, katedrali yanında, farklı bir şekilde de söz ettirmeyi başarmış. LUCI (Lighting Urban Community International)’ın Paris’te düzenlediği “City Under Microscope” etkinliğinde tanıştığım Chartres Belediyesi Başkan Yardımcısı Laurent Lhuillery’nin anlattıkları ilginç.

Öncelikle rakamlara bırakalım sözü. Geçen sene Chartres şehri toplam 2,1 milyon turiste ev sahipliği yapıyor. Hesaplamalara göre bunlardan 600.000’i şehre “ışık” sayesinde geliyor. Sadece festivalin son iki günü 150.000 ile 180.000 kişi ziyaret ediyor şehri. Her gelen turistin şehirde belli bir harcama yaptığı düşünülürse, bu ufak şehir ve ekonomisi için bu rakamların öneminden bahsetmeme gerek yok sanırım.

Şimdi söz sırası bu başarının mimarlarından Lhuillery’de.

Bize biraz “Chartres en Lumières” (Işıklar altında Chartres) etkinliğinden bahsedebilir misiniz?

“Chartres en Lumières”, mirasın tarihine duyulan saygıyla gerçekleştirilen ve bu mirasın ortaya çıkarılması adına yapılan bir faaliyet. 2003 yılından beri, şehir birkaç ay ışıklar altına alınır (2007 senesi için 13 Nisan – 22 Eylül) ve sonunda yapılan, bir sonraki sene aydınlatılacak eserlerin tanıtıldığı bir ışık festivaliyle kapatılır.

Son iki gün (21 ve 22 Eylül), aynı zamanda Fransa’nın her yerinden gelen grupların katıldığı bir sokak sanatları festivalidir.

Bu organizasyon fikri nasıl doğdu? Amaçlanan neydi?

Chartres’ın bir festivale, insanları bir araya getirecek bir vesileye ihtiyacı vardı. Şehrimizin vitrayları dünya çapında ünlüdür. Üstelik ayrıcalıklı bir mirasa da sahipiz. Bizim de aklımıza ışıkla bu mirası bir şekilde birleştirme fikri geldi. “Chartres en Lumières”de böyle doğdu.

Amaç Chartres’lılarda bir olay adına buluşma isteği yaratmak idi. İlk senenin başarısı bu aydınlatma etkinliğinin uzatılmasını sağladı. Çok yatırım yapmamız gerekti ama bugün getirilerini almaya başladık. Bu aydınlatmaları görmek için Chartres’a gelen çok sayıda turist var. “Chartres en Lumières” ile gerçekten turistik bir ürün yarattık. Bugün ziyaretçiler sabah katedral için akşam ise aydınlatmalar için geliyorlar.

Sonuçları nasıl değerlendiriyorsunuz? Özellikle de baştaki beklentilere göre baktığınızda…

Sonuçları çok çeşitli. Öncelikle Chartres’lılar şehirleriyle gurur duyuyorlar. Onu keşfediyorlar ve güzel şehirlerinin ilk savunucusu oldular ki bu da çok değerli. Birçok insan akşamları şehirde geziyor. Teraslar dolu, restoranlar çalışıyor, oteller genelde full. Yani bunun aynı zamanda şehir için ekonomik bir getirisi var.
İlk zamanlarla bugünü karşılaştırdığımız zaman, çok öğrendiğimizi söyleyebilirim. Dünyanın her yerinden daha çok turist çekebilmek için iletişimimizi geliştirdik. Bu festivali değerlendirmek için yaklaşımımızda daha profesyoneliz. Bunu da artmaya devam eden ziyaretçi sayısıyla hissediyoruz.

İyileştirmeler yapıyor musunuz? Başladığınız ilk güne göre neler değişti?

Aslında çalışmalarımız hakkında eleştiri yapmayı seviyoruz. Bu ilerlememizi ve ileriki seneler için sorular sormamızı sağlıyor. Dünyada bu şekilde bir miras değerlendirmesini bu kadar çok mekânda ve bu kadar uzun bir dönemde yapan tek şehiriz. Bugün öncesinden daha çok tecrübeye sahibiz, bu da bizim geleceği daha sağlıklı bir şekilde öngörebilmemizi sağlıyor. Rekabetin sağlam ve ziyaretçilerin titiz olmasından dolayı her sene kendi kendimize sorular sormamız gerektiğinin bilincindeyiz.

Bu sene 21 ve 22 Eylül’de dört yeni mekan daha aydınlatılmış olacak. Bu sene ziyaretçileri şaşırtmak bize düşüyor. Bütün sene boyunca bu konuda çok çalışacağız. 21 ve 22 Eylül’de sizi de Chartres’a bekleriz.

Bu ışığın ve ışıkla yapılan planlı çalışmanın başarısıdır. Işık bir hazine ve kendini keşfedecek akıllı yatırımcıları bekliyor. Işığa güvenen herkes gün geçtikçe çalışmalarının mevyesini topluyor. Chartres sadece bir örnek. Ancak başka örnekler de vermek mümkün. Mesela Aralık ayında Lyon’da düzenlenecek ışık festivaline katılmak ister misiniz? İsteseniz bile tüm otellerin 2-3 gün önce ve sonrası için dolu olduğunu üzülerek belirtmem gerekiyor. Sadece şehir merkezinde değil, Lyon’dan Grenoble’a kadar tüm oteller full. 1 yıla yakın süre öncesinden rezervasyonlar yapıldı ve şehir misafirlerini bekliyor. Artık bu potansiyelin farkına varmamız, şehirlerimizi, özelde konuşursak İstanbul’u, ışıkla anılan organizasyonlarla tanıştırmamız gerekiyor.

Bugün ışıkla anılan (Paris, Lyon, New York) şehir sayısı her gün artıyor. İstanbul’u da bu şehirler arasına sokmak ve aydınlatma konusunda örnek ve lider şehir haline getirmek hepimizin elinde. Çok çalışmamız gerekiyor. Evet. Ancak uzun vadeli, doğru planlamayla çalışmalarımızın meyvesini almamamız için hiçbir sebep yok.

Sonuç olarak, ekstra turizm geliri yaratmak mı istiyorsunuz? Size biraz “ışık” öneririm.

Resimler:

	<style type="text/css">
		#gallery-2 {
			margin: auto;
		}
		#gallery-2 .gallery-item {
			float: left;
			margin-top: 10px;
			text-align: center;
			width: 33%;
		}
		#gallery-2 img {
			border: 2px solid #cfcfcf;
		}
		#gallery-2 .gallery-caption {
			margin-left: 0;
		}
		/* see gallery_shortcode() in wp-includes/media.php */
	</style>
	<div id='gallery-2' class='gallery galleryid-3851 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/chartes-en-lumieres-2.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/chartres-en-lumieres-isikla-elde-edilen-bir-basari-oykusu/image-04.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/chartes-en-lumieres.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/chartres-en-lumieres-isikla-elde-edilen-bir-basari-oykusu/image-05.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/chartes-en-lumieres-3.jpg'></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/chartes-en-lumieres-4.jpg'><img width="150" height="150" src="/images/blog/emre-gunes/chartres-en-lumieres-isikla-elde-edilen-bir-basari-oykusu/image-07.jpg" class="attachment-thumbnail size-thumbnail" alt="" /></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/chartes-en-lumieres-5.jpg'></a>
		</dt></dl><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon portrait'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/chartes-en-lumieres-6.jpg'></a>
		</dt></dl><br style="clear: both" /><dl class='gallery-item'>
		<dt class='gallery-icon landscape'>
			<a href='https://pldturkiye.com/wp-content/uploads/2009/09/chartes-en-lumieres-7.jpg'></a>
		</dt></dl>
		<br style='clear: both' />
	</div>

Alingsas – Londra hattı

Wed, 01 Aug 2007 00:00:00 GMT

24 Ekim Londra Konferansı yaklaşıyor. Geçen sene yine bu zamanlar ilk olarak duyurmaya başladığımız bu konferans için son 1 ay içindeyiz. Her sayıda ilanına, tanıtımına yer verdiğimiz, aydınlatma camiası içerisindeki her sohbetimde bahsettiğim konferansa Türkiye’den ne kadar katılım olacağını, açıkcası, ben de merak ediyorum. Bağımsız aydınlatma tasarımcılığı mesleği için bir mihenk taşı olacak bu konferansta, 1000’in üzerinde meslektaş deneyimlerini ve bilgilerini paylaşmak için bir araya geliyor. Konferans programını ayrıntılı olarak bu sayımızda bulmanız mümkün. Size de önerim, programı tekrar incelemeniz ve hala konferansa katılım noktasında bir şey yapmadıysanız, harekete geçmeniz…

Konferans programında özellikle sağlık ile ilgili ayrıca bir başlığın açılması, bence anlamlı. Işığın insan üzerindeki psikolojik ve fiziksel etkilerini inceleyen araştırmaların sayısı her gün artıyor. Her biri doğru aydınlatmanın önemini anlatmak için hepimize verilmiş önemli birer koz olan bu araştırmaların sayısının artması, inanıyorum ki, aydınlatma tasarımının değerini ortaya koyan bir etmen olarak da karşımıza çıkacak. Doğru ışığa ihtiyacımız var. Bu yüzden aydınlatma tasarımı bir lüks değil, gerekliliktir. Ne kadar sevindirici ki artık bu tarz araştırmalar sayesinde, bu “gereklilik” kendini ispatlama aşamasında…

Önemli bir projeye ev sahipliği yapıyoruz yine bu sayımızda. Bozdoğan Kemeri. İki açıdan önemli buluyorum bu projeyi. Birincisi: Projenin, PLDA olarak desteklediğimiz değerleri savunan ve bağımsız aydınlatma tasarımı danışmanlığı yapan bir ofis (Effect) tarafından yürütülmesi. Bağımsız aydınlatma tasarımcılığı mesleğinin kabulü ve yaygınlaşması için bir mecra olarak ortaya çıkan dergimizde ilk defa böyle bir projeyi yayınlamak bizler için anlamlıydı. Bildiğiniz gibi Türkiye’de de bağımsız aydınlatma tasarımcılarının yetişmesi ve Effect gibi ofislerin açılması en büyük temennimiz. Dernek olarak tüm çabalarımız da bu yönde. İkincisi ise bu yılın başında tam olarak çalışmalarına başlayan İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü tarafından tamamlanan ilk proje olması. Özellikle tarihi yarımada, Taksim Meydanı, Galata Kulesi gibi birçok projenin de çalışılmakta olduğunu biliyoruz. 2010 Kültür Başkenti İstanbul için kalan az sürede yapılması gereken çok şey var. Bu nedenle tüm bu gelişmeleri, dergi ve dernek olarak üstlendiğim rolü bir yana bırakın, bu şehirde yaşayan biri olarak bile çok sevindirici buluyorum.

Bu yazıyı okuduğunuz sırada muhtemelen ben İsveç’te olacağım. 23-30 Eylül arası neredeyse “geleneksel” hale gelmiş, 1999 yılından beri her sene düzenli olarak düzenlenen Alingsas Workshop’una katılacağım. Alingsas İsveç’te bulunan 30 bin kişilik küçük bir şehir. Ancak vizyonu geniş bir kamu yönetimi sahibi olmanın avantajını aydınlatma konusunda İsveç’te hatta Avrupa’da öncü bir rol oynayarak yaşıyor. 2009 İstanbul Workshop’u için çalışmalarımızı sürdürdüğümüz şu dönemde önemli bir deneyim olacağını düşündüğüm bu atölye çalışması ile ilgili olarak gözlemlerimi gelecek sayımızda bulabilirsiniz.

Nerelerdeydiniz?

Fri, 01 Jun 2007 00:00:00 GMT

6 Temmuz günü İstanbul Bilgi Üniversitesi Dolapdere Kampüsü BS1 Konferans salonunda ışığı hayatının önemli bir yerine yerleştirmiş 100 kişi biraraya geldik. Kamu görevlileri, aydınlatma sektörü temsilcileri, mimarlar, akademisyenler ve öğrencilerden oluşan bir topluluktuk. İstanbul’da gerçekleşmesi durumunda hepimizin direkt olarak faydalanacağı bir etkinlik ile ilgili bilgilendik, sunumları ve tartışmaları dinledik, sorular sorduk.

Peki, ne öğrendik? Mesela PLDA’nın (Professional Lighting Designers’ Association) neden kurulduğunu öğrendik. Bugüne kadar neler yaptığını, 46 ülkeden 460 üyesi olduğunu öğrendik. 1999’dan beri Rotterdam, Lyon, Birmingham gibi şehirlerde gerçekleşen atölye çalışmalarının ne olduğunu, neye yaradığını anladık. 2009 senesinde İstanbul için de planlandığı haberini aldık. Sevindik… Derneğin ilki Londra’da olmak üzere, dünya çapında ofisler kurarak faaliyetlerini yerelleştirdiğini, buna istinaden PLDA Türkiye ofisi olarak bizlerin (temsilcisi olarak benim) tüm bu çalışmaları yürüteceğimizi müjdeledik. Eski tanıdık yüzler gördük, ne zamandır biraraya gelemediğimiz insanlarla görüşme şansı bulduk. Çay-kahve içip sohbet ettik. Ve günün sonunda aydınlatma tasarımı hakkında tartışmış, bu konuyu ve etkilerini bir şekilde masaya yatırmış insanlar olarak mekandan ayrıldık.

Peki, şimdi soru şu: böyle bir günün yaşanması sizin için ne anlam ifade ediyor? Ya da daha direkt sormak gerekirse bu sizce ne kadar önemli?

Bizce çok çok önemli ya da öyle olmalı.

Çünkü ışığı konuşmaya, tartışmaya ihtiyacımız var. Bunu yazmaktan da söylemekten de vazgeçmeyeceğim için tekrar etmekten sıkıntı duymuyorum. İçinde ışık geçen organizasyonlar düzenlemeliyiz. İnanıyorum ki birlikte ne kadar ışığın tartışıldığı etkinlikler düzenler, ne kadar doğru aydınlatma örnekleri sunar, ne kadar bunlar üzerine konuşmalar yaparsak, savunduğumuz değerlerin duyulmasını ve yayılmasını da o kadar sağlayabiliriz.

Dergi olarak kullanmaktan memnuniyet duyduğum bir söylemimiz var: “İyi aydınlatma tesadüfen olmaz, tasarlanır!” Bu mesajı halka, sermaye sahiplerine, mimarlara kısacası doğru aydınlatmayı talep edebilecek herkese aktarmak sadece ve sadece bizim elimizde. Bunun için gereken ise hepimizin beraber çalışması.

Eğer bir şekilde bu yazıyı sonuna kadar okuduysanız aydınlatma tasarımına, bunun mimariye, hayatımıza kattığı değere inanan, yaşamını da bu şekilde kazanan birisiniz ama buna rağmen 6 Temmuz Cuma günü bizimle birarada olma fırsatınız olmadıysa, bitirirken şu soruyu kendinize sormanızı istiyorum: Biz bir araya geldik, peki ya siz nerelerdeydiniz?

Tartışma Kültürü

Sun, 01 Apr 2007 00:00:00 GMT

Tartışma kültürü olan bir toplum değiliz. Tartışmayı sevmediğimizden değil. Ancak rakı sofrasında veya her gün kahvehanelerde memleketi kurtarmamız, ya da herhangi bir konu hakkında illaki bir görüşümüzün olması yetmiyor maalesef… En basitinden takım tutar gibi tartışıyoruz. Daha da kötüsü tartışmalarımız araştırmaya, bilgiye dayanmıyor. Temeli kulaktan dolma da olsa duyduklarımız, belli bir bakış açısı ile anladığımız ancak soruşturmadığımız bilgi parçacıklarına dayandığı için tartışmalarımız da bir sonuca ulaşmıyor. Bugün Boğaziçi Köprüsü aydınlatma projesi ile ilgili yaşananlarda bunun bir örneği. Harcanan rakamın karşılığının alınıp alınamayacağı veya ihale süreci tartışılabilir, ancak kullanılan renkler ile kazaya sebebiyet verecek veya intihara teşvik ediyor gibi yorumlar yapmak komik kaçıyor. Çünkü biraz araştırılsa henüz “default” olarak sürekli duracak renk ve görüntüye karar verilmediği, bu konu ile ilgili belediye bünyesinde karayolları, üniversiteler, mimarlar ve renk bilimcilerden oluşan bir komisyonun kurulduğu öğrenilebilirdi. Ayrıca proje kapsamında kullanılan LED teknolojisi sayesinde varolan tüm renklerin elde edilebileceğini, çeşitli senaryoların uygulanabileceğini bilmek de önemli.

Bütün bunları kenara bırakırsak, niteliği ne olursa olsun, çeşitli mecralarda bu konunun tartışılması güzel. Çünkü ışık ile yapılabilecekler bilinmiyor. Işığı ve yapabileceklerini konuşmaya ihtiyacımız var. Ne kadar ışık ve aydınlatma konusunda konuşur, tartışır ve etkinlikler düzenlersek, o kadar geniş kitleleri bilinçlendirebiliriz. Halkımızın aydınlatmaya ilgisini arttırmak ve doğruları göstermek aydınlatma sektörü olarak hepimizin görevi. Bilinçli bir halk talep edecektir. Mahallesinin, sokaklarının, meydanlarının, yani yaşadığı şehrin doğru aydınlatılmasını isteyecektir. Bundan dolayı Beyazıt Öztürk’ün kendi programında (ki büyük bir kitleye ulaşıyor) projeyi eleştirmesi veya Referans gazetesinde bir sayfa boyunca bu tartışmalara yer verilmesi beni çok mutlu etti. Artık yapılması gereken Karayolları, Aydınlık firması ve Philips’in, yani projede emeği geçenlerin, hep beraber proje doğrularını mümkün olan her mecrada tekrarlaması ve daha çok insana ulaşmaya çalışması. Biz de PLD olarak, projenin teknik detaylarına ulaşabileceğiniz ilk mecra olmanın gururunu yaşıyoruz.

LUCI (Lighting Urban Communities International) derneği ile dergimizin bir çok sayısında karşılaştınız. Daha iyi aydınlatma için deneyimlerin paylaşılması fikri ile ortaya çıktığı düşünülürse derneğin misyonunun doğruluğu ortada. Dünya üzerinde 60 belediyenin katıldığı bu oluşumda yer almak için İstanbul’da başvurusunu yaptı. Süreç devam ederken, LUCI’nin her sene 2 kere düzenlediği “City under microscope” etkinliği için İstanbul Belediyesi Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürü Muhammet Garip Bey ile beraber Paris’e davet edildim. Nisan ayında gerçekleşen etkinlik, içeriği ve katılımcıları ile çok ilginçti. İzlenimlerimi ilerleyen sayfalarda bulmanız mümkün.

PLD genel yayın yönetmeni Joachim bu yazısında aydınlatma tasarımcısı eğitimi ile ilgili görüşlerini paylaşmış. Şu anda dünya’da (buna Türkiye de dahil) aydınlatma tasarımcısı noktasında artan bir talep var. Buna katılmamak elde değil, ancak durumu Türkiye özelinde incelememiz gerekiyor. Bunun için de gelecek sayıyı beklememiz…

Işık, Enerji ve Yaşam Kalitesi

Thu, 01 Feb 2007 00:00:00 GMT

2. yılımızı kutladığımız 23 Şubat’ta İstanbul Modern’de bizleri yalnız bırakmayan herkese teşekkür ederek başlamak istiyorum. Hem sektörün biraraya gelmesini sağlaması, hem de tartışılan konunun güncelliği nedeni ile katılan herkesin de memnun ayrıldığı bir organizasyon oldu. O gün söylediğim gibi, bu sene için planladığımız ilk etkinlikti ancak sonuncusu olmayacak. Işık ve doğru aydınlatma ile ilgili öğrenecek ve tartışılacak çok fazla konu var. PLD Türkiye olarak bu tartışmalara zemin yaratmaya devam edeceğiz.

Sevgili Joachim oldukça tepkili. Avusturalya’da akkor elektrik lambasının (yani ampülün) kullanımının yasaklanması ile ilgili haber bu tepkinin sebebi. Özetle; küresel ısınmaya karşı yapılan teknik hesaplamalarda varolmayan bir haneden bahsediyor Joachim, yaşam kalitemiz. Işığın üzerimizdeki fiziksel ve psikolojik etkileri ile yaşama kalitemizi tanımlayan önemli bir kriter olduğu ise açık. Diğer yandan Kağan bey’in Acrolite olarak gerçekleştirdikleri projeleri ile ilgili bir yazısı var yine dergimizin ilerleyen sayfalarında. Acrolite ailesi olarak bütün çalışanların evlerinde kullandıkları tüm akkor elektrik lambalarını fluoresan lambalar ile değiştirdikleri anlatıyor Kağan bey ve tüm sektörüde bu konuda bir şeyler yapmaya davet ediyor. Şunu biliyoruz: Çok uzak olmayan geleceğin belli bir noktasında ampuller yasaklanacak. Sadece Avustralya’da değil, Avrupa ve başka yerlerde de. Bazı siyasetçilere göre, enerji tasarrufu sağlayan ışık kaynakları çok daha iyi lambalar. Ancak International Light Association, ILA (Uluslararası Işık Derneği) Başkanı olan Dr. Alexander Wunsch (Heidelberg)’in tespiti ilginç: “Tüme dayalı tıbbın bakış açısına göre, akkor lambaların kullanımının yasaklanması, eğer eşdeğer bir ışık kaynağı sunulamaz ise, bedene devlet tarafından zarar verilmesi anlamına gelecektir.” Konu tartışmaya açık…

Bu sayımızda Washington’da ana vatanını hatırlatan aydınlatması ile İsveç konsolosluğuna yakından bakıcağız. Amerika’nın Atlanta kentinde bulunan, mimarisi ile kendi başına bir sanat eseri olan, sanat galerisi “High Museum of Art”’ı gezdikten sonra ise tüm hayatını ışığı incelemeye adayan Claude Monet’in tablolarının Paris müzesinde nasıl ışık ile tekrar buluştuğunu göreceğiz hep beraber.

Türkiye’den yer verdiğimiz dört projeden üçü mağaza konsepti. Pierre Cardin D’Silva A.V.M. mağazası, Kanyon Alışveriş Merkezi’ndeki Harvey Nichols mağazası ile Bilstore mağazaları… Dördüncü ve son projemiz ise Zaman Gazetesi Genel Müdürlüğü.

Yüksek Mimar Öngüç Özgün ile Doç.Dr.Alpin Yener “Işık tüplerinin binalarda kullanımı”, Dr. Müge Göker “Doğal ışık ve mekana etkileri”, Dr. Banu Apaydın Başa ise “Konutta gün ışığı kullanımı” başlıklı yazıları ile katkıda bulundular 2007’nin bu ilk sayısına.

Her zamanki gibi ışığa dair bir çok yeni bilgiye ulaşabileceğiniz dolu dolu bir sayı hazırladık.

Şehir Master Planları, LUCI ve İstanbul

Fri, 01 Dec 2006 00:00:00 GMT

Bu sayıda şehir master planlarını ele alacağız. İlginç olan; yurtdışından konu hakkında içeriğin bize ulaşması ile İstanbul Belediyesine bağlı Şehir Aydınlatma Müdürlüğü’nün aktif hale gelmesi haberinin aynı günlere rastgelmesi. İstanbul için yapılması gereken, yapılabilecek bu kadar şey varken; güzel ve bir o kadar da önemli bu şehrin aydınlatmasının farklı birimler arasında (Karayolları Müdürlüğü, Park Bahçeler Müdürlüğü, İstanbul Büyük Şehir Belediyesi) bölük pörçük, kaybolmuş olması en çok bizi üzüyordu. Geçen yıl kurulmasına rağmen bu süreyi hazırlık dönemi olarak geçiren ve “vekaleten” bakılan Şehir Aydınlatma Müdürlüğü Ocak 2007 itibariyle kendi müdür ve ekibine sahip hale geliyor. Her yeni birim gibi toparlanması ve sistematik bir şekilde çalışması zaman alacaktır, buna şüphe yok. Ancak; müdürlüğün en basit manada koordinasyonu sağlaması bile İstanbul için çok daha doğru şeylerin yapılacağı bir dönemin işaretçisidir. Bölüm; senelerdir bir çok farklı platformda, bir çok farklı ağızdan duyduğumuz; “İstanbul Master Planı” ile hayata geçmeye hazırlanıyor.

Belediye ve ışık deyince akla ilk gelen dernek ise “LUCI”. Sıklıkla çalışmaları hakkında haber yaptığımız ve etkinliklerine yer verdiğimiz Lighting Urban Community International (LUCI), Dünya üzerinde 60’a yakın üye şehri olan ve bu şehirlerin bir araya gelerek “ışık” ile ilgili deneyimlerini paylaştığı ve yeni, doğru çözümleri aradığı bir forum. 2002 yılında Lyon’da düzenlenen “Işık festivali” ardından kurulan dernek her geçen gün büyüyor ve her sene yeni organizasyonlar ile etkinliğini arttırmaya çalışıyor. Işığın önemini kavramış ve onu en iyi şekilde kullanmak için biraraya gelip yeni yollar arayan belediyeler görmek umut verici. Tabii ki, yeni dönem ile birlikte İstanbul’un da bu derneğin bir üyesi olarak yerini alması için PLD Türkiye olarak çaba sarf etmeye devam edeceğiz.

Başucu kitabı olma özelliği ile gurur duyduğumuz dergimizin bu sayısında Liverpool ve Stutgart’in master planları ile ilgili tüm ayrıntılara ulaşabileceksiniz. Öyle ki; aydınlatma tasarımı yanında bu yatırımın ekonomik getirileri ile ilgili de söyleyeceklerimiz var. Sevgili Joachim’in “Master planları – Durum değerlendirmesi” yazısı ile Dr. Gökçen Firdevs Yücel’in “Kentlerde Aydınlatma Kullanımı ve Tasarımı” yazıları konu ile ilgili tüm bakış açılarını aydınlatıyor. İstanbul Kent Aydınlatma konsepti, Paris metrosunun yeni yüzü, Doha(Katar)’daki Khalifa Sport City projesi, Beyoğlu’ndaki Collins mağazası ve Ağustos Reklam Ajansı’nın yeni ofisi ise paylaştığımız diğer projeler…

Şu anda elinizde tuttuğunuz PLD Türkiye’nin 12. sayısı. Yani 2 ayda bir yayınlanan dergimiz bu sayısı ile 2. yılını dolduruyor. İkinci yaşımızı, 23 Şubat tarihinde İstanbul Modern’de kutlayacağız. Bekleriz…

Açık davet

Sun, 01 Oct 2006 00:00:00 GMT

Yıldönümleri önemlidir. Yenilikler de önemlidir. Bir de bu ikisi üst üste gelirse…

15 Aralık’ta Ağustos Reklam Ajansı olarak 10. yılımızı, PLD Türkiye olarak da 2. yılımızı dolduruyor olacağız. Ayrıca “yerimizde duramayıp” Koşuyolu’nda yeni bir ofise taşınma kararı alınca, heyecanlı olduğu kadar yorucu günler de geçirmiş olduk yılın son aylarında. Ama yeni yıla çabalarımızın meyvesini almış olarak, bir dizimizde 2 yaşındaki PLD, diğer dizimizde 10 yaşındaki Ağustos’la giriyor olmak bize bütün yorgunluğumuzu unutturacak!

Temamız: Kurumsal kimlik olarak ışık. Üstüne bu kadar düşünülen ve tartışılan kavramın ışık ve aydınlatma tasarımıyla olan ilişkisini inceledik bu sayımızda. Işığın kurumsal kimlik içinde kullanımı artık bir zorunluluk ancak kritik soru şu: Şehirlerimizi süslerken aynı zamanda kirletiyor mu? Pratik tasarım konusu olarak bu ikilem boylu boyuna tartışılıyor. Viyana’daki Uniqa kulesi, Amerika’dan Flex-System firmasının ödüllü deposu ve Çin’den Shiatzy Chen markası için yapılanlar, ışığın kuvvetini gözler önüne seren önemli projeler. Naomi Miller, insanın ışığa tepkisini kurcalıyor ve tespitleri önemli.

Türkiye’den projelerimiz de pırıl pırıl: Mevlana Kültür Merkezi, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, Efes Antik Kenti, Kayı Plaza (Antalya), Sun Plaza’daki Deloitte, Tyco Healthcare ofisleri ve Esenboğa Havaalanı terminal binası…

İlk defa geçen sayımızda ilanına yer verdiğimiz, bu sayımızda ise dergimizin arka kapağını ayırdığımız bir kongreden bahsetmek istiyoruz size: Küresel olarak düzenlenen ilk aydınlatma tasarımı kongresi olan Professional Lighting Design Convention (PLDC).

En azından 3 senede bir tekrarlanması düşünülen, 25-27 Ekim 2007 tarihlerinde Londra’da gerçekleşecek olan kongre, PLD International’ın da yayımcısı olan Via-Verlag ile Avrupa Aydınlatma Tasarımcıları Derneği (ELDA+) tarafından ortaklaşa düzenleniyor. Kongre ilk kez düzenlenmesinden çok, çapı nedeniyle önemli kabul ediliyor. Aydınlatma tasarımı dünyasının tüm aktörleri, firmaları, ürünleri, dernekleri ve eğitim kurumları orada olacak. Biz de PLD Türkiye olarak, bu kongrede Türkiye’nin de aydınlatma tasarımcısı, üreticisi, öğrencisi, kısacası aydınlatma ailesinin tümü ile bulunması için elimizden geleni yapacağız. Bu yüzden buradan ilk olarak, daha sonra belki farklı platformlarda tekrarlamak üzere, ışığı hayatının orta yerine koymuş herkesi yani sizleri de bu kongreye davet ediyoruz.

Değiş(e)meyen aydınlatma tasarımları

Tue, 01 Aug 2006 00:00:00 GMT

Bugün hiçbirimiz afro-amerikan saçlara sahip değiliz (bonus kafalar hariç) veya bol paça pantolonlarımız, kalın favorilerimiz yok. Çünkü bunların hepsi 80’lerde modaydı ve bugün 80’leri 20 sene kadar geride bıraktık. Artık aynı müzikleri de dinlemiyoruz, ne aynı tatlar var ağzımızda ne de zevklerimiz aynı… Sözün özü: Trendler değişti, değişiyor…

Değişim hayatımızın bir parçası. Teknoloji gün be gün, estetik ise dönemsel olarak değişmekte… İşte bütün bu hengame içinde, estetik ile teknolojinin birleşiminden doğan aydınlatma tasarımında kalıcılıktan söz etmek ne kadar mümkün? “Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir.” sözünün sahibi Herakleitos’a inat değiş(e)meyen aydınlatma tasarımları var mı acaba? Zor bir soru.

İşte biz de dergimizin bu sayısını, bu zor soru üzerine yapılan beyin jimnastiğine ayırdık.

Modern aydınlatma tasarımının miheng taşlarından iki proje var dergimizi renklendiren: New York’u süsleyen Seagram Binası ile Paris’te bulunan Institute du Monde Arabe… Özellikle Institute du Monde Arabe, tasarımı ile çokkültürlülüğe referans olması ve “medeniyetler çatışması” gibi kavramların tartışıldığı günümüz dünyasına verebileceği mesaj sebebiyle önemli. Bunlar dışında, günümüzden güzel bir örnek: Stuttgart kentindeki Mercedes Benz Müzesi, bizlere 120 yıllık otomobil tarihinin özetini sunarken modern aydınlatma tasarımı ile de göz kamaştırıyor. Ankara Palas, CHP genel merkezi, Kayseri Park Alışveriş merkezi, ABT Tekstil Genel Müdürlüğü, Kanyon ve McCann reklam ajansı ise Türkiye’den eklediğimiz projeler.

Görüşlerine başvurduğumuz Aydan Hacaloğlu İlter, modern aydınlatma tasarımını sorgularken, Yılmaz Zenger, tasarım ile beklentileri ilişkilendiriyor.

Bağımsız aydınlatma tasarımcılarının desteklenmesi ve aydınlatma tasarımı için bir platform olabilme iddası ile yola çıkmış bir ekip olarak, Garanti Bankası’nın 60. yıl kutlamaları kapsamında konsept olarak “ışık” sembolünü kullanması ve genel müdürlüğü ile bir çok şubesini modern aydınlatma tasarımları ile süslemesi en çok bizleri sevindirdi. Biz de bir kez daha tebriklerimizi gönderdik bu projede emeği geçen herkese…

PLD’nin 50. sayısını kutlayan sevgili Joachim’i okurken aklımıza geldi, bizim de iki sayımız kaldı ikinci yıldönümümüze… Şimdi yeni sayımız için kolları sıvarken, bu iki senenin de muhakemesini yapma zamanının geldiğinin farkındayız. “Hayalperestler miydik, bilmiyoruz” diye başladığımız bu yolculukta, her birimizin yüzünü güldüren bir noktaya ulaştık. Artık bu çabaları daha da geliştirme, belki de bir üst seviyeye taşıma zamanı… Hep beraber…

Bir sonraki sayımıza kadar, ışıkla kalın…